Konferencja w Paryżu

„Wiadomości Uczelniane”, pismo Politechniki Opolskiej, przedstawia (wrzesień 2005) aktywność swojej uczelni w programie Socrates/Erasmus. Artykuł zamieszczono nie bez powodu, gdyż Politechnika Opolska uczestniczy już piąty rok w tym programie i nie zamierza na tym poprzestawać. W pierwszym roku uczestnictwa PO wysłała 26 studentów i 6 pracowników akademickich do 8 uczelni partnerskich, natomiast w tym roku wyjedzie 79 studentów i 20 nauczycieli i to do 31 uczelni europejskich. Program w obecnej wersji kończy się w roku akademickim 2006/07, ale nie oznacza to, że przestaje istnieć.

Komisja Europejska planuje kontynuację Erasmusa w latach 2007/13, pod nazwą: „Zintegrowany Program Działań Kształcenia Ustawicznego 2007/2013”, który grupowałby m.in.: program Leonardo da Vinci – kształcenie i szkolenie zawodowe oraz Erasmus – szkolnictwo wyższe i zaawansowane szkolenie zawodowe. Oblicza się, że do 2013 roku w ramach Erasmusa będą studiowały za granicą 3 miliony studentów, a 150 tys. osób będzie kierowanych rocznie na praktyki i staże w ramach programu Leonardo. W parze z uproszczeniami administracyjno−finansowymi wzrosną znacznie wymagania merytoryczne. Opracowane są już nowe priorytety, w których europejskie szkolnictwo wyższe posiada wiodącą rolę w realizacji Europejskiej Przestrzeni Edukacyjnej.

Podsumowując założenia „nowego Erasmusa” można wypunktować, że zostanie zachowany dotychczasowy kształt programu oraz pojawią się takie nowości, jak: specjalna mobilność studentów Joint Master, dłuższe wyjazdy nauczycieli akademickich (prowadzenie zajęć + badania), włączenie praktyk zawodowych (Leonardo) i kontakty z przemysłem.

W tym samym numerze można również przeczytać o konferencji „Trendy w zarządzaniu zasobami ludzkimi w szkolnictwie wyższym”, która odbyła się pod koniec sierpnia 2005 w głównej siedzibie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w Paryżu. Ożywioną dyskusję wywołało pytanie, w jakim stopniu (jeśli w ogóle) wykłady poszczególnych przedmiotów zawierają elementy bieżących badań naukowych, które wykładowca prowadzi w swojej pracy naukowo−badawczej. Wypowiedzieli się przedstawiciele z Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie tego typu wykłady gromadzą dziesiątki studentów i prowadzą do gorących sporów.

Zmienić mentalność!

Tematem miesiąca w „Głosie Uczelni”, biuletynie Akademii Rolniczej we Wrocławiu (październik 2005), jest rozmowa z prof. Romanem Kołaczem, prorektorem ds. współpracy z zagranicą i rozwoju uczelni, o programach międzynarodowych, funduszach strukturalnych i strategii rozwoju uczelni. Według prof. Kołacza, w dzisiejszych czasach należy sięgnąć po te tematy i te środki z funduszy strukturalnych, które są ukierunkowane na innowacje i wymagają współpracy z przedsiębiorcami. Zdaniem prorektora, jest wiele niewykorzystanych pieniędzy w Ministerstwie Nauki i Informatyzacji na projekty celowe, które muszą być realizowane z udziałem jednostki wdrażającej.

Prof. Kołacz myśli również o powołaniu uczelnianego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, który będzie częścią sieci uczelnianych ośrodków Wrocławia. Jego celem będzie wyszukiwanie małych, średnich i dużych przedsiębiorstw z branży zbliżonej do tematyki badawczej Akademii Rolniczej, które będą skłonne włączyć się w badania i skorzystać z dofinansowania wspólnych przedsięwzięć. To wszystko, mówi dalej uczony, wymaga większego zaangażowania pracowników, którzy powinni bardziej identyfikować się z uczelnią i odczuwać potrzebę wnoszenia do niej pewnego kapitału. Oznacza to, że powinni tak ukierunkowywać swoją aktywność, by w praktyce przekładała się na pieniądze. Konieczna jest zmiana mentalności! – kończy prof. Kołacz.

Rozwój e−edukacji

A w najnowszym numerze pisma Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego „Master of Business Administration” (wrzesień−październik 2005) możemy przeczytać artykuł o genezie i charakterystyce e−edukacji (kształcenie przez Internet).

Obecnie możemy wyróżnić cztery podstawowe sposoby kształcenia w formie e−learning: samokształcenie, nauczanie asynchroniczne, nauczanie synchroniczne i nauczanie mieszane. Tryb samokształcenia, nauki indywidualnej, charakteryzuje się całkowitym brakiem kontaktu studenta z nauczycielem oraz innymi studentami. Materiały edukacyjne przygotowane są w taki sposób, aby spełniały zamierzone cele edukacyjne bez konieczności prowadzenia zajęć przez nauczyciela. W tym trybie popularną formą edukacyjną są samosprawdzalne testy i zadania. Nauczanie asynchroniczne to tryb, w którym studenci i prowadzący nie muszą jednocześnie być w tym samym miejscu i nie komunikują się między sobą w trybie rzeczywistym. Interakcja między prowadzącym a studentami odbywa się zwykle w innym czasie i miejscu. Bezpośredni kontakt z nauczycielami i innymi studentami jest zazwyczaj ograniczony do dyskusji w czasie wirtualnych konsultacji (czat). W nauczaniu synchronicznym studenci i prowadzący uczestniczą w wirtualnych zajęciach w tym samym czasie. Zajęcia mają charakter sformalizowany, ale ma to swoje zalety, bo daje m.in. możliwość żywej interakcji i pracy grupowej w czasie rzeczywistym, prezentowania materiałów w czasie prowadzonych dyskusji i możliwość bezpośredniego monitorowania pracy studentów. Nauczanie mieszane polega na wspieraniu procesu kształcenia prowadzonego w sposób tradycyjny elementami e−learningu. Ta metoda jest uznawana przez ekspertów akademickich za najlepszy sposób wykorzystania e−learningu w szkolnictwie wyższym.

Poprawianie edukacji

W październikowym numerze dwumiesięcznika „e−mentor”, wydawanego przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie i Fundację Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, jednym z głównych tematów była nowa ustawa o szkolnictwie wyższym. Marcin Dąbrowski w artykule Nowe Prawo – szanse i zagrożenia dla szkolnictwa wyższego omówił seminarium pod tym samym tytułem, zorganizowane we wrześniu przez FPiAKE, SGH, Akademię Ekonomiczną i PTE. W seminarium udział wzięli m.in.: prof. Jerzy Błażejowski, prof. Łukasz Turski, prof. Marek Rocki, prof. Wojciech Morawski i dr Roman Sobiecki. Wśród uczestników spotkania byli zarówno zwolennicy, jak i przeciwnicy nowej ustawy. Poruszono sprawę wpływu wprowadzonego prawa na kierunki studiów, standardy kształcenia i możliwości formułowania programów nauczania. Żywą dyskusję wywołało wystąpienie prof. Turskiego Czy potrzebna nam jest ustawa o szkolnictwie wyższym, a jeżeli tak, to po co? Prof. Jerzy Menkes zwrócił uwagę, że nowa ustawa umożliwi zwalczanie patologii w szkolnictwie wyższym, zwłaszcza nagłaśniane w prasie nieetyczne postawy rektorów.

Obszerny artykuł o nowej ustawie opublikowali również Łukasz Abramowicz, Piotr Labenz i Michał Miąskiewicz. Piszą oni, że reforma polskiego szkolnictwa zatrzymała się wpół drogi. Zwracają uwagę m.in. na brak swobody polskich uczelni w tworzeniu motywacyjnych systemów płac i awansów pracowników naukowych. Autorzy artykułu uważają, że konsekwentnie wprowadzona liberyzacja szkolnictwa wyższego w Polsce da większą szansę na poprawę jakości polskich uczelni niż alternatywne scenariusze reformy. Opowiadają się oni m.in. za wprowadzeniem sprawiedliwego systemu odpłatności za studia. Proponują także na poziomie studiów licencjackich zastąpienie edukacji na wydziale edukacją w uczelni. Przez pierwsze lata student wybierałby interesujące go zajęcia spośród proponowanych przez uczelnię, co pozwoliłoby mu zdobyć wszechstronne wykształcenie i zwiększyć swoje szanse na rynku pracy.