Aktualności
Badania
30 Października
Źródło: 123RF
Opublikowano: 2025-10-30

Nowy biomateriał zabija bakterie próchnicotwórcze

Naukowcy z Politechniki Białostocki i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu opracowali nowy biomateriał do zastosowań stomatologicznych. Kompozycja poprawia właściwości bioaktywne cementu, w tym m.in. zabija bakterie próchnicotwórcze.

Kompozycja cementu szkło-jonomerowego z substancją bioaktywną do zastosowań stomatologicznych to nowy patent uzyskany przez Politechnikę Białostocką wspólnie z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Istotą wynalazku jest użycie ażurowej biokrzemionki amorficznej, pochodzącej z oczyszczonych pancerzyków okrzemek, jako nośnika dla substancji bioaktywnej, którą jest amoksycylina. Zastąpienie konwencjonalnej ziemi okrzemkowej bardziej jednorodnym materiałem poprawia właściwości użytkowe cementu, takie jak odporność na erozję kwasową, przy jednoczesnym umożliwieniu przedłużonego uwalniania leku przez co najmniej 14 dni. Wyniki badań wskazują, że dodatek leku nie pogarsza istotnie właściwości mechanicznych materiału, w przeciwieństwie do dodawania czystego antybiotyku.

Stosując pancerzyki okrzemek jako nośnik amoksycyliny zaobserwowaliśmy wzrost wybranych właściwości mechanicznych wypełnienia, na przykład twardości – raportuje dr hab. inż. Magdalena Łępicka z Katedry Inżynierii Materiałowej i Produkcji Wydziału Mechanicznego Politechniki Białostockiej. – Jednocześnie pomagają one zapobiegać erozji kwasowej oraz poprawiają inne właściwości użytkowe przy jednoczesnym uzyskaniu poprawy właściwości bioaktywnych takiego cementu, czyli po prostu zabijamy bakterie próchnicotwórcze. Nowe, mocniejsze i bardziej aktywne wypełnienie może mieć duże znaczenie w leczeniu próchnicy u małych dzieci – dodaje.

W przypadku młodych pacjentów, jeszcze z zębami mlecznymi, czasami stosuje się małoinwazyjne leczenie, na przykład tak zwane metody ART (Atraumatic Restorative Treatment). Nie używa się w nich typowych wierteł stomatologicznych – próchnicę usuwa się z wykorzystaniem narzędzi ręcznych. Tego typu leczenie stosuje się na przykład w Afryce, ale też w Chinach.

Jeżeli w wypełnieniu podamy dodatkową substancję bioaktywną, czyli antybiotyk, pomagamy w usuwaniu próchnicy. Antybiotyk zabija bowiem wszystko to, czego stomatolog nie był w stanie usunąć manualnie – wyjaśnia dr hab. inż. Magdalena Łępicka.

Sam pomysł na patent pojawił się w trakcie badań na ziemi okrzemkowej. Zawiera ona pancerzyki okrzemek, ale często bywa zanieczyszczona. W związku z tym badacze postanowili zastosować hodowlane pancerzyki okrzemek szczepu Pseudostaurosira trainorii, dzięki czemu zapewniona jest nie tylko czystość produktu, ale też szybkość uwalniania antybiotyku w zależności od geometrii pancerzyka. W Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu przygotowywano pancerzyki okrzemek wraz z antybiotykiem, a w laboratoriach Politechniki Białostockiej badano właściwości mechaniczne całej kompozycji. Mediana pomiarów mikrotwardości dla materiału z pancerzykami okrzemek ładowanymi lekiem była nawet większa niż dla materiału niezawierającego pancerzyków. Ponadto okazało się, że cement pozwala na skuteczne, przedłużone uwalnianie aktywnej postaci deponowanej substancji co najmniej przez 14 dni.

MK, źródło: PB

Dyskusja (2 komentarze)
  • ~Sceptyk 30.10.2025 08:10

    Opracują, opatentują i sprzedadzą firmie, która zamknie projekt w szufladzie. Tak było z pastą do zębów, która całkowicie eliminowała próchnicę, opracowaną lata temu też przez studentów.

    • ~RR 03.11.2025 12:35

      Mogłbym prosić o namiary na ten paten pasty do zębów?