FABRYKANT DOKTORATÓW

Praca promotora z doktorantem z reguły wymaga zaangażowania zarówno intelektualnego, jak i czasowego, zapewne dlatego 58-letni doktor habilitowany nauk medycznych Mirosław Janiszewski, profesor uczelniany i kierownik Kliniki Rehabilitacji Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, budził zazdrość swych akademickich kolegów liczbą ponad 33 przewodów doktorskich, ukończonych w ostatnich 10 latach. Co więcej, znajdował jeszcze czas i siły, aby kierować Katedrą i Zakładem Muzykoterapii Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy, być profesorem w Katedrze Rytmiki i Improwizacji Fortepianowej Akademii Muzycznej w Łodzi, wykładać i prowadzić zajęcia jako profesor w Instytucie Kształcenia Medycznego Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach, kształcić młodzież w Katedrze Wychowania Fizycznego Politechniki Radomskiej oraz udzielać swej wiedzy studentom Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach.

I ten godny podziwu człowiek nadal oddawałby się z poświęceniem polskiej nauce, gdyby nie narastające plotki, iż za jego zapierającą dech w piersiach działalnością promotorską, kryją się jakieś pieniądze i zbyt podobne do siebie tematy kolejnych prac doktorskich...

Uwaga wypowiedziana półgłosem podczas obrad jednego z ciał akademickich łódzkiej uczelni, dotycząca „podobieństwa” dwóch konkretnych prac, spowodowała, że na początku grudnia 2004 prof. Radzisław Kordek, prodziekan ds. nauki Wydziału Lekarskiego UM, w porozumieniu z prof. Pawłem Liberskim, prorektorem ds. nauki, udał się do uczelnianej biblioteki. Tam, przeglądając na chybił trafił kilka prac doktorskich powstałych pod okiem prof. Janiszewskiego, natrafił na powtarzające się w nich fragmenty tych samych tekstów.

Bezprecedensowa decyzja

Powiadomiony o tym prof. dr hab. Andrzej Lewiński, rektor uczelni, internista i endokrynolog, od ręki zadecydował, że Uniwersytet Medyczny musi „aż do bólu” wyjaśnić całą sprawę. Powołał w tym celu 7-osobową komisję pod przewodnictwem prof. Liberskiego, która po przejrzeniu dokumentacji w dziekanatach zorientowała się, że prof. Janiszewski prowadził 23 doktoraty aż na 7 wydziałach 6 różnych uczelni.

Przez bibliotekę uczelnianą ściągnięto oryginały prac i zaczęto je porównywać. Okazało się, że doktorat Ewy Gaczkowskiej (Prywatna Przychodnia „Eskulap” w Skierniewicach), obroniony w UM w 2003 roku, jest plagiatem pracy doktorskiej Michała Bąkowicza, którą ten obronił w Akademii Medycznej w Bydgoszczy w 1999. Przepisano wyniki, dyskusje i wnioski. Z kolei doktorat Tadeusza Wojdyniaka z Płocka, obroniony w łódzkiej Akademii Medycznej w 1998, jest w części przepisany z pracy dr. Eugeniusza Rudczyka, obronionej w 1996 w bydgoskiej Akademii Medycznej i w części z pracy dr Elżbiety Bittner-Czepińskiej, obronionej w Łodzi w 1995.

Dr Marcin Dobrowolski, którego praca z 2001 roku dotyczyła biostymulacji laserem przy leczeniu dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego, przejął znaczne fragmenty wspomnianej już wyżej pracy dr Bittner-Czepińskiej, która zajmowała się „wpływem laseroterapii na rehabilitację zespołów bólowych dolnego odcinka kręgosłupa”. Recenzenci tego doktoratu (dr hab. Maciej Romanowicz z Łodzi i dr hab. Andrzej Lesiak z Warszawy) zupełnie nie zauważyli, że przejęte przez Dobrowolskiego razem z tekstem piśmiennictwo dotyczy chorób kręgosłupa, a nie chorób żuchwy! Co gorsza, splagiatowany tekst też dotyczył chorób kręgosłupa i doktorant po prostu pozamieniał w nim tylko wszystko, co dotyczyło „chorób kręgosłupa” na „zwyrodnienie stawu skroniowo-żuchwowego”!

Z kolei doktorat Małgorzaty Kronenberg na temat muzykoterapii w dystoniach krążeniowych, obroniony w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego w Warszawie w 1999, jest prawie „bratem bliźniakiem” doktoratu Barbary Drózd na temat technik muzykoterapii w zaburzeniach układu krążenia u młodzieży akademickiej. Ten zaś został obroniony w 1995 w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Nie da się też nie zauważyć, że obie prace mają zapożyczenia z rozprawy habilitacyjnej promotora, którą ten obronił w łódzkiej AM w 1993 roku.

Podjęte kroki

Kilku doktoratów, które zawierają podejrzany materiał, nie zdążono jeszcze do końca sprawdzić, bowiem wymagają one dojścia do danych źródłowych. Jednak już 20 stycznia 2005 Komisja Rektorska złożyła dokładny raport, stwierdzając 5 ewidentnych plagiatów prac doktorskich.

Na jego podstawie rektor Andrzej Lewiński złożył zawiadomienie w prokuraturze, która podjęła śledztwo obejmujące sprawdzenie wszystkich doktoratów. Rektor skierował też wniosek do komisji dyscyplinarnej o ukaranie prof. Michała Janiszewskiego. Ten szybko zwolnił się z pracy w Uniwersytecie Medycznym. Co więcej, prof. Lewiński powiadomił rektorów dwóch innych uczelni w Warszawie, gdzie prof. Janiszewski przeprowadził kwestionowane doktoraty. Zamknięto mu otwarte przewody doktorskie w Łodzi, zaś uczelnia wystąpiła do Centralnej Komisji o zgodę na wznowienie 5 przewodów doktorskich. Zgodę tę otrzymała i na początku czerwca nastąpi wyznaczenie nowych recenzentów przez rady wydziałów.

Aczkolwiek to bardzo przykre, że pojawiła się kolejna akademicka „czarna owca”, tym razem w Uniwersytecie Medycznym, to jednak z dużą radością przyjąłem fakt, że władze uczelni nie tylko same wykryły wieloletnie oszustwa, ale podjęły kroki mające na celu ukaranie ich sprawców.

Mam nadzieję, że podobne kroki podejmie Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy, bo i tam prof. Janiszewski aktywnie działał.

Marekwro@aol.com