Zwiększenie finansowania w projekty z obszaru badań nad żywnością to jeden z kluczowych postulatów europejskiej sieci FOODforce. Jedynym polskim jej partnerem jest Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.
Sieć badawcza FOODforce skupia 26 wiodących instytucji zajmujących się żywnością, żywieniem i zdrowiem z 17 europejskich państw. W tym gronie znajduje się 11 uniwersytetów, 14 instytucji badawczych i 1 organizacja pozarządowa. Jedynym polskim partnerem jest Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.
W swoim najnowszym stanowisku eksperci sieci przedstawili rekomendacje odnośnie do 10 Programu Ramowego Unii Europejskiej, który będzie częścią budżetu UE na lata 2028–2034.
Naszą misją jest opracowanie zdrowszej, bezpieczniejszej, przystępniejszej cenowo i bardziej zrównoważonej żywności dla wszystkich, przy jednoczesnym wzmocnieniu konkurencyjności europejskiego sektora rolno-spożywczego. Osiągnięcie tego celu wymaga wsparcia dla wspólnych programów badawczych i innowacyjnych, które łączą sektor prywatny, badania naukowe, organizacje pozarządowe, konsumentów, władze publiczne i inne zainteresowane strony. Dlatego też wysiłki te powinny znajdować się w centrum 10 Programu Ramowego UE – podkreślają przedstawiciele sieci.
FOODforce proponuje cztery kluczowe zalecenia, których celem jest zabezpieczenie przyszłości systemu żywnościowego UE. W pierwszej kolejności postuluje nadanie priorytetu bezpieczeństwu żywnościowemu. W dobie globalnych wyzwań bezpieczeństwo staje się ważniejsze niż kiedykolwiek. Dlatego sieć FOODforce opowiada się za dalszymi inwestycjami UE w badania i innowacje, aby wzmocnić suwerenność w zakresie produkcji i bezpieczeństwa żywności.
– Jest to tym ważniejsze, że obserwuje się spadek finansowania badań żywnościowych w programie Horyzont Europa w porównaniu z poprzednimi programami ramowymi – zwraca uwagę Iwona Kieda z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, którego przedstawiciele brali czynny udział w opracowywaniu rekomendacji.
Ponadto, aby utrzymać wysokie standardy, które charakteryzują europejski system żywnościowy i sprostać stojącym przed nim wyzwaniom, eksperci opowiadają się za pilnymi działaniami na rzecz zapewnienia lepszej równowagi w finansowaniu między produkcją podstawową a badaniami po zbiorach.
– Potrzebne są większe i bardziej zrównoważone inwestycje również w badania „po zbiorach”, jak przetwórstwo, logistyka, bezpieczeństwo żywności czy oddziaływanie na zdrowie – dodaje Iwona Kieda.
Kolejny postulat to inwestowanie we wspólne programy badawcze i innowacyjne, łączące różne sektory, dyscypliny i zainteresowane strony – uniwersytety, instytuty badawcze, przemysł (w tym MŚP), rolników, decydentów politycznych, organizacje pozarządowe i obywateli.
Rekomenduje się również wspieranie badań nad żywnością w celu przyspieszenia transformacji systemu żywnościowego i wdrożenia 11 ścieżek działania nakreślonych w strategii Food2030. Obejmuje ona badania nad alternatywnymi białkami, niekonwencjonalnymi źródłami żywności, zdrowszymi produktami spożywczymi i odpornymi systemami produkcji żywności.
– Kolejny program ramowy powinien również akcentować związek między żywnością a zdrowiem w celu zwalczania otyłości, wyzwań związanych ze starzeniem się i niezakaźnych chorób przewlekłych oraz nierówności zdrowotnych spowodowanych dietą. Dlatego potrzebne jest zwiększone finansowanie profilaktycznych strategii zdrowotnych, w tym zmian żywieniowych, spersonalizowane odżywianie, naukę o mikrobiomie i interwencje dotyczące stylu życia – podkreśla Iwona Kieda.
Ostatnim postulatem jest zwiększenie innowacyjności i konkurencyjności MŚP w sektorze spożywczym poprzez ich wsparcie.
MK, źródło: IRZiBŻ PAN