)
Czowieku pocztku XXI wieku, ile rewolucyjnych odkry jeszcze przed tob? Ktry szczebel zajmujesz na drabinie postpu? Dokd zmierza nauka, na jakim jest obecnie etapie? - to stae motywy przewijajce si w ksice Barrowa.
Dzieo jest dalekie od nucych podrcznikw fizyki, naszpikowanych mudnymi wywodami, zraajcymi sw zawioci. Nie jest ono bowiem beznamitnym wypisem praw i prawd, regu i twierdze, ale ekscytujc opowieci o rzeczywistoci pozornie dobrze nam znanej. Pozornie, bo faktycznie niewiele wiadomo na pewno. W kadym razie nie tak wiele, jak pragnliby wiedzie ludzie nauki. Hamulcem s dla nich nie tylko ograniczenia finansowe, ale przede wszystkim uomno wpisana w natur czowieczestwa, nie pozwalajca na wyjrzenie poza intrygujce horyzonty. Granice poznania wszechwiata s sol w oku fizykw, matematykw, astronomw, a zwaszcza kosmologw. Niemono ich przekroczenia ju w XIX wieku staa si przyczyn goszenia przesanek o kresie nauki w ogle. Do dzi fascynujcy, bdcy najmielszym wyzwaniem wszechwiat pozosta niezbadany. Niemoliwe jest ustalenie tego, czy kiedykolwiek mia swj pocztek, czy jest skoczony, otwarty czy zamknity. Wedug Barrowa, najprawdopodobniej yjemy w rozszerzajcym si bblu, nie mogc dociec, czy za jego horyzontem istnieje nieskoczony wszechwiat. Co wicej, naley take bezpowrotnie poegna si z myl o poznaniu innych wiatw.
Przemieszczanie si w czasie, by zapobiec wydarzeniom, ktre rozegray si w przeszoci, a miay niepodane nastpstwa, lub podr w przeszo, by zabi swego przodka - to „paradoks dziadka”, ktremu Barrow powica wiele uwagi. Poza tym opisuje paradoksy kamcy, kumulujcej si audiencji, paradoks wzrokowy czy lingwistyczny, prowadzc zajmujce rozwaania, zmuszajc czytelnika do zastanowienia si nad kwestiami, ktrych, by moe, sam nigdy by nie podj. Niejednokrotnie s to bowiem wydarzenia i zjawiska tak banalne, e wydawayby si niegodne bliszego poznania. Autor z pasj wykazuje, e jest przeciwnie.
„Ile odkry jest jeszcze przed nami? Czy postp techniczny jest nieunikniony (albo zawsze podany)? Czy nauka zawsze powoduje wasny zgon? Czy Gdel utrudnia fizyk?” Oto jedynie wybrane podrozdziay z blisko siedemdziesiciu oferowanych przez wybitnego kosmologa i astronoma. Co budzi podziw, kady z nich poprzedzony jest celnym aforyzmem bd cytatem, harmonijnie wspgrajcym z treci.
Imponujcy jest dobr niekonwencjonalnych rodkw, jakimi posuguje si autor, zmierzajc do wyjanienia skomplikowanych kosmologicznych, astronomicznych czy fizycznych problemw. Opisujc dzieje danego zjawiska, nie poprzestaje na nakreleniu jego rozlegego rysu historycznego. Dodatkowo obrazuje swj wywd scenami wyjtymi z mitw greckich, tudzie tradycji judeochrzecijaskiej, siga do pism staroytnych i pniejszych mylicieli. Na kartach jednej ksiki zagadnienia dotyczce antygrawitacji, inteligencji pozaziemskiej, podry w czasie czy Teorii Wszystkiego przeplataj si z nazwiskami Diderota, Nietzschego, Borgesa czy Spinozy. Wszystko to ukada si w kompozycj dalek od chaosu, spjn i przekonujc. To swoicie erudycyjny popis, raczej oscylujcy w granicach eseju ni dziea stricte popularnonaukowego. Niemoliwe, by kogo nie zainteresowa ten bezkres naukowych i pisarskich moliwoci.
Anna Zieliska
John D. Barrow, Kres moliwoci? Granice poznania i poznanie granic, tum. Hanna Turczyn-Zalewska, Wydawnictwo prszyski i S-ka, Warszawa 2005, seria: Na ciekach Nauki.
)
Na ksigarskich pkach roi si od biografii bardziej lub mniej znanych postaci. Bodanisowi przyszo na myl, by napisa biografi... rwnania. Najsynniejszego na wiecie, dodajmy.
Dlaczego akurat biografi? Historia rwnania, ktre od momentu zdefiniowania yje niejako swoim yciem, to powikane nierzadko losy wielu naukowcw. Faraday, Maxwell, Roemer i jeszcze wielu innych, niekoniecznie bezporednio, dooyo swoj cegiek do odkrycia Einsteina. Niemiecki fizyk mia w zasadzie najatwiejsze zadanie - poczy to wszystko w cao. Ale, jak wynika z opowieci Bodanisa, dotarcie do istoty rwnania nie byo wcale takie proste.
Poza wszystkim autor stosuje te schemat, jakim zwyko si pisa biografi. Rozpoczyna od „narodzin”, wyjaniajc znaczenie i pochodzenie kadego elementu rwnania, nie pomijajc wydawaoby si bahych: znaku rwnoci czy kwadratu prdkoci wiata. Pisze o „latach modoci” rzeczonego wzoru, czyli jego rozwoju, a do postaci, w jakiej pamita go kady ucze szkoy podstawowej. Koczy swoj opowie okresem „dojrzaoci”, czyli prbami przekucia teorii w praktyk. Zjawiska opisywane rwnaniem E=mc2 wykorzystuje si dzi w urzdzeniach medycznych, telewizorach, a nawet czujnikach dymu.
A jeszcze sto lat temu, gdy Einstein przedstawi swoje odkrycie, cakowicie je zignorowano. „Ludzie yli bowiem w wiecie, w ktrym masa cia w ruchu jest staa, a czas pynie jednostajnie”. Nikomu nie przeszo przez myl, by energi i mas uczyni zalenymi od siebie. Wszystko byo proste, atwe i zgodne z matematycznymi reguami. Ale nie dla pracownika biura patentowego w Bernie. On widzia wszechwiat inaczej. Jego teoria przewracaa do gry nogami panujcy porzdek. Porzdek w duym stopniu uksztatowany tyle przez nauk, co i... religi. Rewizji tych pogldw, co zrozumiae, mg dokona jedynie prawdziwy autorytet. I czy pozostajcy w naszych wyobraeniach wizerunek Einsteina z wybauszonymi oczyma, rozwichrzonymi wosami i wystawionym jzykiem, pasowa do tej roli? wiat bywa czasem bardzo przewrotny.
Trudno zatem si dziwi, e pocztkowo rewelacje Einsteina przyjto, ogldnie mwic, z rezerw. Tak podchodzi do nich te sam odkrywca. Ale nie ze wzgldu na meritum, lecz... nazw. „Nie przepada za okreleniem teoria wzgldnoci. Jego zdaniem, byo to przyczyn niewaciwych skojarze, sugerujc, e wszystko jest moliwe, a niczego nie mona przewidzie. Tymczasem, z teorii wzgldnoci wynikaj bardzo cise przewidywania”.
Gdy po raz pierwszy na forum publicznym przedstawiano szczegy rewolucyjnej teorii, na sesj naukow w Londynie „New York Times” wysa dziennikarza piszcego na co dzie o... golfie. Pismak niewiele zrozumia, niejako wic na swoje usprawiedliwienie artyku opatrzy tytuem Ksiga dla dwunastu mdrcw. Tylko tylu ludzi na caym wiecie moe j zrozumie. „I cho adnej ksigi, czy nawet ksiki nie byo, a wikszo fizykw i astronomw bez wikszego wysiku zrozumiaa istot odkrycia, to puszczona w obieg opinia, e teoria jest niezrozumiaa, pozostaa do dzi”. Swoj drog, trzeba przyzna, e niewiele te zmieniy si kanony dziennikarstwa...
Doda wypada, e teoria, skdind sensowna i logiczna, potrzebowaa empirycznej weryfikacji. Prbowano na rne sposoby. Nawet sam Einstein, ktremu zreszt znacznie wicej splendoru przyniosa odkryta w 1907 roku oglna teoria wzgldnoci, nie mg si spodziewa, e powstay ogromnym wysikiem intelektualnym prosty wzr posuy ponad 30 lat pniej do opisania zjawisk, po ktrych wiat nigdy nie bdzie ju taki sam.
(karma)
David Bodanis, E=mc2. Historia najsynniejszego rwnania wiata, tum. Piotr Amsterdamski, Wydawnictwo CiS, Warszawa 2005, seria: Fakty i Hipotezy.
)
Czczony jako czoowy ideolog komunizmu Karol Marks chwali si arystokratycznym pochodzeniem ony i nigdy nie podj staej pracy. Przez politycznych przeciwnikw uwaany za potwora i despot, wstydzi si w towarzystwie kobiet uywa dosadniejszych okrele. Biedak, ktry yjc za pienidze poyczane od przyjaci i znajomych wydawa przyjcia dla dorastajcych crek. Zagadnity o rwny dostp do dbr odpowiada: „Tak, to nastpi, ale wtedy nie powinno nas ju tu by”. Najbardziej przeraajca i kontrowersyjna posta Europy, a zarazem czuy i konserwatywny ojciec. Jaki by naprawd?
Odpowied na to pytanie nie jest jednoznaczna. Nie mona bowiem tak barwnej postaci sprowadzi jedynie do wizerunku „ojca ideologii dcej do wyzwolenia uciskanej klasy robotniczej” bd, jak to czyniono po drugiej stronie barykady, wcielonego za. Oba te wizerunki nie tylko s nieprawdziwe i tendencyjne, ale jednoczenie pozbawiaj go czowieczestwa. A t wanie cech uchwyci w swojej biografii Wheen. Jego Marks nie jest tylko ideologiem, ktry cay wolny czas powica swoim dzieom majcym zmieni wiat (niezalenie od tego, czy wielbiono go, czy potpiano, tak wanie by przedstawiany w wikszoci dotychczasowych biografii). Jest czowiekiem, ktry ma jak najbardziej trywialne problemy: skd wzi pienidze na zapacenie czynszu i rachunku u piekarza, jak pozby si wrzodw utrudniajcych siedzenie przy biurku, czy wreszcie - jak skoni Engelsa do udzielenia kolejnej, jak zwykle bezzwrotnej, poyczki.
Marks urodzi si w Trewirze w rodzinie ydowskiej, ale za yda nigdy si nie uwaa. Ju w wieku 17 lat zadziwi otoczenie mia prac maturaln, w ktrej twierdzi, e dobro ludzkoci osign mona przez doskonao jednostki. Pomimo pragnie rodzicw nie skoczy prawa, bardziej interesowaa go filozofia. Wielbi Szekspira, Sterne.a i Goethego, sam te prbowa si w literaturze. Zakochany w starszej o cztery lata baronwnie von Westphalen, zdoby nie tylko jej serce i rk, ale i, co byo duo trudniejsze, bogosawiestwo oraz... pienidze jej rodzicw. Wsppracowa z kilkunastoma gazetami, z ktrych niewiele ukazywao si duej ni kilka miesicy. Niemile widziany we Francji, Holandii i Prusach, w Anglii, pomimo ostrzee pruskich szpiegw, stale lekcewaony przez wadze jako mao niebezpieczny, bo jak stwierdzia angielska policja: „mwienie o midzynarodowym buncie robotnikw, to nie dowd chci obalenia krlowej”. Uwielbia wyzywa na pojedynki, ale tylko tych, o ktrych wiedzia, e wyzwania nie przyjm. Czuy ojciec, ktry umia z dziemi rozmawia i wietnie suy im w zabawach za wierzchowca, ale nie umia zdoby pienidzy na ich utrzymanie. Marnowa czas i talent na polemiki z dziennikarzami, a jednoczenie przez cae ycie nie przesta by wielkim teoretykiem komunizmu.
„Widmo kry po Europie - widmo komunizmu” - tak zaczyna si jedna z najbardziej znanych prac Karola Marksa - Manifest Partii Komunistycznej. Zdanie to, podobnie jak pochodzce z Przyczynku do krytyki heglowskiej filozofii prawa twierdzenie, e „religia jest opium ludu”, jest jednym z najczciej cytowanych i... najbardziej wypaczanych hase w historii ludzkoci. W swoim Kapitale Marks przepowiedzia istnienie wielkich korporacji, takich jak Microsoft. Geniusz filozofii i ekonomii, nie radzi sobie jednak z gospodarowaniem zasobami pieninymi wasnej rodziny. Marks - czowiek, ktrego po lekturze biografii Wheena daje si zwyczajnie lubi.
Anna Matraszek
Francis Wheen, Karol Marks. Biografia, tum. Dominika Cielak, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2005, seria: Fortuna i Fatum.
)
Wiemy, kim by Jan Heweliusz, Wilhelm G. Leibniz, Athanazy Kircher, ale niewielu Polakw syszao o Adamie Adamandym Kochaskim. Jego nazwisko znane jest lepiej na Zachodzie, gwnie jako matematyka, filozofa i konstruktora zegarw. Ale to nie wszystkie dziedziny zainteresowa polskiego uczonego; gdy czytaam ksik ks. Lisiaka, w pewnym momencie pomylaam, e autor chyba przesadzi z liczb opisw dziedzin nauki, ktrymi si Kochaski zajmowa (oprcz wymienionych wczeniej): astronomia, nauki techniczne, alchemia, jzykoznawstwo, historia, geografia, estetyka, prawo natury i etyka, chemia, geologia... Nawet wiersze pisa! Nie za duo, jak na jednego czowieka? Ale rzeczywicie, Kochaski by prawdziwym czowiekiem renesansu. Doskonale wida to w korespondencji z innymi uczonymi, ktra jest najpeniejszym rdem wiedzy o jego dziaalnoci.
Nie wyda zbyt wielu prac naukowych, cigle je udoskonala i liczy na peniejsze wyjanienie problemw, ktrymi si zajmowa. Dy do udoskonalenia mechanizmu zegara, pracowa nad konstrukcj perpetuum mobile, tworzy kwadraty i szeciany magiczne, szuka dowodu na ruch Ziemi i poznawa kultur Chin. Tylko teologi, jak na jezuit, niewiele si zajmowa. Uwaa, e nauka nie powinna nosi znamion religijnych. Korespondowa gwnie z protestantami: Leibnizem, Andreasem Mllerem, Heweliuszem i Kirchem. Autor ksiki zwraca uwag, e w korespondencji tej nie ma polemiki religijnej, atakw czy dumy z wasnego wyznania. Tylko w jednym licie do Heweliusza potpi Lutra i Kalwina jako „antychrystw”, a poar domu Heweliusza okreli jako specjalne upomnienie od Boga.
Inni jezuici krytykowali go czsto za uchylanie si od kaza i pracy duszpasterskiej. Dla niego waniejsza bya nauka. Pocztkowo pracowa w Pradze, gdzie mia najlepsze warunki do rozwijania swoich zainteresowa, ale (mimo jego stara, by zmieni decyzj przeoonych) przeniesiono go najpierw do Oomuca, a potem do Wrocawia. Na prob Jana III Sobieskiego trafi w kocu na dwr krlewski, gdzie ksztaci najstarszego ksicia, Jakuba. Znany jest jako nadworny matematyk i, z racji dbania o powikszanie krlewskiego zbioru ksiek, bibliotekarz krla. Kochaski mia duy wkad w opracowanie wielu elementw artystycznego wyposaenia paacu w Wilanowie - suy swoj wiedz o symbolice, emblematyce, ikonografii i mitologii, znajomoci woskich i czeskich paacw ksicych i cesarskich.
Ks. Lisiak w jednym z rozdziaw ksiki opisuje Kochaskiego jako „zaciekawionego” filozofa. Zalicza go do przedstawicieli tzw. nurtu philosophia curiosa - filozofii zajmujcej, interesujcej, dociekliwej - ciekawej. Zdaniem autora, poszukiwanie przyczyn byo przewodni myl docieka i bada Kochaskiego, a sowo curiosis bardzo czsto powtarzao si w listach i pracach jezuity.
Ksika jednak nie jest tylko biografi Adama Kochaskiego, to rwnie, jak zaznaczono w tytule, studium z dziejw filozofii i nauki czasw, w ktrych y uczony. Opisujc kolejne dziedziny, ktrymi zajmowa si Kochaski, autor przedstawia stan wiedzy na ich temat, a take krtkie biografie innych uczonych baroku, z ktrymi zetkn si jezuita. Szkoda, e w ksice jest mao przetumaczonych z aciny listw, korespondencja jest najczciej tylko omawiana. Ale rozumiem, e chcc wszystko cytowa, autor musiaby wyda kilka tomw. A listy opublikowane s w oddzielnych pracach.
JZJ
Bogdan Lisiak, Adam Adamandy Kochaski (1631-1700). Studium z dziejw filozofii i nauki w Polsce XVII wieku, wyd. wam, wysza szkoa filozoficzno-pedagogiczna „Ignatianum”, Krakw 2005, seria: Studia i Materiay do Dziejw Jezuitw Polskich.
)
Czy ksika powicona produkowanemu w latach 1953-83 popularnemu samochodowi syrena moe zainteresowa kogo wicej ni tylko historyka techniki czy przemysu? Zapewne wdzicznymi odbiorcami oka si take entuzjaci, uczestnicy zlotw, rajdw i posiadacze tego „kultowego” samochodu z okresu PRL, niezraeni bynajmniej faktem, e w gruncie rzeczy s wacicielami gigantycznej skarbonki. Takim zapalecom ksik t mona miao poleci, da w prezencie albo po prostu odda, jeli na skutek niejasnego zbiegu okolicznoci znalaza si na naszej pce. To znaczy na pce tych wszystkich, ktrzy na brzmienie sowa „syrena” (nie daj Boe „syrena sport”, pono najwiksza legenda polskiej motoryzacji, ale i stracona nadzieja na „motoryzacyjn potg nad Wis”) potrafi okaza wzgldny spokj, a nawet lekkie zobojtnienie.
Niemniej jednak motoryzacja i jej upowszechnianie si w Polsce prawdopodobnie bd stanowiy fascynujcy temat dla hobbysty czy historyka dziejw spoecznych. Mrawski pisze we wstpie, e wybr syreny nie by przypadkowy. W gr przecie mogy wchodzi takie samochody jak warszawa, fiat 125 p i polonez, produkowane rwnie w okresie Peerelu. Jednak te pojazdy byy samochodami klasy wyszej i na wczesne czasy stanowiy niewtpliwy luksus dla nielicznych. Do samochodw popularnych mona byo zaliczy dwa: syren i fiata 126 p. Ale zrozumienie fenomenu „malucha”, zdaniem autora, nie jest moliwe bez uprzedniej analizy czasw wczeniejszych, a zatem czasw okresu dominacji syrenki i caej historii tego samochodu, ktr rzeczywicie, i to do dokadnie, poznajemy podczas lektury ksiki.
Po zakoczeniu wojny jedynymi samochodami osobowymi na ziemiach polskich byy pojazdy poniemieckie, ewentualnie pochodzce z demobilu armii alianckich. Nie byo zatem specjalnie w czym wybiera, a ponadto zdecydowana wikszo tych samochodw i tak trafiaa do pastwowych urzdw, partii i rnych instytucji publicznych. W systemie socjalistycznym gwnym celem i zadaniem planowanego postpu technicznego miao by upowszechnienie najnowszych osigni cywilizacyjnych wrd „mas ludowych”. Tote w maju 1953 KC PZPR podj uchwa, e naley zbudowa „popularny, oszczdzajcy czas rodek przewozu, (...), przeznaczony dla racjonalizatorw, przodownikw pracy, aktywistw, naukowcw, przodujcych przedstawicieli inteligencji”. W zwizku z tak jednoznaczn wol partii ju w miesic pniej powstaa komrka projektowo-konstrukcyjna, ktra miaa wykona prototyp maolitraowego samochodu popularnego. Nie obyo si bez konfliktw wrd konstruktorw syreny (sama nazwa zostaa zaproponowana przez zaog FSO). Mrawski pisze, e najwiksz „koci niezgody” staa si koncepcja nadwozia. Jeden z gwnych inynierw chcia oprze j na technologii drewnianej, z wykorzystaniem drewnianego szkieletu pokrytego pilni i sklejk. Dla wielu innych technologia ta bya nie do przyjcia. Na amach „Motoru” pisano: „Na myl o tym, e moi szefowie chc FSO zmieni w gigantyczny tartak, dostaem uczulenia”. Ostatecznie jednak nadwozie wprowadzane do produkcji seryjnej byo konstrukcj cakowicie stalow. W prasie motoryzacyjnej zaczy ukazywa si entuzjastyczne recenzje autorstwa jeszcze wwczas nielicznych „wybracw losu”, czyli pierwszych posiadaczy samochodu. Potem zachwyt osab, cho trzeba przyzna, e prowizoryczna konstrukcja syreny, z ktr wadze nie wizay adnych planw na przyszo, przetrwaa wiele lat. Pocztkowo bya wyznacznikiem postpu i dobrej sytuacji materialnej waciciela, po latach - biedy i zacofania. Ale jedno nie ulega wtpliwoci, syrena staa si symbolem Peerelu. Pytanie tylko, czy to zaszczytne miano, czy bardziej powd do kpin?
Magorzata Paweczyk
Karol Jerzy Mrawski, Syrena. Samochd PRL, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2005, seria: W Krainie PRL.
)
Jest to propozycja serii PONS dla wszystkich chccych zapozna si lub powtrzy podstawowe zwroty, wyraenia, sownictwo i gramatyk jzyka angielskiego na poziomie A2. Poziom ten, zgodnie z europejskim systemem opisu ksztacenia jzykowego, odpowiada dawnemu poziomowi niszemu rednio zaawansowanemu (pre-intermediate lub elementary).
Autorzy kad duy nacisk na komunikacj, dlatego te materia jzykowy prezentuj poprzez konwersacje. Zestaw jest przeznaczony do samodzielnej nauki, std wszelkie pojawiajce si tu wiczenia s tak pomylane, aby mona byo rozwizywa je indywidualnie, nawet jeeli s to dialogi. Zadania do wykonania s rnorodne, np. testy luk, tumaczenia, dopasowywanie itp., co sprawia, e uczcy si nie jest znudzony nawet wiczeniami dotyczcymi gramatyki. Ponadto, co jest ogromnym uatwieniem dla pocztkujcych, wszelkie objanienia gramatyczne podane s w jzyku polskim, a wszystkie zamieszczone przykady tumaczone na jzyk polski. Dodatkowo, oprcz klucza do wicze, umieszczone s wskazwki uatwiajce samodzielne wykonanie zada. Cieszy te fakt, e autorzy wprowadzaj do kursu kontekst kulturowy, tak niezbdny do poprawnego stosowania jzyka. W zwizku z tym, e kurs ten nastawiony jest na wiczenie komunikacji, zawiera on mnstwo przydatnych zwrotw do uycia w codziennych konwersacjach, ale nie tylko: podaje take wzory prywatnej korespondencji i wiczenia doskonalce j. Podobnie jak przykady gramatyczne, wszystkie zwroty, wyraenia i sowa pojawiajce si w poszczeglnych lekcjach s tumaczone na jzyk polski.
Dodatkowym atutem tego zestawu jest to, e wszystkie dialogi i wyraenia s nagrane na pycie CD. Mona wic osuchiwa si z jzykiem do woli. Zachcaj do tego te specjalnie zaprojektowane wiczenia doskonalce rozumienie ze suchu oraz wymow, tak potrzebn do skutecznego komunikowania si. Uytkownicy tego zestawu maj szans zapozna si z obiema najpopularniejszymi odmianami wymowy: brytyjsk i amerykask. O iloci zawartego materiau do suchania wiadczy liczba towarzyszcych tak krtkiemu kursowi pyt. Jest ich a pi. Na dwu pierwszych nagrane s wszystkie dialogi i wiczenia wycznie w jzyku angielskim. Osobno mamy jeszcze dwie pyty ze sownictwem uytym w kursie, nagrane po angielsku i po polsku. Doczono take jedn pyt z materiaem powtrzeniowym zawierajcym wybrane dialogi i zwroty z polskim tumaczeniem. Pyty gwarantuj wysok jako nagra, a dziki coraz powszechniej uywanym odtwarzaczom mona szlifowa angielski w drodze do pracy, szkoy lub na spacerze. Ponadto dialogi na pytach nagrane s w wolnym, dostosowanym do poziomu suchacza tempie, co znacznie uatwia pocztkujcemu rozumienie i powtarzanie zwrotw.
wiczenie poszczeglnych elementw jzyka umoliwia podrcznik zawierajcy 16 uoonych tematycznie lekcji i 4 powtrzenia. Kada lekcja podzielona jest na 4 czci: pierwsza wprowadza temat i zwizane z nim podstawowe sownictwo, druga umoliwia wiczenie rozumienia ze suchu i poprawnej wymowy, trzecia daje moliwo zastosowania i utrwalenia poznanych wyrae, zwrotw i gramatyki, czwarta natomiast zawiera informacje dotyczce kultury anglosaskiej lub wiczenia. Zamieszczone w podrczniku powtrki sprawdzaj umiejtno uycia jzyka w rnych sytuacjach ycia codziennego, pozwalaj przyjrze si jeszcze raz zagadnieniom gramatycznym, utrwalaj poznane zwroty i wyraenia oraz, na co warto zwrci uwag, doskonal poprawn wymow zarwno brytyjsk, jak i amerykask.
Iwona Filip
Kate Tranter, Simone Dias, Claudia Heidieker, Angielski. Ekspresowy kurs dla pocztkujcych, tum. Aleksandra Powalska, Wydawnictwo LektorKlett, Pozna 2004, seria: PONS.