Polka wśród nominowanych do Lush Prize

Dr Alicja Mikołajczyk z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego została nominowana, jako jedyna badaczka z Polski, do tegorocznej Lush Prize Young Researcher Award. Wyróżnienie przyznawane jest za inicjatywy zastępujące testy na zwierzętach.

Lush Prize obejmuje pięć głównych kategorii: Nauka, Szkolenia, Świadomość Społeczna, Rzecznictwo Polityczne i Młody Badacz. Ta ostatnia, w której nominację otrzymała dr Alicja Mikołajczyk, jest adresowana do ambitnych młodych badaczek i badaczy (do 35 lat). W tej kategorii przyznanych zostanie maksymalnie pięć nagród, a laureaci otrzymają po 10 tys. funtów.

Nominację odbieram jako wyraźny sygnał, że nauka i wdrożenia oparte na podejściu „human-relevant”, czyli wykorzystujące dane i modele możliwie najtrafniej odzwierciedlające biologię człowieka oraz mechanizmy toksyczności, stają się realnym kierunkiem zmiany w badaniach i ocenie bezpieczeństwa substancji chemicznych oraz zaawansowanych materiałów, w tym nanomateriałów nowej generacji – mówi dr Mikołajczyk.

W praktyce, jak dodaje, oznacza to coraz szersze zastosowanie metod nowej generacji (New Approach Methodologies, NAMs): badań prowadzonych poza organizmem na komórkach lub tkankach (in vitro) oraz metod opartych na reakcjach chemicznych i biochemicznych (in chemico), których wyniki łączy się w zintegrowanych strategiach badań i oceny (Integrated Approaches to Testing and Assessment, IATA) i interpretuje w ramach ścieżek prowadzących do niekorzystnych skutków biologicznych (Adverse Outcome Pathways, AOP), uzupełnianych przez modelowanie komputerowe (in silico).

W tym samym duchu idea 1R, której celem jest pełna zastępowalność testów na zwierzętach, a nie „kompromis” redukcji badań, staje się realnym kierunkiem i nowym standardem w badaniach i ocenie bezpieczeństwa substancji chemicznych – przekonuje.

Badania, które prowadzi w Pracowni Chemoinformatyki Środowiska na Wydziale Chemii Uniwersytetu Gdańskiego oraz w QSAR Lab, spółce spin-off UG, opierają się na nowoczesnych metodach projektowania i oceny ryzyka chemicznego i materiałowego, zwłaszcza dla nanomateriałów oraz zaawansowanych innowacyjnych chemikaliów. Proces projektowania substancji chemicznych i innowacyjnych materiałów badaczka realizuje w przestrzeni wirtualnej, wykorzystując zaawansowane metody sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego, modelowania molekularnego oraz chemii kwantowej. Dzięki temu możliwe jest nie tylko przewidywanie właściwości i ryzyka nowych substancji na bardzo wczesnym etapie, ale też znaczące skrócenie czasu i kosztów badań oraz ograniczenie testów in vitro i na zwierzętach. To właśnie za te działania otrzymała nominację. Jest jedyną Polką wśród 60 kandydatów i kandydatek z 25 krajów. Nazwiska zwycięzców poznamy podczas ceremonii, która odbędzie się w maju.

Dr Mikołajczyk była stypendystką programów START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki. W ub.r. została powołana do Rady Doradczej ds. Naukowych Międzynarodowego Programu Nauk Podstawowych (IBSP) UNESCO. Odbyła kilka staży zagranicznych, m.in. w Stanach Zjednoczonych i Ekwadorze. Jest współwłaścicielką firmy QSAR Lab

MK, źródło: UG