)
Pozna
W dniach 15-16 kwietnia odbyo si posiedzenie Prezydium KRASP. W podjtych uchwaach rektorzy wskazali na konieczno zwalczania niewaciwych zachowa w rodowisku akademickim: oszustw egzaminacyjnych, sprzedawania i kupowania prac dyplomowych, wyudzania wiadcze oraz innych przejaww amania norm prawnych i etycznych przez studentw. Rektorzy postanowili wyda walk pladze uzalenie wrd modziey akademickiej, zapowiadajc zacienienie w tym celu wsppracy z policj i subami medycznymi. Omwiono take zagroenie aktami terroryzmu w uczelniach, popierajc apel MENiS z 2 kwietnia o wspdziaanie uczelni ze subami odpowiedzialnymi za bezpieczestwo publiczne. Jako przykad takiego wspdziaania zaprezentowano odpowiednie porozumienie UJ z krakowsk policj w sprawie przeciwdziaania narkomanii i zagroeniom terroryzmem.
Warszawa
Prof. Mieczysaw Grny, gleboznawca i pionier ekologicznego rolnictwa, zosta wyrniony „Tarcz Wojownika Gai. i tytuem Czowieka Roku 2003 w dziedzinie polskiej ekologii. Wyrnienia te przyznaje niezalena kapitua, zoona z przedstawicieli instytucji i organizacji pozarzdowych zajmujcych si problemami ochrony rodowiska, m.in. Fundacji Orodka Edukacji Ekologicznej i Spoecznego Instytutu Ekologicznego. Prof. Grny, przez wiele lat zwizany z warszawsk SGGW, jest obecnie wykadowc na Wydziale Ochrony rodowiska w ciechanowskiej filii Wyszej Szkoy Humanistycznej w Putusku.
Warszawa/Tokio
Pod hasem „W kierunku nowego partnerstwa w nauce i technologii. zorganizowano w Japonii w dniach 21-22 kwietnia Forum Nauki Polskiej. Impreza powicona bya moliwociom polsko-japoskiej wsppracy naukowej, zwaszcza w zakresie technologii informatycznych, nanotechnologii i biotechnologii, ze szczeglnym uwzgldnieniem biologii molekularnej, majcej zastosowanie medyczne. Organizatorami Forum byy: Ministerstwo Nauki i Informatyzacji oraz japoskie Ministerstwo Edukacji, Kultury, Sportu, Nauki i Technologii.
Suwaki
Z inicjatywy politechnik Warszawskiej i Biaostockiej, uniwersytetw Warmisko-Mazurskiego i Biaostockiego, Pastwowego Instytutu Geologicznego, Instytutu cznoci w Warszawie, Polsko-Litewskiej Izby Gospodarczej Rynkw Wschodnich oraz Urzdu Miasta Suwaki powoano Park Naukowo-Technologiczny Polska-Wschd. Gwnym celem przedsiwzicia jest rozwijanie myli naukowej oraz nowoczesnych technologii w pnocno-wschodniej Polsce, m.in. w zakresie: informatyki, elektroniki, inynierii materiaowej, mechaniki precyzyjnej, chemii, ochrony rodowiska. Suwalski Park Naukowo-Technologiczny bdzie wsppracowa z placwkami naukowymi z Wilna, Kowna, Grodna oraz Kaliningradu. Planuje si powoanie Midzynarodowego Centrum Innowacji oraz midzynarodowej wyszej uczelni o profilu informatyka i zarzdzanie.
Opole
22 kwietnia odbya si uroczysto nadania tytuw doktorw honoris causa Uniwersytetu Opolskiego profesorom: Tadeuszowi Lewowickiemu i Zbigniewowi Kwieciskiemu. Pierwszy zajmowa si badaniami nad tosamoci mieszkacw pogranicza i funkcjonowaniem spoecznoci wielokulturowych. Skupi wok siebie wiele pozawarszawskich rodowisk naukowych i przyczyni si do ich rozwoju, dajc z siebie to, co najlepsze: swoj mdro, czas i pomysu. . mwia w laudacji prof. Jzefa Brgiel. Prof. Kwieciski interesowa si rodowiskami zapnionymi w rozwoju, spoecznymi aspektami funkcjonowania wiejskiej szkoy. Jego tryptyk Wykluczanie, Bezbronni i Nieuniknione zosta niedawno wznowiony. Cay dorobek to 18 ksiek i kilkaset artykuw. Uroczysto nadania doktoratw honorowych wpleciono w obchody 30-lecia opolskiej pedagogiki.
)
Bydgoszcz
Pod koniec kwietnia, w dniu wita Uczelni, Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego przyznaa tytu doktora honoris causa prof. T.W. Nowackiemu, wybitnemu pedagogowi, twrcy teorii ksztacenia i doskonalenia zawodowego oraz subdyscypliny „pedagogiki pracy.. Prof. Nowacki jest autorem ponad 150 publikacji i opracowa zwartych, 500 rozmaitych rozpraw, studiw ogaszanych w kraju i za granic. Wypromowa ponad 40 doktorw, recenzowa szereg prac habilitacyjnych i wnioskw o tytuy profesorskie. Od wielu lat jest czonkiem licznych towarzystw naukowych i komitetw redakcyjnych, w tym Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN (honorowy przewodniczcy Zespou Pedagogiki Pracy KNP PAN).
)
Warszawa
W dniach 23-24 kwietnia odbya si pita midzynarodowa konferencja bioetyczna, tym razem powicona etyce innowacyjnoci. Uczestnicy reprezentowali najwaniejsze organizacje zajmujce si zagadnieniami patentowania: wiatow Organizacj Ochrony Wasnoci Intelektualnych, Europejski Urzd Patentowy, Midzynarodowe Stowarzyszenie Firm Farmaceutycznych, wiatow Organizacj Zdrowia, wiatowe Stowarzyszenia Lekarzy. Mwiono m.in. o patentowaniu lekw, DNA, a take etycznych i prawnych aspektach bada i wykorzystania komrek macierzystych (wicej o obradach w wakacyjnym numerze „FA.).
Opole
W dniach 26-27 kwietnia odbyy si VII Oglnopolskie Dni Bohemistw, zorganizowane przez Katedr Slawistyki Uniwersytetu Opolskiego. W programie znalazo si m.in. seminarium naukowe „Czeska literatura katolicka w latach 1945.1989.. Rozstrzygnito te VII Oglnopolski Konkurs Przekadowy i Literacki. W kategorii Poezja Czeska nie przyznano pierwszego miejsca, II miejsce przypado Marcie Skibniewskiej z UW, III . Dominice Katarzynie Gowik z UW. W kategorii Proza Czeska I miejsce przyznano Kamili Szymaskiej z UJ, II . Jackowi Orowskiemu z UMK w Toruniu, III . Elbiecie wikliskiej z UMK w Toruniu. W kategorii Esej I miejsce zaja Agnieszka Janiec z UW, II . Magdalena Jakubowska z UW, III . Monika Mialik z UWr. Przedstawiono te wystaw powicon Janowi Amosowi Komenskiemu.
)
Toru
W dniach 27-29 kwietnia Biuro Promocji i Dystrybucji Wydawnictw UMK zorganizowao Toruski Kiermasz Ksiek „Wiosna Wydawcw 2004.. Wrd 34 wystawcw znalazo si 16 wydawnictw szk wyszych, a take najwiksze wydawnictwa naukowe, m.in.: PWN, Ksika i Wiedza, DiG, Trio, lsk, sowo/obraz/terytoria, Marabut, Wydawnictwo Literackie. Oprcz prezentacji publikacji odbyy si spotkania z autorami niektrych ksiek oraz pokaz czerpania papieru, przygotowany przez pracownikw prywatnego Muzeum Drukarstwa i Papiernictwa w podtoruskim Grbocinie. Kiermasz ksiek naukowych z udziaem tak duej liczby wystawcw odby si w UMK po raz pierwszy.
Krakw
Midzynarodowa konferencja hungarystyczno-polonistyczna „Polska i Wgry w szesnastowiecznej Europie. Czasy B?linta Balassiego i Stefana Batorego. Historia . Literatura . Kultura., zorganizowana przez Instytut im. B?linta Balassiego w Budapeszcie, Katedr Filologii Wgierskiej Uniwersytetu Jagielloskiego oraz Instytut Europy Wschodniej Uniwersytetu „L`Orientale. w Neapolu, odbya si w dniach 27-28 kwietnia. Miaa na celu uhonorowanie dwch wanych w literaturze i historii postaci wgierskich: B?linta Balassiego z Gyarmat (1554-94), najwikszego poety wgierskiego renesansu, oraz Stefana Batorego (1533-86), ksicia siedmiogrodzkiego, a od 1576 do 1586 krla Polski.
Wrocaw
Od 29 kwietnia Biblioteka Politechniki Wrocawskiej udostpnia ksiki w penotekstowej postaci elektronicznej. Na razie dotyczy to wybranych pozycji wydanych przez Oficyn Wydawnicz PWr., ksiek z zasobw Biblioteki PWr. wydanych przed rokiem 1950, a take ksiek pochodzcych ze zbiorw innych bibliotek i serwisw. Nowe publikacje to przede wszystkim skrypty majce suy studentom. Dziki temu zmniejsza si zapotrzebowanie na skrypty w formie tradycyjnej. Mona te o wiele czciej i atwiej dokonywa aktualizacji skryptw, wynikajcych z postpu bada lub ze zmian programu ksztacenia. Moliwo ta staje si czynnikiem motywujcym dydaktykw do staej weryfikacji aktualnoci oferowanych materiaw.
Warszawa
Od maja nowym ministrem edukacji narodowej i sportu jest Mirosaw Sawicki. Absolwent fizyki w Uniwersytecie Warszawskim, wieloletni nauczyciel fizyki, dziaacz KSS KOR i „Solidarnoci.. W latach 1990-97 pracowa w Ministerstwie Edukacji Narodowej jako dyrektor Departamentu Ksztacenia Oglnego, a nastpnie podsekretarz stanu odpowiedzialny za reform systemu edukacji. Od 2002 peni funkcj dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Za szkolnictwo wysze nadal odpowiedzialny jest prof. Tadeusz Szulc z Wrocawia, byy rektor tamtejszej AR.
Toru
„Cienie pastwa policyjnego. to tytu konferencji zorganizowanej 4 maja przez Instytut Socjologii UMK oraz Instytut Pamici Narodowej. W spotkaniu udzia wzili m.in.: Bogusaw Nizieski . rzecznik interesu publicznego, prof. Andrzej Paczkowski . historyk, Bronisaw Wildstein . publicysta „Rzeczpospolitej. oraz Zbigniew Nowek . byy szef UOP. Referenci koncentrowali si wok uytecznoci archiww Suby Bezpieczestwa jako rda wiedzy historycznej, a take wpywu, jaki teczki SB wywieraj na polityk w Polsce. Mwiono o metodach dziaania SB wobec Kocioa katolickiego i opozycji demokratycznej, o roli lustracji, podatnoci na szanta w przypadku zatajenia informacji o kompromitujcej przeszoci, o grupach interesu skupionych wok sub specjalnych.
)
Krakw
W dniach 6-7 maja odbya si konferencja „Korzenie i tradycje wspczesnego prawa cywilnego w zjednoczonej Europie., zorganizowana przez Towarzystwo Biblioteki Suchaczy Prawa UJ. Prof. Wacaw Uruszczak przypomnia o znaczeniu francuskiego „Code civil. w nawizaniu do wspczesnych prb ujednolicenia prawa prywatnego w ramach porzdku wsplnotowego. Najwiksze kontrowersje wzbudziy wystpienia dotyczce trendw rozwojowych prawa rodzinnego (Pacs . kontrowersyjna instytucja wspczesnego prawa francuskiego, Projekt ustawy Marii Szyszkowskiej o rejestrowanych zwizkach partnerskich na tle nauki Kocioa katolickiego). Dyskutowano rwnie o idei europejskiego kodeksu cywilnego i o instytucjach nabierajcych coraz wikszego znaczenia w obrocie gospodarczym.
Szczecin
10 maja doktorat honorowy Politechniki Szczeciskiej wrczono prof. S.M. Wojciechowskiemu. Jest on wybitnym specjalist w dziedzinie inynierii materiaowej w obszarze metaloznawstwa. Zajmowa si m.in. krystalizacj kierowan i materiaami magnetycznymi (wynikiem tych bada podstawowych byo wdroenie w latach 1977-83 czterech nowych gatunkw magnesw trwaych w Hucie „Baildon. w Katowicach) oraz modernizacj systemu ksztacenia specjalistw z inynierii materiaowej. By jednym z zaoycieli Instytutu Inynierii Materiaowej (obecnie wydzia) Politechniki Warszawskiej. Wypromowa 17 doktorw nauk technicznych. Kilku jego uczniw uzyskao tytuy naukowe. Jego dorobek obejmuje take ok. 70 oryginalnych publikacji naukowych i 3 podrczniki akademickie.
)
)
Krakw
10 maja doktorat honorowy Uniwersytetu Jagielloskiego otrzyma prof. Joachim Treusch z Forschungszentrum Julich. Podczas uroczystoci 640. rocznicy zaoenia UJ 12 maja godno doktora honoris causa otrzymaa prof. Federica P. Perera z Columbia University. Medal „Merentibus. nadano Kolegiacie w. Anny, a odznak „Zasuony dla UJ. otrzyma Ks. Wadysaw Gasido. Tytu honorowego profesora UJ przyznano prof. Ralphowi Jzefowiczowi z Rochester University. Prof. Franciszek Ziejka, rektor UJ, wrczy Laur Jagielloski, nagrod przyznawan za osignicia naukowe uczonym z krakowskiej Alma Mater. W dziedzinie nauk humanistycznych nagrodzono prof. Mari Podraz-Kwiatkowsk, w dziedzinie nauk medycznych . prof. Wiesawa Pawlika, a w dziedzinie nauk cisych . prof. Wincentego Kilarskiego.
Krakw
11 maja w Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej honorowe doktoraty otrzymali dwaj profesorowie U. Prof. E. Polaski, znawca wspczesnej polszczyzny i kodyfikator polskiej ortografii, jest kierownikiem Katedry Dydaktyki Jzyka i Literatury Polskiej na Wydziale Filologicznym U. Znany jest przede wszystkim jako redaktor Nowego sownika ortograficznego PWN, a take twrca m.in. Sownika tematycznego jzyka polskiego oraz Sownika ortograficznego nie tylko dla uczniw. Jest przewodniczcym Komisji Ortograficzno-Onomastycznej Rady Jzyka Polskiego przy Prezydium PAN. Prof. K. Polaski pracuje w Instytucie Jzyka Angielskiego na Wydziale Filologicznym U. Jest autorem fundamentalnych prac z zakresu jzykoznawstwa sowiaskiego i oglnego, m.in.: Sownika etymologicznego jzyka Drzewian poabskich, Morfologii zapoycze niemieckich w jzyku poabskim, Skadni zdania zoonego w jzyku grnouyckim, wspautorem Polabian English Dictionary. Czonek PAN i PAU, doktor h.c. Uniwersytetu Opolskiego, honorowy profesor UJ, czonek Centralnej Komisji ds. Tytuu Naukowego i Stopni Naukowych.
Opole
12 maja, w ramach dotowanego przez Helsisk Fundacj Praw Czowieka projektu „Przeciwdziaanie ksenofobii i zwalczanie jej przejaww w yciu publicznym., odbyo si seminarium „Pokona cienie trudnej przeszoci Polakw i Niemcw., zorganizowane przez studentw III roku socjologii UO. Najwiksze dyskusje wzbudziy relacje midzy Polakami i mniejszoci niemieck na Opolszczynie, przedstawione m.in. w referatach dr Aleksandry Trzcieliskiej-Polus i dr Danuty Berliskiej z UO. Seminarium towarzyszya wystawa zdj dokumentujcych przejawy ksenofobii wyraanej w napisach na murach, za w przerwie miaa miejsce projekcja filmu rejestrujcego trzeciomajow manifestacj na Grze w. Anny.
Gdask
12 maja doktorat honorowy Uniwersytetu Gdaskiego otrzyma Ryszard Kapuciski, wybitny dziennikarz i pisarz, autor 21 ksiek tumaczonych na wiele jzykw, m.in.: Cesarz . 21 translacji, Imperium . 19, Heban . 17. Jak sam mwi, by wiadkiem 27 rewolucji, odwiedzi 100 krajw. Jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych autorw polskich na wiecie. Zosta uhonorowany kilkudziesicioma prestiowymi nagrodami polskimi (m.in. Nagroda im. Wadysawa Reymonta . 2004) i zagranicznymi (m.in. Nagroda Stowarzyszenia Liber Press . 2002, nagroda The Prix Tropiques, nagroda Ksicia Asturii . 2003). Trzy uniwersytety uhonoroway Kapuciskiego doktoratem honoris causa: lski w 1997 r., Wrocawski w 2001 i Sofijski w 2002.
)
Wrocaw
W 1997 r. rektorzy politechnik Wrocawskiej i Libereckiej oraz Wyszej Szkoy Zawodowej (Fachhochschule) w Zittau/Goerlitz powoali projekt „Uniwersytet Nysa., tworzcy ramy wsplnego ksztacenia studentw z trzech krajw. Podjty wsplnie w roku 2001/02 program ksztacenia to 6-semestralne studia zawodowe (B.S.) z Information and Communication Management. Studenci na I roku maj zajcia w Czechach, na II . w Polsce (Filia PWr. w Jeleniej Grze), a na III w Niemczech. Treci programowe s przedmiotem indywidualnych ustale midzy wykadowcami trzech uczelni, a zajcia odbywaj si po angielsku. Ostatnio program „Uniwersytetu Nysa. uzyska niemieck akredytacj.
Katowice
W dniach 12-13 maja na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu lskiego odbya si konferencja naukowa „Czowiek i rodowisko., zorganizowana przez Studenckie Koo Naukowe „Psychology in English.. Celem konferencji jest ukazanie studentom psychologii rnorodnoci aspektw ycia czowieka w kontekcie jego relacji ze rodowiskiem oraz prba odpowiedzi na pytanie, co jest naturalnym rodowiskiem czowieka w dzisiejszym wiecie. Debatowano m.in.: o roli miejsca zamieszkania w budowaniu tosamoci lokalnej, „zasiedlaniu. nowego rodowiska, jakim jest Internet, tworzeniu zdrowych relacji rodowiskowych, miejscu dla niepenosprawnych, rozpoznawaniu i przebudowywaniu toksycznego mylenia. Pojawiy si te wtki egzotyczne . o relacji czowieka ze rodowiskiem z perspektywy duchowoci tybetaskiej.
)
Lublin
13 maja tytu doktora honoris causa Politechniki Lubelskiej . trzeci w historii uczelni . otrzyma prof. T. Kaczorek z Politechniki Warszawskiej. Jest on wybitnym specjalist z zakresu matematycznych metod analizy i syntezy ukadw elektrycznych, sterowalnoci i obserwowalnoci tych ukadw, projektowania ukadw ledzcych, budowy regularnych i singularnych ukadw z dwuwymiarowym oraz wielowymiarownym wektorem zmiennych niezalenych. Jest autorem 16 ksiek i ponad 600 artykuw. Wypromowa 59 doktorw, z ktrych 20 jest profesorami. Jest czonkiem PAN, peni funkcj prorektora Politechniki Warszawskiej. W 2002 r. doktorat honorowy nada mu Uniwersytet Zielonogrski.
Krakw
W dniach 13-14 maja odbyy si III Krakowskie Warsztaty Inynierii Medycznej, zorganizowane przez Katedr Mechaniki Dowiadczalnej i Biomechaniki PK przy wspudziale Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawa II oraz Midzyuczelnianego Centrum Technik i Technologii Medycznych. Warsztaty koncentroway si na telemedycynie: wykorzystaniu diagnozowania obrazu w rnych dziedzinach medycyny oraz technologii biomateriaw i ich zastosowa medycznych. Nowoci tegorocznych warsztatw byy bezporednie przekazy, w ramach wideokonferencji, zabiegw operacyjnych z klinik kardiochirurgicznej oraz gastroenterologicznej, w trakcie ktrych uczestnicy mogli wzi udzia w dyskusji, prowadzonej przez moderatorw danych tematw, nt. nowoczesnych metod zabiegowych i diagnostycznych.
Toru
Studencki teatr „Perpetuum mobile., dziaajcy w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Mikoaja Kopernika, zdoby I nagrod, Bursztynow Kame, za spektakl Osy Plauta w przekadzie prof. Ewy Skwary, na III Midzyuczelnianym Przegldzie Teatrw Studenckich Filologii Klasycznej w Gdasku. Pierwsze miejsce za najlepsz rol msk zdoby Rafa Toczko, student midzywydziaowych indywidualnych studiw humanistycznych i II roku filologii klasycznej UMK, ktry gra niewolnika Pachnido.
)
Rzeszw
Centrum Jzykw Obcych Wyszej Szkoy Informatyki i Zarzdzania w Rzeszowie jest jedyn polsk instytucj realizujc midzynarodowy projekt Linguapece Europe, dotyczcy stworzenia materiaw szkoleniowych dla podniesienia kompetencji jzykowych wrd pracownikw sub wojskowych i policyjnych w zjednoczonej Europie. W projekcie, ktrego realizacja rozpocza si w padzierniku 2003 roku i ma trwa do maja 2005 roku, udzia bierze 13 partnerw z 11 krajw, a jego budet wynosi 28 121 euro. Do tej pory polskie suby wojskowe i policyjne ksztac si w zakresie jzykw obcych, gwnie angielskiego, w Wojskowym Studium Nauczania Jzykw Obcych w odzi. Nauczanie ma form ksztacenia stacjonarnego, trwajcego od 6 do 15 miesicy, a nauka koczy si egzaminem wedug wymogw normy STANAG 6001.
)
Warszawa
14 maja wrczono doktorat honoris causa Szkoy Gwnej Gospodarstwa Wiejskiego prof. J. Greckiemu, byemu rektorowi tej uczelni (1990-96). Uczony jest specjalist w zakresie ekonomiki i organizacji gospodarstw rolniczych, zajmowa si m.in. rol czynnika ludzkiego w rolnictwie, prowadzi badania porwnawcze w zakresie ekonomiki i polityki rolnej w rnych krajach. Opublikowa ponad 150 prac, w tym 6 ksiek. Wypromowa 7 doktorw. Przez wiele lat by ekspertem FAO. Jest czonkiem zagranicznym Krlewskiej Szwedzkiej Akademii Rolnictwa i Lenictwa.
Rzeszw
W Katedrze Konstrukcji Maszyn Wydziau Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej, we wsppracy ze specjalistami Wojewdzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie, opracowano nowe narzdzie chirurgiczne do wykonywania zabiegw krzyowo.kolcowej kolpopeksji (operacja naprawcza wykonywana drog pochwow lub brzuszn, stosowana w obnieniu lub wypadaniu pochwy). Dr in. Edward Rejman opracowa tzw. zmodyfikowan demontowaln ig Deschamps.a. Narzdzie, wykonane przez mistrza Kazimierza Tasiora, zostao zastosowane w zabiegach operacyjnych przez zesp prof. A. Skrta. W opinii lekarzy jest to narzdzie bardzo sprawne, pozwalajce na skrcenie czasu trwania zabiegu oraz zmniejszenie ubytku krwi u pacjentek.
Krakw
14 maja nadano mgr. in. I. Jaworowskiemu tytu doktora honoris causa Akademii Rolniczej w Krakowie. Jest to wyraz wielkiego uznania dla jego wybitnych osigni w zakresie hodowli zwierzt: koni czystej krwi arabskiej, koni maci tarantowatej oraz krw rasy Jersey, a take wdzicznoci za wieloletni wspprac w ksztaceniu studentw i modych pracownikw nauki. W 1953 r. I. Jaworowski otrzyma polecenie zorganizowania Stadniny Koni w Michaowie, ktr kierowa przez 44 lata. Konie z Michaowa zdobyway liczne nagrody podczas championatw, sprzedawane za granic uzyskiway rekordowe ceny (np. klacz Diana . 1,2 mln dolarw). W 1991 r. dyrektor Jaworowski otrzyma tytu najlepszego zagranicznego hodowcy koni rasy czystej krwi arabskiej, przyznawany przez hodowcw amerykaskich.
Warszawa
W Uniwersytecie Zielonogrskim ustanowiono stypendia „Power dla Einsteina., fundowane zdolnym, ale uboszym studentom przez pracownikw uczelni. P roku temu w pierwszej edycji akcji zebrano 5 tys. z, co pozwolio na ufundowanie dwm rodzestwom czterech semestralnych stypendiw po 250 z miesicznie. Obecnie rusza druga edycja stypendium. Do poowy lipca kady z pracownikw UZ moe zadeklarowa kwot, ktra zostanie mu potrcona z pensji. Skadki s dobrowolne: jednorazowe (np. 10 z pobrane z pensji) albo semestralne (np. 5 x 10 z pobierane co miesic). Postanowiono, e nazwiska stypendystw . list kandydatw ustala orodek pomocy spoecznej . nie bd podawane do publicznej wiadomoci.
)
Lublin
Ekspozycja „Pod opiek bstw i niebios. Obrzdek pogrzebowy w epoce brzu i wczesnej epoce elaza. zostaa otwarta 21 maja w Muzeum UMCS. Jest to czwarta ju wystawa zorganizowana przez uniwersyteckich archeologw. Organizatorzy skoncentrowali si na obrzdku pogrzebowym, ktry daje wyobraenie o wiatopogldach dawnych spoecznoci. Wiele nazw kultur prezentowanych na wystawie zostao utrwalonych w historiografii na podstawie znalezisk z terenu Lubelszczyzny. Na ekspozycji zaprezentowano ponad 70 eksponatw archeologicznych oraz liczne fotografie z terenw wykopalisk.
Lublin
Laureatem nagrody naukowej w LVII edycji Nagrody im. Wodzimierza Pietrzaka zosta ks. prof. Stanisaw Wilk, prorektor, a zarazem rektor elekt Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Nagrodzono go za badania nad dziejami zakonw i histori Kocioa w Polsce w czasach nowoytnych, ze szczeglnym uwzgldnieniem dziaalnoci sugi Boego Augusta Kardynaa Hlonda, Prymasa Polski.
Opracowa Piotr Kieraciski
Wsppraca: Bydgoszcz . Marcin Habel, Gdask . Beata Czechowska-Derkacz, Katowice . Mirosawa Wielopolska-Szymura, Krakw . Elbieta Barowa, Magorzata Przybyo-Micek, Marek Stus, Leszek liwa, Lublin . Krzysztof Ksiski, Elbieta Mulawa-Pacho, Opole . Barbara Stankiewicz, Beata Zaremba, Rzeszw . Magdalena Hendzel, Anna Worosz, Szczecin . Stanisaw Heropolitaski, Toru . Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa . Andrzej Markert, Wrocaw . Maria Kisza, Zielon Gra . Ewa Sapeko.
Statystyki pokazuj, e coraz wicej Polakw studiuje i z roku na rok znaczco przybywa osb z licencjatami, magisteriami, a nawet doktoratami. Ile z nich po prostu kupuje swoje dyplomy - tego nie wie nikt. Wiele jednak wskazuje na to, e proceder rozkwita.
Jesieni ubiegego roku pi osb, w tym pracownicy naukowi Uniwersytetu Jagielloskiego, zoyo do prokuratury zawiadomienie o przestpstwie. (...) Dowodzili, e osoby, ktre uzyskuj naukowe tytuy na podstawie kupionych prac, popeniaj przestpstwo, a firmy piszce umoliwiaj amanie prawa. (...)
Prokuratura Rejonowa dla Krakowa rdmiecia miaa jednak inne zdanie. (...) Prokurator Lidia Jaryczkowska uznaa, e... naukowcy nie s osobami uprawnionymi do skadania zaalenia, gdy nie s pokrzywdzeni. (...)
- W wietle obowizujcego prawa oferowanie pisania prac naukowych za pienidze nie jest przestpstwem, nie mieci si nawet w granicach nakaniania do powiadczenia nieprawdy - przekonuje prokurator Mirosawa Kalinowska-Zajdak (...). - Moliwe jest natomiast postawienie zarzutw osobie, ktra kupia tak prac, ale dopiero wtedy, gdy na jej podstawie uzyskaa np. tytu magistra czy doktora. Wysalimy pismo do wszystkich krakowskich rektorw, ale nie zgosili oni ani jednego przypadku przedstawienia nie swojej pracy.
(...) Jzef Ratajczak [jeden z autorw doniesienia - „FA”] przyznaje: - Wielu pracownikw naukowych nie jest zainteresowanych ciganiem tego procederu, bo dorabia sobie, piszc prace dyplomowe. (Andrzej Stankiewicz, J.SAD., K.S., MAZ, SYL, Magister na sprzeda, „Rzeczpospolita”, 11.05.2004)
(...) rankingi opanoway edukacj, ju nawet ni wsprzdz. (...) Najwicej nieporozumie jest wok rankingw szk wyszych, ktre miay by poradnikami dla rodzicw i uczniw, ale w kraju, gdzie czuje si ni demograficzny, stay si take polem bezwzgldnej walki o kady punkt. Bowiem wysokie miejsce jest najwygodniejsz form reklamy. I wcale nie jest tak, e emocje uderzaj do gowy tylko uczelniom niepublicznym, dla ktrych wypadnicie z listy moe oznacza bankructwo. Ambicje szarpi rwnie uczelniami pastwowymi. Rektor UW, ktrego placwka o 0,11 pkt przegraa z UJ, w ogle nie przyszed na uroczysto ogoszenia wynikw, za wadze Akademii Pedagogiki Specjalnej, gdy dwa lata temu nie znalaza si ona na licie uczelni pedagogicznych (...), wysyay protesty. (...)
Zasada jest zrozumiaa - im gorsze miejsce w rankingu, tym krytyczniejsza ocena samej rywalizacji. Uniwersytet dzki jest 20 na licie „Perspektyw”, wic jego rektor, prof. Wiesaw Pu, twierdzi, e ranking to swego rodzaju towarzystwo wzajemnej adoracji.
(...) dr Grzegorz Wjtowicz, przewodniczcy kapituy, (...) twierdzi, e ranking ma charakter konsumencki. Najwaniejsze jest to, jak uczelni oceniaj odbiorcy. A e presti jest czym, co trudno zmierzy, to ju inna sprawa. - Jeszcze dugo najwiksi bd najlepsi - dodaje prof. Marek Rocki, rektor SGH, czonek kapituy (...). - A sam ranking przypomina zawody sportowe. Przegrani czsto bywaj sfrustrowani. Tymczasem s po prostu gorsi. (Iwona Konarska, Jak czyta rankingi?, „Przegld”, 16.05.2004)
Profesor krakowskiej Akademii Grniczo-Hutniczej zarabiajcy milion zotych rocznie? Janusz Filipiak ju na pocztku lat 90. mia takie dochody dziki systemom informatycznym wykonywanym przez uczelnie dla rnych firm. Filipiak zarabia milion na samej prowizji. Kiedy zorientowa si, e poradzi sobie w biznesie, porzuci nauk. (...)
Podczas Forum Ekonomicznego w Davos Filipiaka nazwano „pionierem nowych technologii”, poniewa ComArch [firma uczonego - „FA”] zacz wygrywa przetargi na oprogramowanie dla systemw UMTS - multimedialnej telefonii najnowszej generacji. Wrd klientw s m.in.: Nokia, Lucent, Siemens, (...) Procter & Gamble. (...) - Kupuj u mnie, bo nie ponosz ryzyka i nie trac czasu. Najwiksi moi konkurenci na Zachodzie to biurokracja, dubanina, a czsto fikcja. Ja daje produkt, ktry nie zawodzi, dlatego zawsze w kontraktach proponuj wysokie kary, jeli zawiod. To zmusza do tego, e nie popeniamy bdw (...).
Filipiak mwi, e powinni bra z niego przykad zasuszeni profesorowie. Twierdzi, e to adna sztuka, a wrcz poraka, uprawia badania, na ktrych nie sposb zarobi. (Pawe Zarzeczny, Gates z Krakowa, „Wprost”, 23.05.2004)
Konferencja Nauka 2004
Ministerstwo Nauki i Informatyzacji wraz z Krajowym Punktem Kontaktowym Programw Badawczych UE zorganizoway midzynarodow konferencj „Badania - Innowacyjno - Wzrost gospodarczy, Nauka 2004”, ktra odbya si 26 i 27 kwietnia w Warszawie. Organizatorzy postawili sobie za zadanie przedstawienie europejskich i polskich inicjatyw zmierzajcych do wczenia si w realizacj Strategii Lizboskiej oraz zachcenie rodowiska naukowego i biznesowego do wzicia w nich udziau.
Pierwszego dnia konferencji starano si okreli strategiczne kierunki rozwoju polskiej nauki, dziaa innowacyjnych w gospodarce i podkreli rol bada naukowych we wzrocie gospodarczym. Prezentowano najnowsze inicjatywy europejskie zawarte w strategii „Europejska Inicjatywa dla Rozwoju” i programie „Projekty Szybkiego Startu”, m.in. Platform Technologii Wodorowej, Wsplnotowe Centrum Badawcze - JRC Enlargment Action, Basic Research Programme, irlandzkie i islandzkie dowiadczenia dotyczce centrw doskonaoci, austriack sie centrw kompetencji.
W drugim dniu odbyy si warsztaty przybliajce uczestnikom funkcjonowanie mechanizmw wsppracy z przedsibiorstwami i instytucjami dziaajcymi w ich otoczeniu, instrumentw finansowych dla restrukturyzacji sfery badawczo-rozwojowej, moliwoci finansowania bada i dziaa innowacyjnych z funduszy strukturalnych i 6. Programu Ramowego UE. Podczas rwnolegych sesji warsztatowych zajmowano si m.in.: przyspieszeniem komercjalizacji wynikw R&D dziki parkom przemysowym i inkubatorom technologii, wspierajcym uczestnictwo polskich jednostek naukowych w 6.PR projektem STEF-NANO-ACC, polskimi i europejskimi platformami technologicznymi. Wypeniano te wraz z ekspertami przykadowe wnioski o dofinansowanie z funduszy strukturalnych. Przedstawiciel PKO BP przedstawi ofert swojego banku skierowan do sektora R&D.
Blisko 80 proc. spord ponad 450 uczestnikw reprezentowao rodowisko naukowe, pozostae 20 proc. to przedsibiorcy i otoczenie biznesu.
Jacek Margol
Krajowy Punkt Kontaktowy Programw Badawczych UE
Krajowy Punkt Kontaktowy Programw Badawczych Unii Europejskiej (KPK) powsta 5 lat temu. Zwycizc konkursu na prowadzenie KPK bya grupa naukowcw z Instytutu Podstawowych Problemw Techniki PAN z duym dowiadczeniem wyniesionym z uczestnictwa w 3. i 4. Programie Ramowym UE. Kluczowy wkad w proces organizacji placwki wnieli: dr in. Andrzej Siemaszko, uczestnik 3. PR, koordynator projektw INCO-Copernicus, obecny dyrektor KPK, prof. Micha Kleiber, wczesny dyrektor IPPT PAN, ekspert Komisji Europejskiej, obecnie minister nauki oraz dr in. Jerzy Supel, pionier budowy spoeczestwa informacyjnego w Polsce.
Przez 5 lat dziaalnoci KPK udao si rozbudowa sie ponad 200 regionalnych i branowych punktw kontaktowych przy szkoach wyszych i instytutach naukowych. W stworzeniu systemu KPK, zorganizowanego gwnie na wzr austriacki, istotn rol odegraa pomoc zagranicznych ekspertw, w szczeglnoci prof. Manfreda Horvata z B?ro f?r Internationale Forschungs- und Technologiekooperation w Wiedniu, ktry przez wiele lat przekazywa swoj wiedz i umiejtnoci w czasie szkole przeprowadzonych w caej Polsce.
KPK suy informacj i doradztwem we wszystkich kwestiach dotyczcych programw ramowych, funduszy strukturalnych oraz wsppracy z Komisj Europejsk, organizuje finansowane przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji warsztaty dla naukowcw i przedsibiorcw, prezentuje europejskie inicjatywy rodowisk naukowych i gospodarczych, jak rwnie motywuje polski wiat nauki i przemysu do podejmowania wsplnych dziaa badawczo-rozwojowych. Koordynatorzy pracujcy w KPK - placwka na stae zatrudnia ok. 40 osb, a wsppracuje z ok. 100 ekspertami krajowymi i zagranicznymi - s take delegatami do komitetw programowych i maj wpyw na definiowanie nowych obszarw monitorowania rezultatw aktualnych konkursw. W cigu ostatniego roku KPK zorganizowa ok. 100 spotka, dni informacyjnych i konferencji, w ktrych uczestniczyo prawie 5 tys. osb. Prowadzone s ponadto indywidualne spotkania i konsultacje (w ostatnim roku ok. 2,7 tys.) oraz konsultacje telefoniczne. Stron internetow KPK odwiedza przecitnie 3000 osb miesicznie.
Jacek Margol
Krajowy Punkt Kontaktowy Programw Badawczych Unii Europejskiej, Instytut Podstawowych Problemw Techniki PAN, ul. witokrzyska 21, 00-049 Warszawa, tel.: (22) 828 74 83, http://www.kpk.gov.pl
Polska w 6. Programie Ramowym
W porwnaniu z 5. Programem Ramowym, 6.PR cechoway znaczne zmiany zasad i wprowadzenie nowych instrumentw. Komisja Europejska postawia na tworzenie duych, liczcych kilkudziesiciu partnerw konsorcjw, zmierzajcych do tworzenia tzw. networks of excellence, sieci doskonaoci, co mogo zmniejszy szanse na zaakceptowanie projektw polskich zespow. W rzeczywistoci jednak ostatni rok mona, z punktu widzenia polskiego udziau w 6. PR, oceni jak najbardziej pozytywnie.
Zaobserwowa mona wyran popraw pozycji Polski w przygotowanych dla programw ramowych rankingach. Wrd wszystkich krajw Unii zajmujemy dzi, w zalenoci od priorytetu rankingu, rednio 10. miejsce. Do lutego br. polskie ekipy zgosiy 2774 projekty. Przecitnie 20 proc. z nich jest akceptowanych. Polska jest take liderem w klasyfikacji nowych czonkw UE, zarwno pod wzgldem liczby zgoszonych, jak i zaakceptowanych projektw. W pierwszym roku 6.PR polskie projekty wygray dofinansowanie szacowane na kwot 99 mln euro, co stanowi jedn trzeci rodkw uzyskanych w trakcie 5.PR.
Jacek Margol
Inwestycje: Uniwersytet Warszawski
Bezporedni przyczyn rozpoczcia prac bya konieczno dostosowania budynku Wydziau Zarzdzania do obowizujcych przepisw prawa budowlanego, zwizanych m.in. z ochron przeciwpoarow, zasadami BHP i wymogami Sanepidu. Poszerzono trakty komunikacyjne, zbudowano drog poarow i parkingi, a wok budynku zaoono trawniki. Przy okazji organizacja przestrzenna obiektu zostaa dopasowana do potrzeb dydaktyki. W tym celu dobudowano cznik komunikacyjny pomidzy modernizowanym budynkiem „C” i nowym obiektem dydaktyczno-sportowym. Ponadto obiekt zosta wyposaony w nowoczesn multimedialn aul na 150 osb, bibliotek wraz z czytelni, laboratoria komputerowe oraz kawiarenk internetow dla studentw. Obiekt posiada teraz sie strukturaln. Budynek zosta rwnie dostosowany do potrzeb osb niepenosprawnych - na zewntrz zamontowano podjazdy do budynkw, zlikwidowano progi w korytarzach, a w windach umieszczono oznakowanie dla niewidomych i niedowidzcych.
Modernizacja budynku „C” rozpocza si w lipcu ub.r., a jej zakoczenie planowane jest na koniec maja. Koszt wszystkich prac przekracza 15 mln z, z czego wikszo stanowi rodki wasne WZ UW, wsparte dotacj Narodowego Funduszu Ochrony rodowiska (2 243 800 z) oraz kredytem preferencyjnym z Wojewdzkiego Funduszu Ochrony rodowiska (2 652 300 z).
karma
Inwestycje: Szkoa Gwna Handlowa
Od koca sierpnia 2003 r. trwa budowa nowego 6-pitrowego budynku dydaktyczno-naukowego Szkoy Gwnej Handlowej. Oddanie do uytku planowane jest na rok 2006, w rocznic powstania uczelni. Z tego te powodu obiekt okrelany bdzie liter C, oznaczajc w alfabecie rzymskim liczb 100.
W tej chwili studenci SGH korzystaj z 5 obiektw dydaktycznych („G”, „A”, „S”, „F”, „W”), biblioteki, trzech domw studenckich („Sabinki”, „Hermes, „Grosik”) oraz klubu studenckiego „Park”. Nowy gmach swoj architektur oraz kolorystyk dostosowany bdzie do caej zabudowy Alei Niepodlegoci.
Powierzchnia uytkowa wynosi bdzie 6448 m. Zaoeniem projektantw byo ulokowanie w budynku moliwie najwikszej liczby sal dydaktycznych. W sumie bdzie 12 sal seminaryjnych, 10 wykadowych, 8 komputerowych oraz 5 pomieszcze katedralnych. Powstan rwnie funkcjonalne audytoria oraz nowoczenie wyposaone sale audiowizualne. Na parterze i pierwszym pitrze znajdowa si bd zespoy konferencyjne, co umoliwi funkcjonalne oddzielenie ich od pozostaej czci budynku. Sale konferencyjne zostan usytuowane od strony zachodniej, w strefie cienia akustycznego haasu dochodzcego z pobliskich ulic.
Na parterze zlokalizowane bd take ksigarnia oraz kawiarnia z maym zapleczem gastronomicznym, ktre, podobnie jak portiernia, szatnia oraz zesp konferencyjny, bd poczone komunikacyjnie z holem gwnym. Komfort poruszania si po obiekcie zapewni szerokie korytarze i trzy szybkobiene windy osobowe. Nowy budynek bdzie w peni przystosowany dla potrzeb osb niepenosprawnych.
Jego dopenienie stanowi bdzie 3-kondygnacyjny podziemny parking na 118 samochodw. Przed budynkiem, od strony ul. Madaliskiego i Kraskiej, odtworzone zostan klomby zieleni o powierzchni 252 m2, za nad sal konferencyjn powstanie zielony taras (190 m).
Koszt caej inwestycji szacowany jest na 40 mln z. MENiS przyznao na ten cel prawie 8 mln z. Pozosta cz SGH bdzie musiaa sfinansowa sama. Ogoszono ju przetarg na kredyt, ktrego spat obciona bdzie uczelnia.
Jak przyznaje Iwona Radzimirska z Biura Informacji i Promocji SGH, nowy obiekt pozwoli w znacznym stopniu rozadowa tok panujcy w innych budynkach oraz umoliwi uczelni zwikszenie limitw przyj na studia i rozwinicie form ksztacenia podyplomowego i doktoranckiego. W tej chwili w SGH ksztaci si 16 619 osb, z czego 6219 w trybie dziennym.
Mariusz Karwowski
W tegorocznej edycji konkursu FNP przyznaa modym uczonym 16 stypendiw na wyjazdy do renomowanych zagranicznych orodkw naukowych. W gronie stypendystw przewaaj przedstawiciele nauk przyrodniczych i medycznych (4 stypendystw to chemicy, 3 stypendyci s biologami, po 1 stypendium przypado na biochemi i medycyn), s wrd nich take ekonomici i prawnicy (po 2 stypendia) oraz fizyk, geolog i historyk (po 1 stypendium).
Dr Magorzata Graca z Instytutu Chemii Fizycznej PAN w Warszawie odbdzie roczny sta w Frederick Seitz Materials Research Laboratory, University of Illinois w Urbana-Champaign, USA; dr Ewa Anita Jankowska z Zakadu Antropologii PAN oraz Kliniki Kardiologii Wojskowego Szpitala Klinicznego we Wrocawiu wyjedzie na roczny sta w National Heart & Lung Institute, Imperial College London, Anglia; dr Piotr Koprowski z Instytutu Biologii Dowiadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie uzyska stypendium na roczny sta w Department of Molecular and Cell Biology, University of California w Berkeley, USA; dr Marek Kornat z Instytutu Historii PAN w Warszawie wyjedzie na proczny sta w l.Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales CNRS w Paryu, Francja; dr Zbigniew Maolepszy z Wydziau Nauk o Ziemi Uniwersytetu lskiego w Sosnowcu przez p roku bdzie odbywa sta w Minnesota Geological Survey, University of Minnesota, USA; dr Magdalena Markowska z Wydziau Biologii Uniwersytetu Warszawskiego wyjedzie na roczny sta w The Feinberg School of Medicine, Northwestern University w Chicago, USA; dr Natalia Marska z Wydziau Nauk Ekonomicznych i Zarzdzania Uniwersytetu Szczeciskiego uzyskaa stypendium na roczny sta w Robert Schuman Centre for Adwanced Studies, European University Institute we Florencji, Wochy; dr Tomasz Osiejuk z Wydziau Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza odbdzie roczny sta w Cornell University, USA oraz w Universit? Paris Sud-Orsay, Francja; dr Borys Omiaowski z Wydziau Technologii i Inynierii Chemicznej Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy przez rok prowadzi bdzie badania w Organisch-chemisches Institut, Universit?t Z?rich, Szwajcaria; dr Katarzyna Pernal z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Szczeciskiego odbdzie 8-miesiczny sta w Department of Chemistry, Vrije Universiteit Amsterdam, Holandia; dr Rafa Stroiski z Wydziau Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego przez 7 miesicy bdzie przebywa w Stanford Law School, Stanford University, USA; dr Magorzata Szeroczyka z Wydziau Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego uzyskaa stypendium na roczny sta w Max Planck Institut we Fryburgu, Niemcy; dr Katarzyna ledziewska z Wydziau Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego odbdzie roczny sta w School of Economics, University of Nottingham, Anglia; dr Tomasz Zaleski z Instytutu Niskich Temperatur i Bada Strukturalnych PAN we Wrocawiu odbdzie 8-miesiczny sta w Department of Physics, University of Illinois w Urbana-Champaign, USA; dr Anna Zawisza z Katedry Chemii Organicznej i Stosowanej Uniwersytetu dzkiego uzyskaa stypendium na roczny sta w Universit? Claude-Bernard Lyon 1, Francja; dr Artur Czupryn z Instytutu Biologii Dowiadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie wyjedzie na roczny sta w Harvard Center of Nervous System Repair, Harvard Medical School w Bostonie, USA. To ostatnie stypendium finansowane jest ze rodkw pozostaych po likwidacji funduszu Maria Skodowska-Curie Joint Fund II, przekazanych FNP z przeznaczeniem dla kandydata z dziedziny nauk cisych, przyrodniczych lub technicznych na odbycie stau w liczcym si orodku naukowym w USA.
(mit)
Nagrody „Przegldu Wschodniego”
Po raz 11 przyznano nagrody „Przegldu Wschodniego” za najlepsze prace naukowe powicone problematyce wschodniej. Nagrod krajow otrzymali: Sawomir Dbski z Warszawy za ksik Midzy Berlinem a Moskw. Stosunki niemiecko-sowieckie 1939-1941 (Wyd. PISM), Aleksandra Hnatiuk z Warszawy za ksik Poegnanie z imperium. Ukraiskie dyskusje o tosamoci (Wyd. UMCS) oraz Maciej Matwijw z Wrocawia za ksik Zakad Narodowy im. Ossoliskich w latach 1939-1946 (Towarzystwo Przyjaci Ossolineum). Nagrod zagraniczn otrzymali: Egidijus Aleksandravicius i Antanas Kulakauskas z Kowna za ksik Pod wadz carw. Litwa w XIX wieku (Wyd. Universitas) oraz Timothy Snyder z Uniwersytetu Yale za ksik The Reconstruction of Bations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999 (wyd. Yale Univ. Press). Nagrod specjaln zosta wyrniony Robert Conquest z Hoover Institution w Stanford za caoksztat twrczoci naukowej. Nagrod im. Aleksandra Gieysztora otrzyma Piotr Wandycz z Uniwersytetu Yale za caoksztat twrczoci naukowej.
„Przegld Wschodni” jest kwartalnikiem naukowym, ukazujcym si od 1991 r. Powicony jest dziejom Europy Wschodniej, historii i wspczesnoci Polakw na Wschodzie oraz zwizkom Polski i Polakw z Europ Wschodni i narodami tego regionu.
Wrczenie nagrd odbyo si 8 maja, a nagrody Gieysztora nastpi w padzierniku.
(ert)
)
22 kwietnia w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie odbya si konferencja „Komrki macierzyste - wyzwania biomedyczne, kontrowersje etyczne i prawne”. Zgromadzeni na spotkaniu lekarze, prawnicy i filozofowie starali si odpowiedzie na rne aspekty pytania: czy mona wykorzysta komrki macierzyste do terapii? Po pierwsze: czy potrafimy to zrobi, po drugie: czy prawo na to pozwala, po trzecie: czy to jest uczciwe i przyzwoite?
Prof. Wiesaw W. Jdrzejczak z warszawskiej AM mwi o marzeniach medycyny. Lekarze chcieliby regenerowa chore lub uszkodzone tkanki organizmu ludzkiego. Mona to zrobi na kilka sposobw: wykorzystujc komrki embrionalne, znajdujc due rdo komrek w organizmie (na to nie ma szans) lub znajdujc mae rdo komrek i moliwo jego ekspansji pozaustrojowej.
Prof. Mariusz Ratajczak z Collegium Medicum UJ zauway, e komrki macierzyste ukierunkowane tkankowo znajduj si nie tylko w komrkach zarodkowych, ale take w szpiku kostnym. Umiejtno ich wyodrbnienia pozwoliaby by moe na stworzenie komrek terapeutycznych, umoliwiajcych regeneracj tkanek.
Prof. Krystyna Domaska-Janik z Instytutu Medycyny Dowiadczalnej i Klinicznej PAN wskazaa na dwa potencjalne rda komrek terapeutycznych: komrki embrionalne i somatyczne. Te pierwsze daje si atwo hodowa, podczas gdy hodowla in vitro komrek somatycznych jest trudna. Niestety, komrki embrionalne s bardzo niestabilne genetycznie i podatne na zmiany nowotworowe. Tymczasem komrki somatyczne s stabilne. Zdaniem uczonej, ktra prowadzi badania nad regeneracj komrek nerwowych, zagroenie nowotworami na razie wyklucza moliwo uycia embrionalnych komrek macierzystych do terapii. Rysuj si natomiast pewne szanse na wykorzystanie terapeutyczne komrek somatycznych, a w tym wypadku nie ma zastrzee natury prawnej i moralnej.
Zagadnieniami prawnymi zaja si prof. Eleonora Zieliska z UW. Nikt jeszcze nie odpowiedzia jasno, czy zarodek jest czowiekiem. Jeli tak, to pobranie komrek macierzystych zarodkowych jest „rozstrojem” ciaa. W niektrych pastwach mona prowadzi badania na kilkudziesiciu ju wyodrbnionych szczepach komrek macierzystych. Zauwaono jednake, e spord hodowli, ktrymi ju dysponujemy, niewiele nadaje si do klonowania i tworzenia komrek terapeutycznych. Siostra prof. Barbara Chyrowicz (na fot.) z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego zauwaya, e w sprawie wykorzystania zarodkw do klonowania inaczej wypowiadaj si biologowie, a inaczej filozofowie. Jeli uznamy, e zarodek jest czowiekiem, to istnieje etyczny problem wykorzystania embrionalnych komrek zarodkowych do klonowania, choby terapeutycznego. Istnieje tendencja do wczenia tego problemu do polityki. Kwesti t zaj si prof. Jacek Howka, filozof z UW. Jego zdaniem, mona wyrni trzy sposoby podejcia do tematu: prohibicyjny, permisywny i regulatywny. Zwolennicy pierwszego zakazuj stosowania embrionalnych komrek macierzystych, bo uwaaj, e mona to robi tylko zabijajc ycie. Permisywici wyraaj zgod na eksperymentowanie na zarodkach ludzkich. Zwolennicy podejcia regulatywnego uwaaj co prawda, e zarodek czowieka ma specjalny status, ale pod szczeglnymi warunkami i w szczeglnych okolicznociach, dla wyszych celw - jak ratowanie ycia ludzkiego - badania na zarodkach mona zaakceptowa, o ile nie s pobrane od ywego dorosego czowieka. Klonowanie terapeutyczne powinno by wykonywane pod szczeglnym nadzorem, klonowanie reprodukcyjne - zakazane. Zaoeniem tego stanowiska jest, e prawa czowieka nie wi si z cechami genetycznymi.
(pik)
Od grudnia 2003 r. 3 spotkania powicone wykorzystaniu komrek macierzystych do klonowania i terapii zorganizowao Ministerstwo Nauki i Informatyzacji.
IV Dni Tischnerowskie
)
W dniach 6-8 maja odbyy si w Krakowie IV Dni Tischnerowskie, zorganizowane przez: Uniwersytet Jagielloski, Papiesk Akademi Teologiczn, Pastwow Wysz Szko Teatraln oraz Instytut Myli Jzefa Tischnera - now organizacj powoan do ycia przez uczniw ks. Tischnera.
Filozoficzne debaty o krakowskim filozofie cieszyy si wielkim zainteresowaniem. Wiele niepokoju wrd suchaczy wzbudzia teza dr. Zbigniewa Stawrowskiego, wykadowcy PAT i Collegium Civitas, o schizofrenicznych skonnociach ksidza profesora, ktry jako filozof i teolog proponowa kierowa si w yciu zasad mioci i odpowiedzialnoci, a jako publicysta macza piro w atramencie wani i doktrynerstwa. O bujnym temperamencie krakowskiego filozofa mwi rwnie prof. Jan Andrzej Koczowski OP, ktry w panelu na temat „Tischner - twrca czy naladowca”, powiedzia: - Jzek nie mia czasu, by opracowa jednolity system filozoficzny. Cigle y i tworzy z ludmi i dla ludzi.
Publiczno w skupieniu suchaa referatw (m.in. prof. R. Legutki, prof. W. Hryniewicza), uczestniczya w spektaklu teatralnym Moje gry (wybr tekstw: S. Staszel) i jada barana w ogrodach miesicznika i Wydawnictwa Znak. Refleksyjno-sentymentaln atmosfer spotka zakcaa niektrym studentom „geriatryczna wiadomo” przyznawanych przez Znak nagrd. W kategorii pisarstwo religijne i filozoficzne, stanowice kontynuacj Tischnerowskiego „mylenia wedug wartoci”, nagrodzono ks. prof. Tomasza Wcawskiego z UAM za ksik Krlowanie Boga. Dwa objanienia wyznania wiary Kocioa. W kategorii publicystyki lub eseistyki na tematy spoeczne, ktra uczy Polakw przyjmowa „nieszczsny dar wolnoci”, nagrodzono Wiktora Osiatyskiego za ksik Rehab. W kategorii inicjatyw duszpasterskich i spoecznych, wsptworzcych „polski ksztat dialogu Kocioa i wiata”, czyli za kontynuowanie myli i dziea J. Tischnera, nagrodzono Teres i Mart Sawickie, ktre od maja 1980 r. prowadz w Krakowie kuchni dla ubogich.
Jola Workowska
Uniwersytet dzki
Instytut Socjologii U istnieje od 1945 r. Wrd jego zaoycieli byli profesorowie Jzef Chaasiski i Jan Szczepaski. W klasyfikacji KBN Instytut posiada kategori 1, a w rankingu „Polityki” socjologia dzka zajmuje 3. miejsce po UW i UJ. W Instytucie, ktrego struktur tworzy 8 katedr i 1 zakad, zatrudnionych jest 7 profesorw tytularnych, 15 doktorw habilitowanych (12 na stanowiskach profesorw U, a 3 na stanowiskach adiunktw) oraz 24 pracownikw ze stopniem doktora. Instytut prowadzi wszystkie typy studiw: dzienne magisterskie, dzienne licencjackie w specjalnoci europeistyka, zaoczne licencjackie w specjalnoci socjologia stosowana, zaoczne uzupeniajce magisterskie, dzienne studia doktoranckie oraz studia podyplomowe w zakresie organizacji pomocy spoecznej, public relations oraz zasobw ludzkich. czna liczba studentw wynosi 1350. W ramach wsppracy z Uniwersytetem w Magdeburgu organizowane s warsztaty dla studentw socjologii. Corocznie ok. 20 studentw wyjeda za granic w ramach programu SOCRATES. Przy Instytucie istnieje Biblioteka Socjologiczna im. J. Chaasiskiego, posiadajca w swoich zbiorach ponad 70 tys. woluminw, w tym najwaniejsze wiatowe czasopisma socjologiczne. Pracownicy Instytutu opublikowali w ostatnich piciu latach 46 ksiek.
Za prowadzenie bada naukowych odpowiedzialne s poszczeglne katedry. Projekt PROFIT realizowany jest w Katedrze Socjologii Oglnej, ktra od 10 lat uczestniczy w europejskich programach dydaktycznych (TEMPUS) i badawczych (w 5.PR), penic w obydwu funkcj koordynatora. W tym samym okresie wykonano 5 projektw badawczych KBN (w tym jeden zamawiany) powiconych problemom biedy, formowania si underclass, polityce wobec biedy oraz pomocy spoecznej. Rezultaty bada opublikowane zostay w 7 ksikach i licznych artykuach w czasopismach naukowych oraz w ekspertyzach dla organizacji i instytucji midzynarodowych i krajowych. W oparciu o badania przygotowano 2 rozprawy habilitacyjne i 2 doktorskie. Obecnie mona ju mwi o dzkiej szkole bada nad bied i pomoc spoeczn, ktr wyrnia poczenie bada naukowych z dziaaniami na rzecz regionu. Zesp badawczy uhonorowany zosta za dziaalno naukow Nagrod Prezydenta M. odzi, a kierownik katedry, prof. dr hab. Wielisawa Warzywoda-Kruszyska, subsydium profesorskim FNP.
Wielisawa Warzywoda-Kruszyska
Politechnika Krakowska
|
| Procentowy rozkad kosztw na poszczeglne rodzaje zbiorw w roku 2003 |
Tematyka zbiorw Biblioteki Gwnej Politechniki Krakowskiej zwizana jest z technicznym profilem uczelni. Oprcz ksiek i czasopism, biblioteka gromadzi zbiory specjalne, normy i patenty. W ksztatowaniu kanonu literatury, szczeglnie w zakresie publikacji zagranicznych, czynny udzia bierze Rada Biblioteczna oraz pracownicy naukowi PK. Obecnie zbiory BG PK licz 226 143 woluminy drukw zwartych oraz 654 tytuy (w tym 306 zagranicznych) czasopism. Kwota przeznaczona na zbiory biblioteczne w roku 2003 stanowia ok. 24 proc. budetu biblioteki.
Oprcz zbiorw w formie tradycyjnej, uytkownicy PK mog korzysta z czasopism elektronicznych i baz danych wydawnictw: Elseviera, Springera czy Kluwera oraz producentw baz danych: Proquest, EBSCO, CSA.
Wikszo prac bibliotecznych wykonywana jest za porednictwem zintegrowanego systemu bibliotecznego TINLIB. Obecnie w siedmiu dziaach pracuje 71 osb, wikszo w agendach udostpniania zbiorw i informacji. Liczba zarejestrowanych uytkownikw biblioteki wynosi 14 946 osb. Biblioteka prowadzi - wspomagane przez program LIBRA - badania potrzeb czytelnikw. Ich wyniki udostpnione s na stronie internetowej biblioteki.
W 1998 roku w bibliotece realizowano projekt dotyczcy klasyfikacji przedmiotowej zbiorw „Budowa tezaurusa nauk technicznych na bazie sownictwa UKD”. Biblioteka PK bya kontraktorem i koordynatorem projektw zgoszonych w ramach programu TEMPUS JEP: w 1994 roku by to projekt „Integration of Polish and Western technical universities libraries in automatization of information tasks”, w latach 1998-2000 projekt „Doskonalenie zarzdzania bibliotek jako element zarzdzania przez jako w uczelni wyszej”. Celem prowadzonych prac byo m.in. przygotowanie polskich bibliotek do wdroenia technik Total Quality Management.
Biblioteka PK jest czonkiem midzynarodowego stowarzyszenia bibliotek uniwersytetw technicznych IATUL. W roku 2004 przyznano BG PK prawo organizowania 25. Konferencji IATUL.
Dorota Buzdygan
Politechnika Czstochowska
W uczelni technicznej, jak jest Politechnika Czstochowska, fizyka zajmuje wane miejsce. W roku 1949, wraz z utworzeniem PCz., powstaa Katedra Fizyki Technicznej, ktra daa pocztek dzisiejszemu Instytutowi Fizyki. Twrc i pierwszym kierownikiem katedry by prof. Antoni Pietraniec. Instytut Fizyki znajduje si obecnie w strukturze organizacyjnej Wydziau Inynierii Procesowej, Materiaowej i Fizyki Stosowanej, ktry posiada prawa habilitowania na 2 kierunkach: metalurgia i inynieria materiaowa.
W Instytucie zatrudnionych jest 25 nauczycieli akademickich, w tym 1 profesor zwyczajny, 7 profesorw nadzwyczajnych, 2 doktorw habilitowanych i 12 doktorw na stanowiskach adiunktw, 2 asystentw i 1 starszy wykadowca. Ponadto w placwce 11 doktorantw przygotowuje prace z pogranicza fizyki i inynierii materiaowej.
Badania realizowane w Instytucie dotycz wasnoci magnetycznych szerokiej klasy materiaw, takich jak: materiay amorficzne, nanokrystaliczne, materiay magnetyczne na bazie pierwiastkw ziem rzadkich. Ponadto badana jest struktura i wasnoci ferroelektrykw oraz materiaw metaloorganicznych na bazie pochodnych porfiryn.
Pomimo ograniczonych rodkw finansowych, pozyskiwanych gwnie z grantw KBN, udao si stworzy pokan baz aparaturow. Instytut posiada m.in.: wysokiej klasy magnetometr wibracyjny, wag magnetyczn, ukad automatycznego pomiaru przenikalnoci magnetycznej i jej dezakomodacji, anizometr torsyjny, spektrometr M?ssbauera i spektrometr elektronowego rezonansu paramagnetycznego. Ostatnio skonstruowano w Instytucie unikatow aparatur do wytwarzania masywnych materiaw amorficznych metod suction-casting. Pracownicy Instytutu publikuj rednio 35 artykuw rocznie, gwnie w czasopismach z „listy filadelfijskiej”.
Istotnym etapem w dziaalnoci dydaktycznej Instytutu byo powoanie w roku akademickim 2000/01 kierunku fizyka techniczna. Aktualnie ksztaci si na nim 120 studentw. W niedugim czasie, po wypromowaniu pierwszych absolwentw, Instytut zamierza rozpocz starania o uzyskanie praw doktoryzowania na kierunku fizyka techniczna.
Kazimierz Dziliski
Collegium Invisibile
15 maja w Warszawie immatrykulowano pitnastu nowych studentw Collegium Invisibile. Otrzymali oni take stypendia, ktre umoliwi im dojazdy na spotkania z tutorami i udzia w seminariach.
Stowarzyszenie naukowe Collegium Invisibile powstao w 1995 r. przy Uniwersytecie Warszawskim. Wrd jego inicjatorw i zaoycieli by prof. Jacek Jadacki, ktry do dzi pozostaje spiritus movens organizacji. Od 1999 r. CI dziaa w formie stowarzyszenia, ktre grupuje kilkudziesiciu zdolnych studentw oraz czonkw absolwentw i tutorw - wybitnych uczonych w zakresie szeroko pojtej humanistyki. To wanie pod kierunkiem tych ostatnich ksztac si dodatkowo - poza formalnymi studiami w rnych uczelniach - wybitnie uzdolnieni modzi ludzie. Nadzr merytoryczny nad dziaalnoci CI sprawuje Rada Naukowa, na ktrej czele zwyczajowo stoi rektor UW; obecnie funkcj t peni prof. Piotr Wgleski. Wrd tutorw CI s m.in. profesorowie: Jerzy Koczowski, Jerzy Szacki, Bronisaw Geremek, Jacek Jadacki. Do grona tego naleeli take prof. Aleksander Gieysztor i ks. prof. Jzef Tischner.
Do Collegium Invisibile przyjmowani s studenci II i III roku polskich szk wyszych. Rekrutacja polega na zoeniu aplikacji oraz ustnego egzaminu wstpnego, przeprowadzanego przez tutorw. Wsppraca studenta CI z tutorem ma charakter indywidualny. Odbywa si wg planu ustalonego przez studenta i tutora. Podstaw zaliczenia jest praca roczna. Eseje i artykuy studentw CI bardzo czsto trafiaj na amy periodykw naukowych.
Studia w CI nie pozostaj w formalnym zwizku z normalnymi studiami czonkw stowarzyszenia. Do niedawna nie przyznawano nawet dyplomw ukoczenia Collegium. Motywacj ksztacenia w CI jest zatem jedynie ch pogbienia wiedzy i rozwijania zainteresowa naukowych. Mona w tym wypadku mwi o pozytywnym snobizmie. Renoma, jak daje wsppraca z Collegium, nie potrzebuje prawno-biurokratycznej podbudowy. Ponad poowa dotychczasowych absolwentw CI podja prac naukow, wielu za granic.
Specyficznym polem dziaania CI jest wsppraca z Krajowym Funduszem na rzecz Dzieci, ktrego stypendystami bya znaczna cz studentw Collegium. Teraz organizuj oni dla podopiecznych funduszu szkoy letnie, w trakcie ktrych staraj si przekaza im swoj wiedz. CI organizuje rwnie seminaria - spotkania z wybitnymi przedstawicielami ycia spoecznego.
Wikszo rodkw, jakimi dysponuje stowarzyszenie, pochodzi od sponsorw, gwnie z budapeszteskiego Open Society Institute z jego programem akademickim (Higher Education Support Programme). Przez duszy czas Collegium wsppracowao rwnie z Fundacj Stefana Batorego.
ukasz Jasina
Stowarzyszenie Naukowe Collegium Invisibile, ul. wirki i Wigury 93/2008, 02-089 WarszawaAdres korespondencyjny: ul. Krakowskie Przedmiecie 3/12, 00-047 Warszawa; e-mail: ci@ci.edu.pl ; www.ci.edu.pl.
Uniwersytet Jagielloski
Pytanie o granice Europy jest wci otwarte. W kwietniu w Krakowie postawili je uczestnicy seminarium „Rosja - Europa: diagnoza i prognozy”. Tematem przewodnim byo poszukiwanie przez Rosj miejsca w obliczu postpujcej globalizacji z jednej, a integracji z drugiej strony. Punktem wyjcia jest protest Rosjan przeciwko procesowi globalizacji (prof. L. Suchanek, UJ) oraz goszenie koniecznoci odrzucenia przez Rosj nacisku Zachodu i wstrzymania integracji Rosji do nowego porzdku wiatowego, bowiem „Rosja nie moe istnie bez imperium” (prof. A. Rany, UJ).
Napicia pomidzy wikszoci krajw europejskich a Rosj maj swoje rdo w odmiennych deniach. Kkraje europejskie ci gwnie ku idei transatlantyckiej, ktrej ostateczny ksztat usiuje nada Ameryka, jako strateg zachodniej cywilizacji, Rosja za dy do umocnienia idei kontynentalnej, euroazjatyckiej. Sen o potdze Rosji miaby si zici poprzez stworzenie imperium nowej kategorii - rosyjskiego imperium euroazjatyckiego, ktrego stosunki z Europ bd ksztatowa si na linii Moskwa - Berlin, przedzielonej „sanitarnym kordonem” z krajw Europy rodkowej. Jednakowo w Rosji reprezentowany jest take pogld o moliwoci akcesji, zwaszcza na paszczynie gospodarczej, do Unii Europejskiej (dr hab. Michai Nikolajew, Pskw). Najbardziej jednak popularnym jest pogld euroazjatycki, ktrego fundamentem jest samowystarczalno Rosji.
Pomimo rozbienoci pogldw w kwestii geopolityki, wszyscy obecni byli przewiadczeni o potrzebie integracji rosyjskiego systemu prawnego z prawem europejskim. Faktycznie prawna integracja Rosji i Europy jest daleko posunita. Debata dotyczya rwnie wsppracy midzynarodowej w sferze wyksztacenia wyszego i roli uniwersytetw. Rosja podpisaa Deklaracj Bolosk, na podstawie ktrej do 2010 r. stworzony ma zosta oglnoeuropejski system wyszego wyksztacenia, zapewnione maj by warunki dla swobodnego akademickiego przepywu studentw i wykadowcw uczelni oraz wzajemnego uznawania dyplomw, kredytowy system rozliczeniowy, stworzenie rzeczywistego systemu kontroli ksztacenia (J.P. Gubin, Moskwa, J.G. Barinow, Pskw). Z ujednoliconym systemem ksztacenia zwizane s zasady wiadczenia usug prawniczych, w tym konieczno otwarcia rynkw, swobody przepywu usug, co w perspektywie dotyczy bdzie take rynku rosyjskiego (M. Pecyna, UJ).
Rnorodno myli prowadzia do podjcia prby wypracowania kompromisu, ktry, jako moliwy do osignicia wrd przedstawicieli nauki i praktyki prawniczej, jest take uzasadniony na paszczynie politycznej i gospodarczej.
Seminaria tego rodzaju niewtpliwie mog stanowi wstp do rozwoju rzeczywistej wsppracy.
Marlena Pecyna
Studenckie Forum Business Center Club
Czy Polacy s narodem przedsibiorczym? Czy studenci uczelni ekonomicznych studiuj, aby w przyszoci pracowa dla korporacji transnarodowych, czy chc zaoy wasny biznes? Od 1999 r. odpowiedzi na pytania zwizane ze studenck, i nie tylko, przedsibiorczoci poszukuj czonkowie Studenckiego Forum Business Center Club. 18 maja na Wydziale Zarzdzania Uniwersytetu Warszawskiego rozstrzygnito mazowieck edycj konkursu „Twoja wizja przedsibiorczoci”, organizowanego przez SF BCC. Uczestnicy konkursu mieli za zadanie napisa krtki esej o swojej wizji przedsibiorczoci oraz zaproponowa usprawnieniach rozwiza prawnych, ktre obecnie hamuj rozwj biznesu.
Najlepsi okazali si studenci warszawskiej Szkoy Gwnej Handlowej: Magdalena Kleczyska, Przemysaw achmaniuk oraz Micha Kwicie. Caa trjka „wypunktowaa” polski kodeks pracy oraz przepisy dotyczce opodatkowania. Wrd propozycji Magorzaty Kleczyskiej, zwizanych z modernizacj sposobw zatrudnienia pracownikw, pojawiy si m.in.: zwolnienie ze skadki ZUS w przypadku, gdy zatrudnianym na umow o prac na czas okrelony jest student, a take zniesienie obowizku ponoszenia przez pracodawc kosztw odszkodowania za wypadki w drodze do pracy. Micha Kwiecie zainteresowa jury pomysem wprowadzenia w polskim prawodawstwie koncepcji dugu gruntowego. Miaaby to by odpowied na restrykcje zwizane z wykorzystanie hipoteki, jako rodka porczenia. Przemysaw achmaniuk skupi si na rozwizaniach dotyczcych zmian w naliczaniu podatku VAT na dostaw i budow budynkw mieszkalnych.
Studenci nie tylko pisali o tym, co jest ze w polskim prawie i co uniemoliwia rozwj maej i redniej przedsibiorczoci, ale podawali szkice rozwiza dostrzeonych problemw. Popierali je swoimi wyliczeniami, odwoaniami do norm krajowych i unijnych. Pokazywali sposoby przezwyciania podobnych problemw w innych krajach.
W caym kraju odbyo si 10 edycji regionalnych konkursu, a oglnopolskie rozstrzygnicie rywalizacji odbdzie si w Sejmie RP na przeomie czerwca i lipca. Gwn nagrod edycji krajowej konkursu s dwuletnie studia podyplomowe w Clark University.
Artur Palowski
Konferencja we Wrocawiu
Konferencja „Zjednoczona Europa jako fundament nowego porzdku globalnego”, ktra odbywaa si od 30 kwietnia do 2 maja, zostaa pomylana jako forum doktorw honoris causa uczelni Wrocawia i Opola.
Otwarte dla publicznoci obrady toczyy si w Auli Leopoldinie. Prof. Andrzej Wiszniewski mwi o perspektywach rozwoju Polski i Unii Europejskiej w unifikujcym si informacyjnie, lecz wci zrnicowanym kulturowo wiecie. Prof. Kornel Gibiski postawi pytanie: czy mimo nadzwyczajnego postpu wynikajcego z rozwoju nauki, same resorty finansujce j nie s wspwinne rozwarstwienia i antagonizowania wiata? Chodzi m.in. o sterowanie rodkami na badania nastawione przede wszystkim na spektakularne efekty, zamiast na podniesienie jakoci ycia ludzi: planuje si hodowl sztucznych tkanek, klonowanie, a nawet zapewnienie niemiertelnoci, gdy nie rozwizano jeszcze problemu kataru, ylakw i trdziku.
Debat nad globaln przestrzeni edukacyjn rozpocza wypowied prof. Jana Kmity, ktry za najwaniejszy warunek rozwoju naszej cywilizacji uzna wypracowanie wsplnoty wartoci. Uzasadnia to istotn rol rodowiska akademickiego, ktre musi pracowa nad tworzeniem standardw i zaszczepianiem ich w spoeczestwie. Prof. Ryszard Tadeusiewicz zwrci uwag na niepokojce aspekty akcesji do UE. Proces Boloski ogranicza swobod uczelni bardzo szczegowymi regulacjami, np. dotyczcymi trjstopniowego programu studiw, punktw ECTS i zasad mobilnoci studentw. UE wspiera ksztacenie humanistw i prawnikw (te kadry sprzyjaj integracji), ale nie polskich inynierw, ktrzy podnosz konkurencyjno polskiej produkcji. Polskie uczelnie bd musiay konkurowa z pozostaymi uczelniami UE w rankingach, akredytacjach i certyfikacjach. Priorytetem UE jest rywalizacja z USA, co zmusza do stawiania na faworytw. Szans rozwoju uzyskaj najlepsze uniwersytety, a co z pozostaymi? Przyjte w programach ramowych UE priorytety su gospodarkom wysoko rozwinitym. Wniesione do funduszu UE polskie pienidze i wysiek badawczy zaowocuj nie w Polsce, a w „starej Unii”.
Prof. Eugeniusz Dembicki zestawi wysoki wskanik scholaryzacji modziey ze sabym przygotowaniem w szkole redniej. Postulowa racjonalne gospodarowanie ograniczonymi rodkami, np. wykorzystanie systemw stypendialnych „starych” krajw europejskich i studiw doktoranckich co-tutelle oraz wczanie doktorantw w realizacj grantw UE, CRS lub programw regionalnych, gdy to umoliwia im dostp do kosztownej aparatury. Wobec kadry zaleca wysoki prg wymaga przy nadawaniu stopni naukowych i denie do wzgldnie wczesnych habilitacji.
Sprawa wielojzycznoci narodw Europy bya poruszana wielokrotnie. Przypominano wysiki L. Zamenhofa i okoo 30 innych, mniej udanych propozycji stworzenia sztucznego jzyka. Brak wikszych efektw tej dziaalnoci wynika z roli jzyka w identyfikacji kulturowej - mwi prof. Gerhard Nickel. Wielojzyczno Europy moe by jej bogactwem, ale i rdem wielu problemw, np. powodem ograniczonej mobilnoci jej mieszkacw. Podnoszono te problem szczeglnej roli jzyka angielskiego w wiecie.
Dyskutowano o oryginalnym charakterze instytucji ponadpastwowej, jak jest Unia Europejska. Wbrew kantowskiej tezie o majestacie pastwa wynikajcym z jego suwerennoci, nastpuje tu dobrowolna cesja czci praw na rzecz wsplnoty. Rodzi to pytanie: czy wychowywa obywateli raczej w duchu narodowym, czy wsplnotowym? Prof. Knut Ipsen odwoa si do sw Andreasa Geiga: „Nie wystarczy by zym Niemcem, eby by dobrym Europejczykiem”. Mwiono te m.in. o rwnolegoci instytucji unijnych i pastwowych oraz nadrzdnoci prawa europejskiego nad krajowym.
Prof. Teodor Kramer wyrazi umiarkowany optymizm co do powodzenia Polski w UE. Nasz kraj ma due zalegoci w standardach ycia i poziomie cywilizacyjnym (wyraa si to np. nieumiejtnoci wyboru wasnych elit). W stosunku do Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii mamy 2 razy mniej ludzi z wyksztaceniem wyszym, a take znacznie wikszy udzia osb dorosych z wyksztaceniem podstawowym; a to elektorat podatny na populizm. Jednoczenie pastwo nie wspiera obywateli radami, ktre uatwiyby im start w nowej rzeczywistoci gospodarczo-prawnej, np. nie zachcano chopw do tworzenia spek producenckich, nie wzmacniano ich pozycji wobec supermarketw.
Ze strony goci pado wiele miych sw pod adresem Polakw, ich woli reformowania pastwa, chci ksztacenia si, umiejtnoci wypracowywania kompromisw (np. polska konstytucja), a nawet polskiego mesjanizmu, ktry, zdaniem prof. Jurija Rudawskiego, pozwoli naszemu krajowi speni rol pomostu midzy Wschodem i Zachodem.
(mk)
Politechnika Opolska
W dniach 15-18 maja odbya si w Politechnice Opolskiej konferencja SPEC 2004 powicona problematyce partnerstwa i wsppracy w europejskich programach edukacyjnych Socrates/Erasmus. Wprowadzeniem do gwnych zagadnie bya prezentacja Witolda Sienkiewicza, dyrektora Narodowej Agencji Socratesa, nt. rozwoju programu w Polsce w najbliszych latach. Prof. Martin Stohrer, rektor FHT Stuttgart, nawiza do istoty partnerstwa zgodnie z duchem Procesu Boloskiego oraz Strategii Lizboskiej, wskazujc na moliwoci wsplnych prac rodowisk naukowych na poziomie regionalnym.
Janusz Fijak, koordynator ds. programw UE w PO, zaprezentowa udzia uczelni w programie Socrates/Erasmus. W cigu 4 lat 160 studentw i 27 wykadowcw PO wyjechao do uczelni zagranicznych w ramach Socratesa. Liczba partnerw uczelni wzrosa z 7 w pierwszym roku udziau w programie do 23 obecnie. Wzroso take zainteresowanie studentw wyjazdami - na rok 2004/05 jest 78 kandydatw do wyjazdu. Niestety, liczba przyjedajcych do PO studentw i wykadowcw zagranicznych jest niewielka. Fijak wskaza na niekorzystne proporcje w wymianie studentw i nauczycieli oraz brak aktywnoci w innych akcjach programu.
Joanna Drozd z Biura Wsppracy Midzynarodowej PO przedstawia projekt praktyk zagranicznych. 10 studentw uczestniczy w praktykach w Niemczech i Hiszpanii. Gwne problemy w organizowaniu takich praktyk polegaj na zdobyciu zaufania zagranicznych partnerw, odpowiednich kwalifikacjach studentw wysyanych na praktyk, a take kreatywnoci oraz zaangaowaniu ze strony polskich uczelni oraz orodkw decyzyjnych dla uzyskania wymaganego stopnia wzajemnoci i zgody na przyjmowanie studentw zagranicznych w Polsce. Na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki PO prof. Barbara Kaszowska z zespoem pracuje nad projektem pilotaowym o racjonalnej gospodarce energi w maych i rednich przedsibiorstwach, koordynowanym przez austriack firm „Energon”.
Dr Andrzej Przytulski, wykadowca PO, wygosi referat nt. ksztacenia inynierw w uczelniach polskich i niemieckich. Wielu studentw PO jest zainteresowanych zdobywaniem dyplomu w niemieckich uczelniach partnerskich. W wyniku rozmw i wymiany dowiadcze pomidzy przedstawicielami uczelni fiskiej i PO po raz drugi w historii opolskiej uczelni odbdzie si egzamin wstpny na uczelni w Finlandii. W dyskusjach i pozostaych wystpieniach mwiono m.in. o potrzebie proporcjonalnoci w wymianie, wsplnych inicjatywach w opracowywaniu programw ksztacenia oraz wsplnego dyplomu.
Janusz Fijak
Szanowny Panie Redaktorze!
W zwizku z moj publikacj w numerze 5/04 „Forum Akademickiego” uprzejmie prosz o sprostowanie notatki dotyczcej mojego zatrudnienia.
Jestem obecnie dyrektorem Instytutu Pojazdw Politechniki dzkiej, lecz ju od paru lat nie jestem przewodniczcym Rady Naukowej Instytutu Transportu Samochodowego.
Obecny przewodniczcy Rady Naukowej ITS, profesor Jerzy Merkisz, mgby si czu dotknity notatk dotyczc mojego zatrudnienia w RN ITS, gdyby pozostaa ona w obecnej postaci.
Z wyrazami szacunku
prof. dr hab. in. Cezary Szczepaniak
Uniwersytet Warszawski
Tematem studenckiej sesji muzykologicznej w Uniwersytecie Warszawskim (4-5 maja 2004) sta si Festiwal „Modzi Muzycy Modemu Miastu”, organizowany przez Krzysztofa Drob w latach 1975-80 w Stalowej Woli. Festiwal ten wykreowa grup kompozytorw zwan pokoleniem stalowowolskim (E. Knapik, A. Laso i A. Krzanowski). Na Festiwalu debiutowa take Pawe Szymaski. W poowie lat 70. nastpi w polskiej muzyce przeom antyawangardowy. Nurt, ktry si wwczas narodzi, nazwano nowym romantyzmem. Festiwal w Stalowej Woli sta si „instytucj” tego przeomu.
Sesja zaprezentowaa histori sprzed 30 lat w wielu aspektach: faktograficznym, estetycznym, edukacyjnym, towarzyskim. Zaoenia, charakter, przebieg i osignicia festiwalu celnie omwi Jan Topolski. Cenne, czasem wzruszajce, okazay si wspomnienia zaproszonych kompozytorw i krytykw. Dyskutowano o romantyzmie i postmodernizmie. Pawe Strzelecki pokaza trwanie nurtu romantycznego w utworach ostatnich lat, np. u Wolfganga Rihma, Gavina Bryarsa, Onute Narbutaite. Leszek Polony ukaza romantyzm jako postaw/wiatopogld wany w dzisiejszym wiecie, opozycyjny w stosunku do postmodernizmu. Z niektrymi tezami i chwytami Polonego polemizowa Andrzej Chopecki.
Estetyki deklarowane stalowowolczykw omwia Aleksandra Jagieo. Okrelia ich twrczo jako nie nowatorsk, lecz oryginaln. Sprzeciwili si nowoci, jako wartoci samej w sobie. Pocztkowo wykorzystywali techniki awangardowe, ale zwrcili si ku tradycji i inspiracjom pozamuzycznym. Wyraali emocje i wartoci etyczne. Przywrcili melodi i harmoni, dbali o integralno formy. Szukali kontaktu ze suchaczem.
Tomasz Jagowski przedstawi ywy szkic biograficzny o Charlesie Ivesie, ktrego muzyk popularyzowa w Polsce festiwal stalowowolski. Syntetyczn panoram muzyczn Europy i Ameryki w latach 1975-90 zaprezentowa Micha Mendyk. Daniel Cichy pokaza obecno stalowowolczykw na kursach nowej muzyki w Darmstadcie, krelc przy okazji histori tej imprezy.
Pytano o aktualno estetyki stalowowolskiej, dalsze losy zwizanych z ni kompozytorw, ich wierno modzieczym ideaom. Czy estetyka przewagi wyrazu, ekspresji nad form nie usztywnia si? - dopytywa si Jan Topolski. Czy, z perspektywy czasu, nie najwaniejszy okazuje si aspekt edukacyjny festiwalu, ktry przygotowywa mod publiczno poowy lat 70. do odbioru nowej muzyki? O odpowiedzi na te pytania nie byo jednak na sesji atwo, nawet na wieczornych biesiadach w barze „Cykady”.
(fig)
XXII Mistrzostwa Polski Szk Wyszych w Kolarstwie Grskim
W dniach 21-23 maja w Przesiece odbyy si XXII Mistrzostwa Polski Szk Wyszych w Kolarstwie Grskim, zorganizowane przez KU AZS Politechniki Wrocawskiej, filia w Jeleniej Grze. Odbyy si dwa wycigi: tzw. czaswka - na dystansach 3,5 km (kobiety) i 7 km (mczyni) oraz cross country - na dystansach 15 i 25 km.
Aura nie sprzyjaa uczestnikom. Temperatura tylko troch powyej zera, nieg i deszcz sprawiy, e warunki na trasie byy naprawd trudne. Take poziom rywalizacji by wysoki. Przyjechao wielu regularnie trenujcych zawodnikw z rnych klubw. Czowka bya wic raczej poza zasigiem zwykych studentw. Po przyjedzie na met wielu zawodnikw z wyczerpania padao na traw.
W kategorii open mczyzn zwycizc obu wycigw zosta Marcin Przybya z Grnolskiej Wyszej Szkoy Handlowej. Wrd kobiet „czaswk” wygraa Magdalena Balana z PRz., natomiast w cross country krlowaa P. Brzena z AB. W klasyfikacji druynowej mczyzn zwyciya Politechnika lska z Gliwic przed Uniwersytetem Rzeszowskim i Grnolsk Wysz Szko Handlow. W klasyfikacji druynowej kobiet zwyciya Akademia Bydgoska przed Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza i Politechnik lsk.
Uczestnicy mieli zastrzeenia do techniki pomiaru czasu oraz wynikw „czaswki”. Nikt jednak nie zoy oficjalnego protestu, co wymagao wpacenia 500 z kaucji, na ktr studentw nie byo sta.
(pik)
Uniwersytet Warszawski
Pozostaoci antycznej uczelni - kompleks amfiteatralnych sal wykadowych - odkryli polscy archeolodzy w Aleksandrii. Badania zapocztkowane jeszcze w latach 60. ubiegego stulecia i kontynuowane do dzi przez ekip z Centrum Archeologii rdziemnomorskiej UW pod kierownictwem dr. Grzegorza Majcherka, przyniosy rewelacyjne efekty. Polskie wykopaliska zlokalizowane s na terenie najstarszej dostpnej do bada czci Aleksandrii z czasw pnorzymskich i wczesnobizantyjskich. Starsze dzielnice antycznego miasta s dzi na dnie morza.
W ostatnich latach badania koncentroway si w rejonie odkrytych wczeniej monumentalnych budowli - term i okrgego amfiteatru. Podczas porzdkowania otoczenia tych budowli w celu odtworzenia fragmentu antycznego miasta i udostpnienia go zwiedzajcym, odsonito dalsze kamienne konstrukcje. Spod gruzu i piasku wyoniy si kolejno zarysy kilku pkolistych obiektw z uoonymi amfiteatralnie rzdami kamiennych aw i kamiennym tronem porodku. Obiekty te tworzyy jeden zesp architektoniczny, ktrego centrum stanowia budowla uznana wczeniej za teatr, speniajca rol gwnej auli. Amfiteatralne obiekty to sale wykadowe z kamiennymi awami dla suchaczy i podwyszeniem dla wykadowcy.
Z przekazw historycznych wiadomo o istnieniu staroytnych akademii, ale po raz pierwszy znaleziono jej siedzib. Prawdopodobnie bya to uczelnia wysokiej rangi. Antyczna Aleksandria bya najwikszym w wiecie rdziemnomorskim orodkiem kulturalnym i naukowym.
(ert)
Uniwersytet lski
Studencki Zesp Pieni i Taca „Katowice” powsta w 1969 roku, z inicjatywy grupy studentw Uniwersytetu lskiego, jako pierwszy studencki zesp folklorystyczny w wojewdztwie katowickim. Jest tylko rok modszy od macierzystego uniwersytetu. Zesp wykonuje folklor stylizowany, a w swoim programie posiada m.in. pieni i tace Grnego lska, Zagbia Dbrowskiego, Beskidw i ywca.
Tancerze prezentuj program w oryginalnych strojach ludowych. W zespole tacz zarwno studenci U, jak i innych lskich uczelni. Jednym z zaoycieli SZPiT U „Katowice” by, nieyjcy ju, choreograf Jzef Zielina. Autorem piknych kompozycji oraz aranacji muzycznych wielu pieni, melodii ludowych czy te caych zbiorw tacw jest, rwnie ju nieyjcy, Wadysaw Byszewski. Obecnie zesp prowadzony jest przez Barbar Uracz. Skad zespou to 40 tancerzy-piewakw i 6-osobowa kapela. W cigu 35 lat przez „Katowice” przewino si ok. 1,5 tys. osb.
Koncertuj gwnie w regionie lsko-Dbrowskim, ale take poza granicami Polski. Pikno polskiego folkloru w wykonaniu zespou „Katowice” moga ju podziwia publiczno: Hiszpanii, Niemiec, Rosji, Czech, Litwy, Portugalii, Syrii, Tunezji, Cypru, Francji, Biaorusi, Modawii, Wgier, Brazylii, Algierii, Zjednoczonych Emiratw Arabskich, a ostatnio take Meksyku, Stanw Zjednoczonych, Portugalii i Holandii. W 2000 roku Zesp uczestniczy w targach EXPO 2000 w Hanowerze. SZPiT „Katowice” jest wsporganizatorem Midzynarodowego Studenckiego Festiwalu Folklorystycznego odbywajcego si co roku na terenie Katowic, Chorzowa, Sosnowca i Ogrodzieca. Jest to jedyny tego typu festiwal w Europie.
Wrd wielu instytucji wspierajcych dziaalno artystyczn zespou „Katowice” Uniwersytet lski jest jego najwikszym opiekunem i mecenasem.
Aleksandra Kielak