Dr hab. Magdalena Stobińska-Moretto z Uniwersytetu Warszawskiego stanie na czele nowego centrum doskonałości, które będzie się zajmować rozwojem technologii kwantowych. Badaczka otrzymała na ten cel 30 mln zł od Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Nowa jednostka badawcza – Centrum Hybrydowych Kwantowo-Klasycznych Technologii Informacyjnych (QLAB) – powstanie na Uniwersytecie Warszawskim. Będzie to kolejna z kilkunastu utworzonych w ostatnich latach Międzynarodowych Agend Badawczych. W konkursie oceniano siedem projektów, z których tylko jeden otrzymał finansowanie – 30 mln zł.
Technologie kwantowe to jedna z najbardziej przełomowych i obiecujących dziedzin współczesnej nauki, która w najbliższych latach może zmienić oblicze cyfrowego świata. Cieszymy się, że Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, dzięki środkom z Funduszy Europejskich, może wspierać rozwiązania, które napędzają rozwój i mogą wpłynąć na kształt rzeczywistości technologicznej – podkreśla prof. Krzysztof Pyrć, prezes Zarządu FNP.
W ramach nowej jednostki cztery grupy zajmą się praktycznymi rozwiązaniami dla komunikacji, obliczeń i metrologii. Ich celem będzie stworzenie bezpiecznych sieci kwantowych, energooszczędnych algorytmów sztucznej inteligencji i ultraczułych metod pomiarów i obrazowania. Badania mają łączyć teorię z prototypami gotowymi do wdrożenia w przemyśle (telekomunikacji, sektorze teleinformatycznym, medycynie, obronności i technologii kosmicznej). Efektem prac będą demonstratory przemysłowe, nowe technologie i patenty, stanowiące podstawę do transferu technologii.
Naszą ambicją jest, aby nowy ośrodek wypełnił lukę między nauką a przemysłem i stał się platformą integrującą badania i aplikacje oraz filarem europejskiej strategii kwantowej. Chcemy przyczynić się do przyspieszenia rozwoju skalowalnych technologii kwantowych w Europie – mówi dr hab. Magdalena Stobińska-Moretto, dyrektorka nowego ośrodka.
Jej zainteresowania naukowe dotyczą kwantowych technologii, optyki kwantowej, kwantowej informacji oraz materii skondensowanej ze szczególnym uwzględnieniem kwantowej nanooptyki oraz grafenu i innych materiałow dwuwymiarowych.
Zawsze uważałam, że trzeba mieć swoją ścieżkę, swój pomysł i nie należy ulegać modom, szczególnie w nauce. Na początku jest może trudno, ale nadchodzi taki moment, w którym rodzą się naprawdę oryginalne koncepcje – przekonywała jakiś czas temu na łamach „Forum Akademickiego”.
Zainteresowanie fizyką wzbudziła w niej książka Stephena Hawkinga Krótka historia czasu. Czarne dziury, czerwone karły, gwiazdy neutronowe – to działało na wyobraźnię. Z naukowego punktu widzenia ten obszar jest tyleż atrakcyjny, co niewdzięczny – o dane doświadczalne, które przecież wyznaczają przełomowe momenty w nauce, niezwykle w nim trudno. Dlatego, gdy trafiła na wykład z optyki kwantowej prof. Krzysztofa Wódkiewicza, okazało się, że równie ciekawa, a może nawet ciekawsza od teorii grawitacji jest teoria mechaniki kwantowej. Ale i tu czyhają pułapki.
Dużym wyzwaniem w obszarze technologii kwantowych jest łączenie propozycji teoretycznych, czyli np. jakiegoś protokołu, z możliwościami aparatury dostępnej w laboratoriach. Wiadomo, że sprzęt, w przeciwieństwie do naszej fantazji, jest ograniczony, i sztuką jest połączyć te dwa obszary – opowiadała w tekście w FA.
Ukończyła studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W 2008 r. otrzymała Stypendium Aleksandra von Humboldta w Max Planck Research Group w Erlangen (Niemcy), następnie, w latach 2008–2012 była zatrudniona w Max Planck Institute for the Science of Light oraz na Uniwersytecie w Erlangen-Norymberdze. W okresie od stycznia do kwietnia 2017 r. przebywała jako profesor wizytujący w Clarendon Laboratory na Uniwersytecie Oxfordzkim. Następnie założyła Grupę Badawcza Kwantowych Technologii Informacyjnych (QCAT) zajmującą się tworzeniem nowych protokołów dla technologii hybrydowych, takich jak kwantowo wspomagana komunikacja i kwantowo wspomagane obliczenia. Koordynowała międzynarodowy program AppQInfo w ramach MSCA-ITN (Maria Skłodowska-Curie Innovative Training Networks).
Działanie Międzynarodowe Agendy Badawcze realizowane przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej pozwala na uruchomienie lub rozwój w Polsce wyspecjalizowanych, wiodących w skali światowej zespołów i organizacji badawczych, w których możliwe będzie osiągnięcie doskonałości naukowej i międzynarodowej konkurencyjności badań. W dotychczasowych naborach FNP przyznała środki 19 projektom (w tym czterem, które zdobyły wsparcie z konkursu Teaming for Excellence) w łącznej kwocie ponad 580 mln zł.
Mariusz Karwowski, źródło: FNP