)
Przecitnemu zjadaczowi chleba moe si wydawa, e filozofia bya niegdy bliej ycia ni dzi, wywieraa znaczcy wpyw nie tylko na prdy kulturowe (a poprzez nie formowaa cywilizacj), ale rwnie w istotny sposb ksztatowaa ycie jednostek. Mamy na to liczne dowody w teje cywilizacji wytworach. Ot, choby w literaturze.
Idea, ktra doprowadzia do zbrodni pewnego rosyjskiego studenta, wywioda si przecie z filozoficznych koncepcji. Nie naley, co prawda, nie docenia wpywu, jaki moga tu mie imperialna doktryna pastwa, ktrego obywatelem by Raskolnikow, ale ideologie te przecie nie bior si z powietrza. Zreszt inteligentny modzieniec mia licznych braci w rozumie, na przykad cynicznego Lafcadia czy demoniczny duecik Settembriniego i Naphty...
Poszukujcy prawdy mdrcy zawsze potrafili znale swym przemyleniom drog do tzw. szerokiego odbiorcy. Inspiroway one zarwno budowniczych redniowiecznych katedr, jak i rzecznikw ludu pracujcego miast i wsi. Wchodzc w paragon z monymi tego wiata, z rwnym powodzeniem rozpalay oczyszczajce stosy i krematoryjne piece. Usprawiedliwiay podboje narodw i pastw z jednej strony hasami wolnoci i rwnoci, a z drugiej, wrcz przeciwnie - wyszoci jednych nad drugimi.
Na pewno atwiej ogarn dokonania filozofii minionych epok, bo uczeni rozmaitych dziedzin zdyli je uporzdkowa i poumieszcza w podrcznikach. Nie znaczy to jednak, e dzi filozofia nie ksztatuje naszego widzenia wiata. Po prostu w chaosie ponowoczesnoci trzeba umie samemu znale do niej drog. Na amach biecego numeru „Forum Akademickiego” prbujemy w tym pomc.