Prof. Henryk Skarżyński, wybitny specjalista w dziedzinie otorynolaryngologii, audiologii i foniatrii, został tegorocznym laureatem Nagrody Polskiej Akademii Umiejętności im. Anny i Erazma Jerzmanowskich. Uroczysta gala odbyła się, zgodnie ze zwyczajem, na Zamku Królewskim na Wawelu.
Nagroda im. Jerzmanowskich jest jednym z najbardziej prestiżowych wyróżnień przyznawanych osobom, które swoją działalnością naukową, literacką lub humanitarną wnoszą istotny wkład w rozwój społeczeństwa polskiego. W tym roku trafiła w ręce prof. Henryka Skarżyńskiego w dowód uznania za jego pionierskie prace w zakresie przywracania słuchu osobom niesłyszącym i niedosłyszącym.
Prof. Skarżyński od ponad 40 lat prowadzi działalność naukową, kliniczną i dydaktyczną. Jest założycielem i dyrektorem Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie oraz Światowego Centrum Słuchu. Przed 30 laty, jako pierwszy w Polsce, wykonał operację wszczepienia implantów ślimakowych w leczeniu głuchoty u dzieci i dorosłych, ćwierć wieku temu, pierwszy w świecie, uruchomił program zachowania tzw. resztek słuchu i budowy ucha wewnętrznego, a 20 lat temu przeprowadził, również pierwsze w świecie, operacje częściowej głuchoty, rozszerzając wskazania i dając szanse dziesiątkom milionów potencjalnych pacjentów.
Wprowadził ponad 150 nowych rozwiązań klinicznych do codziennej praktyki lekarskiej, co przyczyniło się do rozwoju dziedziny implantów słuchowych, otochirurgii i audiologii w Polsce i na świecie, w tym upowszechniło Polską Szkołę Otologii w nauce i medycynie światowej. Przeprowadził ponad 1300 operacji pokazowych dla ponad 8 tys. profesorów, ordynatorów i innych specjalistów w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach pod Warszawą oraz w kilkudziesięciu krajach na czterech kontynentach.
Otrzymał liczne tytuły naukowe, w tym m.in. profesora honorowego Uniwersytetu w Provo (USA), w Kiszyniowie (Mołdawia), Biszkeku (Kirgistan). Tytułem doktora honoris causa doceniły go: Akademia Pedagogiki Specjalnej im Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej oraz Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jest autorem i współautorem blisko 5 tys. publikacji i 60 monografii. Osobiście wykonał dotychczas ponad 230 tys. procedur chirurgicznych. W 2022 roku objął stanowisko przewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych.
Nagroda Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich była przyznawana w latach 1915–1938 z ogromnego majątku powierzonego na ten cel przez przemysłowca i filantropa E. Jerzmanowskiego. Zyskała wielki prestiż, tak ze względu na wybitnych laureatów, jak i na swoją wysokość. Przed wojną stanowiła równowartość 12 kg złota i była nazywana „polskim Noblem”. Wśród ówczesnych laureatów byli m.in. metropolita krakowski kard. Adam Stefan Sapieha, Henryk Sienkiewicz, Jan Kasprowicz, Oswald Balzer, Aleksander Brueckner i Ignacy Paderewski.
Odnowiona w roku 2009 – w stulecie śmierci Erazma Jerzmanowskiego – staraniem PAU i z jej inicjatywy, przy wsparciu Towarzystwa Przyjaciół Prokocimia im. E. i A. Jerzmanowskich – ma wyróżniać kandydata, który zgodnie z testamentem jej patrona „przez swe prace literackie, naukowe lub humanitarne dokonywane z pożytkiem dla ojczystego kraju, potrafił zająć wybitne stanowisko w społeczeństwie polskim”. Pierwszą po przerwie laureatką została Janina Ochojska-Okońska, a po niej: Jerzy Nowosielski, Maciej Grabski, Adam Bielański, Andrzej Zoll, Jerzy Owsiak, Jerzy Limon, ks. Adam Boniecki, Krzysztof Penderecki, Anna Dymna, Adolf Juzwenko, s. Małgorzata Chmielewska, ks. prof. Michał Heller, Ryszard Krynicki, Hanna Machińska. Wartość nagrody wynosi obecnie 100 tys. zł.
MK, źródło: PAU