Nowy gatunek skorupiaka odkryli naukowcy Uniwersytetu Szczecińskiego. Rodzaj Eurytemora jest szczególnie interesujący dla biologów ewolucyjnych. Jego przedstawiciele są wykorzystywani jako organizmy modelowe w badaniach procesów ewolucyjnych i adaptacji do zmieniających się warunków środowiska.
W połowie XIX wieku, a dokładnie w 1853 roku, szwedzki zoolog Wilhelm Lilljeborg opisał widłonoga Eurytemora velox. Niemal pół wieku później norweski zoolog Georg Ossian Sars opisał i zilustrował bardzo podobne widłonogi z wysp u wybrzeży Skagerraku, które również uznał za Eurytemora velox. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Szczecińskiego wykazały jednak, że Sars się mylił – miał bowiem przed sobą odrębny, nieznany wcześniej nauce gatunek, który nazwano Eurytemora nilsseni. Rozpoznanie nowego gatunku było możliwe dzięki współpracy polskich badaczy z naukowcami z Niemiec, Norwegii i Austrii oraz taksonomii integratywnej – podejściu łączącemu badania genetyczne ze szczegółową analizą budowy organizmów.
Prace nad odkryciem nowego gatunku rozpoczęliśmy w 2020 roku. Od pierwszych badań do jego formalnego opisania minęło więc sześć lat. Rodzaj Eurytemora jest szczególnie interesujący dla biologów ewolucyjnych. Jego przedstawiciele są wykorzystywani jako organizmy modelowe w badaniach procesów ewolucyjnych i adaptacji do zmieniających się warunków środowiska. Najciekawsze jest to, że tego gatunku nie znaleźliśmy w niezbadanym zakątku świata. Był znany nauce od ponad stu lat, ale ze względu na duże podobieństwo do Eurytemora velox pozostawał nierozpoznany jako odrębny gatunek – wyjaśnia kierownik projektu dr hab. Łukasz Sługocki z Instytutu Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego.
Rodzaj Eurytemora jest stosunkowo nieliczny. Mimo że został ustanowiony już w 1881 roku, do dziś opisano zaledwie nieco ponad 20 należących do niego gatunków. Eurytemora nilsseni dołącza do tej niewielkiej grupy jako 23 gatunek. Jest wyjątkowy ze względu na swoje występowanie. Dotychczas Eurytemora nilsseni stwierdzono wyłącznie w niewielkich zbiornikach wodnych na wyspach u wybrzeży Cieśniny Skagerrak. Tak ograniczony zasięg wskazuje, że jest to gatunek endemiczny – związany z tym niewielkim obszarem i według obecnej wiedzy niewystępujący nigdzie indziej na świecie.
Dla rozpoznania nowego gatunku kluczowa okazała się piąta para odnóży, która jest inaczej zbudowana. Poza tym Eurytemora nilsseni jest większy od innych osobników Eurytemora. Ten rodzaj cieszy się szczególnym zainteresowaniem wśród biologów – jest bowiem wykorzystywany jako organizm modelowy w badaniach procesów ewolucyjnych i adaptacji do zmieniających się warunków środowiska. Nowy gatunek nazwano na cześć zmarłego przed czterema laty norweskiego naukowca Jensa Pettera Nilssena.
Odkrycie opisano na łamach czasopisma „Organisms Diversity & Evolution”.
MK, źródło: USz