W osadach jeziornych Pola „Szczerców” na terenie kopalni Bełchatów polscy naukowcy odnaleźli szczątki krokodyla sprzed około 17 mln lat. Okaz stanowi światowy rekord jako najdalej na północ wysunięte stanowisko krokodyla spośród zanotowanych w ciągu ostatnich 23 mln lat.
Miocen był ostatnią tak ciepłą i wilgotną epoką w dziejach Ziemi. Zwłaszcza wczesny i środkowy miocen cechują się szczególnie wysokimi temperaturami (tzw. Miocene Climatic Optimum).
– Badania tego fenomenu wydają się więc szczególnie istotne w świetle ostatniej zmiany klimatu – mówi dr Marcin Górka z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego,.
Mioceński klimat sprzyjał zarówno bujnemu rozwojowi roślinności, ze szczątków której powstały złoża węgli brunatnych, jak i występowaniu ciepłolubnych gatunków zwierząt – morskich i lądowych. Szczątki tych ostatnich szczególnie licznie spotyka się w osadach krasowych i jeziornych. Na szczątki krokodyla pochodzącego właśnie z epoki miocenu natrafił polsko-czeski zespół badawczy.
Krokodyle – typowe dla obszarów subtropikalnych i tropikalnych – zasługują na szczególną uwagę. Kilka znalezisk ich szczątków odkryto na obszarze Czech i Polski.
– Choć na podstawie fragmentarycznych szczątków trudno ustalić dokładną przynależność rodzajową, najprawdopodobniej reprezentują wymarły rodzaj Diplocynodon, czyli krewnego współczesnych aligatorów – tłumaczy dr Górka.
Swoja analizy naukowcy prowadzą m.in. na zębach krokodyli z płytkowodnych osadów morskich Pińczowa (Polska) i Židlochovic (Czechy) sprzed około 14 mln lat. Okaz z Pińczowa stanowi najmłodsze znane wystąpienie krokodyla na obszarze Polski w stanie naturalnym.
– Na szczególną uwagę zasługuje jednak znalezisko płytki skórnej (osteoderm) z osadów jeziornych Pola „Szczerców” Kopalni Węgla Brunatnego „Bełchatów”. Jej wiek jest szacowany na około 17 mln lat. Szczegółowa analiza źródeł wykazała, że zarówno w neogenie, jak i w czwartorzędzie nie stwierdzono dotychczas stanowiska krokodyla położonego dalej na północ. Okaz ze Szczercowa stanowi więc światowy rekord, jako najdalej na północ zanotowane stanowisko krokodyla w ciągu ostatnich 23 mln lat – dodaje naukowiec.
W badaniach uczestniczyli naukowcy z Wydziału Geologii UW i Wydziału Biologii UW, a także Instytutu Paleobiologii PAN, Muzeum Ziemi PAN i Moravské zemské muzeum w Brnie. Wyniki ukazały się na łamach „Acta Palaeontologica Polonica”.
źródło: UW