Życie akademickie

13 Maja

Źródło: Gdański Uniwersytet Medyczny

Polski ekspert pokieruje zespołem Europejskiej Agencji Kosmicznej

Prof. Jacek Kot z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego został przewodniczącym nowo powołanego zespołu ekspertów Europejskiej Agencji Kosmicznej zajmującego się chorobą dekompresyjną podczas załogowych misji kosmicznych. To jedno z najbardziej prestiżowych europejskich przedsięwzięć naukowych w obszarze medycyny eksploracyjnej i bezpieczeństwa astronautów.

Powołany przez ESA Topical Team on Spaceflight Decompression Sickness for Exploration Missions ma opracować rozwiązania dotyczące jednego z kluczowych zagrożeń przyszłych misji księżycowych i planetarnych – choroby dekompresyjnej występującej podczas aktywności astronautów poza pojazdami kosmicznymi (Extravehicular Activity, EVA).

Na czele tego gremium stanął prof. Jacek Kot – światowej klasy specjalista medycyny hiperbarycznej i nurkowej, kierownik Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej, Kliniki Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed. Od lat uczestniczy w międzynarodowych projektach badawczych dotyczących fizjologii człowieka w ekstremalnych warunkach środowiskowych oraz bezpieczeństwa nurków i astronautów. Jego dorobek naukowy i doświadczenie sprawiły, że ESA powierzyła mu koordynację prac ekspertów z całej Europy i Stanów Zjednoczonych.

Choroba dekompresyjna została wskazana jako jedno z głównych ryzyk medycznych dla misji księżycowych. Wynika to z częstych i długich wyjść astronautów poza pojazd, ograniczonych możliwości leczenia w kosmosie oraz konieczności podejmowania decyzji medycznych w warunkach dużej autonomii załogi – zaznacza prof. Jacek Kot.

Kierowany przez niego Topical Team skupia ekspertów z Polski, Belgii, Francji, Holandii, Czech, Grecji, Danii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii oraz USA reprezentujących medycynę hiperbaryczną, fizjologię, technologie biomedyczne, medycynę lotniczą oraz badania kosmiczne. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele uczelni, instytutów badawczych i przemysłu.

Do najważniejszych zadań zespołu należą:

• analiza obecnej wiedzy dotyczącej choroby dekompresyjnej podczas misji kosmicznych,
• wskazanie najważniejszych problemów i obszarów wymagających dalszych badań,
• ocena europejskich laboratoriów i technologii wykorzystywanych do badań nad wpływem ciśnienia na organizm człowieka,
• opracowanie planu rozwoju nowych technologii i badań dla przyszłych załogowych misji kosmicznych.

Eksperci będą także pracować nad praktycznymi rozwiązaniami dotyczącymi bezpieczeństwa astronautów, w tym:

• metodami zapobiegania chorobie dekompresyjnej podczas misji księżycowych i planetarnych,
• nowoczesnymi sposobami szybkiego wykrywania pierwszych objawów zagrożenia podczas spacerów kosmicznych,
• procedurami badań astronautów pod kątem wad serca mogących zwiększać ryzyko choroby dekompresyjnej,
• dostosowaniem procedur oddychania tlenem przed wyjściem w otwartą przestrzeń kosmiczną do warunków przyszłych misji eksploracyjnych.

Efektem dwuletnich prac zespołu będą rekomendacje medyczne dla astronautów, europejska „mapa drogowa” badań i technologii wspierających bezpieczeństwo załóg przyszłych misji kosmicznych oraz wytyczne dotyczące nowych systemów monitorowania stanu zdrowia astronautów podczas lotów i spacerów kosmicznych. Wszystko to będzie fundamentem dla bezpiecznej eksploracji Księżyca i dalszych misji kosmicznych realizowanych przez ESA w nadchodzących dekadach.

MK, źródło: GUMed