Badania

26 Stycznia

Źródło: Shutterstock

Wczesna diagnostyka psychozy u dzieci na podstawie wyników badań krwi?

Sztuczna inteligencja i biomarkery krwi umożliwiają obiektywną diagnozę wczesnej psychozy u dzieci – twierdzą naukowcy z polsko-niemiecko-brytyjskiego zespołu badawczego. Wyniki ich prac opublikowało czasopismo „Scientific Reports”.

Naukowcy z Uniwersytetu Zielonogórskiego, we współpracy z partnerami z Uniwersytetu Oxfordzkiego, Uniwersytetu w Heidelbergu oraz Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, przeprowadzili badania, których wyniki wskazują, że możliwe jest obiektywne zdiagnozowanie wczesnej psychozy u dzieci i młodzieży. A to za sprawą specjalnie wytrenowanych algorytmów uczenia maszynowego, które analizują biomarkery krwi w połączeniu z testami neuropsychometrycznymi.

Diagnostyka psychiatryczna u dzieci to ogromne wyzwanie. Objawy medyczne często nakładają się na typowe trudności okresu dojrzewania, a odróżnienie stanów patologicznych od normalnych doświadczeń rozwojowych bywa niezwykle trudne. Tymczasem czas ma kluczowe znaczenie: im dłużej psychoza pozostaje nieleczona, tym gorsze rokowania – tłumaczy dr n. med. Przemysław Zakowicz z Zakładu Neuroinżynierii i Medycyny Kosmicznej Instytutu Nauk Medycznych w Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Do tej pory psychiatria nie dysponowała obiektywnymi narzędziami diagnostycznymi porównywalnymi z tymi, które stosuje się np. w kardiologii. Tam rozpoznanie potwierdzają jednoznacznie EKG bądź badania krwi. Objawy wraz z wynikami badań diagnostycznych dają lekarzowi pełen obraz sytuacji. Dzięki temu może on podjąć najkorzystniejszą decyzję dla pacjenta i uratować mu życie. Diagnoza zaburzeń psychotycznych opiera się głównie na wywiadzie i obserwacji, co niestety nie zawsze pozwala na jednoznaczne postawienie diagnozy.

Program badawczy KEPLER Study, kierowany przez zespół naukowców Zakładu Neuroinżynierii i Medycyny Kosmicznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, rzuca nowe światło na ten problem. Międzynarodowy zespół lekarski ma już za sobą pierwszy etap badań. Za pomocą metod maszynowego uczenia się stworzono algorytm, rozpoznający u pacjenta chorobę psychotyczną w oparciu o wyniki badań krwi oraz obiektywne testy mierzące funkcje wykonawcze mózgu.

To rewolucja w diagnostyce chorób psychicznych i wstęp do wprowadzenia tego typu metod diagnostycznych na szerszą skalę – zgodnie uważają badacze.

Badania przeprowadzono na grupie 45 pacjentów z wczesną psychozą oraz grupie 34 zdrowych dzieci. Uczestnicy przeszli kompleksową ocenę obejmującą analizę biomarkerów białkowych w surowicy. Algorytm rozpoznał i użył ich wraz z testami neuropsychometrycznymi do postawienia prawidłowej diagnozy. To odkrycie wpisuje się w szereg poprzednich badań, które udowodniły, że upośledzona plastyczność synaptyczna może leżeć u podstaw patofizjologii schizofrenii.

Możliwość obiektywnego diagnozowania zaburzeń psychotycznych u dzieci i młodzieży jest istotna z dwóch głównych powodów: klinicyści potrzebują pewności w swojej ocenie przy diagnozowaniu schorzeń, które znacząco wpływają na dalszy przebieg życia młodej osoby. Naukowcy natomiast, opracowując nowe terapie, potrzebują wiarygodnych narzędzi do rozpoznawania schorzeń u pacjentów i mierzenia wyników terapeutycznych.

Dzięki takim metodom ryzyko popełnienia błędu diagnostycznego spada do minimum, jak również mamy szansę wykryć chorobę na bardzo wczesnym stadium. Pozwoli to uniknąć powikłań. Badane markery występowania choroby u pacjenta dotyczą białek plastyczności synaptycznej, tj. oceny zdolności mózgu do regeneracji. Okazuje się, że mózg pacjenta w stanie psychozy może w niewłaściwy sposób radzić sobie z odbudową połączeń, co skutkuje problemami z podejmowaniem decyzji oraz orientacją w często trudnej rzeczywistości otaczającej pacjenta – wyjaśnia dr n. med. Przemysław Zakowicz i dodaje: –Jesteśmy coraz bliżej rozwiązania jednej z największych zagadek świata medycyny.

Z wynikami badań można zapoznać się na łamach czasopisma „Scientific Reports”.

MK, źródło: UZ