Naukowcy ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie biorą udział w międzynarodowym projekcie Water4All CREATE. Jego celem jest opracowanie naukowych podstaw do projektowania skutecznych rozwiązań, które mogą przeciwdziałać eutrofizacji wód w regionie Morza Bałtyckiego.
Jakość wód śródlądowych i morskich w Polsce ma ogromne znaczenie dla naszego zdrowia, gospodarki i środowiska naturalnego. Od stanu rzek, jezior i Morza Bałtyckiego zależy dostęp do czystej wody pitnej, bezpieczeństwo żywnościowe, rekreacja nad wodą, a także kondycja ekosystemów, które wspierają bioróżnorodność i stabilność klimatyczną. W obliczu narastających problemów, takich jak zanieczyszczenie czy eutrofizacja, rośnie potrzeba tworzenia opartych na nauce strategii skutecznej ochrony zasobów wodnych.
Jedną z takich inicjatyw jest realizowany przez międzynarodowe konsorcjum projekt Water4All CREATE z udziałem m.in. naukowców ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pod kierunkiem dr. hab. Mikołaja Piniewskiego z Katedry Hydrologii, Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Jego celem jest opracowanie naukowych podstaw do projektowania skutecznych rozwiązań opartych na przyrodzie, które mogą przeciwdziałać eutrofizacji wód w regionie Morza Bałtyckiego.
Eutrofizacja to proces nadmiernego wzbogacania wód w składniki odżywcze. Powoduje zakwity glonów, deficyty tlenowe, spadek bioróżnorodności i pogorszenie jakości wody. Mimo wieloletnich działań ochronnych, problem ten wciąż dotyka Bałtyku i jego zlewni. CREATE odpowiada na te wyzwania poprzez integrację danych, modeli hydrologicznych i biogeochemicznych oraz ocenę usług ekosystemowych w skali całego środowiska wodnego — od rzek i jezior po strefę przybrzeżną i morze. W ramach projektu prowadzone są badania w trzech zlewniach pilotażowych: Pielisjoki (Finlandia), Lielupe (Łotwa), Łupawa (Polska), w Polsce dodatkowo modelowane jest jezioro Gardno.
Badania wykorzystują m.in. model SWAT+, analizę usług ekosystemowych, mapowanie priorytetów wdrażania NbS oraz szeroką współpracę z interesariuszami — samorządami, instytucjami środowiskowymi, rolnictwem, biznesem i mieszkańcami regionów. Celem końcowym CREATE jest opracowanie praktycznych narzędzi i rekomendacji wspierających zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi i gruntami w krajach regionu Morza Bałtyckiego.
Jednym z elementów projektu jest ankieta, która ma pomóc badaczom uzyskać ogólny obraz świadomości społecznej, opinii i doświadczeń związanych z jakością wód śródlądowych i morskich, a także możliwych rozwiązań mających na celu ich poprawę w Polsce.
Zrozumienie społecznego postrzegania problemów wodnych jest niezbędnym elementem skutecznego zarządzania zasobami wodnymi. Opracowanie i wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie, takich jak rekultywacja mokradeł, strefy buforowe czy działania prowadzone w ekosystemach morskich, wymaga nie tylko danych naukowych, lecz także wiedzy o tym, jak obywatele odbierają stan wód i jakie mają doświadczenia – wyjaśnia dr hab. Mikołaj Piniewski z SGGW.
Wyniki pozwolą naukowcom poznać poziom świadomości społecznej na temat jakości wód w Polsce; wskazać najistotniejsze, z perspektywy społecznej, wyzwania związane z eutrofizacją i zanieczyszczeniem; zaprojektować skuteczne i akceptowalne społecznie rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions); oraz usprawnić komunikację z decydentami, instytucjami wdrażającymi działania i szeroką opinią publiczną. W ankiecie mogą wziąć osoby powyżej 18 lat. Kwestionariusz dostępny jest TUTAJ.
MK, źródło: SGGW