)
Na rozwj jakich kierunkw bada Polska winna pooy nacisk w najbliszych kilku latach? Takie pytanie zadaje w swej sondzie redakcyjnej najnowszy numer biuletynu KBN „Sprawy Nauki” (nr 5/04). Zdaniem prof. Lecha W. Zachera z Wyszej Szkoy Przedsibiorczoci i Zarzdzania im. Leona Komiskiego, na to pytanie nie ma prostej odpowiedzi, gdy mona mwi jedynie o kryteriach wyboru. Jednym z nich moe by okrelanie typu bada, jakie naleaoby prowadzi wychodzc z oceny potencjau naukowego, drugie mogoby wynika z potrzeb gospodarczych kraju, trzecie zwizane jest z wykorzystaniem rodkw Unii na badania i rozwj w tych dziedzinach, w jakich moemy by uczestnikami programw midzynarodowych. Z kolei prof. Krzysztof J. Kurzydowski, zastpca przewodniczcego KBN, proponuje prowadzenie bada w obszarze nowych rde i nonikw energii, w tym bazujcych na wodorze. Ich realizacja moe umocni pozycj Polski jako filaru bezpieczestwa energetycznego Europy - mwi. Prof. Jerzy Baejowski, przewodniczcy Rady Gwnej, za najistotniejsze kierunki polskich bada uznaje ochron rodowiska naturalnego i zdrowia czowieka, a take biotechnologi i ywienie, technologie informacyjne, nowe materiay oraz czyste technologie, a w zakresie nauk humanistycznych to wszystko, co dotyczy naszej narodowej kultury i naszego miejsca w rodzinie narodw Europy i wiata.
Na grudniowym Zgromadzeniu Oglnym PAN prof. Robert Gazka z Instytutu Fizyki PAN zwraca uwag, e rodowisko uczonych i politykw nie bierze pod uwag ani nowych zapisw konstytucji UE, ani nie dyskutuje nad moliwoci odzyskania dla polskiej nauki pienidzy, jakie bdziemy paci do budetu Unii. Teraz, w wywiadzie Ile damy, a ile wemiemy?, uczony mwi, e Polska bdzie paci 2,5 proc. budetu UE, czyli w kadym z obszarw tego budetu bdziemy mieli swoje 2,5 proc., take w nauce. W praktyce oznacza to, i nasza skadka na nauk wyniesie co najmniej 600 mln z. Zdaniem prof. Gazki, optymistycznie rzecz biorc, odzyskamy z tego nie wicej ni 200 mln z, a na dodatek nie bdzie to ani rok, ani dwa po naszym wstpieniu do UE. Oznacza to, e 400 mln z dajemy UE na finansowanie nauki w duo bogatszych ni my pastwach.
(ami)
)
O przebiegu i efekcie spotkania wadz Uniwersytetu Gdaskiego z parlamentarzystami pomorskimi czytamy w kwietniowym numerze „Gazety Uniwersyteckiej”, pisma spoecznoci akademickiej Uniwersytetu Gdaskiego (nr 4/04).
Bezporednim i najwaniejszym powodem spotkania bya dyskutowana ustawa „Prawo o szkolnictwie wyszym”. Mielimy te pewien samolubny cel, by wykorzysta obecno parlamentarzystw i przekaza najwaniejsze informacje o planach uniwersytetu - powiedzia prof. Andrzej Ceynowa, rektor UG - przedstawiajc zebranym najwaniejsze zamierzenia inwestycyjne uczelni. Dotycz one przede wszystkim rozbudowy trzech kampusw: w Sopocie, Gdyni i Oliwie oraz budowy centrum konferencyjnego w Sopocie.
Jak czytamy, wadzom uniwersytetu zaleao raczej na wykazaniu, e ta instytucja cakiem niele radzi sobie rwnie z pozyskiwaniem funduszy, chocia jej statutowa dziaalno nie na tym polega. Zdaniem prof. Janusza Najdera, prorektora ds. rozwoju i finansw, szans dla rozbudowujcej si uczelnianej bazy s nie tylko fundusze europejskie, lecz take pozostajce w gestii marszaka wojewdztwa operacyjne programy rozwoju regionalnego. (...) przeszkod w racjonalnym gospodarowaniu takimi pienidzmi wydaje si by brak narodowej strategii rozwoju, niemono przesuwania ich na cele uznawane za priorytetowe. Prof. Bernard Lammek, prorektor ds. nauki, zwrci z kolei uwag na to, i fundusze unijne nie stan si radykalnym rozwizaniem. Pozyskiwanie funduszy na badania naukowe bdzie w najbliszym czasie zdeterminowane faktem naszej akcesji do wsplnoty. Od dawna dobrze poruszamy si w europejskiej przestrzeni badawczej. Mamy liczne przedsiwzicia, ktre bd „konsumowa” unijne fundusze. (...) Fundusze strukturalne dotycz jednak duych projektw i gwnie z zakresu nauk eksperymentalnych. (...) Tymczasem harmonijny rozwj uczelni wymaga te bada wasnych, aktywnoci modych naukowcw - rwnie w dziedzinach nauk spoecznych czy humanistycznych. Prof. Lammek uwadze parlamentarzystw poleci te kwesti finansowania nauki w ramach indywidualnych grantw, dziaalnoci statutowej i bada wasnych oraz spraw likwidacji dotacji na zakup czasopism naukowych. Z kolei prof. Halina Piekarek-Jankowska mwia o zmianach w procesie nauczania. Najistotniejsze z nich to wprowadzany trjstopniowy system nauki, czyli trzyletnie studia licencjackie zawodowe, dwuletnie magisterskie i czteroletnie doktoranckie.
)
Wywiad z prof. Piotrem Wachem, rektorem Politechniki Opolskiej, zamieszczaj „Wiadomoci Uczelniane” Politechniki Opolskiej (nr 8/04).
Istniejca od 45 lat uczelnia ksztaci obecnie 12 tys. studentw, z czego ok. 7,5 tys. studiuje na studiach dziennych. 14 kierunkw studiw koczy rocznie ok. 2 tys. osb. Najwiksz popularnoci ciesz si takie kierunki, jak: informatyka, fizjoterapia, wychowanie fizyczne, a take turystyka i rekreacja czy inynieria rodowiska. W ofercie edukacyjnej PO nie brakuje rwnie studiw podyplomowych. Do najbardziej popularnych nale studia z zakresu zastosowa informatyki adresowane zarwno do nauczycieli, jak i administratorw sieci komputerowych. Duym zainteresowaniem ciesz si te studia z zakresu audytu finansowego i kontroli wewntrznej, organizowane z udziaem Polskiego Instytutu Kontroli Wewntrznej. Prowadzone s te studia dajce umiejtno pisania zaawansowanych wnioskw oraz wnioskw dostpnych poprzez rnego rodzaju granty i programy europejskie czy uruchamiane co dwa lata studia typowo techniczne - gospodarka energetyczna.
Uczelnia ma opracowane zarwno plany rozwoju, jak i strategi na najbliszych 15 lat. W strategii dominuj dwa tematy, jednym z nich s sprawy inwestycyjne - mwi prof. Wach. - Drugim wanym zadaniem jest rozwj modej kadry naukowej i kompetencji naukowych wraz ze wzrostem konkurencyjnoci naszych zespow badawczych. Nadal w centrum naszej uwagi jest rozwj midzynarodowej wsppracy naukowej. Wanie zakoczya si wizytacja doradcw z Unii Europejskiej w zakresie systemu ECTS, ktrzy oceniali przygotowanie politechniki w zakresie moliwoci przyjcia studentw z Unii. Jestem bardzo zadowolony z przebiegu tych rozmw. O walorach naszego orodka decyduje jako naszego ksztacenia, a take warunki ycia w miecie, jego pooenie, atrakcyjno regionu, jego wielobarwno itp. rodowisko nasze jest, moim zdaniem, dobrze przygotowane do podjcia nowych wyzwa, jakie stawiaj przed nami stale zmieniajce si warunki wspczesnego ycia.
)
Spoeczne powinnoci pedagogiki to wiodcy temat rozmowy z prof. Tadeuszem Lewowickim, przewodniczcym Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Jej tekst publikuje na swych amach .Konspekt”, pismo Akademii Pedagogicznej w Krakowie (nr 16-17/03).
Nauki pedagogiczne, podobnie jak wszystkie nauki humanistyczne i spoeczne, musz wci mierzy si z problemami zwizanymi z rozwojem cywilizacji, z problemami spoecznymi - uwaa prof. Lewowicki. Wyzwaniem dla pedagogiki w naszym kraju jest uksztatowanie modelu (a raczej modeli) teorii i praktyki edukacyjnej na miar potrzeb i oczekiwa wspczesnych Polakw. Wymaga to daleko idcej reorientacji mylenia pedagogicznego, wyobrae o edukacji w warunkach nowego ustroju, integracji europejskiej i wolnorynkowej konkurencji. Jednoczenie wymaga to wyranego okrelenia aksjologicznych podstaw edukacji, zachowania uniwersalnych idei humanizmu i ksztatowania wzorw wartociowego i godnego ycia w wiecie wspczesnym. W wymiarach praktyki spoecznej oznacza to potrzeb opracowania m.in. nowych propozycji powszechnej edukacji szkolnej i pozaszkolnej, lepszych metod i form zapobiegania i zmagania si z patologiami, opracowania koncepcji edukacyjnego wykorzystania mediw publicznych, ktrym przypisana jest istotna misja spoeczna.
(ami)