Nie możemy się doczekać wypłaty środków – alarmują nas beneficjenci programu Bekker NAWA. Jak udało nam się ustalić, to pierwsza tego typu sytuacja, w której dochodzi do opóźnienia w przekazaniu stypendiów. Kiedy można się spodziewać uruchomienia funduszy?
Bekker NAWA to jeden z flagowych programów Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Jest otwarty dla naukowców i doktorantów reprezentujących wszystkie dziedziny nauki. Ma na celu wsparcie mobilności międzynarodowej doktorantów, naukowców i nauczycieli akademickich w dążeniu do doskonałości naukowej przez umożliwienie im rozwoju naukowego w zagranicznych ośrodkach badawczych oraz akademickich na całym świecie.
Program oferuje możliwość odbycia stażu podoktorskiego lub realizacji części kształcenia doktorskiego, realizacji prac badawczych wspólnie z wybitnymi naukowcami z zagranicy, pozyskania materiałów do pracy naukowej oraz nawiązania długofalowych relacji z zagranicznymi zespołami naukowymi. Pobyty mogą trwać od 3 do 24 miesięcy. W tym okresie NAWA zapewnia stypendium obejmujące zarówno koszty utrzymania związane z pobytem w zagranicznym ośrodku goszczącym, jak i dodatek mobilnościowy.
Koszt miesięcznego stypendium wynosi 3750 zł (w przypadku doktorantów) lub 7500 zł (dla mających doktorat). Do tego dochodzi ryczałt na koszty utrzymania i zakwaterowania – stawka w zależności od kraju waha się między 4 tys. a 12 tys. zł za miesiąc. Wypłacany jest również ryczałt na koszty podróży wynoszący od 1 tys. do 6,5 tys. zł w zależności od kraju docelowego. I właśnie problemy z wypłatą stypendiów zgłosili nam beneficjenci programu.
„Ministerstwo nie przesłało jeszcze pieniędzy dla stypendystów NAWA w programie im. Bekkera. Mowa tutaj o kolejnych transzach dla osób, które, tak jak ja, już przebywają za granicą. Osoby realizujące staże prawdopodobnie otrzymają kolejne transze stypendiów dopiero w drugim kwartale roku” – napisał alarmującego w tonie maila jeden z naukowców. Podobnych sygnałów dostaliśmy więcej.
Z naszych informacji wynika, że sytuacja taka zdarza się po raz pierwszy. Do tej pory stypendia były wypłacane terminowo. Postanowiliśmy sprawdzić, co stoi za opóźnieniem. Biuro prasowe Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało nas, że środki na realizację programów, w tym przede wszystkim na wypłaty stypendiów dla beneficjentów, zostaną przekazane po zawarciu umowy dotacji pomiędzy MNiSW a NAWA. Ma do tego dojść „niezwłocznie po zaopiniowaniu projektu umowy przez Prokuratorię Generalną RP”.
NAWA była informowana o konieczności uwzględnienia długotrwałego procesu zawierania umowy w planowaniu harmonogramu wypłaty stypendiów. Ministerstwo nie pośredniczy jednak w samym przekazywaniu środków finansowych stypendystom, ponieważ program im. Mieczysława Bekkera (Bekker NAWA) jest programem Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej – napisało ministerstwo w odpowiedzi na nasze zapytanie.
Udało nam się dotrzeć do pisma, które w drugiej połowie lutego otrzymali stypendyści. NAWA informuje w nim o możliwych opóźnieniach w wypłacie środków, ale podkreśla, że to sytuacja niezależna od agencji.
Zgodnie z §4 umowy stypendialnej wypłata środków finansowych zostanie zrealizowana pod warunkiem posiadania przez agencję odpowiednich funduszy na ten cel. Agencja nie odpowiada za opóźnienia w przekazaniu jej środków finansowych przez inne podmioty (…) Chcielibyśmy zapewnić, że gdy środki będą dostępne, NAWA dołoży wszelkich starań, by płatności zostały zrealizowane bez zbędnej zwłoki – czytamy w piśmie.
Zwróciliśmy się do Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej z prośbą o oficjalne stanowisko w tej sprawie. Odpowiedziała nam Małgorzata Feusette-Czyżewska, dyrektorka Biura Komunikacji i Promocji NAWA. Potwierdziła, że zgodnie z ministerialnymi zaleceniami NAWA uwzględnia długotrwały proces zawierania umowy w planowaniu harmonogramu wypłaty stypendiów programu Bekker NAWA. W związku z tym, jak zaznaczyła, w treści ogłoszenia programu wprowadzono zapis informujący, że „agencja zastrzega możliwość wypłaty środków nie wcześniej niż 15 lutego, pod warunkiem ich dostępności” (pogrubienie – MK).
W korespondencji z beneficjentami programu opiekunowie programów przypominają o możliwych opóźnieniach w przepływie środków, aby zostały one uwzględnione w procesie planowania terminów wyjazdów. Moment przekazania środków beneficjentom jest zależny od momentu otrzymania przez agencję dotacji celowej z MNiSW – napisała Feusette-Czyżewska.
Przypomniała jednocześnie, że w zeszłym roku środki były wypłacane od końca lutego (w programie Bekker NAWA pierwszy możliwy termin rozpoczęcia stażu to 1 marca). Jak będzie w tym roku? Z przesłanych nam odpowiedzi nie wynika choćby przybliżony termin przekazania stypendiów. W tej sytuacji beneficjentom pozostaje jedynie uzbroić się w cierpliwość. Opóźnienie, do którego doszło w tym roku, nie pozostanie jednak bez echa.
Biorąc pod uwagę ewentualne niedogodności naszych beneficjentów, w przyszłych edycjach naborów do programu Bekker NAWA zastrzeżemy w ogłoszeniu, że środki od NAWA będą dostępne pod koniec pierwszego kwartału. W tej chwili informujemy beneficjentów jedynie o możliwym ryzyku przesunięcia wypłaty środków, podejmując zarazem wszelkie starania, aby do takich przesunięć nie doszło – zapewnia dyrektorka Biura Komunikacji i Promocji NAWA.
W siedmiu dotychczasowych edycjach programu Bekker NAWA wyłoniono 889 laureatów, którzy wyjechali do ponad czterdziestu krajów na całym świecie. Najczęściej wybieranymi ośrodkami badawczymi były placówki w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Francji, Australii, Kanadzie i Japonii, a wśród najbardziej prestiżowych instytucji: University of Oxford, Massachusetts Institute of Technology, Stanford University, Humboldt University, University of Cambridge, Harvard University, Princeton University, CERN oraz Sorbonne University. Najliczniej reprezentowaną dyscypliną są nauki przyrodnicze (347), a w dalszej kolejności nauki techniczne, społeczne, humanistyczne, medyczne i rolnicze.
Patron programu, prof. Mieczysław Bekker (1905–1989), to polski inżynier i naukowiec, twórca nowej specjalizacji naukowej terramechaniki oraz konstruktor pojazdu Lunar Roving Vehicle – rewolucyjnego łazika wykorzystywanego podczas lotów księżycowych programu Apollo. W 1956 roku wyjechał do USA. Pracował w Wojskowym Laboratorium Pojazdów Terenowych. Był profesorem University od Michigan w Ann Arbor, dyrektorem Instytutu Badań koncernu samochodowego General Motors w Santa Barbara. Wykładał na amerykańskich uczelniach technicznych, m.in. na: Massachusetts Institute of Technology, Michigan State University, Illinois Institute of Technology. Został doktorem honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Monachium, Uniwersytetu Carleton i Uniwersytetu w Bolonii. Prof. Bekker był konsultantem The National Academy of Sciences, a jego nazwisko zostało umieszczone w Alei Zasłużonych w Badaniach Kosmosu (Space Walk of Fame).
Mariusz Karwowski
Dlaczego mnie to nie dziwi. Za poprzedniego dyrektora takich cyrków nie było. Teraz dobrze działającą NAWA ma zapaść. Tak jest jak na czele wstawia się kogoś kto nie wie po co jest wymiana akademicka. No ale wygrał konkurs.
Super działają i pieniążków nie dają. O chcieliby, a ciucikę widzieli. Uśmiechnięta wasza twarz tu ma być i chwalić mi tu tych co wam pokazują.