Obrona rozprawy doktorskiej w języku migowym na Uniwersytecie Łódzkim

Na Uniwersytecie Łódzkim odbyła się wyjątkowa obrona pracy doktorskiej. Przeprowadzono ją w języku migowym, dzięki czemu była w pełni dostępna dla osób głuchych i słabosłyszących.

Praca badawcza mgr Agnieszki Kołodziejczak podjęta została w ramach doktoratu wdrożeniowego. Postawiła ona sobie za cel przeprowadzenie analizy i weryfikacji obecnie stosowanych w praktyce życia społeczno-kulturalnego w Polsce metod wspomagających dostępność i percepcję treści kultury i sztuki.

Obserwacje i badania zainicjowane przeze mnie w ramach doktoratu nie są prowadzone z perspektywy osób zajmujących się niepełnosprawnością jako polem badawczym. Były i są bowiem prowadzone z punktu widzenia głuchej badaczki – insiderki (znającej język migowy), który uwypukla perspektywę kulturowo-językową społeczności głuchych, posługujących się językiem migowym. Zatem są rodzajem obserwacji uczestniczącej, ale też i refleksji autoetnograficznej, w której badaczka jest uczestniczką społeczności, jej samorzecznikiem – mówiła badaczka podczas obrony, która odbyła się na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Charakterystyczną cechą podjętych badań jest perspektywa insiderki – osoby głuchej, która na co dzień posługuje się językiem migowym. Dzięki temu Kołodziejczak mogła zgłębić specyficzne potrzeby i doświadczenia społeczności głuchych oraz zaproponować innowacyjne rozwiązania. W ramach rozprawy doktorskiej opracowała szereg praktycznych narzędzi i rozwiązań, które mogą przyczynić się do zwiększenia dostępności kultury dla osób głuchych.

Należą do nich m.in.:

• model wystawy dostępnej: wystawa „Głusza” w Muzeum Śląskim w Katowicach była pierwszym tego typu projektem w Polsce;
• filmy edukacyjne w języku migowym: autorskie projekty badaczki, takie jak „Wymigane zagadnienia renesansu” i „Od wczesnego chrześcijaństwa do gotyku” otwierają dostęp do wiedzy o historii sztuki dla osób głuchych;
• wzorzec praktyki głuchego edukatora muzealnego: dzięki swoim doświadczeniom stworzyła model pracy edukatora, który może być inspiracją dla innych instytucji kultury.