)
Prace nad projektem ustawy „Prawo o szkolnictwie wyszym” zostay zakoczone. Trudno oceni, czy spenia on oczekiwania caego rodowiska, mona natomiast stwierdzi, e forma ustawy, ktrej dopracowano si w wyniku wsppracy, powinna satysfakcjonowa uczelnie rnych grup. Przez kilka ostatnich lat wsplnie dono do stworzenia jednolitego systemu szkolnictwa wyszego, w ktrym uczelnie pastwowe i niepastwowe miayby takie same obowizki i warunki funkcjonowania.
Jak wiadomo, KRUN od szeregu lat zgaszaa postulaty dotyczce dofinansowania czesnego w uczelniach niepastwowych. Dotychczas modzie z biednych regionw i maych miast miaa niewielkie szanse na studia w pastwowych uczelniach z tradycyjnych orodkw akademickich. Sygnalizowana zmiana moe prowadzi do wyrwnywania szans edukacyjnych i rozwoju studiw stacjonarnych w szkoach niepastwowych. Jest to bardzo wane m.in. ze wzgldu na wykorzystanie infrastruktury uczelni niepastwowych. Przewaajca ich cz stworzya znaczc baz materialn, wykorzystywan gwnie w weekendy do prowadzenia studiw zaocznych. Jednoczenie w wielu uczelniach pastwowych wystpuje niedobr odpowiednich powierzchni na sale wykadowe, laboratoria, pomieszczenia dla katedr itp. Sytuacja, jak si wydaje, moe by poprawiona bez dodatkowych nakadw inwestycyjnych.
Wanym zagadnieniem, ktre zostao uregulowane w projekcie ustawy, jest tzw. wieloetatowo. Pracownik naukowo-dydaktyczny bdzie mg bez zgody rektora pracowa na dodatkowym etacie. Minister waciwy do spraw szkolnictwa wyszego okrela w drodze rozporzdzenia „warunki, jakie musz spenia jednostki organizacyjne, aby prowadzi studia na okrelonym poziomie ksztacenia, a w szczeglnoci liczb oraz form zatrudnienia nauczycieli akademickich, posiadajcych tytu naukowy lub stopie naukowy, zaliczanych do minimum kadrowego, z uwzgldnieniem zasady, e jeden nauczyciel akademicki moe by zaliczony do minimum kadrowego niezalenie na jednym kierunku studiw magisterskich, licencjackich lub rwnorzdnych w podstawowym miejscu pracy oraz na jednym kierunku studiw licencjackich lub rwnorzdnych w dodatkowym miejscu pracy, a take proporcje liczby tych pracownikw do liczby studentw na danym kierunku studiw”. Spraw wieloetatowoci reguluje te Art. 119: „Wykonywanie przez nauczyciela akademickiego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy u wicej ni 1 dodatkowego pracodawcy lub rozpoczcie dziaalnoci gospodarczej cznie z jednym dodatkowym zatrudnieniem w ramach stosunku pracy, bez uzyskania uprzedniej zgody rektora, stanowi podstaw rozwizania stosunku pracy za wypowiedzeniem w uczelni stanowicej podstawowe miejsce pracy”. Jak stwierdzio wielu dyskutantw w czasie obrad Komisji, przepis ten mia na celu ograniczenie patologii, polegajcej na tym, e niektrzy nauczyciele akademiccy pracowali na wielu etatach, a niektrzy zawierali umowy takiej samej treci z kilkoma uczelniami (np. nauczyciel zatrudniony w uczelni pastwowej w ramach mianowania zawiera umow z uczelni niepastwow o zatrudnieniu w ramach tzw. podstawowego miejsca pracy). Mnoyy si rwnie zatrudnienia na podstawie umowy o prac z deklaracj spenienia minimum kadrowego do prowadzenia studiw licencjackich. Niektrzy nauczyciele tumaczyli si, e robili to niewiadomie. Z kolei niektrzy rektorzy twierdz, e niewiadomo ta bya korzystna dla niektrych nauczycieli akademickich. Trzeba jednak wyranie nadmieni, e zawarcie umowy w zakresie podstawowego miejsca pracy z dwiema uczelniami jest naruszeniem przepisw i zasad o podstawowym charakterze, stanowicym podstaw do rozwizania umowy ze skutkiem natychmiastowym. Podobnie nauczyciel akademicki nie moe zawrze z dwiema uczelniami umw, na mocy ktrych reprezentuje kierunek licencjacki w dwch uczelniach. Naley oczekiwa, e nowa ustawa pozwoli uporzdkowa te zagadnienia, a uczelnie bd wiadomie zatrudniay nieliczcych si do minimum kadrowego nauczycieli na postawie prawdziwych informacji.
Sprawy dotyczce zatrudnienia nauczycieli s oczywicie bardzo wane. Z ustawy wyeliminowano te Art. 119a, ktry zakada, e praca nauczyciela poza dydaktyk w innej uczelni jest dziaalnoci konkurencyjn. Postpowanie takie jest niezgodne z przepisami prawa pracy, a senaty uczelni, ktre podjy takie uchway, powinny je odpowiednio skorygowa. Zgodnie z ustaw o szkolnictwie wyszym, uchway takie powinny by zawieszone przez ministra edukacji narodowej i sportu.
Pewien niepokj budzi rwnie zapis Art. 76 ust. 2, ktry mwi, e „statut uczelni moe zakaza czenia funkcji czonka organu kolegialnego uczelni z funkcj organu jednoosobowego innej uczelni, ze statusem zaoyciela innej uczelni niepublicznej bdcego osob fizyczn, albo ze statusem czonka organu osoby prawnej bdcej zaoycielem innej uczelni niepublicznej”. Zaoycielami znacznej czci uczelni s spki z ograniczon odpowiedzialnoci lub fundacje, w ktrych liczba nauczycieli akademickich jako zaoycieli jest znaczna. Gdyby wszyscy ci nauczyciele zostali pozbawieni tej funkcji, wiele wydziaw w Polsce mogoby utraci prawo do nadawania stopni naukowych. Zazwyczaj ograniczenia podobnego typu odnosz si do czonkw zarzdu spek, a nie do udziaowcw, akcjonariuszy i czonkw spdzielni. Z niektrych wypowiedzi wynika, e ustawa jest znacznie przeregulowana, zbyt czsto odsya regulacje spraw do rnego rodzaju rozporzdze, nazewnictwo uczelni jest zbyt cile uregulowane, podzia uczelni na akademickie i nieakademickie jest niewaciwy, poniewa wszystkie stopnie ksztacenia maj charakter akademicki. Zagadnienia te zweryfikuje samo ycie.