)
Pozna
15 czerwca Medal za zasugi dla Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza otrzyma prof. Toney de Wit. Wnis on wielkie zasugi dla wsppracy pomidzy Politechnik w Leeuwarden (Nordelijke Hogeschool Leeuwarden) a UAM. Z jego inicjatywy nawizano wspprac pomidzy Wydziaem Studiw Edukacyjnych i Instytutem Socjologii UAM a Wydziaem Pracy Socjalnej Politechniki w Leeuwarden. Rwnie z inicjatywy laureata w 1993 r. uruchomiono jeden z pierwszych projektw TEMPUS, dotyczcy ksztacenia pracownikw socjalnych w Polsce, realizowany wsplnie z Politechnik w Leeuwarden oraz Uniwersytetem w Bielefeld i Wysz Szko Zawodow w Bielefeld. W ramach wsppracy studenci pedagogiki i socjologii UAM mogli wyjeda na studia do zaprzyjanionych uczelni. Zorganizowano te wiele wsplnych konferencji dotyczcych problematyki ksztacenia i doskonalenia zawodowego dla potrzeb pracy socjalnej.
Warszawa
80 uczonych z 10 krajw uczestniczyo w midzynarodowej konferencji naukowej „Komunistyczny aparat bezpieczestwa w Europie rodkowowschodniej 1944-1989”, zorganizowanej w dniach 16-18 czerwca przez Instytut Studiw Politycznych PAN oraz Instytut Pamici Narodowej. W 5 sekcjach tematycznych mwiono m.in.: o miejscu komunistycznego aparatu bezpieczestwa w strukturze wadzy, gwnych kierunkach dziaania, wsppracy sub caego bloku sowieckiego. Czechosowacka i enerdowska suba bezpieczestwa wspieray polsk SB w zwalczaniu „Solidarnoci”, a ponadto Stasi przygotowywaa faszywki majce skompromitowa Lecha Was i uniemoliwi przyznanie Nagrody Nobla.
Krakw
17 czerwca wrczono dyplom doktora honorowego Uniwersytetu Jagielloskiego prof. Jzefowi J. Zikowskiemu, dyrektorowi Instytutu Chemii, pierwszemu dziekanowi stworzonego przez siebie Wydziau Chemii i wieloletniemu prorektorowi Uniwersytetu Wrocawskiego ds. nauki. Uhonorowano go za stworzenie znanego na caym wiecie orodka fizykochemii nieorganicznej, chemii koordynacyjnej i metaloorganicznej oraz katalizy homogenicznej. Badania uczonego zainicjoway w Polsce nowy kierunek badawczy - kataliz homogeniczn z udziaem zwizkw koordynacyjnych. Jego dorobek zawarty jest w ponad 200 publikacjach, 300 wykadach prezentowanych na konferencjach i 10 ksikach. Osignicia prof. Zikowskiego zostay uhonorowane doktoratem honoris causa Uniwersytetu w St. Petersburgu oraz czonkostwem Academia Europea.
)
Szczecin/Sopot
21 czerwca, podczas Kongresu Nauk o Morzu Batyckim, Komitet Batyckich Biologw Morza (BMB - Baltic Marine Biologists) wybra dr Teres Radziejewsk z Zakadu Paleooceanologii Instytutu Nauk o Morzu Wydziau Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Szczeciskiego na prezydenta BMB. Zastpia ona na tym stanowisku prof. Jorm Kuparinena z Uniwersytetu w Helsinkach. BMB jest midzynarodow pozarzdow organizacj naukow skupiajc badaczy biologii i ekologii Batyku z krajw okalajcych to morze, powsta w 1968 r. dla promowania bada nad rnorodnoci biologiczn, struktur i funkcjonowaniem ekosystemu batyckiego. Najbardziej znan form dziaalnoci BMB s midzynarodowe sympozja naukowe, odbywajce si co 2 lata w poszczeglnych krajach nadbatyckich, a od kilku lat stanowice cz midzynarodowych kongresw nauk o Batyku. Dr Radziejewska specjalizuje si w badaniach ekologii bentosu (drobnych bezkrgowcw yjcych na dnie zbiornikw wodnych) szczeglnie na terenie gbokooceanicznego Pacyfiku oraz dna Batyku i Zalewu Szczeciskiego.
)
Lublin
22 czerwca prof. Franciszek Ziejka, rektor UJ, otrzyma godno doktora honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skodowskiej. Senat UMCS wyrni go w uznaniu zasug dla rozwoju humanistyki polskiej, a zwaszcza bada nad znaczeniem legendy, mitu i biografistyki w literaturze polskiej. Podkrelono take wysoki autorytet naukowy i moralny prof. Ziejki oraz olbrzymie zasugi dla rodowiska akademickiego, jako przewodniczcego Konferencji Rektorw Uniwersytetw Polskich i Konferencji Rektorw Akademickich Szk Polskich. Prof. Ziejka jest czonkiem Polskiej Akademii Umiejtnoci i polskiego PEN-Clubu. Wykada w uniwersytetach we Francji i Portugalii. Wczeniej otrzyma doktoraty honorowe Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Papieskiego Wydziau Teologicznego, Akademii witokrzyskiej, Papieskiej Akademii Teologicznej.
Katowice/Opawa
Dwa uniwersytety lskie zainauguroway cykl spotka midzyuczelnianych: w Katowicach odby si Dzie Slezsk Univerzity v Opav, natomiast w Opawie - wito uczelni katowickiej. Pracownicy i studenci mieli okazj nawiza bezporednie kontakty i pozna warunki ksztacenia i studiowania w obu uczelniach. Uniwersytet lski w Opawie wsppracuje formalnie z U od 1996 r. Wsppraca obejmowaa pocztkowo gwnie kontakty kulturoznawcw. W latach 2001-04 odbyy si cztery wsplne konferencje. Studenci zamierzaj organizowa wystawy prac artystycznych, wsplne wieczory poetyckie w Polsce i w Czechach oraz wsplne wyprawy naukowe. Dla polskich studentw wyjtkowo atrakcyjna jest oferta Instytutu Fotografii Artystycznej Wydziau Filozoficzno-Przyrodniczego czeskiej uczelni. Kolejn paszczyzn wsppracy s zaproponowane przez Centrum Studiw nad Czowiekiem i rodowiskiem U wsplne dziaania w ramach propagowania ekologii na terenach przygranicznych.
Krakw
W dniach 22-25 czerwca w Krakowie odbya si XII Midzynarodowa konferencja MIXDES „Mixed Design of Integrated Circuits and Systems”, zorganizowana przez Katedr Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki dzkiej we wsppracy z Politechnik Warszawsk i Akademi Grniczo-Hutnicz. Spotkanie powicone byo projektowaniu ukadw scalonych wielkiej skali integracji (VLSI), mikromaszyn i mikrosystemw oraz ukadw „Smart Power” i ich aplikacjom przemysowym. Odbya si te sesja dotyczca kompaktowego modelowania tranzystorw MOS i jego standaryzacji. Specjalne sesje powicono realizacji dwch europejskich projektw: REASON (Research and Training Action for System on Chip Design IST-2000-30193) oraz CARE (Coordinated Accelerator Research in Europe RII3-CT-2003-506395). Konferencji MIXDES 2005 towarzyszyy liczne kursy oraz spotkania, m.in. odbyo si spotkanie czonkw Polskiej sekcji IEEE ED Chapter and Sekcji Mikroelektroniki Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji PAN.
)
Krakw
23 czerwca nadano tytu doktora honoris causa krakowskiej Akademii Rolniczej prof. Stanisawowi Kostrzewie z wrocawskiej AR. Uczony specjalizuje si w hydrologii i optymalizacji parametrw systemw drenarskich, melioracji terenw podgrskich o grskich w Sudetach, ksztatowaniu i ochronie zasobw wodnych zlewni rolniczych i gleb uytkowanych rolniczo oraz badaniu wpywu rolnictwa na jako wd powierzchniowych. Dorobek uczonego to 123 publikacje, 114 niepublikowanych ekspertyz i prac studialnych, 159 recenzji. Prof. Kostrzewa jest czonkiem Sekcji Nauk Biologicznych, Rolniczych i Lenych CK. By promotorem 115 prac magisterskich i 6 doktoratw.
Warszawa
Centrum Archeologii rdziemnomorskiej UW zostao wyrnione nagrod Ministerstwa Spraw Zagranicznych za wybitne osignicia badawcze, propagujce nauk polsk za granic. Centrum, powoane w 1985 r. na bazie zaoonej przez prof. Kazimierza Michaowskiego Stacji Archeologii UW w Kairze, prowadzi badania archeologiczne w Egipcie, Sudanie, Syrii, Libanie i na Cyprze. Do najwikszych ostatnich osigni placwki naley odkrycie kompleksu sal wykadowych antycznej akademii w Aleksandrii oraz znalezienie dwch wczesnochrzecijaskich ksig liturgicznych w ruinach koptyjskiego klasztoru.
Kielce
24 czerwca, podczas wita Akademii witokrzyskiej - w dniu imienin jej patrona, Jana Kochanowskiego - prof. Henryk Samsonowicz odebra doktorat honoris causa tej uczelni. Przedkadajc wniosek prof. Adam Massalski, rektor Aw., mwi m.in.: - Pragn wyrazi szczegln rado, e podejmujemy decyzj o przyznaniu doktoratu honoris causa wybitnemu uczonemu i humanicie. Dla mnie osobicie olbrzymim powodem do satysfakcji jest fakt, e nadajemy ten tytu historykowi. W tej dziedzinie Aw. otrzymaa pierwsze uprawnienie do doktoryzowania, a pierwszy wypromowany w uczelni doktor habilitowany jest historykiem. Prof. Samsonowicz naley do najwybitniejszych znawcw redniowiecza. Peni szereg wanych funkcji publicznych, m.in. by ministrem edukacji w rzdzie T. Mazowieckiego, by czonkiem KBN i CK. Jest czonkiem PAN i PAU. Otrzyma doktoraty honorowe wielu uczelni, m.in.: UMK, Akademii Pedagogicznej w Krakowie i Uniwersytetu w Petersburgu.
)
Pozna
29 czerwca Maria Szozda z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza otrzymaa Order Kawalerski Palm Akademickich w uznaniu zasug na rzecz jzyka i kultury francuskiej. M. Szozda od ponad 30 lat jest nauczycielem jzyka francuskiego. Obecnie kieruje Sekcj Jzyka Francuskiego Kolegium Jzykw Obcych UAM, doskonali nauczycieli jzyka francuskiego w ramach programu COFRAN oraz koordynuje program Socrates Comenius. Wczeniej orderem tym uhonorowani zostali profesorowie UAM Maciej Serewaski i Tomasz Schramm. Palma Akademicka jest najstarszym francuskim odznaczeniem cywilnym, orderem honorowym ustanowionym przez cesarza Napoleona I w 1808 r. i jest nadawana za zasugi na polu owiaty, nauki i kultury, przedstawicielom francuskich rodowisk uniwersyteckich oraz osobom, ktre w wyjtkowy sposb przyczyniy si do wzbogacenia francuskiej kultury.
Warszawa
Zdzisaw Najder, emerytowany profesor Uniwersytetu Opolskiego, zosta wyrniony francusk Legi Honorow. Prof. Najder zwizany z Uniwersytetem Warszawskim oraz Instytutem Bada Literackich PAN, znawca twrczoci Conrada, wsppracowa z parysk „Kultur”. Przez wadze PRL skazany na kar mierci. Na emigracji by m.in. dyrektorem polskiej sekcji Radia Wolna Europa. W III RP oczyszczony z zarzutw.
)
Bydgoszcz
Minister zdrowia powoa prof. Waldemara Placka z Collegium Medicum Uniwersytetu Mikoaja Kopernika do penienia funkcji konsultanta krajowego w dziedzinie dermatologii i wenerologii. Prof. Placek jest kierownikiem Katedry i Kliniki Dermatologii na Wydziale Lekarskim Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy. Zajmuje si ulepszaniem metod leczenia bielactwa, fotodermatologi i fototerapi chorb skry, immunodermatologi, owrzodzeniami goleni, ysieniem plackowatym i okresowo wieloma innymi dziedzinami dermatologii. Jest autorem lub wspautorem 282 prac, w tym 75 prac oryginalnych, 32 pogldowych, 5 kazuistycznych, 16 innych i 154 komunikatw, a take 6 rozdziaw ksikowych oraz redaktorem tumacze dwch ksiek z dziedziny dermatologii estetycznej. Wczeniej by konsultantem w dziedzinie dermatologii i wenerologii wojewdztwa warmisko-mazurskiego, a take wojewdztwa kujawsko-pomorskiego.
Warszawa
Rozpad komunizmu i transformacja wiata postkomunistycznego to gwny temat tegorocznej XV Wschodniej Szkoy Letniej organizowanej przez Studium Europy Wschodniej UW. Szkoa - ktrej zajcia odbywaj si tradycyjnie w lipcu - przeznaczona jest dla modych naukowcw z krajw byego ZSRR i Europy Wschodniej zainteresowanych histori i problemami wspczesnymi tego regionu. Wykady prowadz politolodzy, historycy, socjolodzy, ekonomici z Polski i zagranicy. Od 1992 dyplomy Wschodniej Szkoy Letniej UW zdobyo ju 360 suchaczy.
Putusk/Krakw
Wysza Szkoa Humanistyczna w Putusku i Uniwersytet Jagielloski podaroway Uniwersytetowi w Kaliningradzie pomnik Mikoaja Kopernika. Pomnik jest odlewem w brzie rzeby Ksawerego Dunikowskiego, ktra zostaa wykonana w 1924 r. i znajduje si w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Przekazanie pomnika odbyo si 2 lipca podczas uroczystoci nadania kaliningradzkiej uczelni imienia Immanuela Kanta. Kopernik stan w pobliu gmachw rektoratu i Wydziau Matematyczno-Fizycznego. Uniwersytet w Krlewcu, zaoony w 1544, by wanym orodkiem nauki i kultury - od XVI wieku w jego murach studiowao wielu Polakw.
Warszawa/Arequipa
Wystaw „25 lat polskich bada w Ameryce aciskiej” otwarto w Arequipie w Peru. Wystawa zorganizowana przez Andyjsk Misj Archeologiczn Uniwersytetu Warszawskiego, kierowan przez prof. Mariusza Zikowskiego, prezentuje osignicia polskich archeologw i konserwatorw oraz antropologw w Peru, Chile, Ekwadorze, Boliwii, Kolumbii, Gwatemali i Meksyku. Do najwaniejszych polskich osigni nale m.in.: odkrycie wielu nieznanych obiektw kultury inkaskiej - w tym sanktuariw i witych miast, badania kultury Nazca, ktra stworzya gigantyczne rysunki naziemne w Peru. Prowadzone byy te badania antropologiczne plemion indiaskich w Amazonii i dorzeczu Orinoko.
)
Gliwice
12 lipca nadano tytu doktora honoris causa Politechniki lskiej prof. Wadysawowi Karolowi Wosiskiemu. Uczonego, zwizanego z Politechnik Warszawsk, uhonorowano za wybitne osignicia w zakresie inynierii spajania materiaw zaawansowanych oraz za rozwijanie wsppracy pomidzy P i PW. Prof. Wosiski jest twrc technologii spajania materiaw, takich jak: ceramika konstrukcyjna, materiay kompozytowe, specjalne szka, materiay pprzewodnikowe i stopy intermetaliczne. Wyniki jego bada naukowych umoliwiy uruchomienie seryjnego wytwarzania takich produktw, jak np. obudowy do diod mocy i tyrystorw, prtw do laserw czy form do prasowania szka. Uczony jest czonkiem Polskiej Akademii Nauk. Peni funkcj prorektora PW. Jest przewodniczcym Wydziau IV Nauk Technicznych PAN. Otrzyma doktoraty honorowe dwch chiskich uczelni: Beijing Polytechnic University oraz University for Surface Engineering.
Warszawa
„Solidarno” i inne ruchy opozycyjne w krajach dawnego bloku socjalistycznego i ich wpyw na upadek komunizmu - w tym dziaalno dysydentw rosyjskich - bya tematem obradujcej w dniach 20-22 lipca Warszawskiej Konferencji Wschodnioeuropejskiej, zorganizowanej przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie konferencji przedstawiono rne aspekty transformacji ustrojowej od systemu komunistycznego do spoeczestwa obywatelskiego. Odbyo si te 40 dyskusji z udziaem uczestnikw antykomunistycznej opozycji, politologw i historykw. Konferencji towarzyszyy liczne wystawy, m.in.: o Janie Pawle II i jego politycznej roli w rozpadzie systemu komunistycznego, o dziaalnoci „Wolnej Europy” i Jana Nowaka-Jezioraskiego, o paryskiej „Kulturze” i dziaalnoci Jerzego Giedroycia.
Warszawa
Rektorzy polskich uczelni medycznych postanowili nazwa rok 2005 rokiem Jana Mikulicza-Radeckiego, aby w ten sposb, przypomnie wielkiego chirurga i jego dorobek naukowy w setn rocznic mierci. Mikulicz-Radecki majc 31 lat obj stanowisko kierownika kliniki chirurgicznej Uniwersytetu Jagielloskiego. Potem pracowa w Krlewcu i we Wrocawiu. By wybitnym chirurgiem, pionierem aseptyki, patomorfologii oraz radiologii. By rwnie konstruktorem wielu narzdzi chirurgicznych, m.in. ezofagoskopu, gastroskopu, za pomoc ktrego po raz pierwszy opisano zmiany w odku. Pierwszy opis raka odka w badaniu endoskopowym jest rwnie autorstwa Jana Mikulicza-Radeckiego. Dziki wprowadzeniu do klinicznego uycia komory podcinieniowej Sauerbrucha, dokona pierwszej udanej operacji guza rdpiersia.
Warszawa
W dniach 23-30 lipca obradowa w Uniwersytecie Warszawskim IV Europejski Kongres Dialogu i Uniwersalizmu. - Celem kongresu jest porozumienie rnych kultur. Zmierzamy do dialogu midzy dyscyplinami naukowymi, kulturami, ideologiami i wyznaniami. Chcemy pokaza, jakie zastosowanie moe mie we wspczesnym wiecie filozoficzna idea uniwersalizmu - powiedzia w imieniu organizatorw prof. Leszek Kunicki z UW. W czasie kongresu wygoszono ponad 60 prelekcji. Jednym z waniejszych wydarze bya sesja powicona tzw. technozofii, czyli filozofii techniki. W ostatnich latach obserwuje si zjawisko coraz silniejszej technicyzacji ycia kosztem czowieka. Technozofia bdzie prb zastosowania filozofii w takich dziedzinach, jak technika czy ekonomia.
)
Gliwice
25 lipca, podczas otwarcia International Conference on Engineering Education, dr Win Aung, sekretarz generalny Midzynarodowej Sieci dla Edukacji i Bada Inynierskich (INEER), otrzyma Medal Politechniki lskiej z rk rektora Wojciecha Zieliskiego. Amerykaski uczony pochodzenia birmaskiego jest wybitnym specjalist w dziedzinie mechaniki i przepywu ciepa, zwizanym z National Science Foundation. Win Aung jest twrc ICEE oraz International Conference on Engineering Education and Research, odbywajcych si corocznie poczwszy od roku 1994. By jednym z gwnych zaoycieli International Network for Engineering Education and Research (INEER). Organizacja grupujca obecnie ponad 26 000 czonkw z 98 krajw wiata, jest midzynarodowym forum wymiany dowiadcze i idei dotyczcych doskonalenia i rozwoju edukacji i bada inynierskich. Jej siedziba mieci si w Arlington w Stanach Zjednoczonych.
Warszawa/Bonn
Prof. Marek Siemek, filozof z Uniwersytetu Warszawskiego, otrzyma tytu doktora honoris causa Wydziau Filozofii Uniwersytetu w Bonn. Uczony jest autorem prawie 200 publikacji naukowych. Prowadzi badania z zakresu filozofii spoecznej, klasycznej filozofii niemieckiego idealizmu, teorii i historii marksizmu, a take niemieckiej i europejskiej filozofii XX wieku.
Krakw
Do tradycji Uniwersytetu Jagielloskiego weszy „niadania akademickie”, organizowane zawsze 26 lipca, w rocznic wydania przez krla Wadysawa Jagie przywileju odnowienia uniwersytetu. Wykad Polskie kwiaty wygosi prof. Adam Zajc. Polskie kwiaty w poezji przybliya poprzez recytowane wiersze Anna Polony, za muzycznie zilustrowaa orkiestra kameralna „Orfeusz”. Elbieta Nowotarska z Ogrodu Botanicznego UJ przygotowaa artystyczne bukiety i ikebany z polnych kwiatw. O stron kulinarn spotkania zadba znany krakowski restaurator, a zarazem mecenas sztuki, przyjaciel artystw i ludzi nauki, take UJ, Jacek odziski.
Warszawa
Przy Collegium Civitas powoano Centrum Bada nad Terroryzmem. Ma to by orodek naukowo-badawczy o charakterze interdyscyplinarnym. Zrzesza ekspertw rnych specjalnoci, m.in. politologw, socjologw, psychologw, kulturoznawcw. Jego celem bdzie dostarczanie decydentom raportw i ekspertyz na temat zapobiegania aktom terroryzmu w Polsce. Powoane centrum wypenia luk w kompleksowych badaniach nad terroryzmem w Polsce.
Warszawa/Genua
Prof. Waldemar Olszewski z Centrum Medycyny Dowiadczalnej i Klinicznej PAN oraz Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie otrzyma tytu doktora honoris causa Uniwersytetu w Genui za wkad w rozwj chirurgii naczyniowej, w tym naczy limfatycznych. Prof. Olszewski, absolwent warszawskiej Akademii Medycznej, wieloletni kierownik Zakadu Chirurgii Transplantacyjnej, od 1998 kieruje Klinik Chirurgiczn w Szpitalu MSWiA. Prowadzi badania z zakresu roli ukadu limfatycznego w odpornoci na urazy, przeszczepy i nowotwory. Uniwersytet w Genui jest od XVIII w. wiatowym centrum bada nad ukadem limfatycznym, std zainteresowanie osigniciami polskiego uczonego w tej dziedzinie.
Warszawa
Z inicjatywy Rosyjskiej Akademii Nauk i PAN odsonito 5 sierpnia nad brzegiem Bajkau tablic pamitkow powicon polskim badaczom tego jeziora. Tablic umieszczono na budynku Muzeum Limnologicznego syberyjskiego oddziau Rosyjskiej Akademii Nauk. W drugiej poowie XIX w. polscy badacze wnieli duy wkad w poznanie jeziora i jego otoczenia. Byli to gwnie zesani na Syberi uczestnicy Powstania Styczniowego, m.in.: zoolog Benedykt Dybowski, geolog Jan Czerski i geograf Aleksander Czekanowski.
Berlin
W dniach 20-28 sierpnia odby si w berliskim skansenie Dueppel polski Festyn Archeologiczny, ktry otworzyli prof. Micha Kleiber, minister nauki i informatyzacji RP oraz Wolf-Michael Catenhusena, sekretarz stanu Ministerstwa Edukacji i Bada RFN. Impreza zostaa zorganizowana w ramach Roku Polsko-Niemieckiego 2005-06. Skansen w Dueppel znajduje si na miejscu wioski z XIII w., zamieszkiwanej wsplnie przez Sowian i Germanw. Od ponad 20 lat placwka wsppracuje z muzeum w Biskupinie. Wikszo rekonstrukcji obiektw berliskiego skansenu (m.in. XIII-wiecznych chat) wykonali polscy archeolodzy. Okoo 100 osb z Polski prezentowao m.in. warsztaty: tkacki, kaletniczy, jubilerski, bednarski, mozaikarski i uczniczy, mennice redniowieczne, a take pokazy pokrywania dachw trzcinow strzech, pdzenia dziegciu i smoy oraz pozyskiwania mki na arnach. Czonkowie polskich bractw rycerskich uczyli goci festynu wadania mieczem, wczni i ukiem. Odbya si te Duga Noc Muzew. Imprez odwiedzio kilka tysicy goci.
Lublin
30 sierpnia rozstrzygnito konkurs na najlepsz prac magistersk dla absolwentw kierunku biotechnologii w ramach projektu „Bd liderem nowej generacji nauki w Polsce”, realizowanego przez firm Novartis. Pierwsz nagrod otrzymaa mgr Dominika Maj z Uniwersytetu Marii Curie-Skodowskiej za prac Mutanaza indukowana grzybni i jej wykorzystanie do hydrolizy mutanu i usuwania biofilmw. Wykonaa j pod kierunkiem prof. Janusza Szczodraka z Zakadu Mikrobiologii Przemysowej Instytutu Mikrobiologii i Biotechnologii Wydziau Bologii i Nauk o Ziemi UMCS. W ramach nagrody laureatka wemie udzia w midzynarodowym seminarium naukowym w Tapei na Tajwanie.
Gdask
Chry Akademickie Uniwersytetu Gdaskiego i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza uwietniy swoimi wystpami koncerty, ktre odbyy si z okazji 25-lecia „Solidarnoci”. 26 sierpnia chr UG wzi udzia w wystpie Jeana-Michela Jarrea, ktry obejrzao na ywo 100 tys. osb i 24 tys. na prbie generalnej. 31 sierpnia chry UG i UAM uczestniczyy w wykonaniu Kantaty o wolnoci, ktr Jan A.P. Kaczmarek, laureat Oscara za muzyk do filmu Marzyciel, skomponowa dla uczczenia 25-lecia podpisania porozumie sierpniowych i powstania „Solidarnoci”. Oba wydarzenia byy transmitowane przez Telewizj Polsk. Koncert J.M. Jarrea mona byo take ledzi na ywo w Internecie - w organizacji tego przekazu uczestniczya placwka akademicka: Poznaskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe.
)
Warszawa
Zaginione miasto i staroytne kopalnie zota egipskich faraonw odkryli polscy archeolodzy podczas bada ratowniczych w rejonie IV katarakty Nilu w Sudanie. Ekipa pod kierownictwem dr. Bogdana urawskiego z Zakadu Archeologii rdziemnomorskiej PAN zlokalizowaa ruiny staroytnego miasta Szenkir - znanego ze rde pisanych, a od poowy XIX wieku bezskutecznie poszukiwanego przez archeologw. Miasto byo gwnym orodkiem „zotego zagbia”, gdzie w staroytnoci i zapewne w redniowieczu wydobywano cenny kruszec. Prawdopodobnie std pochodzio zoto faraonw. Wyczerpywanie si zota i odcicie miasta od rda wody w wyniku odsunicia si koryta Nilu spowodoway upadek miasta.
Opracowa Piotr Kieraciski
Gdask - Beata Czechowska-Derkacz, Zbigniew Krzewiski, Gliwice - Pawe Do, Katowice - Magorzata Krasuska-Korzeniec, Kielce - Ryszard Biskup, Krakw - Mariusz Orlikowski, Leszek liwa, Lublin - Elbieta Mulawa-Pacho, Pozna - Marzena Baraska, Szczecin - Paulina Olechowska, Toru - Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa - Andrzej Markert, Wiktor Sobo.
Modzi naukowcy czuj si dyskryminowani, wykorzystywani i pozbawieni perspektyw. Czy ich subiektywna frustracja znajduje uzasadnienie w obiektywnych danych statystycznych? Postanowilimy to sprawdzi.
(...) Okazuje si, e w Polsce najatwiej zosta profesorem tytularnym bdc weterynarzem! Nauki zwizane z gospodarstwem wiejskim i przemysem rolnym zajmuj sze z pierwszych siedmiu miejsc. Ich dominacj zaburza tylko obecno fizyki na drugim miejscu. (...) Najtrudniej awansowa w dziedzinie nauk politycznych, psychologii, pedagogiki, nauk wojskowych i kultury fizycznej. Istnieje obiegowy pogld, e najtrudniej zrobi karier w medycynie, ktra jest silnie zhierarchizowana. Dane statystyczne tego nie potwierdzaj - ponaddwukrotnie atwiej zostaje si profesorem medycyny ni profesorem gimnastyki.
(...) Kobiety stanowi wikszo studentw uczelni wyszych i wikszo magistrw, ale ju w populacji doktorw staj si mniejszoci, za w populacji czonkw PAN - mniejszoci nieistotn statystycznie. (...) Najwikszy procent naukowcw kobiet jest w stomatologii (69,1 proc.), najmniejszy w mechanice (6,1 proc.) (...) tylko w stomatologii kobiety, cho nieznacznie, wyprzedzaj mczyzn. We wszystkich innych dziedzinach nauki napotykaj one wiksze trudnoci ni mczyni. Stosunkowo mao dyskryminowane s kobiety zajmujce si bibliotekoznawstwem, filozofi, socjologi, histori i ogrodnictwem. Najgorzej maja te zajmujce si naukami politycznymi, budownictwem i teologi. (Adam Pro, Halina Szatyowicz, Aaaby profesorem by, „Gazeta Wyborcza”, 12.07.2005)
MENiS wzywa do debaty o odpatnoci za studia w chwili, gdy Sejm uchwali now ustaw o szkolnictwie wyszym. (...) Podstawowy problem naszego szkolnictwa wyszego to sprzeczne zapisy konstytucyjne. Bez ich zmiany, wprowadzajcej zamiast absurdalnych gwarancji bezpatnego nauczania gwarancje powszechnoci dostpu do wyszej edukacji, wszelkie dyskusje w tej sprawie s bezcelowe. Su wprowadzeniu kolejnych moliwoci uprawiania w Polsce oszustwa edukacyjnego na wielk skal, zarwno przez uczelnie publiczne, jak i prywatne.
(...) adna uczelnia z czesnego nie yje. W najdroszych uczelniach prywatnych w USA stanowi ono tylko cz dochodw (20-40 proc.). Reszt uczelnie pokrywaj z innych rde, w tym z zarzdzania swoim majtkiem. To endowment zgromadzony przez takie uczelnie jak Harvard decyduje o kondycji finansowej i de facto naukowej tzw. ligi bluszczowej.
Polskie uczelnie pastwowe i prywatne s pozbawione endowment, dlatego w dyskusji nad odpatnoci za studia trzeba oddziela aspekt utrzymania si uczelni na poziomie zapewniajcym ich rozwj od pobierania czesnego. Nikt nigdy nie zdejmie z pastwa odpowiedzialnoci za losy finansowe uczelni pastwowych. Czesne, ktre sfinansowaoby dziaanie tej uczelni, przekroczyoby finansowe moliwoci studentw. (...)
Wprowadzenie czesnego powinno by zwizane z waciwym „rozkadem spektralnym” kierunkw studiw i udziaem w rynku pracy absolwentw szk wyszych. Dzisiaj mamy nadprodukcj tandetnie wyksztaconych specjalistw od „gospodarki kapitalistycznej”. Za chwil zaczniemy cierpie na brak wyksztaconych inynierw nowych technologii, nowych dziedzin techniki czy lekarzy wspczesnej medycyny. Prawidowe systemy kredytowania studiw mog zapobiec kolejnej katastrofie cywilizacyjnej wywoanej przez braki kadrowe. (ukasz A. Turski, Egalitaryzm dla idiotw, „Wprost”, 14.08.2005)
Od nas samych zaley, czy mieszkamy w domu z ogrdkiem, czy z balkonem i jakim jedzimy samochodem. To dlaczego edukacja, od ktrej zaley nasz dobrobyt, ma by bezpatna? Dlaczego godzimy si, e - jak PRL-owskie mieszkanie - ma by mocno redniacka?
(...) studenci, jak kady klient, nastawieni s na szukanie najlepszego produktu - wiedzy - za najlepsze pienidze. Potrafi liczy i nie z oszczdnoci lduj na droszych brytyjskich i francuskich uczelniach, a najlepsi z najlepszych nawet na amerykaskich. Wiedz, e zwrot kadego zainwestowanego dolara jest pniej niepomiernie wikszy ni inwestycja w kiepska polska uczelni - nawet jeeli studiuj za darmo, to zmarnowanego czasu nie da si odrobi.
(...) Nagrod za drosze studia jest lepsza praca. Studia prawnicze czy medyczne w najlepszych amerykaskich uczelniach kosztuj kilkaset tysicy dolarw, ale chtnych nie brakuje. Rynek steruje cenami studiw i liczb chtnych, ofertami pracy i kredytami na studia. (...)
O wolnym rynku edukacji bdziemy mogli jednak mwi dopiero po wprowadzeniu penej odpatnoci we wszystkich uczelniach. Opata za studia jest czym wicej ni tylko dochodem uczelni, jest filozofia, ktra pozwala myle o nauce jako o produkcie na sprzeda. ciga najlepszych uczonych, aby przycigali najlepszych studentw i prywatne firmy chcce fundowa projekty badawcze (to nie przypadek, e 82 proc. laureatw Nagrody Nobla z caego wiata pracuje w amerykaskich uczelniach). (Bernadeta Waszkielewicz, Aleksandra Gardynik, Patne studia, „Newsweek”, 15.08.2005)
Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu
Za jeden z priorytetw Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-13 uznano „Wiedz i kompetencje”. Realizacji tego priorytetu maj suy trzy kierunki dziaa: 1. Zwikszenie dostpu do edukacji, 2. Wspieranie otwartoci systemu edukacji, 3. Wysza jako ksztacenia. Zdaniem twrcw NPR, gwnym problemem w zakresie nauki i szkolnictwa wyszego jest mae zorientowanie jednostek naukowych na potrzeby gospodarki i rynku pracy. Dlatego niewielki jest zarwno stopie innowacyjnoci gospodarki, jak rwnie zdolno absolwentw do samozatrudnienia i uruchamiania wasnej przedsibiorczoci. Powinny zatem nastpi zmiany ustawowe, ktre umoliwi uczelniom kapitaowe uczestnictwo w przedsiwziciach gospodarczych. Szkoy wysze musz mie moliwo tworzenia spek kapitaowych uytecznoci publicznej, pozwalajcych na prowadzenie dziaalnoci inwestycyjno-finansowej. Jak czytamy w NPR: Publiczny charakter takiej spki oznaczaby, e ustawowo byaby uregulowana jej misja, procedury weryfikacji okrelonych standardw funkcjonowania i zasady finansowania z budetu pastwa. (...) Konsekwencj tych zmian byaby rwnie konieczno uregulowania stosunku prawnego czcego studenta z pastwow szko wysz, a take moliwo wiadczenia pracy przez studentw na rzecz uczelni. Uczelnie powinny otrzyma uprawnienia pozwalajce na odchodzenie od sztywnego podziau na kierunki studiw i zapewnienie dronoci midzy kierunkami.
Realizacji priorytetu „Wiedza i kompetencje” w zakresie nauki i szkolnictwa wyszego miaoby suy m.in. zwikszenie dostpu do ksztacenia na poziomie wyszym. Autorzy NPR maj nadziej, e wzronie rola polskich orodkw akademickich w procesie rozwoju gospodarczego. Licz te na wzrost konkurencyjnoci naszych uczelni na wiatowym rynku edukacyjnym. Poprawie jakoci kadry pedagogicznej i akademickiej suyoby tworzenie modym warunkw rozwoju kariery zawodowej oraz naukowo-badawczej. Naley im uatwi osiganie kolejnych stopni i tytuw naukowych.
MENiS opracowao Strategi Rozwoju Edukacji na lata 2007-13, ktrej zaoenia pokrywaj si z kierunkami dziaa w priorytecie „Wiedza i kompetencje” NPR. Wedug SRE, gwnym celem rozwoju edukacji w Polsce jest podniesienie poziomu wyksztacenia spoeczestwa przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiej jakoci ksztacenia. W zakresie szkolnictwa wyszego SRE zakada m.in. usprawnienie systemu zarzdzania szk wyszych (przy jednoczesnym zachowaniu ich autonomii) z wykorzystaniem najlepszych praktyk stosowanych w gospodarce. Szkoy wysze powinny lepiej wsppracowa z gospodark, dlatego planuje si stworzenie warunkw umoliwiajcych wspdziaanie ze rodowiskiem przedsibiorcw i rynkiem pracy, np. wspprac z pracodawcami przy tworzeniu programw nauczania. W SRE wpisano take otwarcie szk wyszych na ksztacenie ustawiczne, podnoszenie jakoci nauczania i upowszechnianie nowoczesnych metod ksztacenia oraz uczestnictwo w budowie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyszego (m.in. rozwj systemu midzynarodowego uznawania kwalifikacji zawodowych, okresw studiw, wiadectw oraz dyplomw).
W Strategii znalazy si zapisy o koniecznoci „wprowadzenia zmian w systemie finansowania szkolnictwa wyszego, w tym w szczeglnoci: powszechnej, czciowej odpatnoci za studia, skorelowanej z systemem kredytw studenckich” oraz „wprowadzenie systemu dopat do czesnego dla studentw w formie stypendiw o charakterze socjalnym i motywacyjnym”. Zapisy te wywoay gorc dyskusj. Pojawiy si gosy popierajce ten postulat, ale i przeciwne. Wikszo partii politycznych zdecydowanie zadeklarowaa, e nie zgodzi si na wprowadzenie powszechnej odpatnoci.
Anna Radziwi, wiceminister edukacji, wyjaniajc t propozycj powiedziaa, e chodzi nie tylko o wprowadzenie powszechnej odpatnoci, ale take zmian systemu finansowania szk wyszych. Cz pienidzy nie trafiaaby wprost do uczelni, a szyby za studentem, niezalenie od tego, czy wybierze on uczelnie pastwow, czy niepastwow. Na przeszkodzie takim rozwizaniom stoi obecnie konstytucja, ale, jak mwi wiceminister Radziwi, system jest niesprawiedliwy i trzeba zacz go zmienia, cho dyskusja nad tymi problemami bdzie trwaa zapewne kilka lat.
JZJ
7. Program Ramowy UE
W kwietniu Komisja Europejska zaproponowaa utworzenie w ramach 7. Programu Ramowego niezalenej Europejskiej Rady Bada (ERC). ERC bdzie niezalenym ciaem eksperckim, ktre ma dba o to, aby rozwj bada w Europie przebiega zgodnie z wymogami naukowej doskonaoci (scientific excellence). Rada ma te finansowa najlepsze badania przekraczajce dzisiejsze granice wiedzy (tzw. frontier research). Celem inicjatywy jest wzmocnienie europejskiej nauki przez subwencjonowanie, wybranych metod peer review najlepszych europejskich bada z wszystkich dziedzin nauki i technologii, w tym rwnie humanistyki i nauk spoecznych. ERC osignie pen zdolno operacyjn na pocztku 2007 r., po podjciu odpowiednich decyzji przez Rad i Parlament Europejski. Rada bdzie niezalenym ciaem, reprezentujcym interesy najlepszych orodkw badawczych.
18 lipca Komisja Europejska ogosia nazwiska 22 osb, ktre zaproszono do tworzenia Europejskiej Rady Bada. Zostay one wybrane przez panel badaczy europejskich pod przewodnictwem lorda Christophera Pattena, rektora uniwersytetw w Oxfordzie oraz Newcastle-upon-Tyne. Czonkw organizacji wybierano tak, aby w swoich dziaaniach byli niezaleni od osobistych i politycznych interesw. Wrd znakomitoci zaproszonych do Rady znalaz si prof. Micha Kleiber, minister nauki i informatyzacji.
(rat)
Zblia si wierwiecze Solidarnoci, wielkiego i przygotowywanego przez lata ruchu, ktry przypomnia nam wszystkim, i nie ma dla ycia spoecznego i tworzcej go ludzkiej pracy nic gorszego, jak pozbawienie ich wolnoci i godnoci. To Solidarno, wiadoma rnicy midzy obywatelem a zniewolon jednostk, otworzya przed nami nadziej na zbudowanie spoeczestwa obywatelskiego; to Solidarno przywrcia nam poczucie praworzdnoci w peni wybieralnej i poddanej kontroli praw wadzy. A wszystko to osigna skutecznym dziaaniem wolnym od przemocy.
rodowiska nauki, kultury i sztuki s szczeglnie powoane do tego, aby zachowywa pami dramatycznych i wanych wydarze, bez ktrej spoeczestwo zostaje pozbawione ducha i nadziei. Dlatego Rada Gwna Szkolnictwa Wyszego wyraa najwyszy szacunek tym wszystkim, ktrym droga bya idea w peni suwerennej Polski i ktrych ofiara i wysiki doprowadziy do tak niezwykych przemian w Polsce i w caej Europie. Krytyczny stosunek do wielu aspektw ycia w naszym kraju, w adnej mierze nie powinien umniejsza poczucia dumy i satysfakcji ze skali zmian, ktre zawdziczamy ludziom Solidarnoci i milionom jej sympatykw.
Wyraamy te nadziej, e rodowiska kultury, sztuki i nauki w sposb szczeglny poczuwa si bd do obowizku pielgnowania ducha tej solidarnoci, ktra 25 lat temu zmienia oblicze Polski i Europy, a ktra dzisiaj tak dramatycznie wymaga odnowy.
Rada Gwna
Szkolnictwa Wyszego
14 lipca 2005 roku
25 czerwca subsydia profesorskie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej otrzymao 15 uczonych reprezentujcych nauki techniczne. Od 1998 FNP przyznaje co roku 15 uczonym trzyletnie subsydia przeznaczone na intensyfikowanie ju prowadzonych prac albo podjcie nowego kierunku bada. Imienne stypendium dla laureata stanowi 20 proc. subwencji. Cz subsydium powinna by przeznaczona na rozwj modej kadry wchodzcej w skad jego zespou badawczego, np. w formie stypendiw, wyjazdw na konferencje naukowe. Pozostaa cz moe zosta przeznaczona na organizacj seminariw, zakup ksiek czy rozwj warsztatu badawczego.
Subsydia przyznawane s naprzemiennie reprezentantom rnych dziedzin nauki (humanistyczne i spoeczne, cise, przyrodnicze i medyczne, techniczne). Rozstrzygnita obecnie, sma edycja konkursu, dotyczya nauk technicznych. W przyszorocznym konkursie o stypendia mog stara si reprezentanci nauk humanistycznych i spoecznych. W gronie 15 laureatw znaleli si przedstawiciele 8 orodkw akademickich (Wrocaw - 5 laureatw, Warszawa - 4 i po 1 laureacie z Czstochowy, Gdaska, Gliwic, Krakowa, Poznania i Szczecina). Laureaci przez najblisze 3 lata otrzymywa bd po 80 tys. z rocznie.
Do koca 2004 r. wsparcie w tym programie otrzymao 105 naukowcw, ktrzy w ramach subsydiw przyznali stypendia 424 modym wsppracownikom. Suma rodkw przyznanych w dotychczasowych edycjach programu (nie liczc obecnej), wynosi 23 400 tys. z.
Prof. Maciej Bugajski (Instytut Technologii Elektronowej, Warszawa; kwantowe struktury dla fotoniki); prof. Tadeusz Burczyski (P, Wydzia Mechaniczny Technologiczny; obliczenia inteligentne w optymalizacji i identyfikacji konstrukcji i materiaw); prof. Marek Darowski (Instytut Biocybernetyki i Inynierii Biomedycznej PAN, Warszawa; rozwj koncepcji i zastosowa hybrydowych modeli ukadw krenia i oddychania); prof. Marek Domaski (PP, Wydzia Elektryczny; rozwj teorii i technik dla zastosowa w zaawansowanych systemach multimedialnych); prof. Andrzej Jajszczyk (AGH, Wydzia Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki; inteligentne sieci optyczne); prof. Zbigniew Kowalczyk (PW, Wydzia Chemiczny; termicznie modyfikowane wgle jako noniki faz aktywnych katalizatorw przeznaczonych do syntezy amoniaku i hydroodsiarczania); prof. Cezary Madryas (PWr., Wydzia Budownictwa Ldowego i Wodnego; strategia przystosowania konstrukcji sieci kanalizacyjnych dla potrzeb miasta przyszoci); prof. Jan Misiewicz (PWr., Wydzia Podstawowych Problemw Techniki; badania struktur z pprzewodnikowymi studniami i kropkami kwantowymi przeznaczonych na lasery telekomunikacyjne); prof. Jzef Modelski (PW, Wydzia Elektrotechniki i Technik Informacyjnych; systemy radiokomunikacyjne przyszych generacji - metody analizy, projektowania i realizacji); prof. Janusz Mroczka (PWr., Wydzia Elektroniki; metrologiczne uwarunkowania fotonicznych metod analizy spektralnej i polaryzacyjnej promieniowania rozproszonego w ukadach dyspersyjnych); prof. Jerzy Nowacki (PSz., Wydzia Mechaniczny; ksztatowanie struktury i waciwoci warstwy wierzchniej nadstopw); prof. Wiesaw Ostachowicz (Instytut Maszyn Przepywowych PAN, Gdask; badania konstrukcji kompozytowych o sterowalnych waciwociach fizycznych z zastosowaniem materiaw wielofunkcyjnych); prof. Ewaryst Rafajowicz (PWr., Wydzia Elektroniki; nieliniowe przetwarzanie strumieni informacji w procesach decyzyjnych); prof. Leszek Rutkowski (PCz., Wydzia Inynierii Mechanicznej i Informatyki; nowe metody podejmowania decyzji z wykorzystaniem technik inteligencji komputerowej); prof. Krzysztof Tcho (PWr., Wydzia Elektroniki; rozwj matematycznych podstaw robotyki: metoda endogenicznej przestrzeni konfiguracyjnej).
(pik)
Uniwersytet Warmisko-Mazurski, Fundacja Rektorw Polskich
)
Rektorzy-elekci z 25 uczelni publicznych uczestniczyli w Letniej Szkole Zarzdzania Strategicznego, ktr w dniach 19-29 lipca zorganizowaa w Olsztynie Fundacja Rektorw Polskich.
To pierwsza taka szkoa w Polsce. Podobne instytucje dziaaj jednak od dawna m.in. w Wielkiej Brytanii i Szwajcarii. - Wczeniej rektorzy uczyli si zarzdzania uczelni w czasie pracy lub wyjedali, tak, jak ja, na zagraniczne kursy - wyjania prof. Jerzy Wonicki, przewodniczcy fundacji, pomysodawca i organizator szkoy. - Czasy mamy takie, e kady musi si stale uczy, rektorzy - te. Teraz ju nie wystarczy by wybitnym specjalist w jakiej dyscyplinie naukowej. Trzeba jeszcze posiada umiejtnoci menederskie, eby sprawnie kierowa wyszymi uczelniami - uzupenia prof. Tadeusz Szulc, wiceminister edukacji. Spotkanie rektorw-elektw w Kortowie byo okazj do zaznajomienia si z przepisami nowej ustawy o szkolnictwie wyszym.
Wykady inauguracyjne powicone byy etosowi akademickiemu, misji i kulturze uczelni. W nastpnych dniach rektorzy poznawali m.in.: prawne i finansowe uwarunkowania dziaania szk wyszych i prowadzenia bada naukowych, procesy wczania polskich uczelni w Europejsk Przestrze Szkolnictwa Wyszego i realizacj Strategii Lizboskiej, metody zapewniania jakoci ksztacenia i standaryzacji programw studiw, problemy zwizane z ochron wasnoci dbr intelektualnych oraz z zagadnieniami budetowymi, controllingiem, planowaniem strategicznym i wykorzystaniem informatyki do zarzdzania uczelni. Zapoznawali si z rol i funkcjami konferencji rektorw w Polsce i Europie. Wysuchali te rad dowiadczonych kolegw - koczcych urzdowanie rektorw, m.in. prof. Ryszarda Greckiego z UWM i prof. Franciszka Ziejki z UJ. Wykadowcami byli wybitni eksperci - nauczyciele akademiccy i przedstawiciele urzdw centralnych.
- Z tego, czego si w Olsztynie naucz, rektorzy zdawa bd egzamin kadego dnia w yciu i ono wystawi im dyplom - powiedzia po szkoleniu minister Szulc. Fundacja Rektorw Polskich zapowiedziaa zorganizowanie podobnych szk dla innych wysokich funkcjonariuszy szk wyszych, m.in. dyrektorw administracyjnych, kanclerzy i dziekanw.
- To, co tu usyszaam, przyda mi si w pracy - powiedziaa odpowiadajca za finanse swojej uczelni dr Aleksandra uawska, prorektor Politechniki Opolskiej. Za szczeglnie przydatne uznaa wskazwki, jak unikn puapek zwizanych z dysponowaniem publicznymi pienidzmi. Dyskusje kuluarowe stworzyy okazj lepszego poznania si, wymiany pogldw i osobistych dowiadcze uczestnikw szkoy. - Jestem pod wraeniem olsztyskiego kampusu. Zazdroszcz studentom i pracownikom UWM warunkw studiowania i pracy - powiedziaa dr uawska. Nie bya w tej opinii odosobniona. Prof. Katarzyna Chaasiska-Macukow, rektor UW, stwierdzia: - Wane, e w czasach, w ktrych krluje biznes i komercja, przypomniano o etosie rodowiska. Nie moemy pozwoli, eby przepisy, ktre nie zawsze s sprzyjajce uczelniom, zepchny je do rangi przedsibiorstwa. Prof. Karol Musia, rektor UJ: - Do tej pory byem prorektorem. Nie przypuszczaem, e ta szkoa otworzy mi oczy na tak wiele spraw. Rektor UJ przypuszcza dotychczas, e najwikszym akademickim placem budowy jest UJ. Wizyta w Olsztynie sprawia, e nie jest ju pewien tej opinii.
Lech Kryszalowicz
Fundacja Nowickiego
)
20 padziernika 1996 prof. Maciej Nowicki, penicy wwczas funkcj prezesa Ekofunduszu, otrzyma Deutscher Umweltpreis - najwiksz na wiecie nagrod (wwczas 500 tys. DM, obecnie wysoko nagrody to 500 tys. euro) w dziedzinie ochrony rodowiska, przyznawan przez Deutsche Bundesstiftung Umwelt. Prof. Nowicki by pierwszym obcokrajowcem, ktrego DBU uhonorowao za dokonania naukowe i dziaalno organizacyjn w zakresie ochrony rodowiska w Polsce i na arenie midzynarodowej. Uczony pracowa wczeniej w Politechnice Warszawskiej i w Instytucie Ochrony rodowiska, peni te funkcj ministra ochrony rodowiska.
Zdaniem prof. Nowickiego, „najwiksz wartoci kadego narodu s modzi, aktywni i inteligentni ludzie”. Uczony przekaza ok. 80 proc. nagrody na utworzenie Fundacji im. Nowickiego, ktrej celem jest wspieranie rozwoju najzdolniejszych modych specjalistw w dziedzinie ochrony rodowiska. Fundacja zostaa zarejestrowana w styczniu 1997 i jesieni ogosia pierwszy konkurs na najlepszych absolwentw wyszych uczelni, autorw prac z zakresu ochrony rodowiska. Laureaci, wyaniani na drodze trzystopniowych eliminacji, otrzymuj w nagrod 6-miesiczne stypendia (z moliwoci przeduenia o kolejne kilka miesicy w uzasadnionych przypadkach) w wysokoci 1 tys. euro miesicznie, w ramach wsplnej akcji stypendialnej Fundacji im. Nowickiego oraz Deutsche Bundesstiftung Umwelt. W tym roku odbdzie si IX edycja konkursu.
Dotychczas ponad 120 najlepszych absolwentw z caej Polski, specjalizujcych si w szeroko pojtej ochronie rodowiska, dziki stypendiom Fundacji Nowickiego odbyo co najmniej proczne stae w renomowanych orodkach naukowych w Niemczech. Kadej jesieni fundacja organizuje seminarium dla wszystkich rocznikw stypendystw, podsumowujce pobyt na stypendium kolejnej grupy. Zjedaj na nie stypendyci z caej Polski, a nawet z zagranicy. Byli stypendyci fundacji postanowili jednak zrobi razem co wicej ni tylko spotyka si towarzysko. W marcu 2002 powstao stowarzyszenie „rodowisko dla rodowiska” (SDS), ktre do tej pory zrealizowao kilka znaczcych projektw, a obecnie realizowany jest we Wrocawiu program „Nie wszystko na wysypisko”.
(mat)
Fundacja im. Nowickiego zaprasza wszystkich, ktrzy w roku 2004 lub 2005 obronili prace magisterskie zwizane z ochron rodowiska, do udziau w IX edycji konkursu na najlepszych absolwentw polskich wyszych uczelni. Informacje na stronie www.fundnowickiego.pl.
Szkoa Gwna Handlowa
)
Wiosn Szkoa Gwna Handlowa rozpocza obchody jubileuszu 100-lecia swego istnienia. W 1906 r. uruchomione zostay Prywatne Kursy Handlowe Mskie Augusta Zieliskiego. W cigu 100-letniej historii uczelnia zmieniaa nazw: bya Wysz Szko Handlow (od 1915) i w kocu Szko Gwn Handlow (od 1933), przez pewien okres nosia miano Szkoy Gwnej Planowania i Statystyki (po upastwowieniu w 1949), by od 1991 powrci do przedwojennej nazwy. Obecnie SGH to zapewne najlepsza ekonomiczna uczelnia w kraju. Wskazuj na to liczne rankingi, pozycja absolwentw w yciu gospodarczym i politycznym kraju oraz czonkostwo SGH w Community of Europaen Management Schools and International Companies (CEMS), organizacji, do ktrej moe nalee tylko jedna, najlepsza uczelnia w danym kraju.
Od pocztku lat 90. uczelnia zmienia struktur. Nie posiada ju wydziaw. Studenci przyjmowani s na uczelni, a pracownicy skupieni w jednostkach naukowo-badawczych zwanych kolegiami.
Obecnie SGH ksztaci na 8 kierunkach, z ktrych najwikszym powodzeniem ciesz si finanse i bankowo (42 proc. prac dyplomowych na studiach dziennych), stosunki midzynarodowe (24 proc. prac dyplomowych) oraz zarzdzanie i marketing (20 proc. prac dyplomowych). Uczelnia ksztaci 12,1 tys. studentw, w tym 6,3 tys. w trybie dziennym, 5,8 tys. na studiach zaocznych. Ponadto 1280 osb uczestniczy w studiach doktoranckich i ok. 4 tys. w studiach podyplomowych i kursach MBA. W murach SGH ksztaci si na studiach dziennych 200 obcokrajowcw. W 2004, w ramach programw midzynarodowych, przyjechao na uczelni 409 studentw z innych pastw. W tym samym roku 330 studentw SGH wyjechao na studia za granic. SGH utrzymuje kontakty z 200 zagranicznymi uczelniami i placwkami badawczymi. W cigu 100 lat mury uczelni opucio 70 tys. absolwentw (wczajc w to absolwentw studiw doktoranckich i podyplomowych). Stopie doktora uzyskao w SGH blisko 2 tys. osb, a habilitacj - 540 osb.
Obecnie uczelnia zatrudnia 1622 pracownikw; 922 z nich to nauczyciele akademiccy, 106 legitymuje si tytuami profesorskimi, 110 doktorw habilitowanych zatrudnionych jest na stanowiskach profesorw SGH. Uczelnia zatrudnia te 236 adiunktw, 244 asystentw, 177 starszych wykadowcw, 22 wykadowcw i 19 lektorw. rednio na jednego nauczyciela akademickiego przypada 14 studentw.
Budet uczelni wynosi 140 mln z. Dotacja pastwowa stanowi 42,7 proc. budetu SGH. Blisko 64 mln z to opaty za studia, a 9 mln z - dochody z dziaalnoci badawczej.
Kulminacja obchodw 100-lecia SGH nastpi w przyszym roku i bdzie poczona z otwarciem nowego budynku dydaktycznego.
(mit)
Uniwersytet w Biaymstoku
)
Z chwil utworzenia Uniwersytetu w Biaymstoku w 1997 wadze miasta udostpniy uczelni dziak obok jej gwnego gmachu w centrum miasta. Stan na niej nowy gmach Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia w Biaymstoku, ktry oddano do uytku 24 czerwca. Konkurs na projekt urbanistyczno-architektoniczny wygraa Pracownia Architektoniczna BNS S.C. z Warszawy. Autorami dokumentacji s: prof. arch. Witold Benedek, prof. arch. Stanisaw Niewiadomski, arch. Krystyna Szypulska i arch. Boena Staniszewska. Generalnym wykonawc nowego gmachu by BUDIMEX S.A.
Kamie wgielny pod budow nowego gmachu pooony zosta w czasie inauguracji roku akademickiego 1999/2000. Inwestycj ujto w planach MEN, ktre pokryo 2/3 kosztw. Koszty inwestycji to 36 497 tys. z, a MENiS wyoyo na ni cznie 31 500 tys. z. Pozostae rodki gromadzia Fundacja na rzecz Rozwoju Uniwersytetu.
Budynek biblioteki przyciga uwag ponad 10-metrow przeszklon fasad, doskonale widoczn z osi widokowej biegncej od ogrodw dziedzica barokowego Paacu Branickich i Parku Miejskiego. Obiekt ma 7 kondygnacji, w tym jedn podziemn. Na poziomie VI pitra zosta poczony z istniejcym kompleksem administracyjno-dydaktycznym przy ul. Marii Skodowskiej-Curie, w ktrym mieci si m.in. rektorat i administracja centralna uniwersytetu.
W podziemiach nowej biblioteki znajduj si pomieszczenia techniczne i gospodarcze oraz miejsca parkingowe. Parter to obszerny hol wejciowy z szatni i portierni, siedziba dyrekcji biblioteki, sala wystawowa, oddzia gromadzenia zbiorw, wypoyczalnia midzybiblioteczna oraz ksigarnia, w ktrej sprzedawane bd wydawnictwa UwB. Na I pitrze mieci si czytelnia czasopism biecych, katalogi, wypoyczalnia, oddzia informacji naukowej wraz czytelni oraz pracownie biblioteczne. Dla uytkownikw jest to strefa informacji i udostpnienia zbiorw na zewntrz oraz skadania zamwie na ksiki, z ktrych zechc skorzysta w czytelni gwnej. Drugie pitro to zesp czytelni - nauk humanistycznych, nauk cisych, dla pracownikw naukowych, oddzia zbiorw specjalnych z czytelniami oraz palarnia. Magazyn otwarty z miejscami pracy dla czytelnikw, kabiny do pracy indywidualnej dla kadry profesorskiej i sala do pracy zespoowej znajduj si na III pitrze. Pitra III i IV poczone s dodatkow klatk schodow. Na V pitrze znajduje si magazyn zamknity z regaami kompaktowymi, VI pitro zajmuj kawiarnia, sala konferencyjna i pracownia komputerowa.
Kubatura budynku BU wynosi 34 800 m3, powierzchnia uytkowa to 8303,09 m2. Pojemno magazynw obliczono na 830 tys. woluminw. Czytelnicy bd mieli do dyspozycji cznie 327 miejsc w czytelniach i miejscach pracy indywidualnej. Magazyn otwarty pomieci docelowo ok. 186 tys. woluminw w ukadzie rzeczowym oraz 110 miejsc dla uytkownikw.
(m)
Politechnika Poznaska
)
W 1919 r. powstaa Biblioteka Pastwowej Wyszej Szkoy Budowy Maszyn. Od wrzenia 1945 ma status biblioteki wyszej uczelni technicznej, a od wrzenia 1955 jest Bibliotek Gwn Politechniki Poznaskiej.
Sie biblioteczn uczelni tworzy 20 bibliotek wydziaowych i instytutowych, ktre zajmuj powierzchni 912 m2, oraz Biblioteka Gwna, ktra dysponuje powierzchni 1565 m2. Biblioteki PP zatrudniaj 70 osb, w tym 51 w Bibliotece Gwnej. Placwka obsuguje ok. 1150 nauczycieli akademickich i 800 innych pracownikw PP oraz 20 tys. studentw i doktorantw; ponadto jest otwarta dla rodowisk technicznych Wielkopolski. Dysponuje ogem 222 miejscami dla czytelnikw (89 w Bibliotece Gwnej) i 50 stanowiskami komputerowymi dla uytkownikw Internetu (35 w Bibliotece Gwnej).
Zbiory licz 800 tys. jednostek: 417 tys. woluminw ksiek, 89 tys. woluminw czasopism z 1000 tytuw czasopism biecych (300 obcych), materiay na CD-ROM, literatura specjalna (normy, literatura patentowa i in.). W Bibliotece Gwnej znajduje si 528 tys. woluminw, a zbiory kadego roku powikszaj si o ok. 7 tys. woluminw. Biblioteka oferuje take bazy danych na CD-ROM, licencjonowany dostp on-line do wiatowych baz danych dla rodowiska nauk technicznych i matematyczno-przyrodniczych oraz ok. 17 tys. specjalistycznych czasopism elektronicznych z bezporednim dostpem typu A-Z. Dysponuje te dostpem on-line do krajowych baz danych wsptworzonych przez Bibliotek Gwn (BAZTECH - o zasobach polskich czasopism technicznych, SYMPOnet - o materiaach konferencyjnych) i lokalnej (BIBLIO - publikacje pracownikw uczelni).
Informatyzacja Biblioteki Gwnej (system HORIZON) umoliwia wprowadzenie usug on-line w zakresie katalogw i wypoycze. S to m.in.: katalog on-line, obejmujcy ok. 70 proc. zasobu ksiek oraz wszystkie czasopisma i dysertacje; katalog on-line dawnych zasobw Biblioteki Gwnej (te stare katalogi kartkowe); dostp on-line do katalogw innych bibliotek; zdalne zamawianie ksiek - a 37 proc. uytkownikw korzysta z tych moliwoci (w 2004 r. odnotowano 133 tys. wypoycze z ponad 10 tys. kont uytkownikw); wypoyczanie midzybiblioteczne materiaw z kraju i z systemw obcych; korzystanie z czterech czytelni specjalistycznych z dostpem do Internetu i usug on-line.
Usugi informacyjne realizuje Oddzia Informacji Naukowej z Pracowni Biblioteki Elektronicznej, Czytelni Bibliograficzno-Informacyjn i Orodkiem Informacji Patentowej, ktre dysponuj 35 stanowiskami internetowymi i 19 czytelniczymi.
Biblioteka jest czonkiem International Association of Technological University Libraries IATUL (1999). Uczestniczy w projektach: Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa (http://www. wbc. poznan. pl), Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny NUKat (http://www. nukat. edu. pl). Realizuje te wasny projekt „Informator o zasobach internetowych dla nauk technicznych TECHNIKA ONLINE”.
Halina Ganiska
W dniach 15-17 czerwca 2005 BG PP zorganizowaa oglnopolsk konferencj naukow z udziaem goci zagranicznych (40 referatw) „Biblioteki naukowe w kulturze i cywilizacji: dziaania i codzienno”.
Akademia Rolnicza we Wrocawiu
)
W dniach 6-7 lipca Wydzia Inynierii Ksztatowania rodowiska i Geodezji wrocawskiej Akademii Rolniczej zorganizowa spotkanie dziekanw uczelni publicznych ksztaccych na architekturze krajobrazu oraz przedstawicieli stowarzysze zawodowych zwizanych z t dziedzin. Gwnym celem konferencji bya dyskusja nad projektem standardw nauczania dla kierunku architektura krajobrazu, opracowanym na zlecenie MENiS. Tematem dyskusji byy m.in.: specjalnoci na studiach inynierskich i uzupeniajcych magisterskich, nazwa tytuu zawodowego absolwenta kierunku architektura krajobrazu, uprawnienia do wykonywania zawodu oraz okrelenie standardw zawodowych i roli zawodowych stowarzysze.
Deklaracja Boloska, ktrej Polska staa si sygnatariuszem w 1999 roku, zakada przyjcie dwustopniowego ksztacenia na poziomie wyszym, opartego na dwch cyklach: licencjackim lub rwnorzdnym i magisterskim. Obowizek wprowadzenia takiego systemu ksztacenia, z wyjtkiem niektrych, wskazanych kierunkw studiw, nakada nowe prawo o szkolnictwie wyszym. Architektura krajobrazu nie zostaa wyczona z tego obowizku, zatem konieczne jest wdroenie dwustopniowego systemu ksztacenia na tym kierunku.
Projekt standardw ksztacenia zakada, e studia pierwszego stopnia na kierunku architektura krajobrazu trwa bd nie mniej ni 4 lata i koczy si bd nadaniem tytuu zawodowego inyniera architekta krajobrazu. czny wymiar godzin bez praktyk nie moe by mniejszy ni 2,5 tys., a czna liczba punktw ECTS wynosi 240. Studia drugiego stopnia trwa maj nie mniej ni 2 lata i koczy si bd nadaniem tytuu zawodowego magistra inyniera architekta krajobrazu. czny wymiar godzin nie moe by mniejszy ni 1000, z czego 240 godzin zostao okrelone w standardach, za czna liczba punktw ECTS wynosi 120. Projekt standardw okrela szczegowo dla obu stopni ksztacenia sylwetk absolwenta, grupy przedmiotw wraz z liczb godzin i punktw ECTS, a take treci i oczekiwane efekty ksztacenia oraz zalecenia dotyczce praktyk. Oznacza to wyduenie czasu trwania penych studiw magisterskich do 6 lat.
Uczestnicy pozytywnie ocenili przedstawiony projekt, popierajc propozycj 4-letnich studiw pierwszego stopnia i 1,5-rocznych studiw magisterskich uzupeniajcych. Zaproponowali jednak wprowadzenie kilku poprawek. Przedmiot rysunekodrczny i malarstwo powinien, ich zdaniem, nosi nazw rysunek i rzeba, zgodnie z tym, co ma by na takich zajciach wykadane. Uznano, e studia pierwszego stopnia powinny koczy si prac dyplomow. A ponadto, w opisie sylwetki absolwenta zaproponowano, aby by on przygotowany m.in. do wykonywania ocen nie tylko „szaty rolinnej parkw i ogrodw”, ale rwnie „terenw zieleni parkw i ogrodw”. Wyraono te nadziej, e minister wyda rozporzdzenie w sprawie wpisywania do dyplomu ukoczenia studiw tytuu zawodowego.
(mwj)
Uniwersytet Gdaski
)
Konferencja „Kondycja pedagogiki - dzisiaj. Kontynuacje, inspiracje, wyzwania pedagogiczne z perspektywy gdaskiej”, zorganizowana przez Instytut Pedagogiki UG w dniach 6-7 czerwca, stanowi kontynuacj zainicjowanego w 2002 r. cyklu debat „Gdaskie rodowody pedagogiczne, geneza, kontynuacje, inspiracje, przemieszczenia znacze wychowawczych”. Pierwsze spotkanie tego cyklu dedykowane byo przybyym po wojnie do Gdaska pedagogom, organizatorom studiw wyszych, prekursorom humanistyki w powojennym Gdasku - profesorom: Kazimierzowi Sonickiemu, Ludwikowi Bandurze, Romanie Miller. Tegoroczna konferencja dedykowana bya kolejnej generacji gdaskich pedagogw, ktrzy wanie w tym roku obchodzili jubileusz 70-lecia: Joannie Rutkowiak, Lechowi Mokrzeckiemu, Janowi ebrowskiemu i Bolesawowi Niemierce.
Gdaska perspektywa w odkrywaniu i ocenie kondycji pedagogiki, zaznaczona w tytule konferencji, oznaczaa to szczeglne miejsce, z ktrego uczestnicy spogldali na rozwj pedagogiki, nie za t, do ktrej ograniczali obrady.
Referaty i wypowiedzi dyskusyjne zwracay uwag na potrzeb integracji i krytycznego namysu pomidzy histori i wspczesn teori pedagogiki (L. Mokrzecki, S. Sztobryn, M. Brodnicki), zachcay do wczania w obszar namysu pedagogicznego nowych problemw i pyta, np. o miejsce wolnego rynku i ekonomii korporacyjnej w namyle pedagogw, o zadania edukacji wobec rnego rozumienia demokracji (J. Rutkowiak, E. Potulicka, P. Zamojski). Wypowiedzi uczulay na kondycj nauczycieli oraz ich zoone role i problemy w poszerzajcym si polu edukacji spoecznej (J. ebrowski, T. Aleksander, K. Kmita). Wreszcie referenci zadawali pytania o miejsce diagnostyki edukacyjnej w rozpoznawaniu umiejtnoci i kondycji nauczyciela i ucznia (B. Niemierko, P. Krope, M. Daszkiewicz).
Uczestnicy konferencji zwracali uwag na potrzeb ustawicznego rozpoznawania kondycji dyscyplin pedagogicznych, zagroenie „niegotowoci mylenia” wobec dynamiki zmian lokalnych i globalnych, na konieczno krytycznej samowiadomoci i nieustannego pytania o zadania edukacyjne.
Konferencji towarzyszya wystawa „Twrcy pedagogiki gdaskiej przeomu wiekw”, zorganizowana przez pracownikw Biblioteki Instytutu Pedagogiki.
Ewa Rodziewicz
Politechnika lska
)
317 osb z 42 krajw uczestniczyo w Midzynarodowej Konferencji nt. Edukacji Inynierskiej ICEE 2005 (International Conference on Engineering Education), ktra odbya si w Politechnice lskiej w dniach 25-29 lipca.
Konferencje ICEE s organizowane przez Midzynarodow Sie dla Edukacji i Bada Inynierskich INEER (International Network for Engineering Education and Research), ktrej celem jest wspieranie nowoczesnych metod edukacji i bada inynierskich w rnych regionach wiata za pomoc tworzenia infrastruktury do podejmowania wsplnych przedsiwzi, przekazywania informacji i dowiadcze w zakresie edukacji inynierskiej oraz nawizywania wsppracy badawczej. Konferencje ICEE s organizowane corocznie od 11 lat. Poprzednimi gospodarzami konferencji byy m.in. uniwersytety w: Taipei, Chicago, Rio de Janeiro, Oslo, Walencji czy Gainesville.
Temat tegorocznej edycji spotkania brzmia „Global Education Interlink”. W trakcie konferencji wygoszono ponad 320 referatw dotyczcych szeroko pojtej edukacji inynierskiej i zwizanych z ni bada naukowych. Byo kilka tematw wiodcych, np. nowe metody nauczania i zwizana z nimi rola wyszych uczelni. Szczeglnym zainteresowaniem cieszy si wykad prof. Kambiza Gindesgaarda z Horsens na temat nauczania opartego na zdobywaniu kompetencji. Model nauczania, w ktrym nacisk jest pooony nie na dobr treci i sposb ich prezentacji przez wykadowc, a raczej na umiejtnoci i kompetencje, ktrymi dysponuje student po ukoczeniu studiw, jest obecnie istotnym elementem dyskusji dotyczcej systemu ECTS i wymiany studentw uczelni europejskich w ramach programu Socrates.
Tradycyjnie wiele znakomitych referatw zostao wygoszonych na sesjach dotyczcych nowych technik nauczania i zwizanych z nimi narzdzi (a w szczeglnoci narzdzi wspomagajcych nauczanie multimedialne), nauczania zdalnego w kontekcie zarwno wykadw, jak i zdalnych i wirtualnych laboratoriw, nauczania inynierskiego wykorzystujcego sieci komputerowe (a w szczeglnoci Internet) oraz generalnie nauczania typu e-learning.
Szczeglnie interesujcy dla uczestnikw konferencji okaza si wykad prof. Ryszarda Tadeusiewicza z Krakowa na temat modelu e-learning i innych nowych technologii w nauczaniu inynierskim. W trakcie swojej prezentacji i pniejszej dyskusji uczony przedstawi kompleksowo wdraanie nowych technologii nauczania w kontekcie wyposaenia sprztowego, wykorzystywanych i rozwijanych narzdzi programowych oraz procedur wdraanych przez wysz uczelni na przykadzie Akademii Grniczo-Hutniczej w Krakowie.
Na konferencjach ICEE pojawia si zazwyczaj wiele interesujcych wystpie dotyczcych wsppracy midzynarodowej w dziedzinie nauczania i bada naukowych, globalizacji nauczania inynierskiego i podejmowania pracy przez absolwentw. W tym roku ywe zainteresowanie uczestnikw wzbudzi wykad prof. Iringa Wassera z Dsseldorfu na temat standardw i procedur dotyczcych akredytacji inynierskich programw nauczania na przykadzie krajw i uczelni europejskich. Prof. Wasser opar swoj prezentacj na europejskich dyrektywach dotyczcych uznawania zdobytych kwalifikacji zawodowych, dyskusja natomiast dotyczya zagadnie akredytacji i uznawania w kontekcie globalnym, w szczeglnoci w odniesieniu do porozumienia „Washington Accord”, dotyczcego wymienionych zagadnie.
Nastpne edycje konferencji ICEE odbd si w Portugalii oraz Puerto Rico.
Pawe Do
Nieuczciwo naukowa
W cigu minionego roku akademickiego dr med. Marek Wroski (nowojorski wsppracownik „Forum Akademickiego”, autor staego cyklu „Z archiwum nieuczciwoci naukowej”) zosta zaproszony na kilka spotka dotyczcych nierzetelnoci naukowej. Jesieni 2004 odbyy si dyskusje w Collegium Civitas oraz w Komitecie Socjologii PAN w Warszawie. Wiosn 2005 dr Wroski zosta zaproszony do Instytutu Onkologii w Gliwicach do wygoszenia prelekcji o plagiatach w medycynie, a w Wyszej Szkole Zarzdzania Ochron Pracy w Katowicach przeprowadzi wykad otwarty Nierzetelno naukowa w Polsce: wczoraj, dzisiaj, jutro. Wrd goci znaleli si przedstawiciele wadz Uniwersytetu lskiego, Politechniki Czstochowskiej, reprezentanci lskiej Akademii Medycznej. Moderatorami dyskusji byli za prof. Grzegorz Racki i dr hab. Dariusz Rott.
) |
| Od lewej: dr hab. D. Rott, dr M. Wroski, prof. G. Racki |
Spotkanie w WSZOP dr Wroski rozpocz od przypomnienia wytropionych przez siebie plagiatorw. Wskaza na bardzo ograniczone dziaania wadz uczelni w eliminowaniu nierzetelnoci akademickiej. Z konkluzj wykadu, i mona mwi o przyzwoleniu na istnienie zjawiska plagiatu w rodowisku naukowym, poniewa komisje dyscyplinarne udzielaj tylko nagan lub w ogle umarzaj postpowanie, nie zgodzi si prof. Janusz Janeczek, rektor U. Zwrci te uwag na powszechn zgod nauczycieli na ciganie. Ju w szkole podstawowej dzieci bezkarnie przyswajaj arkana tej sztuki. Potem nikogo nie szokuje korzystanie z cudzego dorobku intelektualnego. Prof. Ryszard Porba z AM przedstawi osobiste dowiadczenia zwizane z podpisaniem (przez dr. hab. Andrzeja Jendryczk) jego nazwiskiem artykuu-plagiatu, ktrego nie by nawet wspautorem. Nie wszyscy zgodzili si z tez dr. Wroskiego, e nieetyczne jest publikowanie wasnych artykuw naukowych w czasopismach, w ktrych jest si redaktorem naczelnym lub naley si do cisego komitetu wydawniczego. Prof. Adam Hernas, rektor WSZOP, zapyta prelegenta o etyczno udostpniania dyplomantom wynikw wasnych bada. Prof. Jerzy Siwka, dziekan Wydziau Inynierii Procesowej, Materiaowej i Fizyki Stosowanej PCz., przedstawi stanowisko PCz. wobec plagiatu pracy doktorskiej z fizyki, ktry prelegent opisa w kwietniowym numerze „Forum Akademickiego”.
Dr Wroski, pytany o wraenia z tych spotka powiedzia: - Ludzie s zdziwieni i jednoczenie ucieszeni, e kto mwi jasno i „po nazwiskach” o konkretnych przypadkach nierzetelnoci naukowej. Jednak w dyskusjach boj si wymienia nazwiska i najczciej operuj zwrotami „pewien profesor”, „w pewnej uczelni”. Moim zdaniem, naley ujawnia nazwiska plagiatorw.
Lucyna Sadzikowska, (pik)
Europejskie Stowarzyszenie Spotka z Nauk
)
Europejskie Stowarzyszenie Spotka z Nauk (EUropean SCience Events Association, EUSCEA; wymawiane jak „you see”) powstao w 2000 r. z inicjatywy przedstawicieli Niemiec, Austrii, Szwecji, Polski i Holandii. Dzi czonkami EUSCEA s przedstawiciele 44 „science events” z 25 krajw. Wrd „nowych” czonkw UE spotkania z nauk organizowano licznie w Polsce i po raz pierwszy w 2004 na Litwie i w Sowenii. W Sowenii, na Wgrzech i w Estonii istniej centra nauki, ktre w sposb cigy popularyzuj nauk. W Polsce w latach 2007-08 przewiduje si otwarcie pierwszych dwu tego typu orodkw - Kopernika w Warszawie i Hewelianum w Gdasku.
„Science events” to w nomenklaturze EUSCEA festiwale, pikniki, dni, tygodnie nauki. W tej dziedzinie Polska jest jednym z najbardziej aktywnych krajw europejskich: od 1997 festiwale odbyy si w Warszawie, Wrocawiu, Toruniu, Kielcach, Poznaniu, Lublinie, Trjmiecie ze Supskiem, Krakowie, Biaymstoku, Bielsku-Biaej z Cieszynem, Szczecinie, Opolu (pierwsze 4 orodki s czonkami EUSCEA). Wasne festiwale nauki organizuje wiele polskich szk ponadpodstawowych, prywatne uczelnie itd. W Warszawie w czerwcu odbywa si bardzo udany Piknik Naukowy Radia BIS.
EUSCEA uczestniczy w europejskim projekcie oceny spotka z nauk (Warszawa i Wrocaw oceniane w 2004 r.), zgoszony jest rwnie projekt „Europejski Festiwal Nauki”.
Coroczne, pite Zgromadzenie Oglne EUSCEA, na ktre przybyo ok. 60 osb, odbyo si w dniach 16-19 czerwca w Barcelonie. Debatowano na temat: wsppracy z mediami, w tym z Europejskim Stowarzyszeniem Dziennikarzy Naukowych (EUSJA); kontaktw z Komitetem „Science in Society” Unii Europejskiej; wsppracy z centrami nauki; najciekawszych narodowych imprez - z Polski by to pokaz antropologiczny we Wrocawiu i Szkoa Biologii Molekularnej Festiwalu Nauki w Warszawie. Zaprezentowano stopie zaawansowania projektu oceny imprez naukowych w Europie oraz projekty imprez nowych czonkw EUSCEA.
Odbyy si take warsztaty na temat wsppracy z lokalnymi wadzami, o specyfice dziaa regionalnych i krajowych, a take o metodach dziaa z dziemi w wieku przedszkolnym.
Do Zarzdu EUSCEA zostali wybrani: Mikkel Bohm (Dania) - prezydent, Peter Rebernik (Austria) - sekretarz, Aleksandra Kubicz (Polska) - skarbnik i czonkowie: Jordi Mas (Hiszpania), Annette Smith (W. Brytania) i Anne Riise (Norwegia).
Za rok spotkanie EUSCEA odbdzie si w Reykjaviku.
Ju po zakoczeniu konferencji prof. Kubicz i prof. Fikus spotkay si z konsulem generalnym Polski w Barcelonie, pani Joann Kozisk-Frybes, w celu omwienia moliwoci wsppracy propagatorw nauki z Polski i Katalonii. Konsulat wspomoe take wspprac naukow midzy Polsk i Kataloni. W tych samych dniach wizytowa Barcelon prof. Micha Kleiber, minister nauki i informatyzacji, ktry z miejscowym ministrem odby rozmow na podobne tematy.
Magdalena Fikus
Badania naukowe
Zespoy z PAN oraz 15 wyszych uczelni bd uczestniczy w jednym z najwikszych przedsiwzi naukowych w badaniach Arktyki i Antarktyki - IV Midzynarodowym Roku Polarnym 2007/08. Rozpocznie si on
1 marca 2007, a zakoczy 1 marca 2009. Nawizuje on do 125. rocznicy I Roku Polarnego 1882/83, ktry zapocztkowa midzynarodow wspprac w badaniach polarnych. Gwnym celem IV Midzynarodowego Roku Polarnego bdzie zrozumienie roli obszarw polarnych w obecnych i przyszych zmianach globalnych rodowiska - od ewolucji litosfery a do zmian klimatu i biosfery. Tworzy si ju potne zaplecze badawcze. Amerykanie buduj lodow autostrad oraz lini wiatowodow ze swej bazy Mac Murdo do bieguna. Unia Europejska organizuje w centrum Antarktydy stacj naukow Concordia, w ktrej, obok bada polarnych, prowadzone bd treningi zag kosmicznych. Dobiega koca budowa supernowoczesnego statku badawczego Aurora Borealis. Bdzie to lodoamacz przystosowany do rejsw w Arktyce, wyposaony m.in. w urzdzenia do podmorskich wierce. Koszt przedsiwzicia wynosi 1 mld euro.
Polska wchodzi do tego programu z bogatymi tradycjami i znaczcym dorobkiem w badaniach polarnych. W ramach IV MRP bdzie to uczestnictwo w realizacji wielu projektw badawczych w Antarktyce i Arktyce oraz duego projektu zamawianego przez Ministerstwo Nauki z udziaem wielu placwek naukowych skupionych wok dwch gwnych instytutw koordynujcych badania polarne: Zakadu Biologii Antarktyki PAN i stacji Arctowskiego na Wyspie Krla Jerzego oraz Instytutu Geofizyki PAN i stacji Hornsund na Spitsbergenie.
Priorytety badawcze IV Midzynarodowego Roku Polarnego to: 1) Okrelenie aktualnego stanu rodowiska obszarw polarnych poprzez ilociow ocen jego przestrzennej i czasowej zmiennoci. Dotyczy to elementw zarwno fizycznych i biologicznych, jak i socjalnych, gdy obszary polarne charakteryzuje rosnce znaczenie ekonomiczne i polityczne. 2) Ocena i zrozumienie przeszych i obecnych zmian rodowiskowych w rejonach polarnych w celu ich lepszego przewidywania. Bd to badania paleoklimatu i wspczesnych zmian klimatycznych, wiecznej zmarzliny, dziury ozonowej, gazw cieplarnianych, aerozoli oraz cyklw hydrologicznych w Arktyce na morzach antarktycznych. 3) Badania zwizkw procesw fizycznych, biologicznych i socjalnych pomidzy obszarami polarnymi a reszt wiata - w tym udoskonalanie obserwacji meteorologicznych. 4) Badania nieznanych nauce zjawisk w rejonach polarnych: penetracji podlodowych jezior Antarktydy, bada biologicznych i geofizycznych grzbietu Gakkela, zastosowanie szybkich wierce, uycie robotw do podwodnych obserwacji, stworzenie sieci hydrofonw oraz rozwj bada genetycznych. 5) Wykorzystanie obszarw polarnych jako platformy do bada i obserwacji wewntrznego jdra Ziemi, jej pola magnetycznego, geoprzestrzeni, Soca i jego otoczenia.
W I Midzynarodowym Roku Polarnym 1882/83 z udziaem 12 pastw zorganizowano 13 ekspedycji do Arktyki i 2 do Antarktyki. W badaniach uczestniczyli take Polacy - cho Polska nie istniaa wtedy jako pastwo - w ramach ekspedycji: rosyjskich, amerykaskich, szwedzkiej, austriackiej. W II Midzynarodowym Roku Polarnym 1932/33 uczestniczyy 44 pastwa, ktre zorganizoway 22 wyprawy i uruchomiy 100 stacji polarnych. Samodzielne badania rozpocza Polska, wysyajc ekspedycj na Wysp Niedwiedzi. III Rok Polarny zorganizowano pod zmienion nazw jako III Midzynarodowy Rok Geofizyczny 1957/58. Bray w nim udzia 64 pastwa, a Polska otworzya sezonow stacj na Spitsbergenie.
Andrzej Markert