Zamek Królewski na Wawelu i Politechnika Krakowska rozpoczynają nowy etap współpracy na rzecz ochrony jednego z najważniejszych miejsc polskiego dziedzictwa narodowego. Jednym z jej elementów będzie projekt badawczy stanowiący odpowiedź na zagrożenia naturalne, jak trzęsienia ziemi, powodzie, burze, zmiany klimatu, a także powodowane przez człowieka.
Zamek Królewski wraz z wawelskim wzgórzem to jedno z miejsc o największym znaczeniu historycznym i kulturalnym w Polsce. Wielowiekowa siedziba królów i symbol polskiej państwowości, od roku 1930 roku jest jednym z najważniejszych muzeów w kraju, przechowującym cenne zespoły obrazów, grafik, rzeźb, tkanin, wyrobów złotniczych, militariów, porcelany i mebli.
Zacieśnieniu współpracy między Zamkiem Królewskim na Wawelu a Politechniką Krakowską służy podpisane 17 marca porozumienie, które sygnowali dyrektor muzeum prof. Andrzej Betlej oraz rektor uczelni prof. Andrzej Szarata. Umowa formalizuje wieloletnie wspólne działania naukowców i muzealników oraz otwiera nowe możliwości badań, projektów architektonicznych i inicjatyw edukacyjnych związanych z historią i ochroną Wawelu.
To dla nas wyjątkowo ważna chwila. Historia Politechniki tu się zaczęła. Właśnie na Wawelu w 1945 roku pierwszą siedzibę znalazł nasz Wydział Architektury – przypomniał rektor PK. – Od początku istnienia uczelni nasi specjaliści, studenci i absolwenci byli zaangażowani w działania związane z zachowaniem zabytkowej wartości Zamku Wawelskiego jako unikatowego obiektu dziedzictwa światowego oraz pomnika polskiej historii i tradycji. Porozumienie pieczętuje nasze wieloletnie wspólne działania i otwiera nowe możliwości dla specjalistów z obu instytucji oraz naszych studentów i doktorantów PK.
Wśród obszarów współpracy wymieniono między innymi: prowadzenie badań, nadzorów naukowych oraz opracowywanie opinii i ekspertyz przez pracowników naukowych Politechniki Krakowskiej na potrzeby Zamku; podejmowanie wspólnych inicjatyw związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego oraz podnoszeniem kwalifikacji kadry dydaktycznej; projektowanie architektoniczno-budowlane przebudowy obiektów będących własnością Zamku na potrzeby jego statutowej działalności; wspólne aplikowanie o środki zewnętrzne, krajowe i zagraniczne, na działania podstawowe i/lub badawczo-rozwojowe; współpracę naukowo-badawczą z organizacjami międzynarodowymi zajmującymi się ochroną zabytków, m.in. UNESCO, ICOMOS lub ISCARSAH. Ponadto w ramach zawartego porozumienia organizowane będą szkolenia, warsztaty, sympozja, konferencje, wykłady otwarte, wystawy i wizyty technologiczne.
Dzięki porozumieniu rozszerza się również pakiet wspólnych działań edukacyjnych i promocyjnych. Studenci i doktoranci Politechniki będą odbywać praktyki, plenery malarskie i architektoniczne na terenach Zamku. Planowane jest też wspólne formułowanie tematów i opieka merytoryczna w zakresie prac dyplomowych i doktorskich oraz prowadzenie przez specjalistów muzeum zajęć i spotkań eksperckich związanych z ochroną i konserwacją zabytków. W realizację porozumienia zaangażowane będą szczególnie Wydział Inżynierii Lądowej oraz Wydział Architektury Politechniki.
Porozumienie o współpracy stanowi formalną podstawę do rozpoczęcia wspólnych interdyscyplinarnych badań w ramach projektu pn. „Disaster Risk Management Plan (DRMP) for the Wawel Castle in Kraków, Poland”. Planowane badania bazują na nowatorskiej w skali świata metodzie, opracowanej przez naukowców z Uniwersytetu w Isfahanie, z którym Politechnika ma podpisaną umowę o współpracy.
W tematyce projektu ujęto pilne wyzwania, przed którymi stoją obiekty dziedzictwa architektonicznego, obejmujące szeroki zakres zagrożeń naturalnych oraz powodowanych przez człowieka. Należą do nich oddziaływania statyczne i dynamiczne, w tym trzęsienia ziemi, powodzie, burze, zmiany klimatu i negatywny wpływ otaczającego środowiska. Zagrażają one nie tylko integralności konstrukcji i długoterminowemu zachowaniu zabytków kultury dla przyszłych pokoleń, ale także pośrednio zgromadzonym w nich cennym zbiorom sztuki. Aby skutecznie reagować na te zagrożenia konieczna jest ich identyfikacja i opracowanie strategii zapobiegania im. Będzie ona podstawą potencjalnych planów renowacji konstrukcji i zarządzania ryzykiem katastrof, opartych na zrównoważonym rozwoju, odpowiedzialności, różnorodności i przejrzystości, dążąc do osiągnięcia systematycznych, etycznych rozwiązań, zgodnych ze średnioterminową strategią UNESCO na lata 2022–2029.
MK, źródło: PK