Mapa Mikrobiomu Polski – pierwszy tego typu zbiór danych mikrobiologicznych i genetycznych opisujących polską populację – została skomercjalizowana. Wyniki pionierskiego przedsięwzięcia badawczego realizowanego przez Instytut Chemii Bioorganicznej PAN zostaną wykorzystane w komercyjnych projektach z zakresu personalizowanej analizy mikrobiomu, biobankowania oraz długofalowego monitorowania zmian mikrobioty jelitowej.
Projekt „Mapa Mikrobiomu Polski” miał na celu stworzenie kompleksowego, referencyjnego zbioru informacji na temat flory bakteryjnej jelit mieszkańców Polski – przede wszystkim populację osób zdrowych, jak i pacjentów onkologicznych poddanych immunoterapii. To pierwszy tego rodzaju zasób danych w kraju, który łączy: dane mikrobiologiczne (mikrobiom), dane genetyczne i dane fenotypowe.
Zebrany materiał badawczy ma ogromną wartość dla nauki i przemysłu, stanowiąc punkt odniesienia dla przyszłych badań klinicznych i rozwojowych w obszarze zdrowia jelitowego. Zestaw ten pozwala na dogłębne zrozumienie roli mikrobioty jelitowej w zdrowiu i chorobie oraz umożliwia rozwój spersonalizowanych terapii, probiotyków czy diagnostyki opartej na charakteryzacji mikrobiomiu.
W przedsięwzięcie zaangażowane były: Instytut Chemii Bioorganicznej PAN i firma Ardigen SA. Jednostka naukowa
prowadziła proces rekrutacji uczestników, pobierania i przetwarzania próbek biologicznych, a także analizy laboratoryjne (m.in. sekwencjonowanie materiału genetycznego i metagenomicznego). Dzięki zapleczu naukowemu i doświadczeniu IChB PAN możliwe było zbudowanie reprezentatywnego zbioru danych o populacji polskiej. Z kolei partner technologiczny opracował infrastrukturę bioinformatyczną, zajął się analizą danych metagenomicznych, integracją danych wielowymiarowych (multi-omics) oraz stworzeniem protokołów analitycznych, które umożliwiają dalszą rozbudowę zbioru o nowe podzbiory, np. dane od pacjentów onkologicznych.
Kilka tygodni temu wyniki pionierskiego projektu zostały zakupione przez firmę Onebiome sp. z o.o. To pierwszy krok w kierunku ich komercyjnego wykorzystania.
Dla nas to moment symboliczny – wyniki projektu naukowego, który przez ostatnie lata rozwijał wiedzę o polskim mikrobiomie, teraz otrzymują praktyczne zastosowanie. To właśnie jest drugie życie Mapy Mikrobiomu Polski – przejście od nauki do realnych produktów wspierających zdrowie i profilaktykę – tłumaczy prof. Paweł Łabaj, współzałożyciel i członek zarządu Onebiome.
Wyniki prac badawczo-rozwojowych zostaną wykorzystane w ramach rozwoju nowoczesnych usług i produktów spółki, w tym w projektach z zakresu personalizowanej analizy mikrobiomu, biobankowania oraz długofalowego monitorowania zmian mikrobioty jelitowej. Dzięki temu możliwe będzie wykorzystanie wiedzy naukowej w praktyce klinicznej i konsumenckiej – zarówno w profilaktyce zdrowotnej, jak i w dietetyce spersonalizowanej. W szczególności Mapa Mikrobiomu Polski pozwoli dostroić wykorzystywany obecnie model bazowy do populacji Polski, jak również opracować zakresy referencyjne lepiej oddających specyfikę polskiej populacji.
Każdy z nas nosi w sobie ekosystem większy i bardziej złożony niż dżungla tropikalna – tylko, że ukryty w jelitach. W Mapie Mikrobiomu Polski po raz pierwszy skatalogowaliśmy ten mikrokosmos na poziomie naszej populacji. Teraz ta wiedza przestaje być zamknięta w publikacjach naukowych. Zaczyna pracować dla pacjentów, lekarzy i innowatorów. To prawdziwa translacja nauki do rzeczywistości – podkreśla prof. Anna Philips z IChB PAN, kierownik projektu.
Przedsięwzięcie było finansowane ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Wartość projektu wyniosła przeszło 6,3 mln zł, a wartość dofinansowania przekroczyła 5,5 mln zł.
MK