W majowym numerze „Forum Akademickiego” opublikowaem artyku Recenzja plagiatowej habilitacji, gdzie podaem, z czyich prac przepisa habilitacj z pedagogiki dr Henryk Budze, byy prodziekan Wydziau Pedagogicznego Politechniki Radomskiej, dzi profesor uczelniany Akademii witokrzyskiej w Kielcach. Wynikiem tego by obszerny list recenzenta tego dziea, prof. dr. hab. Wodzimierza Biaczyka z Akademii Rolniczej we Wrocawiu, wydrukowany w numerze wrzeniowym (9/2005) „FA” wraz z moim komentarzem. Wspomniaem w nim, e w Nitrze byy obronione DWIE nierzetelne habilitacje z Radomia.
Obecnie chciabym bliej opisa, jak wygldaa ta druga habilitacja z pedagogiki, ktr rwnie podj si zrecenzowa prof. Biaczyk, specjalizujcy si w mechanizacji rolnictwa. Obroniono j w tym samym czasie, co habilitacj dr. Budzenia na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu im. Konstantyna Filozofa w Nitrze.
Jej autorem jest dr Andrzej Somka, obecnie profesor uczelniany Politechniki Radomskiej. Urodzony w 1945 roku, po skoczeniu policealnych studiw pedagogicznych prac rozpocz w 1967 w Szkole Podstawowej nr 33 w Radomiu. W roku 1972 przeszed do II Liceum Oglnoksztaccego i uzupeni wieczorowo wyksztacenie w Wyszej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. Nastpnie w 1980 roku podj prac w Zespole Szk Zawodowych Zakadw Metalowych „Walter”, gdzie zosta zastpc dyrektora. Od wrzenia 1984 do padziernika 1990 pracowa w resortowym Instytucie Ksztacenia Nauczycieli w Radomiu. W 1990 przeszed do Politechniki Radomskiej, do zakadu prof. Kazimierskiego, na etat starszego wykadowcy.
Po omiu latach, w lipcu 1998, doktoryzowa si w Instytucie Bada Edukacyjnych w Warszawie na podstawie pracy Rozwizywanie zada a rozwijanie samodzielnoci w dziaaniach technicznych uczniw szk podstawowych. Promotorem by prof. Wacaw Kazimierski, a recenzentami: prof. Stefan Micha Kwiatkowski i prof. dr hab. Franciszek Szlosek. Praca ta zostaa wydana drukiem w roku 2000, w serii Monografie Politechniki Radomskiej pod nr 47. Ciekawe jest, e autor nie podaje w niej ani jednej wasnej pozycji bibliograficznej. Brak te jest informacji, w jakim okresie i w jakich szkoach zostay przeprowadzone opisywane badania.
Ju po dwch latach, 26 wrzenia 2000, dr Somka zoy podanie do dziekana Wydziau Nauczycielskiego prof. Aleksandra Olszewskiego o wyraenie zgody na przeprowadzenie przewodu habilitacyjnego z zakresu dydaktyki techniki w Uniwersytecie Mateja Bela w Baskiej Bystrzycy w Sowacji, argumentujc, i w polskich uczelniach nie ma moliwoci habilitowania si z tego zakresu. Jednoczenie przyszy habilitant informowa, e wanie wydaje monografi Rozwizywanie zada a rozwijanie samodzielnoci w dziaalnoci technicznej uczniw, ktrej recenzentami s prof. Stanisaw Kaczor i prof. Ryszard Parzcki. Podaniu nie towarzyszy wykaz dorobku naukowego po doktoracie i dr Somka nie wspomnia, i ta monografia to wersja jego pracy doktorskiej. Dziekan wyrazi zgod prawdopodobnie dlatego, e w tym czasie wanie nagle zmar prof. Wacaw Kazimierski i bez samodzielnych pracownikw naukowych Katedrze Wychowania Technicznego grozio zamknicie, co mogo pocign utrat praw ksztacenia studentw na kierunku nauczycielskim.
Jednak dr. Somce 158-stronicowej pracy habilitacyjnej (ktr w serii Monografie nr 50 wydaa Politechnika Radomska jako: Kontrola i ocena osigni uczniw a rozwijanie samodzielnoci) nie udao si z przyczyn formalnych przedstawi w Baskiej Bystrzycy. Trzeba powiedzie, e praca ta w olbrzymiej czci stanowi przeniesiony materia z pracy doktorskiej. W maju 2001 na pomoc przyszed prof. Henryk Bednarski, ktry uruchomi swoje kontakty w Nitrze. Do tamtejszego Uniwersytetu im. Konstantyna Filozofa pojechaa razem z nim forpoczta „radomskiej druyny” - dr Budze i dr Somka.
„Nowa” praca habilitacyjna dr. Somki (Rozwijanie samodzielnoci poprzez zadania wspomagane zestawem kart dydaktycznych, Radom, 2003, Monografie 58) to znowu leciutko „przenicowana” praca doktorska. Dodano nowy rozdzia dotyczcy przegldu literatury, uzupeniono kocowy spis literatury o 17 pozycji bibliograficznych autora oraz w zaczniku czciowo unowoczeniono karty dydaktyczne, dodajc kilka nowych tematw, w tym na przykad telefon komrkowy. Nadal zostay tematy z przyrzdw pomiarowych (np. miernika napicia prdu oraz schematu tranzystora), jak rwnie metodyka, wyniki oraz dyskusja, ktre byy trzonem doktoratu. Sowem - jest to bezprecedensowy autoplagiat pracy doktorskiej!
Z 17 prac autora wikszo wydrukowano w Radomiu, na tak zwanym politechnicznym podwrku, jako materiay z konferencji odbytych gwnie w 2000 i 2001 roku. Tylko dwie prace byy umieszczone w wydawnictwie uniwersyteckim Mateja Beli. adnej nie wydrukowano w normalnym czasopimie pedagogicznym, gdzie maszynopisy s recenzowane przez znanych i powaanych polskich pedagogw. Czyli w Polsce publikacje te nie nadaway si, aby je okreli jako „znaczny dorobek naukowy do habilitacji”.
Recenzentami habilitacji byli: prof. Jan Stoffa, prof. Petr Skocovsky i prof. Wodzimierz Biaczyk. Ten ostatni w swej 7-stronicowej recenzji stwierdzi, e „rozprawa habilitacyjna dr. Andrzeja Somki stanowi wyczerpujce opracowanie wanego problemu naukowego”, jednoczenie podkrelajc troszk dalej, e nie wiadomo, „czy metodyka, zgodnie z ktr autor przeprowadzi cay eksperyment, a w szczeglnoci przeprowadzi ocen uzyskanych wynikw, jest metodyk autorsk czy te zapoyczon u innych badaczy” (w pracy brak okrelenia CZASU i MIEJSCA przeprowadzenia eksperymentu - MW). „Moim zdaniem, wanie analizie wynikw bada autor powici najmniej uwagi, przez co recenzowana praca wiele stracia” - pisze dalej autor recenzji. Pomimo „tych kilku krytycznych uwag”, po zapoznaniu si z rozpraw habilitacyjn prof. Biaczyk uzna, e habilitant posiada kwalifikacje do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w zakresie technologii ksztacenia.
Po obronie 12 grudnia 2001 i zatwierdzeniu jego docentury przez wadze Uniwersytetu im. Konstantyna Filozofa w Nitrze, dr Somka przedstawi stosowny dokument (dekret nr 008-PF-02 z 1 stycznia 2002) polskiemu ministrowi edukacji i dr Krystyna ybacka wydaa mu 6 maja 2003 zawiadczenie nostryfikujce, e sowacki dyplom docenta jest rwnoznaczny ze stopniem doktora habilitowanego.
W jaki czas potem dr hab. Andrzej Somka uzyska stanowisko profesora uczelnianego Politechniki Radomskiej i od dobrych paru lat kieruje Katedr Wychowania Technicznego.
ycz Mu dalszych sukcesw. Mam nadziej, e gdy pod Jego promotorstwem zostan obronione dwa obecnie prowadzone doktoraty w Uniwersytecie Mateja Bela w Baskiej Bystrzycy w Sowacji (doktorantami z Radomia s: mgr Justyna Gorlicka oraz mgr in. Jzef Nowak), to otrzyma On nominacj profesorsk z rk prezydenta Republiki Sowackiej. Dyplom ten bdzie mona przedstawi w Polsce i uzyska profesur zwyczajn. Pomys genialnie prosty, pozwalajcy omin wymagania formalne i merytoryczne Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytuw.
Niech dalej ronie w si polska pedagogika!
PS Wsppraca polsko-sowacka w dziedzinie pedagogiki kwitnie. W Nitrze naukowcy z Radomia uzyskali jeszcze dwie inne habilitacje, za ze sprawozdania eksternistycznego Studium Doktoranckiego w Baskiej Bystrzycy za rok 2004 wynika, i dr hab. Henryk Budze ma otworzonych a sze przewodw doktorskich! Kilka doktoratw podobno otwartych te jest w Nitrze. Co bdzie z doktorantami obydwu „uczonych”, gdy zostan cofnite im wyudzone stopnie naukowe? Nie mam pojcia!