)
Na plantach w Krynicy stoi pomnik Jzefa Dietla, uczonego, lekarza, rektora Uniwersytetu Jagielloskiego, prezydenta Krakowa, twrcy uzdrowiska w Krynicy.
Jzef Dietl (1804-78) pochodzi z niemiecko-polskiej rodziny inteligenckiej. Studiowa filozofi we Lwowie, ukoczy medycyn w Wiedniu. Tu zaoy szpital dla ubogich. Zajmowa si balneologi, pulmonologi, nefrologi i reumatologi, teori choroby i patologi kliniczn. By lekarzem, badaczem, autorem prac naukowych, reformatorem szkolnictwa medycznego. Kierowa klinik UJ. Opublikowa prace o gocu stawowym, zapaleniu puc, zaburzeniach mzgowych i oponowych, pierwszy opisa objawy ruchomej nerki. By przeciwnikiem puszczania krwi. Zbada chemi rde mineralnych w Krynicy, Iwoniczu i Szczawnicy, opisa ich walory lecznicze. Opracowa pierwsz klasyfikacj polskich wd leczniczych. Zapocztkowa medycyn klimatyczn i zdrojowiskow w Polsce. Rozpowszechni w Galicji uywanie suchawki lekarskiej.
Jako rektor UJ popiera jego autonomi, swobod wadz uczelni w obsadzaniu katedr, utworzenie samorzdu uniwersyteckiego i stowarzysze studenckich. Zosta usunity z uniwersytetu za krytyk wprowadzenia wykadowego jzyka niemieckiego (1854).
Jako prezydent Krakowa zainicjowa budow wodocigw, kanalizacji, rzeni, chroni zabytki, dba o miejsk kas. W Krakowie wystawiono mu pomnik duta Xawerego Dunikowskiego.
Dietl namawia polskie ziemiastwo, aby odwiedzao Krynic, ktrej walory nie ustpuj uzdrowiskom zagranicznym. Apelowa do patriotyzmu. Zachca do inwestowania w nowe pensjonaty, obiekty zabiegowe, wodocigi i drogi.
Krynicki pomnik odsonito podczas zjazdu lekarzy w roku 1900. Autorem popiersia jest Mieczysaw Leon Zawiejski (1856-1933). Studiowa w akademii wiedeskiej i we Florencji. Pracowa we Florencji, Nowym Jorku i Wenecji. Jest autorem pomnika Aleksandra Fredry we Lwowie, Teofila Lenartowicza we Florencji i rzeb na frontonie Teatru im. Sowackiego w Krakowie.
(fig)