W Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk, w ramach projektu EUCENTRAL, rozwijana jest otwarta platforma oprogramowania do modelowania układów kwantowych. Placówka chce stworzyć Centrum Doskonałości poświęcone technologiom kwantowym.
Technologie kwantowe należą dziś do obszarów o strategicznym znaczeniu dla europejskiej nauki i gospodarki. Ich postęp zależy nie tylko od budowy nowych urządzeń czy prowadzenia eksperymentów, lecz również od rozwoju zaawansowanych metod teoretycznych i narzędzi informatycznych pozwalających zrozumieć oraz przewidywać zachowanie złożonych układów kwantowych.
W ubiegłym roku w Centrum Fizyki Teoretycznej PAN rozpoczęła się realizacja pięcioletniego projektu EUCENTRAL – Modelling Center for Quantum Technologies, finansowanego kwotą 2,5 mln euro ze środków programu Horyzont Europa w ramach działania ERA Chairs. Celem jest nie tylko prowadzenie nowych badań, ale również trwałe wzmocnienie potencjału CFT PAN – poprzez rozwój zespołów i kompetencji, pozyskiwanie talentów, współpracę międzynarodową, rozwój otwartej nauki oraz tworzenie narzędzi badawczych dostępnych dla szerszej społeczności naukowej.
Jednym z pierwszych rezultatów jest rozwijana w CFT PAN platforma skupiająca oprogramowanie i materiały związane z modelowaniem układów kwantowych. Powstające narzędzia obejmują m.in. metody numeryczne wykorzystywane do badania układów wielu ciał oraz otwartych układów kwantowych. Równolegle w instytucie rozwijana jest nowa grupa badawcza Modelling Center for Quantum Technologies, której działalność koncentruje się na metodach teoretycznych i obliczeniowych potrzebnych do modelowania technologii kwantowych.
Rozwój technologii kwantowych wymaga dziś nie tylko przełomowych eksperymentów, ale także zaawansowanych narzędzi pozwalających zrozumieć i projektować złożone systemy kwantowe. Celem EUCENTRAL jest stworzenie w CFT PAN środowiska, które będzie łączyć najwyższej jakości badania podstawowe z otwartymi rozwiązaniami wspierającymi społeczność naukową w Polsce i Europie – wskazuje prof. Marzena Szymańska, ERA Chair Holder w projekcie EUCENTRAL.
CFT PAN rozwija także rozwiązania wspierające naukowców na różnych etapach kariery – od rekrutacji i rozwoju talentów po współpracę międzynarodową, otwartą naukę i wykorzystanie wyników badań. W działania EUCENTRAL zaangażowani są uznani badacze specjalizujący się w fizyce i technologiach kwantowych, reprezentujący renomowane instytucje naukowe z Polski i zagranicy.
Traktujemy to jako element długofalowego rozwoju Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Chcemy tworzyć w Warszawie środowisko, które będzie przyciągało bardzo dobrych naukowców, umożliwiało im realizację ambitnych pomysłów i jednocześnie pozwalało budować kompetencje potrzebne do rozwoju technologii kwantowych w Polsce i Europie – zapowiada prof. Krzysztof Pawłowski, dyrektor placówki.
Dzięki grantowi Teaming for Excellence planowane jest utworzenie nowego Centrum Doskonałości, rozwój infrastruktury badawczej, dalsze powiększanie zespołów oraz pogłębianie współpracy z partnerami zagranicznymi. Oznacza to przejście od pojedynczych przedsięwzięć badawczych do budowania trwałego ekosystemu łączącego badania podstawowe, modelowanie, rozwój oprogramowania, współpracę międzynarodową oraz kształcenie i rozwój kolejnych pokoleń naukowców.
źródło: CFT PAN