Fragment większej całości

Nasze akredytacyjne koło wykonało w tym roku pierwszy pełny obrót i w maju zakończyliśmy procedury reakredytacji kierunku archeologia na kolejne 5 lat. Dobrze się stało, że nasza akredytacja rozpoczęła się właśnie od tego „małego” kierunku. W tamtym okresie wszyscy uczyliśmy się akredytacji w praktyce i zdobywaliśmy niezbędne doświadczenie.

Pierwszym 5 jednostkom: Instytutowi Archeologii UJ, Instytutowi Archeologii UŁ, Instytutowi Archeologii UW, Instytutowi Archeologii i Etnologii UMK, Instytutowi Prahistorii UAM, ważność certyfikatu jakości kształcenia minęła pod koniec czerwca br. Ich kierownictwa postanowiły ubiegać się o reakredytację. Zgodnie z regulaminem działalności UKA, należało opracować nowe standardy akredytacji, a dokonała tego grupa ekspertów, profesorowie: Jadwiga Chudziakowa (UMK) - przewodnicząca, Jerzy Chochorowski (UJ), Leszek Kajzer (UŁ), Andrzej Kokowski (UMCS), Hanna Kó?ka-Krenz (UAM), Kazimierz Lewartowski (UW), Mariusz Mielczarek (UMK) i Jerzy Piekalski (UWr.).

Z dużą satysfakcją UKA postanowiła, podczas posiedzenia odbytego na zaproszenie Uniwersytetu Gdańskiego w Juracie w dniach 14 i 15 maja, udzielić ponownej akredytacji 5 jednostkom na 5 lat.

Zakończono procedurę akredytacyjną dwóch kolejnych kierunków studiów: geologii oraz konserwacji i restauracji dzieł sztuki, rekomendując KRUP we wszystkich przypadkach udzielenie 5-letniej akredytacji. O akredytację kierunku geologia ubiegało się 5 jednostek: Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM, Wydział Nauk Przyrodniczych UWr., Wydział Geologii UW, Wydział Nauk o Ziemi UŚ i Instytut Nauk Geologicznych UJ, a ocenie podlegało spełnianie standardów opracowanych przez profesorów: Adama Idziaka (UŚ) - przewodniczący, Tatianę Bocheńską (UWr.), Edwarda Głuchowskiego (UŚ), Andrzeja Muszyńskiego (UAM), Teresę Oberc-Dziedzic (UWr.), Nestora Oszczypko (UJ), Janusza Skoczylasa (UAM) i Stanisława Skompskiego (UW).

O akredytację drugiego kierunku ubiegały się 3 jednostki, w tym 2 pozauniwersyteckie: Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa UMK, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP Kraków oraz Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP Warszawa. Standardy akredytacji tego kierunku są dziełem profesorów: Józefa Poklewskiego (UMK) - przewodniczący, Wiesława Domasłowskiego (UMK), Józefa Flika (UMK), Andrzeja Kossa (ASP Warszawa), Jerzego Nowosielskiego (ASP Warszawa), Ireneusza Płuski (ASP Kraków), Wiesława Procyka (ASP Warszawa), Andrzeja Tomaszewskiego (PW) i Jadwigi Wyszyńskiej (ASP Kraków). Tym samym do grona uczelni aktywnie uczestniczących w naszym Klubie Wysokiej Jakości Kształcenia dołączyły akademie sztuk pięknych.

Z przyjemnością dziękujemy osobom biorącym udział w naszej akredytacji, za ich twórczy trud wniesiony w podnoszenie i utrzymanie jakości kształcenia na najwyższym, uniwersyteckim poziomie. Te osoby przyjmują na siebie całkowicie dobrowolnie odpowiedzialność za efekty środowiskowej akredytacji. UKA, co stale podkreślamy, tylko koordynuje i nadzoruje ten proces.

Do 3 jednostek uniwersyteckich posiadających już certyfikat jakości kształcenia za muzykologię, dołączyła kolejna - Wydział Historyczny UAM (akredytacja na 5 lat). Filozofia prowadzona przez Instytut Filozofii UZ uzyskała w 2002 r. akredytację dwuletnią. Z przyjemnością UKA będzie rekomendowała KRUP ponowne przyznanie tej jednostce certyfikatu, tym razem na pełny 5-letni okres.

Bieżące sprawy dotyczące akredytacji zawsze były przez nas postrzegane tylko jako fragment znacznie większego programu, mającego na celu stworzenie warunków do w miarę płynnego wejścia naszych uczelni do Europejskiego Obszaru Edukacyjnego. To, co jeszcze niedawno brzmiało jak zapowiedź odległej przyszłości, stało się już faktem. Obecnie widzimy wyraźnie, że nie było marnotrawstwem czasu i energii wprowadzanie systemu ECTS i tworzenie systemu MOST, który nie tylko sprzyja mobilności studentów, ale również pomaga nam przygotować się do szerokiego otwarcia na studentów z innych uczelni i do zaliczania uzyskanych w innych miejscach stopni, umiejętności i kwalifikacji. Taka bowiem otwartość jest podstawą wszystkich idei związanych z tzw. Procesem Bolońskim.

Przeprowadzone przez nas badania ankietowe potwierdziły, niestety, że podobnie jak kilka lat temu akredytacja, tak teraz idea Procesu Bolońskiego wciąż jest dla wielu z naszych koleżanek i kolegów pojęciem dość abstrakcyjnym. Polska podpisała Deklarację Bolońską już w 1999 r. i biorąc pod uwagę tempo oraz determinację w działaniach na rzecz szybkiego wdrożenia Procesu Bolońskiego w skali Unii Europejskiej sytuację taką oceniamy jako bardzo niepokojącą. Z polecenia Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich UKA przygotowała wielkonakładowe wydanie wszystkich ważnych dokumentów związanych z Procesem Bolońskim. Dla środowisk uniwersyteckich (a może nie tylko) ciekawe będzie zapoznanie się z zamieszczonym tam podsumowaniem wyników ankiety dotyczącej zakresu wdrażania idei Procesu Bolońskiego w naszych uczelniach.

Europejski Obszar Edukacyjny jest obecnie dopiero kształtowany i ważne jest, żebyśmy brali w tym procesie aktywny udział. Staramy się to robić poprzez nasze działania w Central and Eastern European Network of Quality Assurance Agencies in Higher Education. Z naszej inicjatywy organizacja ta podjęła decyzję o ubieganiu się o grant UE na realizację projektu mającego na celu wzajemne rozpoznanie procedur oceny jakości kształcenia. KRUP zaleciła nam również złożenie podania o przyjęcie do European Network for Quality Assurance in Higher Education, organizacji, która będzie przypuszczalnie koordynować tworzenie spójnego europejskiego systemu akredytacji. Nikt obecnie nie wie, jaki to będzie system. Można zakładać, że wyjściowe procesy będą polegać na zawieraniu porozumień bilateralnych i sieciowych, a w dalszej przyszłości wyewoluuje on w kierunku kilku agencji prowadzących metaakredytację agencji lokalnych i regionalnych.

Podsumowując kolejny rok, widzimy, że dobrowolna akredytacja, stanowiąca potwierdzenie wysokiej jakości, jest naszym uczelniom wciąż potrzebna. W kontaktach z partnerami zagranicznymi spotykamy się wręcz z zazdrością, że udało nam się stworzyć system dobrowolnej akredytacji, niezależnej od czynników rządowych. Pewne zmęczenie wywołuje niekiedy konieczność poddawania się w krótkim czasie ocenie UKA i PKA. W tym względzie jednak decydujące jest stanowisko PKA.

Wyzwaniem dla całego systemu stanie się w niedalekiej przyszłości sprawa oceny jakości studiów prowadzonych prawdziwie w duchu bolońskim . z dużą elastycznością wybierania kierunków kształcenia, przy przejściu między studiami licencjackimi i studiami magisterskimi, zmianami uczelni w trakcie studiów i przy przechodzeniu na kolejne poziomy kształcenia, a także z zaliczaniem umiejętności zdobywanych poza szkołą wyższą, np. na etapach kształcenia pomaturalnego czy w miejscu pracy. Dopiero to, jak poradzimy sobie z tymi problemami, będzie dowodem na to, jak potrafimy odpowiedzieć na zapotrzebowanie społeczne i konieczność rzeczywistej realizacji ustawicznego kształcenia przez całe życie, niezbędnego warunku utrzymania konkurencyjności całego kraju w warunkach globalnej ekonomii i konkurencyjności poszczególnych osób na międzynarodowym rynku pracy.