EuroHPC, czyli Wspólne Europejskie Przedsięwzięcie w dziedzinie Obliczeń Wielkiej Skali, wybrało sześć nowych projektów, które dołączą do siedmiu już wcześniej zatwierdzonych, aby stworzyć najnowocześniejsze ośrodki badań i rozwoju sztucznej inteligencji w Unii Europejskiej. Jedna z nowych Fabryk AI będzie zlokalizowana w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym.
Fabryki AI stanowią kluczowy element inicjatywy mającej na celu wzmocnienie potencjału Europy w dziedzinie sztucznej inteligencji. Inicjatywa obejmuje współpracę 21 państw członkowskich oraz dwóch państw stowarzyszonych w ramach EuroHPC. Dzięki wsparciu w postaci światowej klasy sieci superkomputerów, które działają już w UE, Fabryki połączą elementy, które są kluczowe dla innowacji na polu AI: moc obliczeniową, dane oraz talent pracujących tam ludzi. Na istnieniu tych instytucji opierać się będzie strategia Komisji Europejskiej, mająca na celu umożliwienie naukowcom oraz firmom (w szczególności małym i średnim przedsiębiorstwom, a także start-upom) uczenia, rozwijania i dostosowywania do swoich potrzeb godnych zaufania i etycznych modeli sztucznej inteligencji w Europie.
Nowe Fabryki AI powstaną w Austrii, Bułgarii, Francji, Niemczech, Polsce i na Słowenii. Całość inwestycji szacowana jest na 350 milionów euro, które pochodzić będą zarówno z Unii Europejskiej, jak i z budżetów tych państw. Polska Fabryka AI (PIAST) będzie zlokalizowana w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym, które współpracuje z Politechniką Poznańską, Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz z regionalnymi klastrami i hubami innowacji, w szczególności z Wielkopolskim Klastrem Teleinformatycznym. Finansowanie krajowego wkładu w wysokości 50 milionów euro zapewni Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Cyfryzacji. Kolejne 50 milionów euro PCSS otrzyma od Komisji Europejskiej.
Celem działania Fabryki Piast-AI jest rozwój badań nad sztuczną inteligencją, wprowadzanie innowacji w tej dziedzinie oraz zastosowanie AI w Polsce i w całej Europie. Poprzez łączenie środowiska akademickiego, przemysłowego oraz rządu Fabryka Piast-AI tworzy dynamiczny ekosystem wymiany wiedzy i innowacji.
Fabryka Piast-AI ma przyspieszyć zaadaptowanie technologii AI w środowiskach akademickich i przemysłowych, wspomagając tym samym rozwój nauki w aspekcie ludzkiego życia i zdrowia, sektor IT oraz cyberbezpieczeństwo (włącznie z technologią kwantową), technologie kosmiczne i robotykę, zrównoważony rozwój (z którym wiążą się energia, rolnictwo i zmiany klimatyczne), a także sektor publiczny. Wykorzystując zaawansowaną infrastrukturę HPC Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego oraz komputer kwantowy EuroHPC Piast-Q, Fabryka Piast-AI będzie napędzać innowacje, wspierać współpracę i wzmacniać pozycję Polski w europejskim ekosystemie HPC – zarówno kwantowym, jak i AI.
Fabryka Piast-AI skupi się na dostępności, zrównoważonym rozwoju i współpracy transgranicznej, tworząc platformę dla kluczowych zastosowań AI, które odpowiadają na palące wyzwania społeczne, napędzając jednocześnie wzrost gospodarczy. Dzięki temu będzie ona mogła przyczynić się do realizacji europejskiego ekosystemu sztucznej inteligencji, który będzie technologicznie suwerenny i konkurencyjny na całym świecie.
Wszystkie Fabryki AI będą połączone w federację, której rola będzie kluczowa w kształtowaniu strategii AI zarówno na poziomie krajowym, jak i ogólnoeuropejskim. Fabryki te staną się istotnym elementem ekosystemu sztucznej inteligencji na Starym Kontynencie. Startupy działające w obszarze AI będą miały uprzywilejowany dostęp do tych ośrodków, co z pewnością przyczyni się do rozwoju wielu małych i średnich firm. Pierwsze siedem Fabryk AI rozpocznie swoją działalność w kwietniu tego roku.
Unia Europejska planuje ponadto otworzyć pod koniec roku także kilka Gigafabryk AI, czyli ogromnych ośrodków obliczeniowych wielkiej mocy o niezwykle wysokiej wydajności, których przeznaczeniem byłoby rozwijanie i szkolenie najnoweszej generacji modeli oraz aplikacji sztucznej inteligencji. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła niedawno w Paryżu, że zarówno Fabryki, jak i Gigafabryki AI będą częścią inicjatywy Invest AI, wchodzącej w skład całościowego planu działania na rzecz stworzenia Kontynentu AI. Realizacja tego planu wymagać będzie około 200 miliardów euro.
MK, źródło: PCSS