W dniach 16−17 wrzenia 2005 odbya si w Biaymstoku i Eku midzynarodowa konferencja Prywatne szkolnictwo wysze w Europie – stan i perspektywy rozwoju, organizowana przez Konferencj Rektorw Uczelni Niepastwowych oraz Stowarzyszenie Prywatnych Szk Wyszych w Niemczech. W Radzie Naukowej konferencji znaleli si m.in. prof. dr Richard Merk, reprezentujcy niemieckie Stowarzyszenie oraz prof. dr hab. Jzef Szabowski, przewodniczcy KRUN.
Idea konferencji zrodzia si podczas spotkania przewodniczcego KRUN z czonkami prezydium Stowarzyszenia Prywatnych Szk Wyszych w Niemczech w padzierniku 2004 roku. Celem konferencji byo przedstawienie problemw zwizanych z rozwojem szkolnictwa prywatnego przez przedstawicieli instytucji szkolnictwa wyszego poszczeglnych krajw europejskich oraz okrelenie czynnikw, ktre bd sprzyjay dalszemu rozwojowi wyszych szk prywatnych.
Uczestnikami konferencji byli przewodniczcy krajowych konferencji rektorw uczelni prywatnych lub przewodniczcy stowarzysze, ich zastpcy, czonkowie zarzdw, a take rektorzy uczelni prywatnych, nie bdcy czonkami zarzdw stowarzysze. Reprezentowali oni nastpujce kraje: Niemcy, Litw, otw, Estoni, Rosj, Ukrain, Bugari, Czechy, Wielk Brytani, Norwegi oraz Portugali. Na konferencj zaproszeni zostali rwnie przedstawiciele ministerstw edukacji z poszczeglnych krajw europejskich. Mirosaw Sawicki, minister edukacji narodowej i sportu, oraz Daiva Vipartiene, przedstawiciel Ministerstwa Edukacji i Nauki Litwy, razem z prof. Jzefem Szabowskim oraz prof. Richardem Merkiem, a take przedstawicielami wadz lokalnych wojewdztwa podlaskiego, dokonali uroczystego otwarcia konferencji.
Przedmiotem dwudniowych obrad byy warunki tworzenia i rozwoju uczelni prywatnych w poszczeglnych pastwach europejskich. Pord dyskutowanych problemw znalazy si m.in.: warunki uzyskiwania uprawnie do nadawania stopnia naukowego doktora oraz doktora habilitowanego, standardy nauczania dla poszczeglnych stopni ksztacenia szk pastwowych i prywatnych oraz jako procesu dydaktycznego, a take zakres pomocy materialnej dla studentw z budetu pastwa. Cay zakres tematyczny konferencji zostanie przedstawiony w przygotowywanej do druku monografii na temat warunkw funkcjonowania szk prywatnych w Europie.
Publikacja zostanie przekazana szerokim krgom zainteresowanym szkolnictwem wyszym, a w szczeglnoci krajowym ministerstwom edukacji, narodowym parlamentom, odpowiednim agendom Unii Europejskiej, a take konferencjom czy stowarzyszeniom rektorw oraz uczelniom prywatnym. Nakad materiaw z konferencji wyniesie kilka tysicy egzemplarzy.
Szkolnictwo niepastwowe w Europie jest stosunkowo sabo rozwinite w porwnaniu np. ze Stanami Zjednoczonymi. Dominuje tradycyjny model szkolnictwa pastwowego, co gorsze – z wielu wypowiedzi wynikao, e zwaszcza wielkie uczelnie pastwowe znajduj si w opozycji do sektora prywatnego. W mediach bardzo czsto czytamy i syszymy wypowiedzi znanych przedstawicieli szk pastwowych, ktrzy nie szczdz sw krytyki pod adresem uczelni niepastwowych. Wymienia si horendalne zarobki w uczelniach niepastwowych, mwi si, e szkoy niepastwowe powstay dla zysku, e profesorowie pracuj na duej liczbie etatw, pomimo tego, e do minimum kadrowego profesor moe by zaliczany najwyej w dwch uczelniach.
Przecitnie uczelnie niepastwowe pracuj w o wiele trudniejszych warunkach ni uczelnie pastwowe. Funkcjonuj od niedawna i pomimo skromnych rodkw finansowych stworzyy nowoczesn baz naukow i dydaktyczn. Trzeba podkreli, e na rozwj uczelni pastwowych, zwaszcza tych najstarszych, podatnicy oyli swoje rodki finansowe przez stulecia.
Stosunek rzdw krajw europejskich jest zrnicowany. W niektrych krajach, np. na Biaorusi, dziaalno uczelni jest opodatkowana, a w innych uczelnie niepastwowe otrzymuj dotacje na zmniejszenie czesnego.
Naley podkreli, e w Stanach Zjednoczonych najbardziej znane uczelnie to uczelnie prywatne, a jednoczenie kraj ten charakteryzuje si najwysz innowacyjnoci gospodarki. W konkluzji postanowiono doprowadzi do powstania europejskiego stowarzyszenia uczelni (prywatnych). Czonkami tego stowarzyszenia bd konferencje i stowarzyszenia rektorw, a take poszczeglne uczelnie. Konferencje krajowych stowarzysze rektorw uczelni niepastwowych bd miay charakter cykliczny i bd odbyway si w kolejnych krajach. Nie jest wykluczone, e konferencja w roku 2006 zostanie zorganizowana w Pradze.
Dobrze by byo, aby siedziba europejskiego stowarzyszenia uczelni niepastwowych znalaza si w stolicy naszego kraju, poniewa KRUN odegraa zasadnicz rol w podjciu dziaa majcych na celu integracj i rozwj szkolnictwa prywatnego w Europie.
W najbliszym okresie zostanie przygotowany projekt statutu europejskiego stowarzyszenia uczelni niepastwowych, zostanie zaproponowana struktura organizacyjna stowarzyszenia, jego siedziba. Statut zostanie poddany konsultacjom, a nastpnie bd zebrane deklaracje czonkowskie i zostanie wybrany zarzd oraz podjte decyzje co do rejestracji stowarzyszenia.