Opracowanie innowacyjnych strategii leczenia padaczki, depresji i uzależnień jest celem nowego projektu badawczego, który wystartował właśnie w Centrum Doskonałości BRAINCITY działającym przy Instytucie Nenckiego. Będzie realizowany w ramach programu Międzynarodowych Agend Badawczych.
Badania naukowe prowadzone w Centrum BRAINCITY odpowiadają na jedno z najważniejszych wyzwań cywilizacyjnych – choroby mózgu są nie tylko dotkliwe z indywidualnego punktu widzenia, ale należą też do schorzeń generujących najwyższe koszty społeczne. Szacuje się,
że rocznie wydatki na nie tylko w krajach Unii Europejskiej sięgają 800 mld euro. Z tego względów badania w zakresie chorób psychicznych i neurodegeneracyjnych oraz uzależnień są traktowane jako priorytetowe przez rządy wielu państw.
W Polsce wiodącym ośrodkiem badawczym w tym obszarze jest Centrum Doskonałości BRAINCITY działające przy Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie. Utworzenie tej jednostki było możliwe w 2019 roku dzięki programowi Międzynarodowe Agendy Badawcze Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Na rozwój dalszych badań FNP przekazała właśnie kolejne środki – prawie 30 mln zł, które pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
Badania w Centrum Doskonałości BRAINCITY koncentrują się wokół zagadnienia neuroplastyczności, która jest jedną z niezwykłych właściwości mózgu. Ta zdolność do nieustannych, choć trwałych, przeobrażeń jest kluczowa dla procesów uczenia się, zapamiętywania czy regeneracji po uszkodzeniach wynikających z urazów lub chorób mózgu – wyjaśnia prof. Leszek Kaczmarek, lider projektu.
Dzięki neuroplastyczności możliwa jest redukcja skutków np. stwardnienia rozsianego, choroby Alzheimera czy choroby Parkinsona. Z drugiej strony, zaburzenia neuroplastyczności mogą prowadzić do wielu stanów patologicznych, takich jak uzależnienia, zaburzenia należące do spektrum autyzmu, schizofrenia, depresja, czy zaburzenia afektywne dwubiegunowe.
Dzięki nowej dotacji w ramach programu MAB, zamierzamy rozwijać innowacyjne strategie leczenia zaburzeń neuroplastyczności, w tym padaczki, depresji oraz uzależnień. Projekt zakłada stworzenie nowoczesnej platformy do testowania metod stymulacji mózgu oraz substancji o potencjale terapeutycznym – dodaje prof. Leszek Kaczmarek.
Badania w Centrum obejmują szerokie spektrum: od mechanizmów molekularnych i zmian w ekspresji genów, przez neurofizjologię i obrazowanie pracy mózgu, aż po analizę zachowań w warunkach zbliżonych do naturalnych. Ich celem jest nie tylko lepsze zrozumienie podstaw funkcjonowania mózgu, lecz także opracowanie nowych metod diagnostyki i terapii chorób, takich jak padaczka, depresja, uzależnienia, zaburzenia ze spektrum autyzmu czy schizofrenia.
Centrum BRAINCITY działa w ścisłej współpracy z Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL) i partnerami naukowymi na całym świecie. Dzięki temu umacnia swoją pozycję jako międzynarodowy ośrodek badań nad mózgiem. W ostatnich latach zespoły BRAINCITY dokonały znaczących odkryć dotyczących m.in. mechanizmów pamięci operacyjnej, plastyczności synaptycznej związanej z uzależnieniami oraz społecznych mechanizmów uczenia się, których wyniki zostały opublikowane w renomowanych czasopismach naukowych.
MK, źródło: FNP