Prof. dr kpt. ż.w. Aleksander Hubert Walczak, wybitny wychowawca wielu pokoleń nawigatorów, współtwórca polskiego szkolnictwa morskiego, został uhonorowany tytułem doktora honoris causa Akademii Morskiej w Szczecinie. To pierwszy taki tytuł nadany przez Senat i władze szczecińskiej uczelni.
Uroczystość nadania najwyższej godności akademickiej wieloletniemu rektorowi szczecińskiej uczelni uświetniła obchody jubileuszu 75-lecia szkolnictwa morskiego na Pomorzu Zachodnim. Tytuł ten, pierwszy w historii AMS, otrzymał prof. dr kpt. ż.w. Aleksander Hubert Walczak w uznaniu wybitnych zasług w tworzeniu wyższego szkolnictwa morskiego, a przede wszystkim wkładu i zaangażowania w rozwój Akademii Morskiej w Szczecinie. W jego imieniu tytuł odebrała córka.
To wybitny wychowawca pokoleń nawigatorów w Polsce, współtwórca polskiego szkolnictwa morskiego, orędownik zarówno tradycyjnych wartości w pracy na morzu, jak i wdrażania nowych rozwiązań technologicznych – podkreślił w laudacji dr hab. inż. st. of. Paweł Zalewski, prof. AMS, dziekan Wydziału Nawigacyjnego.
Podsumowując swoją pracę dla morza, w 2015 r. w autobiografii „Z zaułka wspomnień” prof. Walczak napisał:
W obszarze gospodarki morskiej konieczne było uznanie roli i znaczenia dla kraju sfery edukacyjnej, przyjęcie programu kształcenia świadomości morskiej społeczeństwa, zapewnienie interesów strategicznych Unii Europejskiej, w tym także w sferze badań morskich. (…) Dysponując doświadczoną kadrą naukowo-dydaktyczną, należytym zapleczem lokalowo-laboratoryjnym i jednostek pływających, współczesną strukturą organizacyjną, spełniającą krajowe i międzynarodowe wymagania edukacyjne, potwierdzone dobrą opinią o polskich kadrach morskich zatrudnionych na światowym rynku żeglugowym oraz zainteresowanie młodzieży zawodami morskimi widziałem konieczność kształcenia także oficerów na statki UE, a nawet na potrzeby globalne.
W 1947 roku został przyjęty do Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni. Najlepsi jej absolwenci mieli prawo wyboru jednostki morskiej. Ppor. Aleksander Walczak jako prymus zdecydował się na ORP „Błyskawicę”. W roku 1955, w wieku 25 lat, został dziekanem (komendantem) Wydziału Nawigacji i Łączności Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni. W 1965 roku został przeniesiony do nowo tworzonej Państwowej Szkoły Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie na stanowisko kierownika Wydziału Nawigacyjno-Połowowego. Rok później reaktywowano Państwową Szkołę Morską w Szczecinie, tworząc drugi po Gdyni ośrodek szkoleniowy oficerskich kadr morskich. Walczak zainicjował połączenie w Szczecinie obu istniejących szkół w jedną pomaturalną szkołę morską. Ich fuzja nastąpiła w roku 1967, a on sam został wtedy kierownikiem Wydziału Nawigacyjno-Połowowego.
Z chwilą utworzenia Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie objął stanowisko dziekana Wydziału Nawigacyjnego. W latach 1971–1978 pełnił funkcję prorektora ds. studenckich, a następnie prorektora ds. nauki i współpracy z gospodarką morską. W 1978 r. z nominacji, a potem z wyboru, przez dwie kolejne kadencje piastował godność rektora Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie. W latach 1985–1989 był Przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Organizacji Morskiej, pełniąc dodatkowo stanowisko Szefa Polskiej Misji Morskiej w randze radcy ds. morskich Ambasady Polskiej w Londynie. Po powrocie do kraju, w roku 1989, po niespełna rocznym kierowaniu Instytutem Nawigacji Morskiej, został ponownie wybrany na rektora uczelni w następnych dwóch kadencjach.
W swojej pracy naukowej zajmował się bezpieczeństwem żeglugi jako podstawowym problemem badawczym nawigacji morskiej w aspekcie oddziaływania czynnika ludzkiego, technicznego i eksploatacyjnego oraz oceny dokładności metod nawigacyjnych. Teoretyczne ustalenia i wnioski stanowiły podstawę wypracowania praktycznych metod nawigacyjnych. Wyniki tych dociekań naukowych zaprezentował w 33 publikacjach monograficznych, w studiach i rozprawach oraz w 162 artykułach. W jego dorobku należy wyróżnić prace z zakresu określania dokładności pozycji statku, bezpieczeństwa żeglugi, ochrony transportu morskiego, szkolenia marynarzy oraz opracowań dotyczących aspektu metodologii badań naukowych w nawigacji morskiej. Prof. Aleksander Walczak wykształcił tysiące oficerów floty wojennej, handlowej i rybackiej. Był współautorem planów i programów studiów na kierunku nawigacja oraz kursów specjalistycznych i kwalifikacyjnych oficerów floty transportowej i rybackiej.
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa była częścią jubileuszu 75-lecia szkolnictwa morskiego na Pomorzu Zachodnim. Historia ta zaczęła się w 1947 roku, kiedy do Szczecina z Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni przeniesiono Wydział Nawigacyjny. Przez kolejne lata szczecińska PSM ulegała licznym przekształceniom, zmieniała nazwy oraz uzyskała nową lokalizację przy Wałach Chrobrego (1962). Absolwenci szczecińskich szkół morskich z powodzeniem znajdowali zatrudnienie na trawlerach w przedsiębiorstwach połowowych i na statkach floty handlowej. Szczególnie rybołówstwo dalekomorskie przeżywało niesamowicie dynamiczny rozkwit, a szczecińscy absolwenci obecni byli na najodleglejszych łowiskach świata, odkrywali niepoznane do tej pory akweny połowowe, stając się niekwestionowanymi specjalistami w swoim fachu.
W 1968 r. utworzono Wyższą Szkołę Morską z dwoma wydziałami: Nawigacyjnym i Mechanicznym. WSM miała już pełny status szkoły wyższej, oferując absolwentom, oprócz fachowej wiedzy i cennych umiejętności, dylom ukończenia studiów wyższych. Gruntowne wykształcenie techniczne, znakomite przygotowanie pod kątem praktyki, stały u podstaw międzynarodowej renomy absolwentów szczecińskiej WSM. W 1998 roku uczelnia pozyskała nowoczesny statek szkolno-badawczy m/s Nawigator XXI, na którym odbywają praktyki studenci kierunków „pływających”.
W 2002 roku w Wyższej Szkole Morskiej został powołany Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny Transportu. W związku z rozszerzeniem oferty edukacyjnej, rozbudową infrastruktury i powiększeniem kadry akademickiej, Wyższa Szkoła Morska uzyskała w roku 2004 status akademii. Powstały wówczas dwa koleje wydziały: Informatyki i Telekomunikacji oraz Mechatroniki i Elektrotechniki, wyznaczając obecny trend w rozwoju tej uczelni, która zdecydowanie zwróciła się w kierunku najnowocześniejszych technologii.
We wrześniu 2022 roku dokona się kolejny awans w rozwoju morskiego szkolnictwa na Pomorzu Zachodnim. Akademia ulegnie przekształceniu w Politechnikę Morską – uczelnię o wyraźnie technicznym charakterze działalności naukowo-badawczej i edukacyjnej.
MK, źródło: AMS, www.portalmorski.pl