Aktualności
Życie akademickie
04 Marca
Źródło: Facebook/UWr
Opublikowano: 2026-03-04

Interaktywna lekcja herstorii we wrocławskich tramwajach

Pasażerowie wrocławskich tramwajów w codziennej drodze do szkoły, pracy czy na zakupy mogą się przenieść w prawdziwą podróż w czasie. Wystartowała kampania edukacyjna z okazji Miesiąca Historii Kobiet realizowana przez zespół badaczy z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Celem projektu koordynowanego przez dr Dorotę Wiśniewską z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego jest przybliżenie sylwetek i działań kobiet sprzed blisko 200 lat oraz zachęcenie do refleksji nad ich doświadczeniami. Kampania łączy podejście badawcze, skoncentrowane na krytycznej analizie źródeł historycznych i lekturze opracowań, z perspektywą historyka publicznego, dla którego historia powinna być przystępna, atrakcyjna, a także obecna w przestrzeni publicznej i włączająca.

Dlatego zapytaliśmy potencjalnych pasażerów i pasażerki, co mogłoby ich zaciekawić w odniesieniu do przeszłości szlachcianek żyjących w XVIII i XIX wieku, i na tej podstawie sformułowaliśmy dwanaście pytań – wyjaśnia dr Wiśniewska.

Pytania inspirowane zainteresowaniami publiczności trafiły na plakaty umieszone na oparciach siedzisk w tramwajach wybranych linii oraz monitory LCD w tramwajach i autobusach. Widnieją na nich również kody QR, które po zeskanowaniu odsyłają do artykułów odpowiadających na wspomniane pytania. Poruszają one m.in. zagadnienia związane z udziałem szlachcianek w polityce, tematyką ich publikacji oraz oczekiwaniami wobec panien przed wyjściem za mąż i mężatek.

Tekst poświęcony portretowi i temu, jak utrwalał on oczekiwania społeczne wobec kobiet, powstał na podstawie pytań, jakie zadały ankietowane osoby, przyglądając się portretowi Izabeli z Poniatowskich Branickiej ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

W ten sposób podróż tramwajem staje się interaktywną lekcją historii, umożliwiającą podróżnym refleksję nad przeszłością, przy równoczesnym zdobywaniu nowej wiedzy – dodaje badaczka.

Projekt obejmował dwie fazy. Na etapie prac koncepcyjnych dr Dorota Wiśniewska wraz ze studentami i studentkami kierunku historia w przestrzeni publicznej dokonali przeglądu dobrych praktyk w realizacji podobnych inicjatyw, stworzyli charakterystykę grup odbiorców, określili cele oraz główne przesłanie kampanii, zidentyfikowali wyzwania i trudności, przeprowadzili analizę ryzyka. Następnie zespół studentów i doktorantów przystąpił do realizacji projektu: opracowano pytania oraz teksty artykułów popularnonaukowych przeznaczonych dla podróżnych, przygotowano bazę danych dotyczącą kobiet urodzonych między 1700 a 1800 rokiem, których biogramy zostały uwzględnione w Polskim Słowniku Biograficznym, a także zaprojektowano plakaty, stronę internetową oraz materiały promocyjne kampanii.

Pomysł na połączenie badań podstawowych z ich upowszechnieniem autorka czerpała z doświadczeń akademików i akademiczek działających na polu historii publicznej w innych krajach europejskich oraz w Ameryce Północnej. Szczególnie inspirującą inicjatywą był projekt Capital History, koordynowany przez prof. Davida Deana z Carleton University. Jego zespół posłużył się skrzynkami sterującymi sygnalizacją świetlną na ulicach Ottawy, aby zainteresować przechodniów przeszłością miasta i jego mieszkańców.

Realizowana kampania nie tylko popularyzuje historię kobiet, lecz stanowi również przykład efektywnej współpracy między środowiskiem akademickim a partnerem komercyjnym (Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Wrocławiu) w celu oddziaływania na otoczenie społeczne. Projekt pokazuje, w jaki sposób badania naukowe mogą funkcjonować w przestrzeni publicznej i przynosić korzyści zarówno młodym badaczom – poprzez rozwijanie ich umiejętności prowadzenia oraz komunikowania wyników badań w sposób przystępny i angażujący – jak i społeczności miejskiej, która zyskuje dostęp do wartościowych i atrakcyjnych treści edukacyjnych. Akcja trwa przez cały marzec.

źródło: UWr

Dyskusja (2 komentarze)
  • ~Profesor PAN 04.03.2026 10:13

    Protestuję. Forum Akademickie jest biuletynem społeczności akademickiej, od której wymagamy pewnego poziomu umysłowego, przynajmniej tego, by nie byli kompletnymi debilami. Słowo herstoria jest debilizmem ekstremalnym, raz że ma niby opisywać historię kobiecą, tak jakby tych historii było więcej i podzielone na płcie a może i według wzrostu, a dwa - ten neologizm ma sens wyłącznie w języku angielskim a w Polsce ciągle obowiązuje polski.

  • ~prof. dr hab. ZS. 04.03.2026 08:56

    co to jest herstoria ?