Aktualności
Życie akademickie
24 Października
Fot. Vladimir Borovic, źródło: Stock Adobe
Opublikowano: 2025-10-24

Po raz pierwszy spadły nakłady na B+R w Polsce

Ponad 51 mld zł wyniosły nakłady na działalność badawczo-rozwojową w Polsce w 2024 roku. To o 3,1% mniej niż rok wcześniej. W relacji do PKB wskaźnik intensywności prac B+R wyniósł 1,41% i po raz pierwszy był niższy od poprzednio raportowanego.

Dane dotyczące działalności badawczej i rozwojowej w Polsce zaprezentował Główny Urząd Statystyczny. Wynika z nich, że nakłady krajowe brutto na działalność B+R (GERD) w 2024 roku wyniosły 51,5 mld zł. Oznacza to, że były mniejsze o 3,1% niż w roku poprzednim (53,1 mld zł). To sytuacja dotąd nienotowana – regułą było, że środki na B+R z roku na rok rosły. Dla przykładu, w 2016 roku wynosiły 17,9 mld zł, w 2018 – 25,6 mld zł, w 2020 – 32,4 mld zł, a w 2022 – 44,7 mld zł. W przeliczeniu na 1 mieszkańca wartość tych nakładów wyniosła w ub.r. 1 370 zł i była mniejsza r/r o 2,7%.

Wskaźnik określający udział tych nakładów w ogólnym PKB wyniósł w ubiegłym roku 1,41% i też był niższy od poprzedniego (w 2023 r. – 1,56%). W tym przypadku też widać załamanie tendencji rosnącej: w 2016 roku było to 0,96%, w 2018 – 1,19%, w 2020 – 1,37%, a w 2022 – 1,44%. Obecna wartość wskaźnika cofa nas do roku 2021, gdy nakłady na B+R stanowiły 1,42% PKB.

Liczba podmiotów zaangażowanych w działalność B+R zmniejszyła się w porównaniu z rokiem poprzednim o 3,7%. Wykonywało ją 7272 podmiotów, podczas gdy w 2023 – 7549, a w 2022 – 7431. Również w 2021 r. było ich więcej – 7370.

Jak raportuje GUS, sektorem wykonawczym z najwyższymi nakładami wewnętrznymi na B+R były przedsiębiorstwa, które wydały w ub.r. na prace badawczo-rozwojowe 32,6 mld zł (o 5,0% mniej niż rok wcześniej), czyli 63,3% krajowych środków na ten cel (w 2023 r. – 64,6%). Drugi pod tym względem sektor szkolnictwa wyższego pozostał daleko w tyle – 17,7 mld zł (34,4% całkowitych krajowych nakładów). Wśród sektorów finansujących prym także wiodą przedsiębiorstwa, których środki stanowiły 57,8% wszystkich nakładów wewnętrznych B+R. Drugi był sektor rządowy (35,4%), a trzeci sektor szkolnictwa wyższego (2,8%).

W działalność B+R zaangażowanych było 320 tys. osób (o 1,9% mniej niż w 2023 – 326 tys.). W strukturze pracowników dominował personel wewnętrzny (82,3%) oraz badacze (69,2% personelu wewnętrznego i 68,6% personelu zewnętrznego). Dodajmy, że w dwóch najliczniejszych sektorach – przedsiębiorstw i szkolnictwa wyższego – liczebność personelu wewnętrznego B+R w porównaniu z rokiem poprzednim odpowiednio spadła o 3,0% i wzrosła o 1,3%.

Pod względem poziomu wykształcenia w B+R dominują osoby z pozostałym wykształceniem wyższym (55,7% wewnętrznego oraz 66,2% zewnętrznego personelu). Co najmniej stopień naukowy doktora posiadało 32,3% osób z personelu wewnętrznego oraz 18,7% z personelu zewnętrznego.

MK, źródło: GUS

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2024

Dyskusja (6 komentarzy)
  • ~Osa 28.10.2025 10:28

    Dalej sobie hodujcie Donka i jago ciapowatych ministrów w tym antypolskim rządzie a nakłady sięgną bruku!

  • ~Kris 24.10.2025 18:59

    Pieniędzy jest dużo na rynku i to nie one są problemem. Kłopot jest z ich wydawaniem. Konkursy na dofinansowania zewnętrzne są w wielu przypadkach nieszczęśliwie skonstruowane, a największym problemem są eksperci oceniający wnioski, dla których przyznanie dofinansowania to chyba jakaś trauma. Znów będziemy mieć powtórkę z rozrywki i w 2027 r. dziwne konkursy na "łapu capu", byle wydać wszystkie pieniądze z perspektywy.

    • ~dr-On 25.10.2025 13:45

      "...a największym problemem są eksperci oceniający wnioski, dla których przyznanie dofinansowania to chyba jakaś trauma"

      Zauważyłem, że duży odsetek tych ekspertów, recenzentów itp. ma jakiś przedziwny trend do rzucania w swoich opiniach, haseł typu "dorobek jest niewielki", "poziom naukowy jest niski", a jednocześnie ten odsetek ma swego rodzaju WSTRĘT do podawania uzasadnienia tych swoich opinii. Ale jak to mawiał Goethe cyt. "Krytyk, to jest taka kura, która gdacze, kiedy inne znoszą jaja." :=) :=)
      Równocześnie, rozdawnictwo publicznych pieniędzy dla niemałego odsetka amatorów uprawiania nauki poprzez pisaninę o-siamtym-i-owamtym ma się całkiem nieźle...

  • ~Profesor PAN 24.10.2025 09:42

    Tak, a co? Ktoś się czegoś innego spodziewał? Piniendzy nie ma i nie będzie.

    • ~Arek 26.10.2025 20:58

      Pieniędzy jest dosyć - 32 mld zł. To duża kwota. Tylko trzeba nią umieć gospodarować i nie wydawać na bzdury.

    • ~A jak, a co, tak ma być 24.10.2025 11:40

      A jak, a co, uśmiechnięta Polska. Nauka niepotrzebna, tylko tańcząca gawiedź w takt gwiazdek z palcem uniesionym do niebios jako dziękczynienie za głodzenie "mądrych" co to chcą dogonić świat nauki. No i do tego powoływanie rad, komisji, zespołów obficie nagradzanych za ogłupianie "mądrych" naukowców, że chcą za miskę ryżu tyrać.