Aktualności
Instytuty naukowe
16 Czerwca
Źródło: PAN
Opublikowano: 2025-06-16

W Mikołajkach otwarto Krajowe Centrum Bioobrazowania BioPixel

Na terenie Stacji Badawczej Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Mikołajkach otwarto Krajowe Centrum Bioobrazowania BioPixel. Inwestycja pochłonęła ponad 256 mln zł.

Krajowe Centrum Bioobrazowania BioPixel to odpowiedź Polskiej Akademii Nauk na rosnące zapotrzebowanie nauki i przemysłu na infrastrukturę umożliwiającą zaawansowane badania w obszarze biologii, biomedycyny i bioobrazowania. Jak podkreśliła prof. Agnieszka Dobrzyń, dyrektor Instytutu Nenckiego, nowa jednostka stanowi element europejskiej infrastruktury Euro-BioImaging ERIC i umożliwi translację badań podstawowych na potrzeby gospodarki, w tym diagnostyki, projektowania leków i współpracy z sektorem biotechnologicznym.

BioPixel to nowoczesne centrum badawcze specjalizujące się w zaawansowanym obrazowaniu biologicznym i biomedycznym. Jednostka oferuje wysokorozdzielcze technologie obrazowania, eksperckie wsparcie naukowe oraz zaawansowane narzędzia obliczeniowe dla naukowców i partnerów przemysłowych z całego świata. W ramach projektu powstały trzy jednostki laboratoryjne:

  • Laboratorium obrazowania biologicznego i biomedycznego za pomocą technik wysokoprzepustowych (m.in. klatki IntelliCage do fenotypowania behawioralnego i poznawczego, stanowiska operacyjne małych zwierząt, molekularne klatki do warunkowania, automatyczny system do ekstrakcji kwasów nukleinowych);
  • Laboratorium obrazowania struktur i funkcji komórek i tkanek za pomocą technik wysokorozdzielczych (m.in. system do mikrodysekcji laserowej, dwufotonowy mikroskop laserowy, mikroskop holotomograficzny, system do obrazowania przyżyciowego i analizy komórek);
  • Laboratorium modelowania i wizualizacji dynamiki złożonych procesów biologicznych (m.in. aparaty do analizy metabolizmu komórek, automatyczny wielostanowiskowy syntezator peptydów, system do wysokosprawnej chromatografii cieczowej, komory klimatyczne).

BioPixel w Mikołajkach to nie tylko infrastruktura, lecz także wizja synergii nauki z gospodarką. Już teraz ośrodek współpracuje z firmą Polbionica nad bioniczną trzustką oraz prowadzi projekt badawczy na rzecz diagnostyki cukrzycy finansowany przez Agencję Badań Medycznych. Wspólnie z Extremo Technologies uczestniczy także w badaniach prowadzonych w ramach Polskiej Misji Kosmicznej.

Projekt realizowany jest w konsorcjum: Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN (lider), Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS), Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mosakowskiego PAN, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński. Głównym celem było utworzenie supernowoczesnej zintegrowanej platformy do wielowymiarowego obrazowania procesów biologicznych, zaawansowanej infrastruktury informatycznej do gromadzenia i przetwarzania danych oraz zintegrowanej platformy obliczeniowej.

BioPixel jest częścią Polskiego Węzła Euro-BioImaging, który należy do Euro-BioImaging ERIC – europejskiej sieci najnowocześniejszych ośrodków bioobrazowania. Sieć ta znajduje się na mapie infrastruktury badawczej ESFRI i umożliwia dostęp do innowacyjnych technologii obrazowania naukowcom z całej Europy. Inwestycja została sfinansowana z funduszy europejskich, a jej wartość przekracza 256 mln zł.

MK, źródło: PAN

Dyskusja (5 komentarzy)
  • ~Marcin Przewloka 16.06.2025 14:10

    Mam pytanie do tych, ktorzy znaja sie na temacie lepiej niz, ja (o co nietrudno...):

    czy bywaja na swiecie osrodki zaawansowanej mikroskopii (lub szerzej: bio-imaging), ktore nie sa geograficznie bezposrednio przylaczone do silnych osrodkow naukowych (uczelni, instytutow), czyli wlasnie tak jak to nowe centrum BioPixel?
    Jesli tak, to bardzo prosze o przyklady

    • ~Zapieniony Zgredźmin 13.12.2025 16:29

      Janelia
      https://www.janelia.org/

    • ~Expert core facility 16.06.2025 16:54

      Panie Marcinie,
      celne pytanie - otóż pozwolę sobie odpowiedzieć - budowanie ośrodka zaawansowanej mikroskopii pośrodku Wielkiej Krainy Jezior Mazurskich jest nieporozumieniem, to nie zadziała. Takie rzeczy tworzy się wokół dużych ośrodków badawczych z krytyczną masą ekspertyzy, projektów i naukowców. Trudno mi sobie wyobrazić, że ktoś będzie jeździł z Wrocławia, Poznania czy Krakowa do Mikołajek uprawiać mikroskopię.

      • ~Marcin Przewloka 16.06.2025 17:10

        @Expert core facility

        To znaczy ja nie kwestionuje tego modelu, bo zwyczajnie za malo o nim wiem; nie znam szczegolow organizacyjnych.
        Natomiast patrzylem na ich stronie na dostepny sprzet i widze, ze do wielu z tych obserwacji nalezy miec przygotowany material biologiczny, czasem zywy, czyli praktycznie doswiadczenia nalezaloby przeprowadzac tam, na miejscu. To moze nie byc wygodne, a czasem nawet mozliwe do wykonania, natomiast zawsze bedzie drogie.

        Ale jednak, moze jest cos, czego nie widze lub nie rozumiem, stad moje pytanie.

        • ~Expert core facility 17.06.2025 08:10

          Pan, nawet jako laik, od razu zorientowal sie, ze ta idea nie jest do konca przemyslana. Jako osoba mocno zwiazana z idea core facility moge tylko to potwierdzic. Budowanie jakiejkolwiek infrastruktury badawczej powinno byc 'bottom-up' -tzn. gdy istnieje taka potrzeba podyktowana przez wymagania projektow badawczych realizowanych w danych grupach. Zawsze i kazda grupa badawcza bedzie preferowala uzyc sprzetu zlokalizowanego w bezposrednim sasiedztwie. Czy ktos przeprowadzil analizy modeli biznesowych? Czy ta infrastruktura ma szanse sie utrzymac? Czy zabezpieczono srodki na serwis i utrzymanie tych mikroskopow? Czy zatrudniono wykwalifikowany personel, ktory wie jak w pelni wykorzystac mozliwosci tego sprzetu? Duzo pyan, malo odpowiedzi....