Miesięczne wydatki na poziomie 4 tys. zł, z czego około 1/3 to koszty zakwaterowania, coraz częstsze oszczędzanie nawet niewielkich kwot i coraz rzadsze rozważanie przerwania nauki z powodu problemów finansowych – do studenckiego portfela zajrzeli analitycy Warszawskiego Instytutu Bankowości i Związku Banków Polskich.
Studiowanie to kosztowna sprawa. Jak wynika z corocznej symulacji przeprowadzonej przez WIB, miesięczne wydatki studenta wynoszą obecnie 3979,22 zł, co oznacza niewielki wzrost względem zeszłego roku (3951,56 zł). Znaczną część tej kwoty (560 zł) stanowi opłata za czesne. W wariancie studiów stacjonarnych, bez tej opłaty, koszty życia zamknęłyby się w kwocie 3419,22 zł. Podobnie jak w poprzednich latach, największe obciążenia budżetu studenta to wynajem mieszkania, żywność i opłaty związane z edukacją. Wydatki na zakwaterowanie najczęściej mieszczą się w przedziale 1200–1500 zł miesięcznie, jednak 18% badanych przekracza tę granicę.
W perspektywie ostatnich sześciu lat łączny poziom wydatków studenta wzrósł o ponad 2 tys. zł, jednak tempo przyrostu w ostatnich dwóch edycjach raportu jest wyraźnie wolniejsze. Coraz więcej młodych Polaków wskazuje także, że podejmowane zatrudnienie pozwala im na stabilizację budżetu. Obecnie 41% studentów ocenia swoją sytuację finansową jako lepszą niż rok wcześniej, podczas gdy pogorszenie deklaruje 24%. Coraz mniej osób rozważa przerwanie nauki z powodu problemów finansowych – takie plany ma obecnie 17% badanych (spadek o 1 p.p. r/r) – komentuje dr Przemysław Barbrich, dyrektor Zespołu Komunikacji i PR Związku Banków Polskich.
Jednocześnie widoczny jest dalszy spadek liczby osób, które w ogóle nie odkładają żadnych środków – obecnie to 12% (o 2 p.p. mniej). Rośnie natomiast liczba studentów odkładających regularnie większe kwoty. Doświadczenia z ostatnich lat – w tym inflacja i wzrost kosztów życia – sprawiły, że zarządzanie budżetem stało się dla studentów praktyczną umiejętnością. Więcej niż co trzeci student (36%) planuje utrzymać wydatki na zbliżonym poziomie, zaś niemal co piąty (17%) nie planuje wdrażać żadnych zmian. Kolejny raz spada odsetek studentów rozważających podjęcie pierwszej bądź dodatkowej pracy (43%).
Mieszkanie i rynek pracy – wciąż największe wyzwania
Raport zwraca uwagę na kwestie mieszkaniowe. Nadal najczęściej wybieraną opcją jest mieszkanie z rodziną lub znajomymi (46% wskazań), natomiast prawie co trzeci student decyduje się na wynajem. Z oferty akademików korzysta jedynie 12% badanych, co wynika przede wszystkim z ograniczonej podaży miejsc – w Polsce brakuje nawet 400 tys. łóżek, a w samej Warszawie deficyt wynosi około 60 tys. miejsc. Dla wielu żaków barierą pozostaje zarówno standard publicznych akademików, jak i ceny prywatnych – sięgające w stolicy nawet 4 tys. zł miesięcznie.
Na tle stabilizacji kosztów utrzymania wyróżniają się wyzwania związane z rynkiem pracy. Już 57% studentów negatywnie ocenia dostępność ofert, warunki zatrudnienia i poziom wynagrodzeń, a tylko 12% uważa sytuację za dobrą. Jednocześnie rośnie odsetek osób, które w ogóle nie podejmują pracy – 41% (wzrost o 6 p.p. r/r). Ci, którzy pracują, coraz częściej wybierają zatrudnienie pełnoetatowe, co pozwala im na samodzielne finansowanie studiów i utrzymania, ale utrudnia łączenie obowiązków akademickich i zawodowych.
Pomimo rosnących oczekiwań dotyczących wysokości wynagrodzeń, spada odsetek studentów, którzy zarabiają najwięcej, co wskazuje na pogarszającą się relację między dochodami a kosztami utrzymania. Odsetek zarabiających w przedziałach: 3001–4000 zł, 4001–5000 zł oraz powyżej 5000 zł spadł odpowiednio o: 4 p.p. (do 12%), 4 p.p. (do 8%) oraz 2 p.p. (do 6%).
Pełny raport „Portfel Studenta 2025” dostępny jest TUTAJ.
MK