Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki ma 80 lat! Obchodom jubileuszu, który świętowany będzie przez cały 2025 rok, towarzyszy hasło: Nauka – Technika – Kultura – Sztuka. Patronem medialnym jest „Forum Akademickie”.
Oficjalny start obchodów 80-lecia Politechniki Krakowskiej zaplanowano na 13 stycznia w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie podczas nadzwyczajnego posiedzenia Senatu uczelni. Preludium do obchodów będzie grudniowy Konkurs Szopek Krakowskich, w którym – po raz pierwszy – weźmie udział szopka z akademickim rodowodem, inspirowana architekturą i tradycjami PK. W programie także uroczyste gale, koncerty, wystawy, konferencje naukowe i branżowe, eventy studenckie i imprezy sportowe.
Celem naszych działań jest nie tylko upamiętnienie ważnej dla nas rocznicy, ale też wskazanie istotnego wkładu Politechniki w rozwój nauki, gospodarki, przemysłu, kultury oraz przypomnienie ważnego znaczenia uczelni dla Małopolski i Krakowa. Osiem dekad działalności Politechniki Krakowskiej to przecież ogrom osiągnięć naukowych i organizacyjnych uczelni oraz blisko 120 tys. absolwentów – inżynierów, znakomicie przygotowanych do wykonywania zawodu – mówi prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej.
80-lecie ma być nie tylko okazją do podsumowań i wspomnień chlubnych kart historii, ale też do spojrzenia w przyszłość – podjęcia nowych wyzwań. W obszarze nauki jednym z najważniejszych są przygotowania do konkursu Inicjatywa Doskonałości Uczelnia Badawcza.
Chcemy podjąć rękawicę i w 2026 roku przystąpić do kolejnego konkursu na uczelnie badawcze. Pracujemy nad nową strategią naukowego rozwoju i ewolucyjnie chcemy się zmieniać, by zdynamizować aktywność badawczą, a w dydaktyce mocniej postawić na nowoczesne narzędzia i metody kształcenia – zapowiada rektor PK.
Uczelnia mocniej postawi też na umiędzynarodowienie, rozwijając m.in. współpracę w ramach Uniwersytetu Europejskiego STARS EU oraz wychodząc z promocją swoich technologii i badań za Ocean – w ramach Poland in Silicon Valley Center for Science, Innovation, and Entrepeneurship. W Dolinie Krzemowej pokaże m.in. technologie dla zeroemisyjnego budownictwa nowej generacji, innowacyjne biokompozyty dla medycyny i implantologii, polimerowe złącza podatne m.in. do ochrony antysejsmicznej, hiperkompleksowe sieci neuronowe, rozwiązania z obszaru energetyki wodorowej czy autonomiczne systemy energetyczne oparte na OZE.
Gale, wystawy, koncerty…
Oficjalna inauguracja obchodów 80-lecia odbędzie się 13 stycznia 2025 r. podczas nadzwyczajnego posiedzenia Senatu Politechniki Krakowskiej w Teatrze im. J. Słowackiego. Nieznane karty z historii Politechniki, zwarte w rodzinnych kronikach, odkryją członkowie rodziny Stella-Sawickich, wnukowie założyciela uczelni Izydora. Otwarta zostanie wystawa fotografika Jana Zycha, od kilkudziesięciu lat kronikarza dziejów uczelni. Wiosną fotograficzna opowieść o Politechnice przeniesie się w przestrzenie miasta.
W ramach jubileuszu zaplanowano również m.in.:
W roku jubileuszu Politechnika połączy też siły z Miastem Kraków przy organizacji nowych wydarzeń, kierowanych do wszystkich krakowian, chcących sprawdzić swoje talenty w dziedzinach, z których słynie uczelnia. Z okazji jubileuszu ciekawe inicjatywy, uzupełniające główny program obchodów, przygotowały też wydziały Politechniki. Każdemu z ośmiu wydziałów poświęcony będzie jeden miesiąc z jubileuszowego roku. Zaproszą m.in. na studencki maraton programowania Kościuszkon, Festiwal Mechanika ze zlotem samochodów zabytkowych i pokazami bolidów – wodorowego i elektrycznego, bicie rekordów z okazji Dnia Liczby Pi czy Dnia Inżynierii Materiałowej, Dzień Lądowca z otwartym dla krakowian zwiedzaniem Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej. Zorganizują też wystawy, konferencje naukowe i dni branżowe.
Z kart historii
Historia powołania Politechniki w Krakowie zaczyna się zaraz po wyzwoleniu miasta spod okupacji niemieckiej po II wojnie światowej. Droga do powstania uczelni była jednak długa i usiana licznymi trudnościami formalnymi. Wobec utraty – wskutek zmiany granic – najstarszej polskiej uczelni technicznej Politechniki Lwowskiej z inicjatywą ustanowienia wyższej szkoły technicznej w Krakowie wystąpił kierownik Katedry Budownictwa i Inżynierii Akademii Górniczej prof. Izydor Stella-Sawicki. Pomysł spotkał się z poparciem ówczesnego rektora Akademii Górniczej prof. Walerego Goetla.
Pod koniec stycznia 1945 r. Komitet Organizacyjny nowej uczelni na swą siedzibę pozyskał gmach obecnego Domu Technika przy ul. Straszewskiego 28 oraz budynek „Oleandry” przy ul. 3 Maja 7. Entuzjazm związany z powołaniem nowej uczelni był tak wielki, że rejestrację studentów prowadzono w ramach czynu społecznego. Jako pierwszy na listę żaków w lutym 1945 roku wpisany został Tadeusz Kantarek. Kadrę dydaktyczną zasili m.in. uznani w Krakowie architekci Adolf Szyszko-Bohusz oraz Jerzy Struszkiewicz. W prace organizacyjne włączyli się także profesorowie Politechniki Lwowskiej. Ostatecznie, w 1945 r. ówczesny minister oświaty zezwolił na organizację przy AG wydziałów politechnicznych: architektury, leśnego oraz inżynierii lądowej, wodnej i mierniczej. Posiadały one odrębność administracyjną oraz budżetową, a także własny Senat. Stąd rok 1945 uznawany jest za faktyczny początek Politechniki Krakowskiej.
Na czele uczelni stanął mianowany prorektorem prof. Stella-Sawicki, miał de facto pełną władzę organizacyjną. Stan niepewności prawnej trwał jednak do 19 listopada 1946 r. Wtedy to przedstawiciele najwyższych organów państwa wydali dekret o utworzeniu na AG Wydziałów Architektury, Inżynierii i Komunikacji, nazwanych Wydziałami Politechnicznymi. Akt ten posiadał wsteczną moc obowiązującą od 1 kwietnia 1945 r. Ten właśnie dzień uważany jest za datę powstania Politechniki Krakowskiej. W 1947 r. siedziby wydziałów przeniesiono do zaadaptowanych do celów edukacyjnych budynków dawnych koszar arcyksięcia Rudolfa przy ul. Warszawskiej. Pełną formalną niezależność Politechnika Krakowska uzyskała 7 lipca 1954 r., kiedy to wieloletnie starania o utworzenie samodzielnej wyższej szkoły technicznej zakończyły się sukcesem – uchwałą Rady Ministrów została ustanowiona Politechnika Krakowska, a pierwszym rektorem został prof. Ludomir Śleńdziński. W roku jubileuszu uczelnia na 8 wydziałach kształci 12 tysięcy studentów i doktorantów, ma blisko 2 tysiące pracowników, w tym ponad 1100 nauczycieli akademickich.
Patronat medialny nad jubileuszem 80-lecia Politechniki Krakowskiej sprawuje „Forum Akademickie”.
MK, źródło: PK