Dr Monika Kaźmierczak z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Łódzkiego została wybrana na stanowisko przewodniczącego-elekta Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Stowarzyszenia Giełkotu. Jest pierwszą polską logopedką, która obejmie tę funkcję.
Chyba każdy zna kogoś, kto mówi zbyt szybko i niewyraźnie, za czyją wypowiedzią trudno nadążyć i ją zrozumieć. Takie zaburzenie mowy w języku naukowym nazywane jest giełkotem (ang. cluttering) lub mową bezładną. Objawia się m.in. występowaniem tzw. zwykłych niepłynności w mowie, nieprawidłowym stosowaniem pauz, akcentów wyrazowych i zdaniowych, nadmierną koartykulacją (wymawianie głosek z wykorzystaniem układów narządów mowy właściwych dla głosek sąsiednich). Wśród cech giełkotu wymienia się również chaotyczny sposób językowego formułowania myśli.
Trudno dokładnie określić skalę występowania giełkotu. Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci wykonano kilka badań populacyjnych. Według tych z 2014 roku giełkotem może być dotkniętych około 1,2 procent dzieci w wieku 10–12 lat. Mowa bezładna często współwystępuje z innymi zaburzeniami, m.in. z jąkaniem, trudnościami w nauce czy ADHD. Wiele osób zmagających się z giełkotem nie ma świadomości swojego zaburzenia lub nigdy nawet nie słyszało o mowie bezładnej, choć podejrzewa, że „coś” przeszkadza w skutecznym porozumiewaniu się.
Mowa bezładna należy do tej samej grupy co jąkanie, czyli zaburzeń płynności mowy. Pierwsza wzmianka o giełkocie pojawiła się w 1717 roku, a w 1964 roku została opublikowana przełomowa praca „Cluttering” Deso Weissa. Badania nad tym zaburzeniem zintensyfikowano po 2007 roku, kiedy powołano Międzynarodowe Stowarzyszenie Giełkotu (International Cluttering Association, ICA). Nadal jednak mowa bezładna jest nie do końca zbadana, a przede wszystkim mało znana poza grupą specjalistów – tłumaczy dr Monika Kaźmierczak z Zakładu Dialektologii Polskiej i Logopedii na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.
Jest znaną w Polsce i na świece badaczką giełkotu oraz aktywną popularyzatorką wiedzy o giełkocie. Ma na koncie publikacje naukowe dotyczące profilaktyki, diagnozy i terapii giełkotu. Teraz została wybrana przez międzynarodową społeczność logopedów na stanowisko Chair-Elect of the Executive Committee of the International Cluttering Association. Będzie jedyną Polką w zarządzie stowarzyszenia i pierwszą polską logopedką na tym stanowisku.
Obecnie badaczka Wydziału Filologicznego UŁ pogłębia wiedzę, studiując w ramach European Stuttering Specialization (europejska specjalizacja z zakresu jąkania i giełkotu).
MK, źródło: UŁ