Kronika

Narodowy Plan Rozwoju

Uniwersytet sp. u. p.

„Edukacja i nauka w NPR na lata 2007-13” to temat ważnej konferencji, jaka odbyła się 18 października w Politechnice Wrocławskiej. Obecni byli na niej przedstawiciele wszystkich najważniejszych instytucji działających w obszarze szkolnictwa i nauki. Konferencja została zaplanowana jako element budowania strategii rozwoju poszczególnych dziedzin, w ramach opracowywania kolejnego NPR. Wicepremier Jerzy Hausner, który stoi na czele zespołu przygotowującego założenia NPR, podkreślał, że w związku z tym, że to już inny rząd będzie je realizował, on, odchodząc w maju przyszłego roku, zostawi jedynie propozycje, tak aby następcy mogli wprowadzić ewentualne korekty.

Dużo emocji wzbudziła propozycja prof. Hausnera, by uczelnie - podobnie jak to się proponuje w odniesieniu do jednostek służby zdrowia - przekształcić w spółki użyteczności publicznej. Nie ma obecnie takiej kategorii spółek, ale, zdaniem wicepremiera, powinna powstać i objąć m. in. uczelnie. Oznaczałoby to, że, choć z ograniczeniami, byłyby one poddane procesom kapitałowym, a także, poprzez rady nadzorcze, bardziej związane ze środowiskiem lokalnym. Przedstawiciele środowiska akademickiego argumentowali, że trudno sobie wyobrazić uczelnię jako spółkę kapitałową, a tradycja autonomicznego uniwersytetu sięga blisko dziesięciu wieków i uniwersytet, poza rynkiem, musi kierować się także tą wielowiekową misją. Emocje trochę opadły, kiedy okazało się, że nie są to zamierzenia na najbliższe miesiące, a jedynie propozycje wicepremiera.

(as)

---

Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych

Jubileuszowo i merytorycznie

W dniach 14-16 października zebrała się w Białymstoku Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. Jej obrady były częścią obchodów 55-lecia Politechniki Białostockiej. Z utworzonej w 1949 roku Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej NOT - która po 5 latach wypuściła pierwszych 28 inżynierów elektryków i 29 inżynierów mechaników - powstała uczelnia kształcąca obecnie 15 tys. studentów na 6 wydziałach. Jednym z ważnych akcentów jubileuszu było oddanie do użytku nowego budynku Wydziału Elektrycznego.

Podczas obrad goście konferencji przedstawili bieżące działania instytucji, którymi kierują. Prof. Jerzy Błażejowski, przewodniczący RGSzW, mówił o uwarunkowaniach propozycji wyodrębnienia grupy kierunków technicznych w ramach prac nad standardami nauczania. Prof. Jerzy Woźnicki, przewodniczący prezydenckiego zespołu ds. ustawy o szkolnictwie wyższym, przedstawił aktualny stan prac w sejmowej podkomisji (do uzgodnienia zostały kwestie pomocy socjalnej dla studentów, awansu naukowego i stosunków pracy), a także najważniejsze, jego zdaniem, problemy, jakie stoją przed szkolnictwem wyższym. Wymienił wśród nich: uregulowanie kwestii mobilności w ramach kierunków studiów, wzrost międzynarodowej konkurencyjności naszej oferty edukacyjnej, poprawę efektywności działania uczelni, konwergencję sektorów państwowego i niepaństwowego, przejrzystość zarządzania w uczelniach i walkę z patologiami oraz konieczność powiązania wysokości nakładów na szkolnictwo wyższe z zadaniowym charakterem finansowania.

Bieżące działania resortu edukacji przedstawił prof. Tadeusz Szulc, wiceminister edukacji. Mówił m.in. o tym, że wypowiedzieliśmy tzw. umowę praską, dotyczącą uznawalności dyplomów i wypowiadamy kolejne umowy dwustronne regulujące tę kwestię. Prof. Marek Bartosik, wiceminister z MniI, omówił kilka zagadnień obrazujących aktualną kondycję polskiej nauki. W niektórych aspektach nie jest ona najlepsza. Jeśli w krajach UE na 1 milion mieszkańców przypada średnio 126 wynalazków, to w Polsce 1.

Uczestnicy konferencji odwiedzili też leżący 20 km od naszej wschodniej granicy uniwersytet w białoruskim Grodnie. Poza poznaniem uczelni była okazja do zwiedzenia miasta i odwiedzin muzeów Z. Nałkowskiej i E. Orzeszkowej oraz spojrzenia na nurt Niemna.

(as)

---

Instytut Społeczeństwa Wiedzy, Fundacja Rektorów Polskich

Wiedza dla dziennikarzy

ISW i FRP zorganizowały 25 października seminarium „Polskie szkolnictwo wyższe w Procesie Bolońskim” przeznaczone dla dziennikarzy zajmujących się sprawami nauki i szkolnictwa wyższego.

Prof. Andrzej Kraśniewski, członek zarządu FRP, a równocześnie sekretarz generalny KRASP, przedstawił najważniejsze założenia Procesu Bolońskiego: wprowadzenie dwustopniowości studiów oraz jako trzeciego stopnia studiów doktoranckich, wdrożenie systemu punktów ECTS, zwiększenie mobilności studentów i pracowników, wprowadzenie porównywalnych dyplomów (suplement do dyplomu), współdziałanie w zakresie zapewnienia jakości kształcenia (PKA), upowszechnienie kształcenia ustawicznego.

W dyskusji największe zainteresowanie wzbudziło praktyczne wdrożenie punktów ECTS. Jak wynika z ankiety MENiS, 60 proc. uczelni państwowych wprowadziło punkty kredytowe na wszystkich kierunkach (87 proc. co najmniej na jednym), a wśród uczelni niepaństwowych uczyniło to 15 proc. (27 proc. co najmniej na jednym).

Drugim nurtem dyskusji były zmiany w „Prawie o szkolnictwie wyższym” konieczne do wdrożenia Procesu Bolońskiego. Prof. Jerzy Woźnicki, prezes FRP, podkreślał, że powinny one znacznie zmienić zasady zatrudniania pracowników akademickich, tak aby zliberalizować rynek pracy w tym obszarze, a mianowaniem - odpowiednik anglosaskiej teniury - objąć tylko najwybitniejszych i najbardziej niezbędnych uczelni profesorów.

(as)

---

Studenckie nagrody

PROstudent 2004

14 października, w dniu Święta Edukacji Narodowej, w klubie Hybrydy zostały wręczone po raz pierwszy nagrody środowiska studenckiego, przyznane w konkursie „PROstudent 2004”. Konkurs zorganizowały: Parlament Studentów RP oraz „Gazeta Studencka”. Rada Studentów, stanowiąca kapitułę nagrody, przyznała ją w kilku kategoriach. Tytuł Uczelni Przyjaznej Studentom otrzymał Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych z Warszawy, SGGW, UMCS, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Wyższa Szkoła Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna z Łodzi, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.

Jako PROstudencka osobowość ze świata mediów nagrodę otrzymał Tomasz Lis - za aktywność publiczną uwzględniającą znaczenie młodych ludzi oraz za promocję ścieżki kariery opartej na wykształceniu i ciężkiej pracy. PROstudenckim autorytetem w życiu publicznym ogłoszono prof. Jerzego Woźnickiego, prezesa Fundacji Rektorów Polskich - za wsłuchiwanie się w potrzeby środowiska studenckiego oraz patrzenie na sprawy szkolnictwa wyższego ze studenckiej perspektywy. Nagrodę za PROjekt roku odebrała minister Barbara Labuda - za program „Uczelnie wolne od narkotyków”, realizowany także przy wsparciu Parlamentu Studentów RP. Jeden laureat, jak powiedział Przemysław Kowalski, przewodniczący Parlamentu, pozostaje „in pectoris”.

Przemysław Kowalski wręczył także pamiątkowe dyplomy byłym przewodniczącym Parlamentu: Robertowi Pawłowskiemu (dziś rzecznikowi praw studenta), Andrzejowi Szejnie (dziś eurodeputowanemu), Wojciechowi Olejniczakowi (obecnie ministrowi rolnictwa) oraz Piotrowi Ebbig (pracownikowi naukowemu UAM). Uroczystość stanowiła podsumowanie dwóch kadencji Przemysława Kowalskiego, jako przewodniczącego PSRP. Kolejną edycję konkursu poprowadzi już nowy szef PSRP - wybory za miesiąc.

mp

---

Nagrody FNP 2004

Nagroda FNP, przyznana w tym roku po raz trzynasty, jest najpoważniejszym wyróżnieniem otrzymywanym w Polsce za działalność badawczą. Najpoważniejszy jest zarówno prestiż tej nagrody, jak i jej wysokość - w tym roku 100 tys. zł (znacząco wzrosła w stosunku do projektowanej na początku funkcjonowania nagrody równowartości 10 tys. dolarów). Nagrodę mogą otrzymać wybitni uczeni za osiągnięcia i odkrycia z ostatnich czterech lat, stanowiące istotny wkład w życie duchowe i postęp cywilizacyjny naszego kraju oraz zapewniające Polsce miejsce w nauce światowej. Nagrody przyznaje się w czterech dziedzinach: w naukach humanistycznych i społecznych, naukach przyrodniczych i medycznych, naukach ścisłych oraz w naukach technicznych.

Laureatami Nagrody FNP w 2004 r. zostali: w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych - prof. dr hab. Jadwiga Staniszkis z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych - prof. dr hab. n. med. Janusz Limon z Katedry Biologii i Genetyki Akademii Medycznej w Gdańsku, w dziedzinie nauk ścisłych - prof. dr hab. Wojciech J. Stec z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk w Łodzi, a w dziedzinie nauk technicznych - prof. dr hab. inż. Krzysztof Matyjaszewski z Wydziału Chemii Carnegie Mellon University, USA oraz z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych Polskiej Akademii Nauk w Łodzi.

Prof. J. Staniszkis wyróżniono za podjęcie próby teorii i interpretacji procesów transformacji współczesnej Polski i świata, przedstawione w książkach Postkomunizm (2001) oraz Władza globalizacji (2003). Prof. J. Limona uhonorowano nagrodą za wybitny wkład w rozwój cytogenetycznych metod diagnozowania nowotworów złośliwych. Prof. W.J. Stecowi przyznano nagrodę za otrzymanie nowych biologicznie czynnych związków o dużym potencjale terapeutycznym za pomocą oryginalnej, opracowanej przez niego metody syntezy tiofosforanowych analogów DNA. Prof. K. Matyjaszewski został nagrodzony za odkrycie nowych metod kontrolowanej polimeryzacji rodnikowej i zastosowanie tych metod w przemyśle.

(pik)

Sprzęt na badania w Ptolemais

Misja archeologiczna Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Tomasza Mikockiego od paru lat prowadzi prace wykopaliskowe w Ptolemais w Libii. W 2002 i 2003 r. polscy archeolodzy odkryli tam niezwykły zespół rzymskich mozaik. Dalsze badania wymagały zakupu specjalistycznej aparatury. Stało się to możliwe dzięki subwencji uzyskanej przez zespół prof. T. Mikockiego z Instytutu Archeologii UW w ramach programu interwencyjnego SUBIN. Za 70 tys. zł uczeni zakupili sprzęt wykopaliskowy oraz inne urządzenia, m.in.: niwelator laserowy, detektor do wykrywania metali, programy do rejestracji i przetwarzania danych geograficznych, satelitarny system pomiarowy GPS, zdjęcie satelitarne rejonu Ptolemais, fotograficzne aparaty cyfrowe, drukarki do zdjęć. Urządzenia te umożliwiły warszawskim archeologom dokonanie w ciągu ostatnich miesięcy znacznego postępu w pracach (na ukończeniu jest całkowity pomiar miasta), a także odniesienie spektakularnego sukcesu, jakim było (dzięki analizie ww. zdjęcia satelitarnego, które ujawniło faktyczny zasięg antycznego miasta) przekonanie miejscowych władz, by przesunęły przebieg projektowanej w tym rejonie drogi ekspresowej, która pierwotnie miała przeciąć przez środek antyczne ruiny.

Pierwsze efekty nowego programu

Realizowany od niedawna program TRANSLACJE, którego celem jest pomoc w upowszechnianiu dorobku naukowego polskiej humanistyki poza granicami kraju, zaczyna przynosić pierwsze owoce. W ramach TRANSLACJI autorzy polskich dzieł z dziedziny nauk humanistycznych i społecznych mogą uzyskać dofinansowanie przekładu swoich prac na wybrany język kongresowy, pod warunkiem, że publikacją i dystrybucją dzieła zainteresowane jest renomowane wydawnictwo zagraniczne. Podstawowym kryterium oceny wniosku jest wartość naukowa dzieła, przy czym FNP przyznaje subwencje wyłącznie na koszty tłumaczenia.

Dotychczas przyznano subwencje na dokonanie przekładu siedmiu dzieł polskich uczonych (wydanych w latach 2000-04), które ukażą się następnie nakładem różnych oficyn za granicą. Pięć książek tłumaczonych jest na język angielski, jedna - na włoski i jedna - na niemiecki. Są to: Anny Michałowskiej Między demokracją a oligarchią. Władze gmin żydowskich w Poznaniu i Swarzędzu (od poł. XVII w. do końca XVIII w.), Pawła Janiszewskiego Zaginione ogniwo. Grecka historiografia pogańska w II poł. III w. i w IV w., Jerzego Miziołka Mity, legendy, egzempla. Włoskie malarstwo świeckie epoki Renesansu ze zbiorów Karola Lanckorońskiego, Łukasza Niesiołowskiego-Spano Mityczne początki miejsc świętych w Starym Testamencie, Marcina Wodzińskiego Oświecenie żydowskie w Królestwie Polskim. Dzieje pewnej idei, Elżbiety Jastrzębowskiej Rzym antyczny w oczach Piranesiego i dziś oraz Piotra Szlanty Persja w polityce Niemiec w latach 1906-1914.

(mit)

---

Dyscypliny w statystyce

Polska filozofia

Najważniejszą pozauczelnianą placówką prowadzącą badania z zakresu filozofii jest Instytut Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie. Studia filozoficzne w instytutach lub na wydziałach filozoficznych prowadzą 23 szkoły wyższe. Blisko 160 innych jednostek uczelnianych zatrudnia filozofów i prowadzi zajęcia z różnych dziedzin filozofii na innych kierunkach studiów. Jedna uczelnia prywatna ma w ofercie studia filozoficzne, których jednak dotychczas faktycznie nie uruchomiono. Obecnie na różnych typach studiów filozoficznych kształci się u nas blisko 10 000 osób.

Przy Prezydium PAN działa Komitet Nauk Filozoficznych PAN. Obecnie istnieje w kraju 12 towarzystw filozoficznych, a w kilku innych są sekcje filozoficzne. Najważniejszym z nich jest Polskie Towarzystwo Filozoficzne. Wydział Historyczno-Filozoficzny funkcjonuje w strukturze Polskiej Akademii Umiejętności. Istnieje też 11 instytutów i centrów badań filozoficznych, afiliowanych przy różnych uczelniach lub mających postać niezależnych fundacji. Warto wspomnieć, że kształcenie z zakresu filozofii prowadzi niepaństwowa Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, a badania z tej dziedziny - Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie, która utworzyła Centrum Etyki w Biznesie.

Kadrę filozoficzną tworzy w naszym kraju 220 profesorów tytularnych i 350 doktorów habilitowanych. Łączna liczba wykładowców filozofii wraz z doktorantami to 1,5 tys. osób. Każdego roku doktorat z filozofii uzyskuje ok. 60 osób, kolejne 30 habilituje się, a 8 uzyskuje tytuł profesorski. W ciągu ostatnich dziesięciu lat (1995-2004) obroniono w kraju 672 doktoraty z filozofii oraz przeprowadzono z sukcesem 204 przewody habilitacyjne. Wiele tematów prac doktorskich, uznanych przez rady wydziałów - nie tylko filozoficznych, bowiem, takich broniono na niektórych wydziałach teologicznych, filologicznych czy pedagogicznych - za tematy z zakresu filozofii, faktycznie można by jednak równie dobrze uznać za prace z innych dziedzin.

Polscy uczeni wydają blisko 30 naukowych czasopism filozoficznych, a w kolejnych 30 publikują teksty z zakresu filozofii. Wiele z tych czasopism ukazuje się nieregularnie. Obecnie funkcjonują 3 internetowe czasopisma filozoficzne. Niektóre czasopisma filozoficzne mają dość dawną proweniencję. „Ruch Filozoficzny” wydawany jest od 1911 r. przez PTF. Tradycja „Kwartalnika Filozoficznego” sięga 1923 r., a tradycja „Przeglądu Filozoficznego” - roku 1897. Oba czasopisma zostały zlikwidowane przez komunistów i odrodziły się w latach 90. Każdego roku publikuje się ok. 100 nowych książek z dziedziny filozofii. Drukiem ukazuje się też drugie tyle tłumaczeń prac obcojęzycznych z filozofii.

(rat)

Liczby dotyczące polskiej filozofii zostały zaczerpnięte wprost lub wyliczone na podstawie danych z Informatora filozofii polskiej, który ukazał się w 2004 r. jako tom specjalny wydawanego w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie czasopisma „Principia”.

---

Polskie Towarzystwo Filozoficzne

100 lat

12 lutego 1904 z inicjatywy prof. Kazimierza Twardowskiego w Uniwersytecie Lwowskim powstało Polskie Towarzystwo Filozoficzne. Jubileusz 100-lecia PTF polscy filozofowie czcili dwukrotnie: w lutym podczas okolicznościowej sesji w Pałacu Staszica oraz we wrześniu podczas spotkania w trakcie VII Zjazdu Filozoficznego w Szczecinie.

Prof. Władysław Stróżewski, prezes PTF, przypomina, że na początku XX w. na terenach obecnej Polski, zwłaszcza w miastach akademickich, jak: Wilno, Warszawa, Kraków czy Poznań, działały także inne towarzystwa naukowe, zajmujące się filozofią. Aż do drugiej wojny światowej PTF działało jako jedno z wielu, wyróżniając się wszelako tym, że towarzystwo lwowskie jako jedyne miało w nazwie słowo „polskie”, skupiło też najważniejszych wówczas polskich filozofów. Po 1945 r. zjednoczono wszystkie towarzystwa filozoficzne, tworząc z nich oddziały PTF. Obecnie towarzystwo ma 16 oddziałów. Najliczniejsze są oddziały: warszawski, gdański, krakowski, lubelski i poznański. Ogółem PTF zrzesza 903 filozofów. Ma też 15 członków honorowych, w tym tak znakomite osobistości, jak: Kazimierz Twardowski, Tadeusz Kotarbinski, Władysław Tatarkiewicz, Tadeusz Czeżowski, Stefan Swieżawski i Leszek Kołakowski. Do tego grona zaliczono także Jana Pawła II.

Przy PTF działają obecnie cztery sekcje i zespoły specjalistyczne. Przy ZG PTF w Warszawie działają sekcje: Estetyki im. R. Ingardena, Etyki oraz Nauczania Filozofii. Przy krakowskim oddziale PTF istnieje Zespół Metodologii i Teorii Poznania im. Izydory Dąmbskiej. Główną formą działalności PTF są odczyty, organizowane przez oddziały. Jak mówi prof. Stróżewski, zebrania oddziałów towarzystwa wciąż się odbywają, jednak rzadziej niż dawniej. Młodzi filozofowie tworzą własne specjalistyczne stowarzyszenia. Złoty wiek towarzystw ogólnych, jak PTF, chyba już minął. W czasach socjalizmu Polskie Towarzystwo Filozoficzne było forum wolnej myśli; każdy mógł głosić, co chciał. To była bodaj jedyna instytucja w Polsce, która nie została zmarksizowana. Prezes PTF dodaje, że poznał swoich przyszłych mistrzów: Izydorę Dąmbską i Romana Ingardena na spotkaniach lubelskiego oddziału PTF w czasach stalinowskich.

PTF wydaje „Ruch Filozoficzny”, jedno z najstarszych czasopism filozoficznych w Polsce. Organizuje także Olimpiadę Filozoficzną dla uczniów szkół średnich.

(pik)

---

VII Polski Zjazd Filozoficzny

O roli filozofa

W dniach 14-18 września w Szczecinie odbył się VII Polski Zjazd Filozoficzny. Został on zorganizowany w setną rocznicę istnienia Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, a jego współorganizatorem był młody Instytut Filozofii Uniwersytetu Szczecińskiego. Dotychczas odbyło się tylko 6 podobnych zjazdów. Pierwszy miał miejsce we Lwowie w 1923 roku.

W zjeździe uczestniczyło około 600 filozofów z całej Polski i kilku polskich filozofów z zagranicy. Głównym gościem honorowym zjazdu był Leszek Kołakowski, który w wykładzie inauguracyjnym mówił o roli filozofa we współczesnej kulturze. Filozof ma do spełnienia dwa zadania: poszukiwanie prawdy (bezstronność i uczciwość intelektualną) i budowanie człowieka (wskazanie człowiekowi wartości i nadziei). Cele te nie zawsze są zbieżne, bo prawda nie musi być budująca, a to, co budujące, nie musi być prawdziwe. Sztuka uprawiania filozofii polega jednak na tym, aby sprostać obu tym zadaniom.

Atrakcją zjazdu szczecińskiego były liczne panele dyskusyjne, które przyciągały tłumy uczestników. „Nowoczesny racjonalizm i jego adwersarze”, „Filozofia wobec zjawiska powrotu religii”, „Problemy bioetyki”, „Czym jest, czym nie jest i czym może być logika?”, „Współczesne problemy moralne - jak o nich rozmawiać?”, „Filozofia wobec wielości kultur”, „Czym jest umysł?” - to tytuły debat. W prowadzonej przez ks. prof. Andrzeja Bronka z KUL dyskusji na temat zjawiska „powrotu religii” odróżniono religię instytucjonalną od religijności prywatnej. Ta ostatnia wbrew prorokom rychłego końca religii, zdaje się rozkwitać, natomiast kurczy się rola religii zinstytucjonalizowanej. Zmieniają się zatem formy religijności, ale wciąż można twierdzić, że religijność jest konstytutywną cechą człowieka.

Obrady w sekcjach zostały zorganizowane zgodnie z podziałem na dyscypliny filozoficzne, zarówno te klasyczne, jak: estetyka, etyka, ontologia czy teoria poznania, jak i te o młodszym rodowodzie, jak filozofia prawa czy filozofia polityczna i społeczna. Po raz pierwszy pojawiła się sekcja filozofii feministycznej, która cieszyła się tak wielkim zainteresowaniem, że niektórzy uczestniczyli w niej na stojąco. W sekcji teorii poznania zastanawiano się nad zadaniami tej dyscypliny w sytuacji braku argumentów obalających sceptycyzm. Współczesna epistemologia jest zdominowana przez tendencje naturalistyczne (zbliżanie się do nauk empirycznych o procesach poznawczych), ale tradycyjne normatywne zadania epistemologii (ocena wartości przekonań) zdają się być niezależne od danych empirycznych. Omawiano kwestię, czy mamy jedno pojęcie prawdy, czy też takich pojęć wiele, koncepcje sądu, percepcji i wiedzy.

Zjazd Filozoficzny zakończył wykład plenarny Władysława Stróżewskiego Byt i sens. Zdaniem Stróżewskiego, sens jest tylko tam, gdzie jest racjonalność, dobro, cel czy wartość. Stąd zło jawi się jako bezsens, a jeśli za złem można by przedstawiać jakieś racje, to musiałyby polegać na fałszu lub kłamstwie. Pytamy o sens bytu, ale pozostaje nam tylko wiara, że światem rządzi jakiś logos. Mamy taką nadzieję, bo gdyby nie było żadnego logosu, wszystkie nasze wybory byłyby dobre, a przecież tak nie jest.

Renata Ziemińska

---

Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie

Certyfikat Part-147

19 października w Instytucie Techniki Lotniczej Wydziału Mechatroniki Wojskowej Akademii Technicznej komendant-rektor WAT gen. bryg. prof. Bogusław Smólski odebrał z rąk Czesława Mikruta, wiceprezesa ds. operacyjno-lotniczych Urzędu Lotnictwa Cywilnego, certyfikat Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Transportu Lotniczego Part-147.

- Certyfikat potwierdził spełnienie przez ITL WAT wymagań określonych przez europejskie i krajowe władze lotnicze - powiedział Cz. Mikrut. Dzięki certyfikatowi uczelnia uzyskuje możliwość szkolenia przedstawicieli dużych organizacji obsługowych i małego lotnictwa, zgodnie z wymogami Unii Europejskiej oraz EASA - zaznaczył wiceprezes ULC.

Po dwuletnich przygotowaniach ITL spełnił wszystkie wymagania określone przez europejskie i krajowe władze lotnicze i w tej chwili jest jedynym w Polsce certyfikowanym ośrodkiem szkoleniowym w zakresie techniki lotniczej, upoważnionym do prowadzenia certyfikowanych szkoleń kadr lotniczego personelu technicznego w zakresie podstawowego szkolenia lotniczego.

Prof. Grzegorz Kowaleczko, dyrektor ITL, szacuje, że liczba pracowników firm branży lotniczej, którzy w świetle nowych przepisów powinni posiadać certyfikaty poświadczające wymagane kwalifikacje i odpowiedni poziom wiedzy, mieści się w przedziale 1-1,5 tys. osób. ITL WAT jest w stanie zapewnić tej grupie osób ustawiczne podnoszenie kwalifikacji poprzez system szkoleń, tak aby mogli sprostać rosnącym wymaganiom i wyzwaniom stojącym przed przemysłem lotniczym (projektanci i producenci) oraz komunikacją i transportem lotniczym. Takie możliwości stwarza propozycja uruchomienia odpowiednich kursów specjalistycznych i szkoleń.

Przewidywana jest także możliwość uzyskiwania przez studentów studiów dziennych i zaocznych WAT odpowiednich certyfikatów poświadczających kwalifikacje w specjalnościach lotniczych profilowanych przez Wydział Mechatroniki, co znacznie ułatwiłoby im możliwość podjęcia pracy na rynku europejskim.

Jerzy Markowski

---

Polska na Święcie Nauki we Francji

Gość honorowy

Polska była honorowym gościem na francuskim Święcie Nauki w dniach 11-17 października. Uczestniczyła w nim jako jedyny kraj spośród 10 nowo przyjętych do Unii Europejskiej. Organizowane corocznie Fete de la Science - odpowiednik naszego Festiwalu Nauki - służy popularyzacji osiągnięć naukowych we Francji.

Podczas Święta Nauki 2004 kilkunastu polskich uczonych z różnych ośrodków naukowych prezentowało dorobek nauki polskiej na imprezach i spotkaniach w Paryżu oraz w Montpellier, Grenoble, Le Mans, Nantes i Poitiers. Program został tak dobrany, aby był atrakcyjny i zrozumiały dla zwykłego odbiorcy. Prezentowano osiągnięcia nauk ścisłych i biologicznych, w tym genetyki i embriologii, oraz pokazywano współpracę polsko-francuską w tych dziedzinach. Polska prezentacja miała szeroki zakres tematyczny: od debaty genetyków o rozwoju człowieka, poprzez pokazy doświadczeń fizycznych zatytułowanych „Nie przestawaj się dziwić”, aż do gry planszowej o tematyce astronomicznej, zatytułowanej „Gwiazdko, nie irytuj się!”

Główne polskie prezentacje odbywały się w Miasteczku Naukowym, zorganizowanym w Ogrodach Luksemburskich w centrum Paryża. Francuska publiczność tłumnie odwiedzała polski namiot. Największe zainteresowanie wzbudzał oryginalny egzemplarz niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, którą rozpracowali w czasie II wojny światowej polscy matematycy i kryptolodzy.

Dużym powodzeniem cieszyło się stoisko „Polska-Francja - współpraca w kosmosie”, zorganizowane przez Centrum Badań Kosmicznych PAN, a poświęcone udziałowi Polski w europejskich misjach kosmicznych. Specjalne plansze i modele przyrządów skonstruowanych w CBK PAN ilustrowały udział Polski w misjach kosmicznych: Rosetta - obejmującej badania kometarne wraz z lądowaniem na komecie, oraz Integral - obejmującej satelitarne badania źródeł promieniowania gamma w kosmosie; a także w projekcie Francuskiej Agencji Kosmicznej (CNES) Demeter - do śledzenia zjawisk elektromagnetycznych w górnej atmosferze w celu znalezienia ich związków z mającym nastąpić trzęsieniem ziemi. Szczególną atrakcją była część przyrządu MUPUS - rodzaj kometarnego młotka. Taki przyrząd, zainstalowany w sondzie Rosetta, która ma wylądować na twardym jądrze komety i pobrać próbki gruntu, zostanie wykorzystany do badania kometarnego gruntu. Osobna plansza została poświęcona astrometrii, historii astronomii oraz Nagrodzie Kartezjusza 2003 Komisji Europejskiej.

ERT

---

Uniwersytet Warszawski

ERASMUS

Uniwersytet Warszawski to instytucja wysyłająca i przyjmująca najwięcej studentów w ramach programu Socrates/Erasmus. W programie tym uczestniczą prawie wszystkie jednostki dydaktyczne UW.

Uczelnia uczestniczy w programie od 1998 roku. Wtedy to na UW przyjechało 23 studentów zagranicznych, a na studia zagraniczne wysłano 172 osoby. W następnym roku akademickim (1999/2000) liczba ta zwiększyła się odpowiednio do 53 i 264. Stały wzrost współpracy, wyrażający się w liczbach podpisanych przez poszczególne wydziały umów, skutkował ciągłym zwiększaniem skali wymiany studenckiej. W roku akademickim 2003/04 przyjechało z krajów Unii Europejskiej 184 studentów, trzykrotnie więcej niż 5 lat wcześniej. Wzrost o podobnej skali nastąpił też w liczbie wysyłanych studentów: w roku akademickim 2003/04 było ich 507. Najnowsze dane na obecny rok akademicki pokazują nie tylko kontynuację trendu, ale nawet jego wzmożenie, bo tylko na pierwszy semestr przyjechało na UW 198 osób!

Program Erasmus to, o czym wie niewielu, także wymiana kadry naukowej. Jednak skala i rozmiary tej współpracy są nieporównywalnie mniejsze. W UW w roku akademickim 2002/03 wypłacono granty dla 51 nauczycieli akademickich, którzy przeprowadzili zajęcia w różnych uczelniach unijnych. Średnia wysokość grantu wyniosła.

Średnia wysokość stypendium przyznawanego wyjeżdżającym studentom wyniosła w ostatnich latach ok. 250 euro miesięcznie (dane ze sprawozdania rektora UW za rok 2003). Jednocześnie UW wyasygnował własne środki w wysokości ok. 50 euro miesięcznie na 1 studenta.

Przedmiotem troski pracowników Biura Współpracy z Zagranicą jest nierównowaga pomiędzy liczbą studentów wysyłanych i przyjmowanych. W ostatnich latach ta proporcja kształtowała się w granicach 3:1, a przecież program Erasmus zakłada równowagę. Jest to jednak specyfika wszystkich polskich uczelni biorących udział w programie. W Uniwersytecie Jagiellońskim, drugiej w kraju uczelni pod względem liczby przyjmowanych z zagranicy stypendystów, stosunek ten jest dokładnie taki sam.

Wiele zależy od wydziałów, które unowocześniają swoje programy oraz wprowadzają kursy i programy anglojęzyczne. Najlepszym przykładem jest Wydział Zarządzania UW, który w pierwszym semestrze 2004/05 przyjął 50 studentów, co stanowi 25 proc. ogółu zagranicznych studentów studiujących w UW.

Program Erasmus ze strony studentów wspomaga organizacja studencka Erasmus Student Network, Sekcja UW. Jej działalność obejmuje m.in.: Dni Erasmusa, bogaty program integracyjny i kulturalno-krajoznawczy oraz program MENTOR.

(K.B.)

---

Katolicki Uniwersytet Lubelski

Kongres Kultury Chrześcijańskiej

W dniach 22-24 września, pod hasłem „Europejska wspólnota wartości”, w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim odbył się II Kongres Kultury Chrześcijańskiej. Uczestnicy kongresu wskazywali na wartości w kulturze wspólne wszystkim Europejczykom i zastanawiali się, jak przeciwdziałać utracie tożsamości europejskiej. Kultura powinna być polem dla dialogu między braćmi i formą otwarcia się na Bożą transcendencję - głosi przesłanie kongresu - a wiara nie jest przeszkodą w rozwoju cywilizacji, lecz zaczynem działającym w sercu kultury, naprowadza człowieka na sens i piękno. Zjednoczona Europa bez granic staje się bardziej przyjazna wymianie dóbr kultury, a nasza wschodnia granica, stanowiąca granice Unii Europejskiej, nie powinna być zaporą oddzielającą nas od sąsiadów. Różnorodność wyznaniowa i kulturowa wymaga postawy dialogu i ekumenizmu, aby móc służyć wspólnym wartościom z zachowaniem różnorodności, stanowiącej o kulturowym bogactwie Europy, kontynentu „dwóch płuc”.

Tezy przesłania kongresu znalazły odzwierciedlenie w wystąpieniach uczestników. Prof. Jerzy Kłoczowski i Krzysztof Zanussi zastanawiali się nad różnymi aspektami wyjątkowości cywilizacji europejskiej. Prof. Władysław Bartoszewski mówił o patriotyzmie, którego źródło powinno być w miłości, a nie w poczuciu wyższości jednego narodu wobec innych, jak działo się to w przypadku nacjonalizmów, które przetoczyły się przez Europę w ciągu minionego stulecia. Współczesny europejski patriota, pomny doświadczeń XX wieku, musi kierować się wobec ludzi życzliwością, wynikającą z zasad pogłębionego humanizmu, a o jakości jego patriotyzmu świadczy stosunek nie tylko do swoich, ale także do obcych.

Podczas panelu dyskusyjnego „Korzenie agresji: antysemityzm bez Żydów” ks. prof. Czajkowski zauważył, że antysemityzm jest chorobą dotykającą także katolików. Poszukując korzeni antysemityzmu w zakamuflowanej „chrystofobii”, podkreślił, że „antysemita dokonuje samowykluczenia z Kościoła, nawet wtedy, gdy na Kościół się powołuje”. Innego zdania był prof. Bartoszewski - nie godząc się na oskarżenia Kościoła polskiego o antysemityzm, przywoływał pozytywne przykłady działania na rzecz pojednania polsko-żydowskiego z udziałem osób duchownych.

W kongresie udział wzięli: abp Tadeusz Kondrusiewicz (z wykładem Homo sovieticus w liberalizmie) i ks. Tomasz Halik (Europa: rany przeszłości i wyzwania jutra). Odbyły się dyskusje panelowe: „O rodzajach nihilizmu i lęku przed wolnością”, „Czy polityk może być uczciwy i za jaką cenę?”, „Etos Akademii: Sokrates czy sukces?”.

Organizatorzy zapowiadają kolejny kongres na rok 2008.

Tomasz Mularski

---

Dni Nauki Rosyjskiej w Polsce

Wspólne posiedzenie prezydiów polskiej i rosyjskiej akademii nauk w Zamku Królewskim w Warszawie, z udziałem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, było głównym akcentem obchodzonych 9-14 października Dni Nauki Rosyjskiej w Polsce. Z tej okazji gościło w Polsce 150 uczonych rosyjskich, którzy uczestniczyli we wspólnych sesjach naukowych, poświęconych m.in. problemom: historii, kultury, biologii, medycyny, chemii, fizyki, badań kosmicznych. Wiele miejsca poświęcono też prezentacji rosyjskiej literatury naukowej. Odbywały się także spotkania uczonych młodej generacji, w tym wspólne warsztaty młodych naukowców obu krajów - ekologów i matematyków. Otwarte zostały wystawy tematyczne: „Kryształy Rosji”, „U zarania dziejów” - popularyzująca osiągnięcia rosyjskiej paleontologii, „Syberia - przyroda, nauka, ludzie”, „Z dziejów rosyjsko-polskich kontaktów naukowych”.

W czasie trwania imprezy podpisano umowę o współpracy PAN z Rosyjską Akademią Nauk, Rosyjską Akademią Nauk Rolniczych oraz Rosyjską Akademią Nauk Medycznych, obejmującą ponad 100 tematów badawczych.

Dni Nauki Rosyjskiej w Polsce są rewanżem za podobną prezentację nauki polskiej w Rosji, która odbyła się w Moskwie, Petersburgu i Nowosybirsku w październiku 2001 roku.

(ert)

---

8. Targi Książki w Krakowie

Salon Akademicki

W dniach 21-24 października odbyły się 8. Targi Książki w Krakowie. Jak zwykle znakomicie zorganizowane - każda alejka oznaczona była innym kolorem, co ułatwiało odwiedzającym poruszanie się wśród stoisk - i tłumne. W tym roku pobito kolejne rekordy: znów zwiększyła się liczba wystawców i liczba odwiedzających. Cały czas między stoiskami przewalały się tłumy, a otwarcie hali targowej pierwszego dnia przypominało szturm na hipermarket w dniu wielkiej obniżki cen.

Nowością tegorocznej imprezy był Salon Wydawców Akademickich i Edukacyjnych. W praktyce oznaczało to, że w alejce D zgromadzono stoiska wydawców publikujących książki naukowe i edukacyjne, w tym stoiska większości wydawnictw ze szkół wyższych i instytutów naukowych. Tradycyjnie już wydawnictwa KUL, PAT oraz Towarzystwa Naukowego KUL ulokowano w Salonie Wydawców Katolickich, czyli sąsiedniej alejce C. Tam też nalazło swoje miejsce kilka instytutów naukowych, związanych ze środowiskami katolickimi. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie także zajęło tradycyjne miejsce poza alejką akademicką, alejka B. Również Wydawnictwo UMCS ulokowało się gdzie indziej, mianowicie w alejce A, obok największych wydawców. Miało to zapewne niebagatelne znaczenie handlowe, gdyż właśnie od tej alejki zaczynała odwiedziny większość zainteresowanych. Tam też zostawiali większość pieniędzy przeznaczonych na zakupy książek. Niestety, Stowarzyszeniu Wydawców Szkół Wyższych nie udało się zorganizować wspólnego stoiska dla tych, których nie było stać na własne. Okazało się, co dziwne, że nie ma dostatecznie wielu chętnych. Henryk Podolski, wiceprezes SWSW zapowiada, że próba stworzenia wspólnego stoiska zostanie powtórzona w przyszłym roku.

Nowością tegorocznej imprezy był konkurs SWSW na najlepszy podręcznik i skrypt akademicki. Sam konkurs jeszcze musi zapracować na swoją renomę. Nie jestem pewien, czy ograniczanie go do wydawców ze szkół wyższych jest dobrym pomysłem. W pierwszej edycji konkursu nagrodzono trzy książki. Puchar Ministra Edukacji Narodowej i Sportu przypadł Wyd. AE w Poznaniu za Analizę finansową przedsiębiorstwa, pod. red. M. Hamrola,; nagroda Targów w Krakowie trafiła do Wyd. AR w Poznaniu za kolejną edycję Kulturotwórczej roli lasu, J. Wiśniewskiego i B. Kiełczewskiego,; a Nagrodę Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych wręczono Wyd. UŚl w Katowicach za książkę Paleobotanika A. Jachowicza i S. Dybovej-Jachowicz.

Tradycyjnie już odbyła się uroczysta gala, podczas której wręczono jedną z najważniejszych nagród w dziedzinie polskiej humanistyki - Nagrodę im. Jana Długosza. Otrzymał ją ks. prof. Wacław Hryniewicz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego za wydana przez Wyd. Verbinum książkę Nadzieja uczy inaczej. Medytacje eschatologiczne. Prof. Władysław Stróżewski stwierdził w laudacji, że książka niesie przekonujące rozwiązanie dylematu, jak jest możliwe, że dobry Bóg stworzył świat, w którym jest tyle zła.

(pik)

---

Uniwersytet Gdański

Ratujmy Półwysep Helski

W dniach 16-17 września odbyła się konferencja naukowa „Stan i zagrożenia Półwyspu Helskiego”, zorganizowana przez Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Komitet Badań Morza PAN oraz Uniwersytet Gdański. Wskazywano, że półwysep, pełniący dziś wiele funkcji: wypoczynkową, administracyjną, usługową, wojskową, podlega silnej presji antropogenicznej. Turystyka i wypoczynek są ważną dziedziną gospodarki na tym terenie, ale mogą niekorzystnie oddziaływać na środowisko. Jednocześnie w efekcie zmieniających się warunków klimatycznych i hydrologicznych - jak wzrost poziomu morza czy nasilenie sztormów - można spodziewać się narastania zagrożeń naturalnych. Dlatego konieczne jest - wskazywano na konferencji - dokonanie obiektywnej oceny aktualnego stanu środowiska Półwyspu Helskiego, lądowego wraz z morską strefą przybrzeżną od strony Zatoki Puckiej i otwartego morza, oraz przemian zachodzących w czasach historycznych powodowanych czynnikami naturalnymi i antropogenicznymi. Chodzi też o przedstawienie prognozy zagrożeń półwyspu i jego strefy przybrzeżnej w dłuższej perspektywie czasowej i podjęcie działań proekologicznych.

(ert)

---

Polskie Towarzystwo Geologiczne

Pod znakiem nafty

Pod hasłem „Poszukiwanie węglowodorów jako źródło postępu w rozpoznawaniu budowy geologicznej Karpat” obradował w dniach 22-25 września w Iwoniczu Zdroju 75. Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego. Jubileuszowy zjazd zakończył 3-letni cykl obchodów związanych ze 180. rocznicą urodzin i 120. rocznicą śmierci Ignacego Łukasiewicza, 150. rocznicą wynalezienia lampy naftowej, a także 150. rocznicą rozpoczęcia przemysłowej eksploatacji ropy naftowej w kopalni w Bóbrce.

Dane pochodzące z wierceń naftowych uzupełniają, a często zmieniają dotychczasowe poglądy na budowę geologiczną. W ostatnich dziesięcioleciach pojawiły się nowe koncepcje budowy geologicznej Karpat i ich przedgórza oparte na danych z wierceń i badań geofizycznych prowadzonych w związku z poszukiwaniem ropy naftowej i gazu ziemnego. Badania te umożliwiły lepsze rozpoznanie budowy podłoża zapadliska karpackiego oraz uściślenie przebiegu ewolucji Karpat. Poszukiwania ropy naftowej i gazu prowadzone są w Karpatach już od 150 lat. W polskiej części Karpat odkryto 67 złóż ropy i 18 złóż gazu ziemnego. Na zapadlisku podkarpackim, gdzie poszukiwania prowadzone są dopiero od pół wieku, odkryto 120 złóż ropy i gazu.

(ert)

---

Uniwersytet Opolski

„Niechcic”

30 września otwarto nowy akademik Uniwersytetu Opolskiego „Niechcic”. Trójbryłowy budynek ma 45 metrów wysokości. Centralna, 13-kondygnacyjna bryła, zwieńczona jest kopułą obserwatorium astronomicznego. Obiekt ma 186 pokoi, w których zamieszka 453 żaków. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 7523 m2. Wybudowany został w oparciu o nowoczesne, energooszczędne technologie i wyposażony w najwyższej klasy systemy bezpieczeństwa oraz dostęp do wszystkich mediów, w tym do Internetu. W otoczeniu znajduje się przestronny parking. Studenci zamieszkali w segmentach złożonych z 2- i 3-osobowych pokoi ze wspólną kuchnią i łazienką. Na pierwszym piętrze znalazły się 3 segmenty przystosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Po 13-piętrowym akademiku można się poruszać za pomocą trzech wind.

Budowa „Niechcica” trwała 10 lat, a jej koszt wyniósł ok. 30 mln zł. Jest to najdroższy akademik spośród uniwersyteckich domów studenckich. Koszt jednego miejsca to ok. 265-275 zł miesięcznie. We wszystkich czterech akademikach UO jest dziś około 2100 miejsc.

BEZ

---

Akademia Ekonomiczna w Katowicach

PR jako nauka stosowana

W dniach 15-17 września odbyła się konferencja z cyklu PR Forum „PR - Sztuka skutecznej komunikacji w teorii i w praktyce”, zorganizowana przez Katedrę Nauk Humanistycznych katowickiej AE.

Na sesji plenarnej dyskutowano m.in. o możliwościach teoretycznego uogólnienia public relations, o PR w polityce i komunikowaniu ryzyka. Zastanawiano się też, czy public relations jest nauką stosowaną. Referaty nt. politycznego PR przedstawili dr Krystyna Doktorowicz i prof. Tomasz Goban-Klas.

W sekcji dotyczącej międzynarodowego PR mówiono m.in. o możliwości public relations jako dyscypliny naukowej (dr Anna Adamus-Matuszyńska z AE w Katowicach), o PR na wojnie (mjr Dariusz Kryszak, rzecznik Akademii Obrony Narodowej), wprowadzeniu euro w Polsce jako wyzwaniu dla PR (dr Krzysztof Gołata).

W sekcji drugiej, „pr w instytucjach pozarządowych i samorządach”, referat o mass mediach jako źródle doktryn i ruchów społecznych przedstawił prof. Henryk Przybylski. Prof. Barbara Iwankiewicz-Rak wygłosiła referat o obszarach adaptacji PR organizacji pozarządowych. Pozostałe wystąpienia dotyczyły m.in. public relations szkół wyższych i polityków.

W sekcji trzeciej, „Public relations przedsiębiorstw”, referaty dotyczyły pr jako nauki stosowanej, negocjacji jako instrumentu PR. Kontrowersje wywołał referat na temat działań public relations Telekomunikacji Polskiej S.A. Dyskutowano o etyce w public relations. Zainteresowanie wzbudził referat o związkach pomiędzy PR a programowaniem neurolingwistycznym.

W drugim dniu konferencji odbyły się warsztaty praktyków PR. Przedstawiono na nich problemy związane z komunikowaniem instytucji w sytuacjach kryzysowych. Referat na temat działań PR zakładów „Duda” w czasie kryzysu spotkał się z licznymi pytaniami. Przedstawiono też działalność PR Górnośląskich Zakładów Energetycznych oraz poprawę wizerunku izb skarbowych, osiągniętą dzięki działaniom służb PR tych instytucji.

Uczestnicy konferencji zauważyli, że PR może być nauką stosowaną. Badania nad tą dziedziną są w Polsce na tyle zaawansowane, że kończy się etap obserwacji i badań praktyki PR. Pora już na uogólnienia metodologiczne.

Paweł Kocoń

---

Badania naukowe

Szukamy śladów życia na Marsie

Polski przyrząd, spektrofotometr PSF, zainstalowany w sondzie Mars-Express, pracuje bardzo dobrze i dostarcza cennych informacji o Marsie. Wykrył wodę na biegunie południowym planety oraz ślady metanu w jej atmosferze.

Badania potężnej czapy lodowej na biegunie południowym, złożonej z suchego lodu, czyli z zestalonego dwutlenku węgla, ujawniły także obecność wody. Przyrząd PSF wykrył niewielką - liczoną w pojedynczych procentach - domieszkę naturalnego lodu, czyli zamarzniętej wody. Podobnego odkrycia dokonał też inny przyrząd zainstalowany na sondzie Mars Express - francuski spektrofotometr Omega. Choć wskazania obu przyrządów różnią się w ocenie zawartości wody w marsjańskich lodowcach, to jest już potwierdzona jej obecność na planecie.

Oba przyrządy wykryły też metan w atmosferze Marsa, co zostało oficjalnie ogłoszone w lipcu na kongresie COSPAR w Paryżu. Obecność metanu to ważny trop w poszukiwaniu śladów życia na Marsie. Prowadzone są dalsze badania w celu ustalenia, czy jest to metan pochodzenia organicznego, czy też z emisji wulkanicznych.

PSF - Planetarny Spektrofotometr Fouriera, zbudowany przy udziale Centrum Badań Kosmicznych PAN, przeznaczony jest do badania atmosfery i powierzchni Marsa. Może on wykrywać ślady pary wodnej w atmosferze, a także skały osadowe na powierzchni planety tworzące się w środowisku wodnym.

- Woda i metan to ważne poszlaki wskazujące na możliwość istnienia życia na Marsie. Mamy swój udział w tych odkryciach jako współtwórcy PSF - powiedział prof. Zbigniew Kłos, dyrektor Centrum Badań Kosmicznych PAN.

ERT

---

Akademicki Związek Sportowy

Złoty Gryf dla Otylii!

Nagrodę „Złotego Gryfa AZS” ustanowił Zarząd Główny Akademickiego Związku Sportowego w 1999 r. na jubileusz 90-lecia AZS w Polsce. Statuetkę wykonał artysta rzeźbiarz Andrzej Renes. Nagroda jest najważniejszym wyróżnieniem Związku przyznawanym sportowcom, którzy zdobyli olimpijskie laury. Dotąd nagrodę otrzymało 10 sportowców: Waldemar Baszanowski, AZS AWF Warszawa, Jacek Wszoła, AZS AWF Warszawa, Marek Dąbrowski, AZS AWF Warszawa, Arkadiusz Godel, AZS AWF Warszawa, Zbigniew Lubiejewski, AZS Olsztyn, Mirosław Rybaczewski, AZS Olsztyn, Paweł Nastula, AZS AWF Warszawa, Szymon Ziółkowski, AZS Poznań, Tomasz Kucharski, AZS AWF Gorzów Wlkp. i Adam Krzesiński, AZS AWF Warszawa.

Laureatem jedenastej statuetki została Otylia Jędrzejczak, AZS AWF Warszawa, tegoroczna złota i srebrna medalistka Igrzysk Olimpijskich z Aten, studentka III roku AWF Warszawa. Jest pierwszą kobietą i pierwszą reprezentantką pływania wśród dotychczas wyróżnionych. Statuetkę odebrała z rąk prezesa Zarządu Głównego AZS prof. Marka Rockiego, 23 września br. w czasie inauguracji nowego roku akademickiego w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

HH

---

Nagrody Prezesa Rady Ministrów za rok 2003

Premier wyróżnił

Każdego roku w Dniu Niepodległości prezes Rady Ministrów przyznaje nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe za poprzedni rok. W tym roku trzyletnią kadencję rozpoczął nowy zespół prowadzący procedurę przyznawania nagród. Grupą 26 osób kieruje prof. Marek Chmielewski z Instytutu Chemii Organicznej PAN w Warszawie. Nagrody przyznawane są w kategoriach: najlepsze rozprawy doktorskie (25 nagród po 10 tys. zł), najlepsze rozprawy habilitacyjne (10 nagród po 18 tys. zł), wybitny dorobek naukowy lub artystyczny (4 nagrody po 45 tys. zł), wybitne osiągnięcie naukowe lub artystyczne (4 nagrody po 45 tys. zł), wybitne krajowe osiągnięcia naukowo-techniczne, których wdrożenie przyniosło wymierne efekty ekonomiczne lub efekty społeczne (5 nagród: I - 45 tys. zł, dwie II - po 29 tys. zł, dwie III - po 18,5 tys. zł).

W tym roku liczba nagród w poszczególnych kategoriach różni się od tej z rozporządzenia. Jak wyjaśnia prof. M. Chmielewski, wynika to z faktu, iż nie we wszystkich kategoriach wpłynęło wystarczająco dużo wniosków, w innych z kolei było sporo wniosków zasługujących na wyróżnienie. Z tego powodu za wybitny dorobek naukowy nagrodzono aż 8 osób. Prof. Chmielewski zaznacza, że ta kategoria cieszy się największą popularnością wśród wnioskodawców. Mało wniosków dotyczy habilitacji i osiągnięć naukowo-technicznych, co zapewne wynika z dość wysokich wymagań. Mimo że liczba nagrodzonych nie zgadza się z rozporządzeniem, musi zgadzać się suma wypłacanych nagród.

(pik)

Laureaci nagrody premiera
za dziaŁalność naukowĄ i artystycznĄ w 2003 r.

I. Za wybitny dorobek naukowy: prof. Jerzy Dera, oceanologia, fizyka morza, Instytut Oceanologii PAN, Sopot; prof. Piotr Eberhardt, demografia etniczna, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa; prof. Zbigniew Galus, elektrochemia i elektroanaliza, UW; prof. Jerzy Kolendo, historia starożytna, archeologia, UW; prof. Andrzej Lasota, matematyka, biomatematyka, UŚ Katowice; prof. Stanisław Moskalewski, biologia komórki, histologia, AM, Warszawa; prof. Marek Pawlikowski, endokrynologia, neurobiologia, UM Łódź; prof. Wojciech Wrzesiński, historia najnowsza i polityczna, UWr.

II. Za wybitne osiągnięcie naukowe: prof. Maciej A. Nowak, fizyka teoretyczna, UJ; prof. Marek Radkowski, immunologia, wirusologia, AM Warszawa; prof. Wacław Twardzik, nauki filologiczne, językoznawstwo, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków.

III. Za rozprawy habilitacyjne: Igor Babiak, UWM; Karol Grela, Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa; Daniel Gryko, IChO PAN, Warszawa; Dariusz W. Kowalczyk, AM, Poznań; Monika Puzianowska-Kuźnicka, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN, Warszawa; Paweł Mariusz Rowiński, Instytut Geofizyki PAN, Warszawa; Janusz Toboła, AGH; Krzysztof Wilde, PG; Andrzej Witko, Instytut Sztuki PAN, Warszawa; Marcin Wodziński, UWr.; Szymon Wróbel, Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa.

IV. Za rozprawy doktorskie: Tomasz Błasiak, UJ; Gotard Brudziński, UAM; Joanna Bugaj, UAM; Anna Cedro, USz.; Izabela Patrycja Czeluśniak, UWr.; Adam Falkowski, UW; Tomasz Gośliński, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Poznań; Emanuel Kieroński, UWr.; Katarzyna Kościelska-Kasprzak, UWr.; Piotr Kozakowski, PG; Marcin Kwit, UAM; Małgorzata Libik, Instytut Biologii i Genetyki Lekarskiej, Praha, Republika Czeska, za rozprawę przygotowaną i obronioną w AR Kraków; Michał Łopaciński, AGH; Sławomir Mandes, UW; Katarzyna Mąka, UAM; Michał Mińczuk, UW; Wiesław Pawlak, KUL; Michał W. Pawlik, Collegium Medicum UJ; Maciej Skoracki, UAM; Monika Słomińska-Wojewódzka, UG; Beata Sosnowska, PWr.; Igor Soszyński, UW; Wojciech Szafrański, UAM; Roman Szewczyk, PW; Piotr Trzonkowski, AM Gdańsk; Agnieszka Woldan, AGH; Jarosław Woliński, Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt PAN, Jabłonna.

V. Za wybitne krajowe osiągnięcia naukowo-techniczne: Zespół pod kierownictwem prof. Daniela Józefa Bema, PWr. - II nagroda. Zespół pod kierownictwem prof. Dionizego Dudka, PWr. - II nagroda. Zespół pod kierownictwem dr. hab. inż. Tadeusza Knycha, AGH, Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa, Warszawa, Tele-Fonika Kable S. A. - III nagroda. Zespół pod kierownictwem dr inż. Anny Smoleńskiej, AGH - III nagroda. Zespół pod kierownictwem prof. Macieja Jerzego Kotarby, AGH - III nagroda.

---

Nominacje profesorskie

12 października Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 73 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki.

Nauki biologiczne: Igor Piotr Konieczny (UG), Tadeusz Wacław Kuder (AŚw., Kielce), Krystyna Józefa Skwarło-Sońta (UW), Adam Michał Szewczyk (Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, Warszawa), Roman Wenne (Instytut Oceanologii PAN, Sopot), Irena Wita (Instytut Parazytologii PAN, Warszawa).

Nauki chemiczne: Jerzy Górecki (Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa), Jerzy Romuald Zawadzki (UMK).

Nauki farmaceutyczne: Anna Elżbieta Długosz (AM, Wrocław), Jolanta Maria Świątek-Kozłowska (AM, Wrocław).

Nauki fizyczne: Tadeusz Bancewicz (UAM), Chrystian Henryk Droste (UW), Andrzej Janusz Królak (Instytut Matematyczny PAN, Warszawa), Andrzej Pigulski (UWr.), Michał Paweł Praszałowicz (UJ), Karol Wojciech Życzkowski (UJ).

Nauki humanistyczne: Franciszek Apanowicz (UG), Bohdan Wojciech Dudek (Instytut Medycyny Pracy, Łódź), Halina Julianna Grzymała-Moszczyńska (UJ), Maria Ewa Kalinowska (UMK), ks. Edward Warchoł (UKSW), Witold Wojdyło (UMK), Maria Halina Wysocka (UŚ), ks. Edward Zieliński (KUL).

Nauki matematyczne: Wojciech Kazimierz Okrasiński (UZ), Zbigniew Olszak (PWr.).

Nauki medyczne: Julia Krystyna Bar (AM, Wrocław), Kinga Katarzyna Borowicz (AM, Lublin), Krzysztof Celiński (AM, Lublin), Irena Choroszy-Król (AM, Wrocław), Izabella Małgorzata Kozłowicz-Gudzińska (Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawa), Józef Ignacy Langfort (AWF, Katowice), Jacek Jerzy Losy (AM, Poznań), Tomasz Hubert Mach (UJ), Ryszard Pluta (Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN, Warszawa), Jacek Cezary Szepietowski (AM, Wrocław), Jan Włodzimierz Talar (AM, Bydgoszcz), Maria Agnieszka Wardas (ŚAM, Katowice), Zbigniew Stefan Wolski (AM, Bydgoszcz), Andrzej Żyluk (PAM, Szczecin).

Nauki o Ziemi: Andrzej Stanisław Lisowski (UW), Stanisław Rudowski (UG).

Nauki rolnicze: Aleksandra Badora (AR, Lublin), Piotr Paweł Budyn (AR, Kraków), Władysław Chojnowski (UWM), Ryszard Kosson (Instytut Warzywnictwa, Skierniewice), Wiesław Jerzy Koziara (AR, Poznań), Monika Kozłowska (AR, Poznań), Stanisław Mikołaj Mazur (AR, Kraków), Czesław Rycąbel (AR, Kraków), Wojciech Tyksiński (AR, Poznań), Jerzy Tys (Instytut Agrofizyki PAN, Lublin), Elżbieta Danuta Wilkiewicz-Wawro (UWM).

Nauki techniczne: Jan Antoni Godzimirski (WAT, Warszawa), Ivan Kityk (Akademia im. Jana Długosza, Częstochowa), Jan Kulczyk (PWr.), Maciej Maciejewski (IMiGW, Warszawa, Oddział w Krakowie), Franciszek Plewa (PŚ, Gliwice), Jerzy Olgierd Rutkowski (PŚ, Gliwice), Ireneusz Soliński (AGH), Józef Karol Śleziona (PŚ, Gliwice), Mirosław Tadeusz Wendeker (PL).

Nauki teologiczne: ks. Jan Władysław Decyk (UKSW), ks. Henryk Józef Witczyk (KUL).

Nauki wojskowe: Ryszard Jakubczak (AON, Warszawa).

Sztuki muzyczne: Piotr Łykowski (AMuz., Wrocław), Alicja Słowakiewicz-Wolańska (AMuz., Katowice), Marek Toporowski (AMuz., Katowice).

Sztuki plastyczne: Waldemar Jerzy Jama (ASP, Katowice), Krzysztof Bolesław Markowski (ASP, Poznań), Witold Józef Przymuszała (ASP, Poznań), Tomasz Maria Psuja (ASP, Poznań).

Sztuki teatralne: Aleksander Maksymiak (PWST, Kraków).

(as)

---

Najnowszy numere-wydanie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

   Wróć na stronę główną