Absolwenci państwowych uczelni zawodowych szybciej znajdują zatrudnienie, częściej pracują na etacie i osiągają wyniki płacowe porównywalne z absolwentami innych uczelni – wskazuje najnowsza, 11 edycja ogólnopolskiego systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów szkół wyższych.
System ELA monitoruje sytuację absolwentów polskich uczelni na rynku pracy. Bazuje na danych, które już od dawna gromadzone są w rejestrach publicznych: POL-onie oraz ZUS. Najświeższe dane dotyczą osób, które ukończyły studia w 2024 roku i obejmują okres co najmniej 12 miesięcy aktywności zawodowej po uzyskaniu dyplomu (do grudnia 2025 r.).
Wyniki 11 edycji ELA potwierdzają, że absolwenci państwowych uczelni zawodowych szybciej znajdują pracę, częściej utrzymują stabilne zatrudnienie i skutecznie konkurują na rynku pracy pod względem osiąganych dochodów. Dane te wskazują, że inwestycje w praktyczne szkolnictwo wyższe przynoszą wymierne korzyści zarówno absolwentom, jak i całym regionom – podkreśla wiceminister nauki Maria Mrówczyńska.
Absolwenci PUZ-ów różnią się profilem od absolwentów pozostałych uczelni. Są przeciętnie starsi – na studiach I stopnia ich średni wiek wynosi 26 lat (o rok mniej niż na innych uczelniach), a na studiach II stopnia 31 lat (wobec 27 lat na innych uczelniach). Wśród nich większy jest również udział kobiet. Na studiach I stopnia stanowią one 63% absolwentów PUZ-ów (poza tym sektorem to 58%), natomiast na studiach II stopnia – aż 76% (64%).
Państwowe uczelnie zawodowe pełnią także istotną funkcję wyrównywania szans edukacyjnych. W gronie absolwentów studiów I stopnia aż 67 proc. mieszkało w mniejszych miejscowościach, podczas gdy w przypadku pozostałych uczelni odsetek ten wynosił 51 proc. Z podobną sytuacją mamy do czynienia na studiach II stopnia – 71 proc. absolwentów PUZ-ów pochodziło z mniejszych miejscowości wobec 51 proc. absolwentów innych uczelni.
Analiza losów zawodowych absolwentów pokazuje wyraźną przewagę PUZ-ów pod względem szybkości podejmowania zatrudnienia. Absolwenci studiów I stopnia potrzebowali średnio 10,5 miesiąca na znalezienie pracy etatowej, zaś absolwenci innych uczelni – 13 miesięcy. W przypadku studiów II stopnia różnica była również zauważalna – 4,2 miesiąca wobec 5,1 miesiąca – raportuje dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, ekspertka Ośrodka Przetwarzania Informacji.
W PUZ-ach kierunki studiów są często powiązane z potrzebami lokalnych pracodawców, dzięki czemu absolwenci szybciej znajdują zatrudnienie, w którym mogą wykorzystać zdobyte kwalifikacje.
Stabilna praca i konkurencyjne wynagrodzenia
Dane ELA wskazują również, że przewaga absolwentów PUZ-ów nie ogranicza się tylko do szybkiego znalezienia pierwszej pracy. W kolejnych latach po ukończeniu studiów spędzają oni większą część czasu w pracy na etacie niż absolwenci innych uczelni, co świadczy o większej stabilności ich sytuacji zawodowej.
Choć w pierwszych latach po uzyskaniu dyplomu absolwenci PUZ-ów są nieco bardziej narażeni na bezrobocie, w dłuższej perspektywie te różnice stopniowo zanikają. Wynika to przede wszystkim ze specyfiki lokalnych rynków pracy. Mniejsze ośrodki (najczęstsze miejsce zamieszkania absolwentów i absolwentek PUZ-ów) oferują mniej miejsc pracy niż największe ośrodki akademickie, ale jednocześnie zapewniają trwałe możliwości zatrudnienia osobom posiadającym praktyczne kwalifikacje.
Równie istotne są wyniki dotyczące wynagrodzenia. Pomocne są analizy uwzględniające Względny Wskaźnik Zarobków (WWZ), który odnosi zarobki absolwenta do przeciętnego poziomu wynagrodzeń w jego powiecie zamieszkania, dzięki czemu pokazuje nie tyle bezwzględny poziom płacy, ile pozycję względem lokalnego rynku. Z danych ELA wynika, że osoby kończące PUZ osiągają rezultaty porównywalne z absolwentami pozostałych uczelni, a w niektórych okresach nawet lepsze. Oznacza to, że dyplom państwowej uczelni zawodowej skutecznie wzmacnia pozycję absolwentów na lokalnych rynkach pracy – przekonuje dr Marek Bożykowski, ekspert Ośrodka Przetwarzania Informacji.
Nowe funkcje systemu ELA
Tegoroczna edycja ELA przynosi także nowe narzędzia analityczne dotyczące mobilności geograficznej absolwentów. Po raz pierwszy możliwe jest osobne śledzenie migracji absolwentów studiów I stopnia kontynuujących naukę oraz tych, którzy zakończyli edukację na poziomie licencjackim. Rozszerzono również informacje o wielkości miejscowości zamieszkania i studiowania absolwentów, co może wspierać samorządy i uczelnie w planowaniu działań rozwojowych. System dostępny jest dla każdego pod adresem: www.ela.nauka.gov.pl.
MK