Negatywne skutki

Środowisko uczelni niepaństwowych jest zaniepokojone kształtem szeregu zapisów w projekcie ustawy, preferowaniem dużych i silnych uczelni oraz nieuwzględnianiem postulatów KRUN lub uwzględnianiem ich w znikomym stopniu. W ten sposób stwarza się coraz trudniejsze warunki funkcjonowania uczelniom niepaństwowym, co będzie prowadziło do ograniczania i likwidacji tego sektora, przy jednoczesnej rozbudowie sektora państwowego i tworzenia mu coraz lepszych warunków. Zgodnie ze standardami Procesu Bolońskiego wszystkie uczelnie wyższe stanowią dobro wspólne.

Z przebiegu prac legislacyjnych wynika, że niekorzystne zapisy dla studentów uczelni niepaństwowych i całego systemu dotyczą w szczególności:

• Zaliczenia któregokolwiek z etapów kształcenia licencjackiego, magisterskiego do kształcenia zawodowego degraduje dyplom absolwentów polskich uczelni. Każdy z wymienionych etapów kształcenia w rozumieniu standardów Procesu Bolońskiego stanowi formę kształcenia akademickiego;
• Podziału uczelni na publiczne i niepubliczne, choć wszystkie z nich pełnią funkcje publiczne. Uczelnie niepubliczne mają uprawnienia publiczne, bo obowiązują je powszechnie obowiązujące standardy nauczania i wydają dyplom państwowy. Brak w ustawie odniesienia, że uczelnie niepubliczne uzyskują uprawnienia uczelni publicznej;
• Braku jednoznacznego określenia, że uczelnia wyższa nie jest jednostką gospodarczą. Działalność statutowa uczelni nie powinna być traktowana jako działalność gospodarcza bez względu na formę własności uczelni. Z tego powodu między studentem a uczelnią zachodzi stosunek administracyjnoprawny, a nie cywilnoprawny. Forma tego stosunku nie wynika z formy własności uczelni i jest identyczna dla wszystkich typów uczelni;
• Nieokreślenia w wystarczającym stopniu roli założyciela i jego uprawnień w zakresie wartości materialnej, jak i uprawnień do majątku. W tej sprawie KRUN zwracała się do Sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o zlecenie wykonania odpowiedniej ekspertyzy prawnej;
• Braku zrozumienia potrzeby uwzględnienia w ustawie odpowiednich przepisów o istnieniu i działalności Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych;
• Niejednoznacznych i nierównoprawnych zapisów dotyczących przyjścia z pomocą studentom w zakresie dofinansowania czesnego (...). Środki na ten cel, zgodnie z art. 88 ust. 3, mają wynosić do 0,5 proc. wydatków budżetu państwa na ten cel, podczas gdy uczelnie niepubliczne kształcą 15 proc. studentów studiów stacjonarnych. (...) Zapis, że dla uczelni niepublicznych przeznacza się 0,5 proc. środków, jest niezgodny z art. 70 Konstytucji RP, o czym była mowa wcześniej;
• Dofinansowywania niestacjonarnych form kształcenia w uczelniach państwowych, co stwarza nierówne warunki prowadzenia tej formy kształcenia w uczelniach państwowych i niepaństwowych;
• Uznania, że praca nauczyciela w innej uczelni może stanowić działalność konkurencyjną. Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia. Już obecnie nauczyciele akademiccy w niektórych uczelniach są traktowani niezgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym i kodeksem pracy. (art. 119a należy skreślić);
• Ograniczania konstytucyjnej swobody pracy i działalności naukowej. Zgodnie z ekspertyzą prawną Biura Studiów i Ekspertyz z dnia 21 lutego 2005 roku: „W myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób”. Żadna z tych okoliczności w tym przypadku nie zachodzi, a zatem art. 119 powinien być skreślony;
• Regulacje zawarte w art. 119 i 119a są niezgodne z Konstytucją;
• Wykreślenia z dotychczas obowiązujących przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym zawartych w rozdziale 8 - „Przepisy szczególne” w brzmieniu art. 138: „Statut uczelni niepaństwowej może ustanowić inne niż określone w ustawie stanowiska pracownicze oraz kwalifikacje wymagane do ich objęcia, a także odmienne uregulowanie praw i obowiązków pracowników”, oraz art. 139: „Stosunek pracy z nauczycielem akademickim w uczelni niepaństwowej nawiązuje się w drodze umowy o pracę. Umowę o pracę zawiera i rozwiązuje w imieniu uczelni organ wskazany w jej statucie”. Skreślenie tych zapisów pozbawia uczelnie niepaństwowe elastyczności w kształtowaniu praw i obowiązków pracowników, a więc likwiduje niektóre dotychczasowe rozwiązania kształtujące efektywność pracy;
• Zakazu łączenia funkcji członka organu kolegialnego zamieszczonego w art. 74 ust. 2 ze statusem Założyciela uczelni niepaństwowej - przepis ten powinien być skreślony.

(...) Konferencja Rektorów Uczelni Niepaństwowych stanowczo stwierdza, że przyjęcie projektu ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym” w aktualnym brzmieniu, który jest przedmiotem prac Komisji Sejmowej, powodować będzie wysoce negatywne skutki dla całego szkolnictwa wyższego.

Najnowszy numere-wydanie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

   Wróć na stronę główną