D 30 wrzenia doktoraty honorowe Uniwersytetu Medycznego otrzymali profesorowie Miriam Katz z Ben Gurion University of the Negev w Izraelu oraz Ryszard Gryglewski z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloskiego. Prof. M. Katz aktywnie uczestniczy w badaniach nad fizjologi podu oraz fizjologi porodu. Jako jedna z pierwszych scharakteryzowaa zmiany w hemostazie podu w powizaniu ze specyficznymi zmianami wystpujcymi w KTG, opisaa zmiany w ruchach podu wystpujce pod wpywem sterydw podanych matce oraz zwrcia uwag na znaczenie poziomu kwasu mlekowego w diagnostyce niedotlenienia okooporodowego. Jej publikacja Fetal well−being. Physiological basis and methods for assessment naley do klasyki tego zagadnienia. Prof. R. Gryglewski koncentruje si na badaniach roli rdbonka w regulacji ukadu krenia. Ich szczeglnie spektakularnym rezultatem byo odkrycie prostacykliny w 1976 r. wsplnie z S. Buntingiem, S. Moncad i sir J. Vane’em. Badania uczonego wykazay, e wydzielanie prostacykliny i EDRF przez komrki rdbonka jest procesem sprzonym oraz wyjaniy wpyw nadtlenkw lipidw na biosyntez prostacykliny. Prof. Gryglewski otrzyma 8 doktoratw honoris causa. Jest laureatem nagrody FNP.
RZESZW/WARSZAWA/
CZERNIOWCE
30 wrzenia Uniwersytet im. Jurija Fedkowicza w Czerniowcach, podczas uroczystoci z okazji 130. rocznicy powoania uczelni, wyrni tytuami doktorw honorowych trzech uczonych. Dwch z nich to Polacy, profesorowie Wodzimierz Bonusiak i Stefan Kozak. Pierwszy jest historykiem, rektorem Uniwersytetu Rzeszowskiego, zasuonym dla rozwoju kontaktw midzy swoj uczelni i ukraiskim uniwersytetem, organizatorem konferencji naukowych z udziaem historykw z obu uczelni. Drugi to kierownik Katedry Ukrainistyki Uniwersytetu Warszawskiego, historyk literatury, komparatysta, folklorysta, badacz ukraiskiej myli filozoficznej i spoecznej oraz stosunkw polsko−ukraiskich od czasw najdawniejszych do wspczesnoci, doktor honoris causa Uniwersytetu Kijowskiego i Podkarpackiego, czonek zagraniczny Ukraiskiej Akademii Nauk (w Kijowie i Nowym Jorku), czonek Towarzystwa Naukowego KUL i Towarzystwa Naukowego NTSZ, prezes Polskiego Towarzystwa Ukrainoznawczego oraz wiceprezydent Midzynarodowej Asocjacji Ukrainistw.
WROCAW 4 padziernika prof. Wilibald Winkler otrzyma tytu Honorowego Profesora Politechniki Wrocawskiej. Uczony jest emerytowanym profesorem Politechniki lskiej, byym rektorem tej uczelni. Peni w przeszoci m.in. funkcj podsekretarza stanu w MENiS, by czonkiem Zespou Negocjacyjnego w sprawie przystpienia Polski do Unii Europejskiej oraz wojewod lskim. Senat PWr. uhonorowa go w uznaniu zasug dla wieloletniej wsppracy z Wydziaem Elektrycznym, w szczeglnoci w zakresie wsplnych opracowa naukowych, wsplnej dziaalnoci badawczej i edukacyjnej, a take recenzji prac doktorskich, habilitacyjnych i dorobku naukowo−dydaktycznego kandydatw do tytuu naukowego i na stanowisko profesora.
D W dniach 6−9 padziernika odbya si midzynarodowa konferencja realizatorw programu europejskiego COST B21 „Physiological modelling of MR image formation” („Modelowanie obrazw tomograficznych rezonansu magnetycznego dla odwzorowania procesw fizjologicznych zachodzcych w tkankach”). Projekt realizuj instytucje z krajw bogatych (Wielka Brytania, Dania, Norwegia i inne) oraz nowych krajw UE, ktre nie mog pozwoli sobie na zakup tomografw rezonansu magnetycznego, za to posiadaj kadr przygotowan do prowadzenia bada naukowych w zakresie rozwoju ilociowych metod diagnostyki medycznej. Polsk reprezentuje zesp badawczy z Instytutu Elektroniki Politechniki dzkiej, kierowany przez prof. Andrzeja Materk, ktry jest wiceprzewodniczcym programu oraz szefem grupy roboczej „Software, Simulation and Modelling”.
)
WARSZAWA
Program „Laboratorium” powsta we wrzeniu 1985 i jest najstarszym istniejcym telewizyjnym programem popularnonaukowym. Do dzi na antenie TVP pojawio si ok. 430 nowych wyda. Gwnym celem programu jest promocja osigni polskich naukowcw i konstruktorw. Byy zatem relacje z najciekawszych laboratoriw (CERN, Dubna, Berkeley, Darmstadt, Brookhaven), reportae z ciekawych wydarze (cakowite zamienie Soca, badania na platformie Petrobalticu, wiczenia ratownikw grniczych i wodnych, zabiegi w Centrum Diagnostyki i Terapii Laserowej) oraz filmy dotyczce interesujcych problemw naukowych (supercikie jdra, biotechnologiczna insulina). Program od pocztku prowadzony jest przez red. Wiktora Niedzickiego. Wrd goci programu, oprcz znakomitych polskich uczonych, byli laureaci Nagrody Nobla. Na programie „Laboratorium” wychowao si ju cae pokolenie ludzi zafascynowanych nauk i technik. Dzi s to doktorzy, a czasem nawet profesorowie. Program ogldaj teraz ich dzieci.
PUTUSK/FROMBORK Po dwuletnich poszukiwaniach archeologicznych w katedrze we Fromborku odnaleziono grb Mikoaja Kopernika i zidentyfikowano jego czaszk. Udao si odtworzy rysy twarzy wielkiego astronoma, ktry zmar w 1543, w wieku 70 lat. W czasie prac wykopaliskowych w katedrze, prowadzonych pod kierownictwem prof. Jerzego Gssowskiego, archeologa z Wyszej Szkoy Humanistycznej w Putusku, znaleziono liczne pochwki pod posadzk wityni. Z dokumentw historycznych wiadomo byo, e Kopernik, bdcy kanonikiem fromborskiej katedry, spocz pod otarzem witego Krzya, ale szcztki pochowanych tam osb byy ze sob przemieszane. Prof. Karol Piasecki, antropolog z Uniwersytetu Szczeciskiego, zidentyfikowa czaszk Kopernika, a specjalici z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Gwnej Policji za pomoc programu komputerowego odtworzyli rysy twarzy astronoma.
)
D
Ponad 16 mln z kosztowa bdzie modernizacja i wyposaenie pofabrycznego budynku przeznaczonego na siedzib Centrum Ksztacenia Midzynarodowego Politechniki dzkiej. rodki na realizacj inwestycji w 75 proc. pochodz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a w 25 proc. z budetu pastwa. Realizacj inwestycji rozpoczto w padzierniku. Spodziewany czas trwania inwestycji to 12 miesicy. W nowoczesnym budynku Centrum, oprcz zaj prowadzonych metod tradycyjn, odbywa si bd zajcia metod Project Based Learning oraz e−learning. Po modernizacji w obiekcie znajdzie si 6 pomieszcze dydaktycznych, 4 laboratoria komputerowe, 2 laboratoria jzykowe, 6 pokojw niezbdnych do pracy metod Project−Based Learning oraz 2 sale multimedialne. Budynek Centrum bdzie przystosowany do potrzeb osb niepenosprawnych. Powierzchnia uytkowa po adaptacji to 3606,1 m2.
TORU W dniach 13−14 padziernika w Uniwersytecie Mikoaja Kopernika odbya si konferencja „Cywilizacje azjatyckie na progu XXI wieku. Kultura – religia – polityka”. Spotkanie miao charakter interdyscyplinarny, wzili w nim udzia politolodzy, religioznawcy i kulturoznawcy z orodkw uniwersyteckich z caej Polski. Podczas obrad w Instytucie Politologii UMK uczeni mwili o: wspczesnej filozofii wschodniej, orientalizacji Zachodu, mniejszociach narodowych i etnicznych w Azji oraz o przeobraaniu si nacjonalizmw we wspczesnych spoeczestwach azjatyckich. Wrd poruszanych tematw znalazy si take: problemy demokratyzacji Chin w obliczu postpujcej modernizacji oraz westernizacji spoeczestwa, kwestia narodowociowa na Tajwanie, islam w Europie, islam w pastwach muzumaskich, wpywy islamskie we wspczesnej Hiszpanii oraz konflikty etniczne w pastwach Kaukazu.
WARSZAWA W Urzdzie Miasta Stoecznego Warszawy zaprezentowano projekt staej ekspozycji przyszego Centrum Nauki Kopernik, ktre w latach 2006−08 zostanie wzniesione na warszawskim Powilu. W przeciwiestwie do tradycyjnych muzew techniki, ekspozycja umoliwi zwiedzajcym aktywne uczestniczenie w eksperymentach naukowych. Na powierzchni ponad 6 tys. m2 bdzie mona prowadzi obserwacje i badania zjawisk fizycznych, reakcji chemicznych czy procesw biologicznych. Okoo 300 interaktywnych urzdze i stanowisk ekspozycji pogrupowano w 6 dziaw: wiat w ruchu, korzenie cywilizacji, czowiek i rodowisko, wiato, laboratorium nowych technologii, globalna wioska. Powstanie take nowoczesne cyfrowe planetarium i naukowa sala zabaw dla dzieci.
RZESZW Wydzia Zarzdzania i Marketingu Politechniki Rzeszowskiej otrzyma certyfikat ISO 9001 w zakresie wiadczenia usug edukacyjnych. Wdroenie systemu zarzdzania jakoci oznacza: stay nadzr i podnoszenie jakoci procesw dydaktycznych, uporzdkowanie zakresu uprawnie i odpowiedzialnoci na wszystkich stanowiskach, jasne i czytelne procedury postpowania, eliminacj ewentualnych sporw kompetencyjnych, skrcenie czasu zaatwiania spraw, umoliwienie rozwizywania problemw na najniszym z moliwych poziomw zarzdzania oraz przejrzysto postpowania. System zarzdzania jakoci wymusza: systematyczne badanie zadowolenia klientw, ustalanie celw do osignicia, przez co praca staje si bardziej wydajna. Dziki umowie o wsppracy z Polsk Izb Handlu Zagranicznego studenci WZiM bd mogli otrzymywa certyfikaty „audytorw wewntrznych” systemw zarzdzania jakoci.
)
WARSZAWA
Przeprowadzono gruntowny remont zabytkowej bramy przy gwnym wejciu na Uniwersytet Warszawski od Krakowskiego Przedmiecia. Eklektyczna, murowana i kuta z elaza, brama z rzebami Ateny i Uranii, wzniesiona w 1910 roku wedug projektu Stefana Szyllera – uznana za obiekt zabytkowy – bya od lat wizytwk uniwersytetu. Koszty renowacji finansuje Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach programu „Trakt Krlewski”. Remont bramy jest fragmentem szerszego planu porzdkowania i rekonstrukcji historycznego centrum UW na Krakowskim Przedmieciu. Niedawno wyremontowano zabytkowy gmach dawnej Szkoy Gwnej, w ktrym mieci si obecnie Instytut Archeologii.
TORU Ponad 70 modych konserwatorw i zabytkoznawcw z Grecji, Czech, Niemiec, Szwajcarii i Polski przyjechao na VII Midzynarodow Konferencj Naukow Studentw i Absolwentw Konserwacji i Restauracji Dzie Sztuki „Konserwacja zabytkw – studia i praktyka”, ktra odbya si w dniach 13−15 padziernika w Uniwersytecie Mikoaja Kopernika. Jej organizatorem byo Koo Naukowe Studentw Konserwacji i Restauracji Dzie Sztuki, dziaajce na Wydziale Sztuk Piknych. Modzi konserwatorzy zaprezentowali m.in.: badania obrazw Aleksandra Gierymskiego w bliskiej podczerwieni, moliwoci zastosowania promieniowania UV do dezynfekcji malowide ciennych, badania konserwatorskie w obozie koncentracyjnym w Brzezince oraz now metod w badaniach dzie sztuki – koherentn tomografi optyczn.
)
TORU
Najnowsze rozwizania proekologiczne w przemyle, dotyczce m.in. oszczdnoci energii, mona byo pozna podczas VII Oglnopolskiej Konferencji Naukowo−Technicznej „Osignicia proekologiczne w przemyle i energetyce”, ktr w dniach 19−21 padziernika zorganizowa Wydzia Chemii Uniwersytetu Mikoaja Kopernika. W spotkaniu wzili udzia zarwno naukowcy – chemicy i energetycy z polskich uniwersytetw i politechnik, jak i praktycy – przedstawiciele elektrociepowni i elektrowni. Omawiano ocen wpywu jakoci rodowiska na stan zdrowia ludzi, prorodowiskowe technologie pozyskiwania i przetwarzania biogazu na cele motoryzacyjne, nowoczesne systemy segregacji i utylizacji odpadw komunalnych i now generacj modyfikatorw spalania paliw staych i ciekych.
KATOWICE W dniach 20−22 padziernika, podczas VI Forum Kultury Sowa, odpowiadano na pytanie: Jaka jest polska polityka jzykowa wobec czonkostwa Polski w Unii Europejskiej? Forum zorganizowaa Rada Jzyka Polskiego przy wsppracy Uniwersytetu lskiego, Szkoy Wyszej Psychologii Spoecznej, Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku−Biaej i Towarzystwa Kultury Jzyka. Uczestniczyli w nim jzykoznawcy, socjolodzy, politolodzy oraz osoby odpowiedzialne za uywanie jzyka polskiego w organizacjach unijnych. Podczas obrad mwiono o: roli jzyka narodowego na forum europejskim w dobie globalizacji, miejscu jzykw mniejszoci narodowych, upowszechnianiu polszczyzny poza granicami kraju, wpywie jzyka dokumentw Unii Europejskiej na polszczyzn, wiadomoci jzykowej rodakw, roli instytucji (w tym Rady Jzyka Polskiego) w ksztatowaniu polityki jzykowej, aksjologii polskiego jzyka publicznego. Podkrelano, e w czasach globalizacji jzyk ojczysty jest fundamentem tosamoci narodowej.
RZESZW/DROHOBYCZ 20 padziernika Pastwowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Iwana Franki w Drohobyczu nada tytu doktora honoris causa prof. W. Bonusiakowi, rektorowi Uniwersytetu Rzeszowskiego. Prof. W. Skotny, rektor ukraiskiej uczelni, w laudacji podkrela zasugi, jakie prof. Bonusiak pooy dla trwajcej od 1967 wsppracy obu uczelni. Przykadem tej kooperacji s m.in. zorganizowane ostatnio konferencje: „Drohobycz – miasto trzech kultur”, „Galicja i jej dziedzictwo” oraz „Musica Galiciana”. Intensywnie rozwija si wymiana studencka midzy obiema uczelniami.
BYDGOSZCZ Konferencja „Innowacje szans dla regionu” zainaugurowaa 20 padziernika realizacj projektu Regionalnej Strategii Innowacji dla Wojewdztwa Kujawsko−Pomorskiego KUJPOMRIS w ramach 6. Programu Ramowego UE. Projekt, koordynowany przez Akademi Techniczno−Rolnicz zosta zatwierdzony przez Komisj Europejsk do realizacji w latach 2005−08. Jego budet wynosi 460 tys. euro. Celem projektu jest opracowanie programu rozwoju gospodarczego regionu poprzez zwikszenie konkurencyjnoci przedsibiorstw, m.in. dziki innowacjom majcym swoje rdo w orodkach naukowych. W realizacji projektu uczestnicz: ATR w Bydgoszczy, Kujawsko−Pomorski Urzd Marszakowski w Toruniu, UMK w Toruniu, Kujawsko−Pomorski Zwizek Pracodawcw i Przedsibiorcw w Bydgoszczy, Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego w Szczecinie oraz Instituto Andaluz de Tecnologia i Agencia de Innovacion y Desarrollo de Andalucia z Sewilli.
)
WROCAW/WILNO
21 padziernika prof. Jan Miodek otrzyma tytu doktora honoris causa Wileskiego Uniwersytetu Pedagogicznego. Senat uczelni doceni wybitne osignicia naukowe i organizacyjne wieloletniego dyrektora Instytutu Filologii Polskiej UWr. Wilnianie wyrnili prof. Miodka m.in. za zorganizowanie Studium Jzyka i Kultury Litewskiej w Uniwersytecie Wrocawskim oraz za rozwijanie wsppracy dydaktycznej i naukowej midzy obu uczelniami. Prof. Miodek jest wybitnym jzykoznawc, popularyzatorem wspczesnej polszczyzny. Wielokrotnie nagradzany, m.in. telewizyjnym Wiktorem.
GDASK W dniach 21−22 padziernika odbya si III edycja konferencji „Innowacje w marketingu”, zorganizowana przez Zakad Marketingu Instytutu Handlu Zagranicznego na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdaskiego. Na wykadach i spotkaniach mwiono o systemach informacji marketingowej polskich przedsibiorstw, konkurencji i lojalnoci wobec marki, marketingu terytorialnym, nowych narzdziach komunikacji, moliwociach zarzdzania internetowymi kampaniami reklamowymi, programach lojalnociowych. Gomi honorowymi spotkania byli: Michael J. Thomas, wiatowy autorytet w dziedzinie marketingu oraz prof. Jerzy Dietl, jeden z prekursorw myli marketingowej w Polsce. W dyskusji i wykadach udzia wzili przedstawiciele czoowych uczelni z Polski.
TORU Stu polskich i zagranicznych specjalistw w dziedzinie edukacji artystycznej wzio udzia w II Oglnopolskiej Konferencji Edukacji Artystycznej EDUART „Metafora – Sztuka – Aktywno Twrcza”, ktra odbya si w dniach 20−21 padziernika w Uniwersytecie Mikoaja Kopernika. Toruska konferencja, organizowana przez Zakad Edukacji Artystycznej Wydziau Sztuk Piknych UMK, to jedyne w kraju spotkanie czce zagadnienia edukacji artystycznej w zakresie zarwno sztuk plastycznych, muzycznych, jak i teatralnych. Obrady odbyway si w sekcjach, m.in.: „Twrczo – koncepcje i badania aktywnoci twrczej modziey”, „Aspekty poznawcze i edukacyjne metafory”, „W krgu edukacji artystycznej dziecka”, „Edukacja muzyczna w kontekcie praktyki i teorii”, „Arteterapia”, „Alternatywne programy edukacji artystycznej”, „Obrazy i wyobraenia w edukacji dziecka”, „Sztuka w edukacji szkolnej”.
)
SZCZECIN/GREIFSWALD
Fundatorami nagrody „Pomerania Nostra”, ktr po raz drugi przyznano 22 padziernika, s dwa uniwersytety pomorskie: Uniwersytet im. Ernsta Moritza Arndta w Greifswaldzie w Niemczech (zaoony w 1456) i Uniwersytet Szczeciski w Polsce (powoany w 1985) oraz dwie regionalne gazety codzienne: „Nordkurier” z Neubrandenburga i „Kurier Szczeciski”, ktry swym zasigiem obejmuje m.in. take niemieckie Pomorze Przednie (Vorpommern). Laureatem nagrody zosta prof. Krzysztof Skubiszewski (na fot. z lewej). By on ministrem spraw zagranicznych RP w czasie przeomowym dla stosunkw polsko−niemieckich i Europy. W lipcu 1990 uczestniczy w paryskim spotkaniu 2+4+1, kiedy zawarto porozumienie o ostatecznym uregulowaniu granicy midzy Niemcami a Polsk. Jest wybitnym znawc dziejw tej granicy, o czym pisa ju w 1969 w ksice Zachodnia granica Polski. Laudacj na cze laureata wygosi prof. Hans−Dietrich Genscher, minister spraw zagranicznych RFN w latach 1974−92.
GDASK 22 padziernika w zrewaloryzowanej czci Gmachu Gwnego Politechniki Gdaskiej, w ktrej widoczne s elementy konstrukcji pierwotnej i architektury zabytkowej, otwarto now Czytelni Matematyczno−Fizyczn. Jest to klimatyzowane pomieszczenie umoliwiajce wolny dostp do ksigozbioru, uoonego tematycznie na regaach przesuwanych. Wszystkie miejsca zostay wyposaone w sie komputerow umoliwiajc poczenie z Internetem. Czytelnia jest wyposaona w specjalistyczny sprzt reprograficzno−skanujcy. W obiekcie funkcjonuje monitoring, a wszystkie ksiki zostay zabezpieczone kodami. Otwarcie czytelni miao miejsce w 60. rocznic wygoszenia przez prof. Ignacego Adamczewskiego pierwszego w PG wykadu w jzyku polskim.
LUBLIN 24 padziernika wrczono nagrod im. J. Giedroycia, ustanowion przez Senat Uniwersytetu Marii Curie−Skodowskiej i wrczan za badania nad dziedzictwem paryskiej „Kultury” lub twrcz kontynuacj pozostawionego przez jej redaktora przesania. W tym roku laureatem nagrody zosta dr Marek Kornat z Instytutu Historii im. T. Manteuffla PAN oraz Wyszej Szkoy Biznesu – NLU w Nowym Sczu. Uhonorowano go za przywrcenie Polakom pamici o Wileskim Instytucie Wschodnim, wyjtkow staranno rdoznawcz i obiektywizm oraz interesujcy sposb prezentowania tematu nagrodzonych pozycji. Uznanie Kapituy Nagrody pod przewodnictwem prof. Krzysztofa Pomiana zyskay dwie ksiki laureata: Bolszewizm, totalitaryzm, rewolucja, Rosja. Pocztki sowietologii i bada nad systemami totalitarnymi w Polsce (1918−1939) oraz Polska szkoa sowietologii 1930−1939.
KRAKW Powoana przez Uniwersytet Jagielloski Spka Jagielloskie Centrum Innowacji uzyskaa 40 mln z z Funduszy Strukturalnych (SPO−WKP) na realizacj I etapu projektu utworzenia Parku i Inkubatora Technologii; UJ dofinansuje to przedsiwzicie 10 mln z z wasnych funduszy. Dziki temu na terenie specjalnej strefy ekonomicznej w Krakowie, w okolicy Pychowic powstanie specjalna infrastruktura zwizana z badaniami w dziedzinie Life−Science. Przewiduje si budow 2 obiektw o powierzchni 5 tys. m2, w tym 2,2 tys. m2 laboratoriw klasy II/B. Pozwoli to na funkcjonowanie 17−25 firm lub projektw badawczych, w ktrych zatrudnienie znajdzie ok. 150 naukowcw. Jest to pierwsze tego typu przedsiwzicie w Europie rodkowej. Otwarcie preinkubatora – w postaci zaplecza biurowego oraz wyposaenia niezbdnego do rozpoczcia dziaalnoci nowo powstaych firm, zakadanych przez pracownikw i studentw UJ – przewiduje si na pocztek 2006.
WROCAW 5 listopada wrczono doktorat honoris causa Akademii Rolniczej we Wrocawiu prof. Antoniemu Polanowskiemu, wybitnemu biochemikowi z Uniwersytetu Wrocawskiego, wsptwrcy szkoy bada nad biakowymi inhibitorami proteinaz serynowych. Dorobek naukowy profesora obejmuje 75 prac dowiadczalnych, opublikowanych gwnie w czasopismach anglojzycznych o zasigu midzynarodowym, 13 opracowa przegldowych, 6 patentw (w tym 2 midzynarodowe), opracowanie normy polskiej oraz 2 skrypty i ponad 50 komunikatw konferencyjnych. O wartoci tych prac wiadczy fakt, e byy one dotychczas cytowane ponad 900 razy, a 2 z nich znalazy si w grupie tzw. synnych publikacji z indeksem cytowa ponad 100−krotnym.
KRAKW Dr Ewa Kocj, etnograf, antropolog kultury z Uniwersytetu Jagielloskiego, zostaa laureatk I miejsca w konkursie Narodowego Centrum Kultury na najlepsz prac doktorsk z dziedziny humanistyki. W 2004 obronia dysertacj doktorsk dotyczc pisanych z zewntrz cerkwi i monastyrw prawosawnych Bukowiny Poudniowej w Rumunii, napisan na Wydziale Historycznym, Etnologii i Antropologii Kultury UJ pod kierunkiem prof. Czesawa Robotyckiego. Dr E. Kocj interesuje si: religijnoci i mitologi ludow (potoczn), antropologicznymi interpretacjami wyobrae, symboli, obrzdw i rytuaw ludowych, duchowoci prawosawn, monastycyzmem na terenach bizantyjsko−sowiaskiego pogranicza, ikonografi prawosawn, sztuk ludow, histori i kultur rumusk na tle innych krajw Europy rodkowej i Poudniowo−Wschodniej i Rosji, pograniczami i ich narodami, a take stereotypami narodowymi, etnicznymi i religijnymi. Nagrod jest druk pracy w wydawnictwach Instytutu im. Adama Mickiewicza.
KRAKW/POZNA/WROCAW Molekularny sposb podejcia do poszukiwania magnetykw dla wspczesnej elektroniki i materiaw wielofunkcyjnych uzyska finansowe wsparcie w kwocie 10,7 mln euro ze rodkw VI Programu Ramowego i bdzie realizowany przez 4 lata przez sie doskonaoci o nazwie MAGMANet. Sie jest koordynowana przez prof. Dantego Gatteschi z Woch. Trzy polskie zespoy pracujce w uniwersytetach w Krakowie, Poznaniu i Wrocawiu wnios wkad do syntezy chemicznej pojedynczych moleku, zachowujcych porzdek magnetyczny podobny do obserwowanego dla obiektw makroskopowych lub do sterowania tym porzdkiem za pomoc czynnikw zewntrznych oraz do modelowania komputerowego stabilnych struktur pojedynczych moleku magnetycznych. Ostatecznym celem sieci MAGMANet jest utworzenie wirtualnego Europejskiego Instytutu Magnetyzmu Molekularnego.
)
WROCAW 15 listopada Politechnika Wrocawska nadaa doktorat honorowy prof. Achimowi Mehlhornowi (na fot. z lewej), wybitnemu specjalicie z zakresu chemii kwantowej. Niemiecki uczony zajmowa si stanami elektronowymi i waciwociami fotochemicznymi moleku organicznych, zwaszcza ukadw sprzonych. Jego dorobek stanowi 74 oryginalne prace, 2 podrczniki i monografia. Peni funkcj rektora Uniwersytetu Technicznego w Drenie (TUD). Dziki powoaniu spki TUDAG, uczelnia ta zajmuje w Niemczech pierwsze miejsce w komercjalizacji bada naukowych. Prof. A. Mehlhorn przykada szczegln wag do dobrej wsppracy z uczelniami zza Odry, m.in. z Politechnik Wrocawsk, przy ktrej uruchomiono firm TUDAG Polska (2004).
KRAKW/LWW Prof. Jerzy Sadowski, kierownik Kliniki Chirurgii Serca, Naczy i Transplantologii Collegium Medicum UJ, otrzyma 16 listopada doktorat honoris causa Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu Medycznego im. Daniy Halickiego. Prof. Sadowski jest wybitnym kardiochirurgiem. We Lwowie doceniono jego osignicia naukowe oraz zasugi dla rozwoju wsppracy midzy Uniwersytetem Jagielloskim i Lwowskim Narodowym Uniwersytetem Medycznym.
LUBLIN 17 listopada doktorat honorowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego otrzyma prof. Raimo Pullat z Estonii. W Uniwersytecie w Tallinie kieruje on Katedr Historii Kultury Miast. Jest wybitnym znawc stosunkw polsko−estoskich. Gwnym obszarem jego zainteresowa badawczych jest demografia historyczna i dzieje spoeczne miast. Prof. Pullat jest czonkiem Polskiej Akademii Umiejtnoci oraz Instytutu Polsko−Skandynawskiego w Kopenhadze.
WARSZAWA W Tell Quaramel u podna gr Taurus w Syrii ekipa z Centrum Archeologii rdziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Ryszarda Mazurowskiego prowadzi od kilku lat badania osady rolniczej z IX−VIII tysiclecia p.n.e. W tym czasie na Bliskim Wschodzie ksztatoway si pierwsze kultury rolnicze. Dokonywao si wwczas przechodzenie od zbieractwa, mylistwa i rybowstwa do uprawy rolin i hodowli zwierzt. W czasie tegorocznej kampanii wykopaliskowej odsonito pozostaoci kolistych domw zbudowanych z mady – suszonego muu rzecznego. Badano te lady najstarszej wityni, w ktrej znaleziono stell kamienn na podecie oraz palenisko ofiarne i koci zwierzt. Przy wejciu natrafiono na pochwek czowieka z odrban gow, ktr pogrzebano osobno. Wskazuje to na ofiarny charakter pochwku. Inn ofiar bya rytualnie pogrzebana kamienna siekiera pochodzca z Jerycha. witynia datowana jest na ok. 8150−8100 rok p.n.e.
KRAKW ASTOR Sp. z o.o., dystrybutor automatyki, systemw sterowania, oprogramowania, przemysowych urzdze transmisji danych oraz robotw przemysowych, ogosi kolejn edycj organizowanego od 1998 konkursu na najlepsz prac dyplomow z zakresu systemw sterowania lini produkcyjn, monitoringu i wizualizacji procesw przemysowych, automatyzacji procesw produkcyjnych, stanowisk zrobotyzowanych itp. Nagrod gwn w konkursie jest 3−miesiczny patny sta w przedsibiorstwie. Termin nadsyania zgosze upywa 30 wrzenia 2006. Do udziau w konkursie kwalifikuj si prace dyplomowe obronione przed upywem terminu nadsyania zgosze. Przedsibiorstwo od wielu lat wspiera polskie uczelnie, m.in. wyposaa laboratoria, wspiera programy stay studenckich i sponsoruje konferencje naukowe.
KRAKW W tym roku „Tygodnik Powszechny” nagrodzi medalami w. Jerzego profesorw filozofii: Barbar Skarg i abp. Jzefa yciskiego. Medale przyznawane s od 13 lat osobom, ktre „zmagaj si ze zem i uparcie buduj dobro w yciu spoecznym”. Uroczysto wrczenia medali miaa miejsce 19 listopada w nowym Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagielloskiego. Prof. B. Skarga zostaa uhonorowana „za uczenie standardw dobrego mylenia oraz walk z panoszcym si w wiecie smokiem pychy, bezwstydu i gupoty, ktre s zarzewiem kamstwa i nienawici”. Abp. prof. yciskiego nagrodzono „za odwag uczestniczenia w debacie publicznej i goszenia prawd suchanych niechtnie zarwno w polskim spoeczestwie, jak w Kociele, za umiejtno byskawicznego reagowania, gdy smokowi odrasta kolejna gowa, i za pokazanie, e walk ze zem toczy trzeba przede wszystkim przez budowanie dobra w przejrzysty sposb”.
)
– Sucham gosu rodowiska i staram si pozna najwaniejsze dzi problemy stojce przed nauk i szkolnictwem wyszym – powiedzia prof. Micha Seweryski, minister edukacji i nauki, na spotkaniu z rektorami uczelni akademickich i uczonymi z Polskiej Akademii Nauk we Wrocawiu 13 listopada. Minister uczestniczy w posiedzeniu prezydium Konferencji Rektorw Akademickich Szk Polskich. Prezydium, wrd wielu innych spraw, wezwao do uregulowania przez uczelnie i ministerstwo kwestii swobodnego dostpu do prac doktorskich.
Nastpnego dnia, zgodnie z kilkuletni tradycj, odbyo si wsplne posiedzenie prezydiw KRASP i PAN. Poszukiwano obszarw, w ktrych oba sektory nauki mogyby intensywnie wsppracowa. Teraz uczelni i Akademii nie dzieli ju nawet bariera resortowa. Za jedn z najwaniejszych spraw uznano zacienienie wsppracy midzynarodowej. W jej ramach w otworzonym w Brukseli 23 listopada przez PAN Biurze Promocji Nauki „POLSCA” (POLish Science Contact Agency) uczestniczy organizacyjnie i finansowo oraz poszukiwa moliwoci wsppracy dla polskich podmiotw naukowych bd te polskie uczelnie. Biurem kieruje dr Jan Krzysztof Frckowiak, byy sekretarz KBN i wiceminister nauki w latach 1991−2005. Wsplnie te bd prowadzone studia doktoranckie i tzw. programy postdok, a take wsplnie bd wypracowywane zmiany w ustawie o stopniach i tytuach naukowych.
Zgromadzenie plenarne KRASP, ktre obradowao 14 i 15 listopada w Politechnice Wrocawskiej, zajo si spraw przyszorocznego budetu szkolnictwa wyszego i nauki. Okazuje si, e zapowiedzi znaczcego zwikszenia rodkw na nauk – mowa bya nawet o 1 mld. z – s zagroone. Zaapelowano o nadanie tym dziedzinom wysokiego priorytetu oraz przeznaczenie co najmniej 10 proc. rodkw z Programw Operacyjnych Rozwoju Regionalnego na edukacje i nauk. Rektorzy uznali, e zaproponowane jeszcze przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji zasady oceny parametrycznej powinny by jeszcze raz przedyskutowane, a ocena wstrzymana do 30 czerwca przyszego roku. Opowiedzieli si te za przywrceniem matematyki jako przedmiotu obowizkowego na egzaminie maturalnym z matematyki. Zgodnie z zapowiedzi, poczynion w trakcie sejmowych prac nad „Prawem o szkolnictwie wyszym”, powoano komisj, ktrej zadaniem jest przeprowadzenie szerokiej publicznej debaty nad modelem kariery akademickiej, w tym utrzymaniem bd zniesieniem habilitacji, i przedstawienie propozycji zmian. Na jej czele stan prof. Franciszek Ziejka, poprzedni przewodniczcy Konferencji. Dokonano take zmian w statucie, dostosowujc go do wymogw prawa o stowarzyszeniach i powoujc komisj rewizyjn, co umoliwio uznanie KRASP przez ministra edukacji i nauki za ustawow reprezentacj uczelni akademickich.
)
Z wielkim aplauzem, na stojco i brawami, przyjto moment, gdy prof. Andrzej Biaas, prezes PAU, wrcza dyplom Czonka Honorowego PAU prof. Wadysawowi Bartoszewskiemu. Jest on trzeci osob – po Janie Pawle II i Janie Nowaku−Jezioraskim – ktr obdarzono t godnoci.
Prof. Bartoszewski zosta Czonkiem Honorowym PAU podczas uroczystego posiedzenia naukowego PAU 19 listopada w Krakowie, w 133. rocznic powstania Akademii Umiejtnoci i 16. rocznic jej odrodzenia.
– Czonkostwo honorowe Polskiej Akademii Umiejtnoci wobec innych czonkw, ktrzy ju odeszli, a wobec dorobku i tradycji Akademii z drugiej strony, jest ogromnym wyrnieniem dla czowieka wiadomego dziejw i bogactwa kultury polskiej – mwi prof. Bartoszewski, odbierajc dyplom. A potem wygosi wykad Polska w XXI wieku: pami i przyszo, ktry zakoczy stwierdzeniem: – Nie ma przyszoci bez tosamoci, a nie ma tosamoci bez znajomoci historii, bez pamici. W dyskusji udzia wzili profesorowie: Jerzy Janik, Jerzy Wyrozumski i Janusz Tazbir.
Wrczono take dyplomy nowo wybranym czonkom czynnym i korespondentom. Czonkowie zagraniczni otrzymaj dyplomy w ambasadach RP. Polska Akademia Umiejtnoci skupia w tej chwili 470 uczonych, polskich i zagranicznych.
Ale nie samymi uroczystociami yje Akademia. Prof. Andrzej Biaas poinformowa zebranych o tym, co si wydarzyo w PAU w okresie od walnego zgromadzenia, tj. od czerwca: o dziaalnoci komisji naukowych, zwaszcza niedawno utworzonej Komisji Nauk Technicznych, o comiesicznych seminariach adresowanych do wszystkich czonkw PAU i zaproszonych przez nich goci i o duych konferencjach (odbyo si ich 10), o Kongresie Polskich Towarzystw Naukowych na Obczynie (pisalimy o nim w numerze 10/2005 „FA”), ktry zosta wysoko oceniony przez rodowiska polonijne i naukowe. Mwi rwnie o Wydawnictwie PAU, zaznaczajc, e od czerwca wydano ju 15 ksiek.
W imieniu zarzdu PAU prof. Biaas przedstawi propozycj uchway o pilnym utworzeniu Uniwersytetu Polsko−Ukraiskiego na wzr Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie – Subicach, co powinno si przyczyni do pobudzenia wzajemnych kontaktw. Profesorowie Franciszek Ziejka, Andrzej Budzanowski, Tadeusz Ulewicz, Stefan Angielski i inni w dyskusji nad tym projektem dorzucali uwagi, czsto ju nawet o charakterze organizacyjnym. Nic wic dziwnego, e uchwa o potrzebie utworzenia Uniwersytetu Polsko−Ukraiskiego przegosowano jednogonie.
Prof. Wadysaw Bartoszewski (z lewej) odbiera dyplom Czonka Honorowego PAU z rk prof. Andrzeja Biaasa.
Fundacja na rzecz Nauki Polskiej wrd licznych inicjatyw i programw organizuje corocznie cykl konferencji Fundacji Dyskusje o Nauce. Tegoroczne spotkanie odbyo si w Krakowie 21−22 padziernika i powicone byo kwestii „Sukcesu w nauce”. Rol moderatora powierzono prof. Andrzejowi Biaasowi, prezesowi PAU, a w dyskusji licznie udzia wzili wybitni profesorowie UJ: Edward Ncka, Jan Woleski, Andrzej Staruszkiewicz, Aleksander Koj, Andrzej Szczeklik, Piotr Sztompka. Grono to uzupeniali m.in.: Zdzisaw Krasnodbski (UKSW), Henryk Samsonowicz (UW, PAN), Marek Zikowski (UAM) i Maciej ylicz (MIBMiK, prezes FNP).
O dyskusji koncentrowaa si wok zaproponowanego przez prof. Woleskiego rozrnienia na sukces i osignicie. Sukces wedug prof. Woleskiego, to uzyskanie jeszcze za ycia szerokiego uznania spoecznego (czasem majcego take wymiar finansowy), natomiast osignicie to dokonanie znaczcego odkrycia, uzyskanie wanego wyniku naukowego. Obie te rzeczy nie zawsze id w parze i jako klasyczny przykad osignicia, ktre nie przynioso sukcesu, przytaczany by przypadek Grzegorza Mendla, odkrywcy podstawowych praw genetyki. Zdoa on ustali zasady dziedziczenia cech, ale jego osignicie, cho przeomowe, nie odbio si szerszym echem i do koca ycia pozosta nieznany. Jego list, opisujcy to odkrycie, ktry napisa do Karola Darwina, znaleziono nieotworzony po mierci tego ostatniego. Jako przykad osignicia poczonego z sukcesem przytaczany by amerykaski fizyk, teoretyk strun Witten, ktry ma 80 tys. cytowa i uniwersyteck pensj w wysokoci 500 tys. dolarw rocznie.
Prof. Koj wrd cech sukcesu widzia: oryginalno dorobku, stworzenie szkoy naukowej, praktyczne zastosowanie odkry, uznanie naukowe, mierzone m.in. liczb cytowa (tu przestrzega jednak przed bezkrytycznym stosowaniem filadelfijskiego SCI, m.in. z uwagi na tzw. altruizm odwzajemniony, czyli cytowania grzecznociowe) i uznanie spoeczne.
Uwarunkowania sukcesu w medycynie analizowa prof. Szczeklik, w biologii prof. ylicz, a w naukach humanistycznych prof. Krasnodbski. Konkluzj tych wystpie by wniosek, e o ile moliwe jest uznanie jakiego odkrycia za osigniecie posuwajce naprzd dan dziedzin (najtrudniej okreli to w humanistyce), o tyle bardzo ryzykowne jest porwnywanie rnych dziedzin. Podkrelano te rol mistrza oraz rodowiska w osiganiu sukcesu, pracowitoci, ony (przypadek Maksa Webera, nieznanego za ycia, a uznanego po wydaniu przez on jego dzie) lub ma, a take po prostu szczcia.
)
Przyszo akredytacji rodowiskowej bya jednym z gwnych tematw dyskusji rektorw uniwersytetw na konferencji, ktra odbya si 4−5 listopada w Poznaniu. Jej gospodarzem by prof. Stanisaw Lorenc, rektor UAM, a rwnoczenie przewodniczcy KRUP.
Efekty dotychczasowych prac Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej przedstawi jej szef, prof. Stanisaw Chwirot. Akredytacja UKA obja dotychczas 39 kierunkw i programw. Akredytowane byy jedynie studia magisterskie. Wydano 305 certyfikatw picioletnich i 22 na dwa lata. W chwili obecnej obowizuje 239 z nich. W dziaania akredytacji uniwersyteckiej zaangaowanych byo blisko 1500 osb. W dyskusji rektorzy opowiedzieli si za kontynuacj dziaalnoci komisji rodowiskowych, podkrelali konieczno uzgodnienia zasad wsppracy z Pastwow Komisj Akredytacyjn, postulowali rozszerzenie akredytacji na studia licencjackie i doktoranckie i rozwaali zmian formuy na akredytacj instytucji, a nie, jak dotychczas, kierunkw. UKA odpowiada take za program midzyuczelnianej wymiany studentw MOST. W roku 2005/06 skorzystaj z niego 632 osoby.
Podsumowano take dziaalno Uniwersyteckiej Komisji Programw Midzynarodowych. Jej nowym przewodniczcym zosta prof. Wojciech Tygielski, prorektor UW. Plany rozwoju Midzywydziaowych Indywidualnych Studiw Humanistycznych (MISH) przedstawi prof. Jerzy Axer z UW, twrca pomysu, a obecnie przewodniczcy Rady Akademii Artes Liberales. Sie zamierza rozszerza si na wschd. Obecnie dziaa w Polsce siedem MISH−w (UW, UMK, UAM, UWr., U, UJ, KUL) oraz MISH−e w Misku, Grodnie, Kijowie i Lwowie, a planowane jest powoanie nastpnych w Charkowie i Rostowie.
Gorc dyskusj wywoaa kwestia zasad oceny parametrycznej, wprowadzonej rozporzdzeniem ministra nauki i informatyzacji z 4 sierpnia. W przyjtej uchwale wyraono solidarno ze stanowiskami Komisji Bada na rzecz Rozwoju Nauki RN i kierownictwa PAN, ktre postuluj przesunicie terminu przeprowadzenia oceny parametrycznej do 30 czerwca 2006 i weryfikacj jej regu. Rektorzy przyjli te uchwa stanowic, e czonkami KRUP mog by uczelnie bdce penymi (nieprzymiotnikowymi) uniwersytetami. W skad konferencji przyjta zostaa 18 uczelnia – Uniwersytet im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. (as)
Ze stypendiw zagranicznych dla studentw korzysta coraz wicej osb, tymczasem stosunkowo sabo rozpowszechniona jest oferta stypendialna dla naukowcw, w tym doktorantw. Oferowane przez Komisj Europejsk stypendia zagraniczne s natomiast znakomit szans rozwoju naukowego.
Aby wspomc rozwj nauki i zwikszy wymian dowiadcze naukowcw z rnych krajw, Komisja Europejska proponuje naukowcom program stypendialny Marii Curie (szczegowe informacje o programie znajduj si na stronie internetowej. Ze stypendiw mog skorzysta wszyscy naukowcy prowadzcy badania naukowe bez wzgldu na dziedzin, jak si zajmuj. Warunkiem udziau w programie stypendialnym jest posiadanie dowiadczenia naukowego.
Wynagrodzenie moe by stypendycie wypacane w ramach umowy o stypendium lub umowy o prac. Pocztkujcy naukowcy w ramach umowy o stypendium mog otrzymywa nawet ok. 15 tys. euro na rok (kwota jest uzaleniona od tzw. wspczynnika korekcyjnego, ktry jest rny w zalenoci od kraju, do ktrego si wyjeda). Dodatkowo stypendyci mog liczy na pokrycie kosztw podry czy kosztw relokacji (miesicznie ok. 500−800 euro).
Osoby poszukujce moliwoci prowadzenia bada naukowych i chcce wyjecha na stypendium zagraniczne maj dostp do bogatego zbioru ofert. Znale je mona w Internecie na krajowym (www.6pr.pl) lub europejskim (http://europa.eu.int/eracareers) portalu dla naukowcw. Oba portale dysponuj szerok baz informacji o moliwociach wyjazdowych. Nieodpatnej pomocy udzielaj rwnie Regionalne Centra Informacji dla Naukowcw, ktre dziaaj w 10 polskich orodkach akademickich. Jest te Krajowy Portal dla Naukowcw http://www.eracareers−poland. gov.pl/, na ktrego stronie internetowej mona znale m.in.: informacje o stypendiach badawczych, adresy urzdw i instytucji, polityk dotyczc mobilnoci, rdo wiadomoci dla instytucji przyjmujcych naukowcw z zagranicy czy przepisy prawne dotyczce zalegalizowania pobytu zagranicznych naukowcw w Polsce.
Instytucje, w ktrych dziaaj Regionalne Centra Informacji dla Naukowcw: WARSZAWA – Instytut Podstawowych Problemw Techniki PAN (koordynator projektu + centrum); D – Uniwersytet dzki; GDASK – Politechnika Gdaska; OLSZTYN – Uniwersytet Warmisko−Mazurski; SZCZECIN – Politechnika Szczeciska; POZNA – Poznaski Park Naukowo−Technologiczny; WROCAW – Wrocawskie Centrum Transferu Technologii, Politechnika Wrocawska; KRAKW – Centrum Transferu Technologii, Politechnika Krakowska; GLIWICE – Politechnika lska; LUBLIN – Instytut Agrofizyki PAN.
Pierwsze w Polsce i jedno z 30 na caym wiecie Centrum Jzyka i Kultury Portugalskiej otwarto 8 listopada w Lublinie. Jest to filia Instytutu Camoesa w Lizbonie, ktrego patronem jest najwybitniejszy portugalski poeta i podrnik, autor m.in. Luzjad – pierwszej epopei narodowej tego kraju. Instytut Camoesa jest odpowiednikiem francuskiego Alliance Franaise czy niemieckiego Instytutu Goethego. W Lublinie jego filia mieci si przy ul. Sowiskiego, a pracowa w nim bd naukowcy Zakadu Kultury i Jzyka Portugalskiego UMCS.
Instytut zajmuje si upowszechnianiem kultury oraz promocj literatury, nie tylko portugalskiej, ale rwnie pastw z tego obszaru jzykowego. Gwnym polem dziaalnoci lubelskiego Centrum bdzie organizacja kursw jzykowych. W planach s te wystawy sztuki, spotkania, wieczory filmowe. Bdzie mona rwnie skorzysta z ksigozbioru. Placwka zostaa sfinansowana wsplnie przez UMCS i Instytut Camoesa, ktry za kilkadziesit tysicy euro zakupi m.in. wyposaenie biblioteki oraz sprzt elektroniczny.
O powstanie filii w Lublinie, mimo e portugalski wykadany jest w Polsce rwnie w 4 innych uniwersytetach, zabiegano od wielu lat. Decyzja zapada przed rokiem, gwnie dziki staraniom prof. Barbary Hlibowickiej−Weglarz, kierowniczki Instytutu Filologii Romaskiej UMCS, autorki pierwszej w kraju rozprawy habilitacyjnej napisanej po portugalsku. Inauguracja dziaalnoci Centrum zbiega si z jubileuszem uruchomienia lektoratu jzyka portugalskiego w UMCS. Pierwsze, fakultatywne wwczas zajcia, zorganizowano w 1980 roku. Obecnie jzyka mona si uczy w ramach studiw iberystycznych.
W trakcie uroczystego otwarcia Centrum Jzyka i Kultury Portugalskiej medalem „Zasuony dla UMCS” uhonorowano dr Simonett Luz Alfonso, prezydent Instytutu Camoesa w Lizbonie (medal odebraa ambasador Portugalii) oraz dr. Fernando de Carvalho Ruasa, prezydenta Viseu, partnerskiego miasta Lublina.
)
Zmiany, jakie wprowadza nowe „Prawo o szkolnictwie wyszym” i wdraanie zasad Procesu Boloskiego przynosz wiele nowych elementw w procesie ksztacenia, co stawia przed rozpoczynajcymi wanie urzdowanie wadzami uczelni nowe i liczne zadania. M.in. o tym, jak wdroy system 2+3, realizowa ustawow obligacj ksztacenia dwukierunkowego i jakie dowiadczenia wycign z tegorocznej rekrutacji, dyskutowali w dniach 27−28 padziernika w Ustce rektorzy uczelni pedagogicznych. Gospodarzem konferencji bya Akademia Pomorska w Supsku i jej rektor prof. Danuta Gierzyska.
W skad konferencji wchodzio dotychczas 8 uczelni prowadzcych ksztacenie pedagogiczne: akademie pedagogiczne w Czstochowie, Kielcach, Krakowie, Supsku, Akademia Pedagogiki Specjalnej oraz wysze szkoy pedagogiczne ZNP i TWP w Warszawie. Co ciekawe, s to zarwno uczelnie publiczne, jak i niepubliczne. Dotychczas czonkiem konferencji bya take Akademia im. Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, ale uczelnia od 1 wrzenia staa si uniwersytetem i jej rektor, prof. Adam Marcinkiewicz, by obecny na konferencji po raz ostatni.
Okazuje si, e skrt, ktrego uywa konferencja (KRUP) jest identyczny z tym, ktrym posuguje si Konferencja Rektorw Uniwersytetw Polskich. Moe zatem pedagodzy dodadz jedn literk i bd uywa skrtu KRUPe.
W trakcie konferencji dr Barbara Kdzierska, dyrektor Europejskiego Centrum Edukacji Multimedialnej i Informatycznej, majcego sw siedzib w AP w Krakowie i penicego rol koordynatora poczyna uczelni pedagogicznych w obszarze informatyki, przedstawia efekty dotychczasowej wsppracy i plany na przyszo. Uczelnie pedagogiczne wsplnie prowadz rozmowy z firmami z brany informatycznej, take najwikszymi, np. Microsoftem, wdraaj nowe narzdzia edukacyjne, np. tablice interaktywne, i wymieniaj si kursami edukacyjnymi.
W trakcie konferencyjnej dyskusji okazao si, e problemw, jakie stany obecnie przed uczelniami, nie tylko zreszt pedagogicznymi, jest wiele i nios czasem wicej pyta ni odpowiedzi. Jeli chodzi o przyszoroczn rekrutacj, okazao si, e w zwizku z przyjt filozofi, i ucze na pocztku roku maturalnego musi zna zasady rekrutacji, uczelnie decyzje musiay podejmowa rok temu, a obecnie mog dokonywa zmian dotyczcych jedynie jej trybu. Nie s te na razie znane standardy na poszczeglnych kierunkach, a take interpretacja niektrych zapisw nowej ustawy, ktra stawia te wiele nowych zada, np. przygotowanie nowych statutw uczelni. Pracy zatem w rozpocztym roku akademickim przed wadzami uczelni wiele.
Nowe „Prawo o szkolnictwie wyszym” przewiduje, e reprezentacj rodowiska akademickiego, poza Rad Gwn Szkolnictwa Wyszego, bd dwie konferencje rektorw. Pierwsza z nich to ju istniejca Konferencja Rektorw Akademickich Szk Polskich (KRASP), skupiajca uczelnie akademickie, czyli w myl definicji ustawowej majce uprawnienia do doktoryzowania przynajmniej w jednej dziedzinie (obecnie 102 uczelnie, w tym 5 niepastwowych). Druga to majca dopiero powsta Konferencja Rektorw Zawodowych Szk Polskich (KRZSP). Bdzie ona skupia uczelnie nieposiadajce takiego prawa, a wic blisko 300 uczelni niepublicznych i 37 pastwowych wyszych szk zawodowych. Uczelnie pastwowe zrzeszone w Konferencji Rektorw Pastwowych Szk Zawodowych (KRePSZ) podjy jednak uchwa, e w skad tej konferencji wchodzi nie bd, cho, jak powiedziano, nie jest ona dyscyplinujca i niektre z nich do konferencji akces zgosiy.
W dniach 20 i 21 listopada odbyo si w Broniszewie koo Tomaszowa Mazowieckiego spotkanie przygotowujce powoanie takiej konferencji. Jego gospodarzem by prof. Jan Pomorski, rektor Wyszej Szkoy Humanistyczno−Ekonomicznej w odzi. Na spotkaniu obecny by prof. Micha Seweryski, minister edukacji i nauki, a take przedstawiciele Rady Gwnej, KRASP, KRePSZ i KRUN oraz prof. Jerzy Wonicki, przewodniczcy prezydenckiego zespou przygotowujcego now ustaw. Minister Seweryski zachca do powoania konferencji i podkrela, e na razie stara si wsuchiwa w gos rodowiska i jego oczekiwania. Powiedzia te, e trwaj prace nad poprawkami do przyszorocznego budetu i bdzie si stara, aby przyszoroczne nakady na nauk byy wysze co najmniej o 25 proc. i aby podwoiy si w skali 4 lat. Prof. Wonicki podkrela, e nowa ustawa prowadzi do konwergencji sektorw publicznego i niepublicznego oraz uwsplnia wszystkie reguy, w tym przewiduje moliwo finansowania studiw stacjonarnych w uczelniach niepublicznych z budetu pastwa.
Zgromadzeni rektorzy i zaoyciele uczelni zawodowych przyjli projekt statutu KRZSP i ustalili, e spotkanie powoujce konferencj odbdzie si 15 grudnia w Wyszej Szkole Menederskiej w Warszawie.
)
Instytut Fizyki Jdrowej powsta w 1955 roku z inicjatywy prof. Henryka Niewodniczaskiego, ktry by jego zaoycielem i pierwszym dyrektorem. Dzi placwka nosi jego imi. Przez wiele lat funkcjonowa jako jednostka badawczo−rozwojowa podlega najpierw penomocnikowi rzdu ds. pokojowego wykorzystania energii atomowej, a od 1982 – Pastwowej Agencji Atomistyki. W 2003 instytut zosta wczony do Polskiej Akademii Nauk. Jest jedn z najwikszych spord 79 instytucji naukowych zgrupowanych w PAN.
Struktur IFJ tworzy 16 zakadw naukowych, Centrum Doskonaoci ADREM, Krakowskie Centrum Badawcze Inynierii Jonowej, akredytowane laboratoria: Wzorcowania Przyrzdw Dozymetrycznych i Dozymetrii Indywidualnej i rodowiskowej oraz dziay techniczne, obsugi i administracja.
W latach 1989−2004 personel IFJ zredukowano z 800 do 470 osb. Kadr naukow instytutu stanowi dzi 36 profesorw, 26 docentw, 120 adiunktw.
Cakowity budet IFJ w 2004 wynosi ok. 5,6 mln euro, w tym 4 mln euro to rodki przyznane przez MNiI, co stanowio 72 proc. budetu instytutu. Pozostaa cz budetu pochodzia z indywidualnych projektw badawczych KBN (688 tys. euro), z projektw midzynarodowych (368 tys. euro) oraz z dziaalnoci przedsibiorstw wewntrz instytutowych (498 tys. euro). W porwnaniu z rokiem 2003, w 2004 IFJ podwoi wpywy z grantw midzynarodowych.
Rada Naukowa Instytutu ma prawo nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego w zakresie fizyki oraz prowadzenia przewodw o nadanie tytuu profesora. W 2004 wypromowano 10 doktorw, przeprowadzono 6 przewodw habilitacyjnych i jeden profesorski. W Midzynarodowym Studium Doktoranckim IFJ ksztaci si ponad 50 doktorantw. W cigu 19 lat funkcjonowania studium wypromowano ponad 100 doktorw.
Pracownicy instytutu publikuj rocznie blisko 600 prac, w tym ponad 300 w czasopismach z listy filadelfijskiej. Obecnie realizuj 40 grantw KBN i 15 projektw UE.
Pocztkowo baz aparaturow instytutu stanowi radziecki cyklotron U−120, zabudowany w 1958. Przyspiesza on deuterony do maksymalnej energii wizki, rwnej 14,5 MeV, a czstki alfa do energii 29 MeV. May cyklotron C−48, zbudowany jeszcze w UJ przez krakowskich fizykw, suy w IFJ wiele lat do analiz materiaowych metod PIXE i RBA. Dzi uczeni z IFJ maj do dyspozycji ponad 50 najnowoczeniejszych urzdze. Izochroniczny cyklotron AIC−144 przyspiesza protony do energii 60 MeV i jest uywany do produkcji krtkoyciowych izotopw b promieniotwrczych, stosowanych jako znaczniki w medycynie. Docelowym przeznaczeniem cyklotronu AIC−144 jest terapia wizk protonow czerniaka, czyli melanomy, zlokalizowanej na siatkwce oka. Cinieniowy akcelerator Van de Graaffa, wraz z zestawem mikrowizki protonowej, suy do interdyscyplinarnych bada w zakresie biologii komrkowej, archeologii i struktury materiau. Mikroskop si atomowych umoliwia obserwacj reakcji komrki na bodce.
Stworzona przez prof. Mariana Misowicza w Akademii Grniczo−Hutniczej grupa, zajmujca si badaniami promieni sonecznych, w 1970 doczya do IFJ, rozszerzajc tematyk bada o astrofizyk. Pocztkowo baz bada stanowiy akceleratory ZIBJ w Dubnej, pniej sukcesywnie nawizywano wspprac z CERN i DESY, co stao si w latach 80. i 90. gwnym motorem dziaalnoci instytutu. Pracownicy IFJ nie tylko uczestnicz w eksperymentach prowadzonych w najwikszych wiatowych laboratoriach fizyki czstek elementarnych i wysokich energii, ale take buduj aparatur, na ktrej wykonuje si badania i pomiary. Maj udzia w budowie akceleratora LHC – najwikszego na wiecie zderzacza hadronw. Uczestnicz w wielkich midzynarodowych projektach: ATLAS, ALICE, i LHCb. Wzili udzia w budowaniu zderzacza HERA przy synchrotronie DESY i wsppracuj przy projektach ZEUS (zaprojektowali i zbudowali detektor wietlnoci oparty na rejestracji promieniowania e−p bremsstrahlung) i H1. Uczestnicz w projekcie TESLA. Skonstruowali du cz detektora PHOBOS przy zderzaczu cikich jonw RHIC. Wnieli wany wkad w odkrycie nowego stanu hadronowej materii wzbudzonej do wysokiej gstoci. Ostatnio rozpoczli wspprac w ramach projektu ICARUS (badanie neutrin w Gran Sasso) i zostali zaproszeni do projektu PIERRE AUGER (badani promieni kosmicznych o najwyszych w naturze energiach).
)
Na Wydziale Chemicznym Politechniki Wrocawskiej powstao rodowiskowe Laboratorium Bada Strukturalnych. Wyposaono je w wysokiej klasy spektrometr magnetycznego rezonansu jdrowego (NMR) – Bruker Avance™ 600 MHz z kriosond oraz magnesem UltraShield Plus™ o dziesiciokrotnie mniejszej objtoci pola rozproszonego w porwnaniu z magnesami starszej generacji – ULTRASHIELD™. Zasadnicz czci urzdzenia jest trzykanaowa kriosonda (1H/13C/15N) z odwrotnym ukadem cewek i Z−gradientem, co umoliwia uzyskanie wysokiej rozdzielczoci i czuoci. Dziki obnieniu temperatury pracy cewki i przedwzmacniacza uzyskuje si 3 do 4 razy lepszy stosunek sygnau do szumu (S/N) w porwnaniu z konwencjonalnymi sondami. Pozwala to skrci czas pomiaru do 16 razy lub zmniejszy czterokrotnie stenie badanej prbki.
Nowy spektrometr Bruker AvanceTM 600 MHz pozwoli realizowa prace o charakterze interdyscyplinarnym. Inwestycja bdzie przede wszystkim suy zespoom badawczym PWr., Uniwersytetu Wrocawskiego oraz wrocawskiej Akademii Rolniczej, ktre powoay konsorcjum w celu utworzenia laboratorium. Planuje si badania suce okrelaniu struktury przestrzennej i konformacji peptydw i biaek (w tym konstruowanych metodami inynierii genetycznej), struktury zwizkw organicznych otrzymywanych drog syntezy chemicznej (potencjalne leki i regulatory metaboliczne) oraz produktw naturalnych. Drugi nurt bada skierowany bdzie na okrelanie struktur kompleksw typu ligand (zwizek organiczny lub jon metalu) – receptor (biako, polimery, chemoreceptory, chiralne selektory), badanie reakcji kompleksowania, a take rwnowag kompleksowania m.in. w ukadach typu „go – gospodarz”. Badane bd oddziaywania pomidzy nowymi inhibitorami a enzymami rnego typu, zwaszcza mogcymi znale zastosowanie w medycynie lub rolnictwie.
Spektrometr NMR zosta umieszczony w specjalnie do tego celu przystosowanym i wyremontowanym wolno stojcym budynku A−9 na wewntrznym dziedzicu gwnych budynkw politechniki. Zakup spektrometru sfinansowano dziki grantowi Komitetu Bada Naukowych w wysokoci 4,5 mln z. Koszt remontu budynku, ktry wynis ok. 800 tys. z, zosta czciowo pokryty (330 000 z) z subwencji Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
)
Gwna siedziba zaoonej w 2001 r. uczelni mieci si w zabytkowym budynku, gdzie na przeomie wiekw XIX i XX dziaaa rosyjska szkoa kolejowa. Struktur chemskiej PWSZ tworz instytuty: Matematyki i Informatyki, Neofilologii, Nauk Technicznych oraz Nauk Humanistycznych. Swj pierwszy rok akademicki uczelnia rozpocza z 229 studentami. Obecnie ksztaci 2,5 tys. studentw, w tym 90 proc. na studiach dziennych. Uczelnia peni funkcj, jak wyszym szkoom zawodowym przypisali twrcy tej grupy uczelni – suy gwnie modym ludziom z najbliszej okolicy. Jak mwi Zygmunt Gardziski, szef biura rektora PWSZ, wikszo (ponad 60 proc.) spord 2,3 tys. zainteresowanych podjciem w tym roku studiw w uczelni pochodzia z Chema i powiatu chemskiego, kolejna dua grupa z powiatw ociennych. Zdarzaj si jednak studenci z dalszych powiatw wschodu kraju. Tylko nieliczni studenci – np. z niedawno otwartej, unikatowej specjalizacji pilota – pochodz z innych rejonw kraju.
PWSZ oferuje 7 kierunkw i 4 specjalnoci ksztacenia. Instytut Matematyki i Informatyki oferuje kierunek matematyka (specjalnoci: matematyka z informatyk; nauczanie matematyki), Instytut Neofilologii ksztaci na kierunku filologia (specjalnoci: filologia angielska, filologia germaska), Instytut Nauk Technicznych oferuje kierunki: mechanika i budowa maszyn, budownictwo oraz elektrotechnika, a Instytut Nauk Humanistycznych ksztaci na filologii polskiej oraz historii.
Uczelnia zatrudnia 150 osb, w tym 82 nauczycieli akademickich i 68 pracownikw administracji i obsugi. Wrd nauczycieli akademickich jest 29 profesorw. – Na niektrych kierunkach profesorowie prowadz nie tylko wykady, ale nawet wiczenia – komentuje bardzo dobry stan kadrowy prof. Jzef Zajc, rektor PWSZ w Chemie. W zwizku ze zwikszeniem liczby studentw wadze zamierzaj w tym roku akademickim zwikszy zatrudnienie do blisko 200 osb.
Budynki uczelni zlokalizowane s w trzech nieodlegych od siebie punktach miasta. Gwna siedziba ma powierzchni 4,2 tys. m2. Oprcz rektoratu, mieszcz si w niej instytuty Matematyki i Informatyki oraz Nauk Technicznych, biblioteka oraz sala gimnastyczna. W drugim obiekcie, o powierzchni 2,7 tys. m2 – take uzyskanym od wadz miasta – maj siedzib instytuty Neofilologii i Nauk Humanistycznych.
Taka baza, cho bardzo nowoczesna i zadbana, nie wystarcza uczelni. Zajcia odbywaj si w godz. 800−2000. Z tego powodu planuje si powikszenie uczelni. Trwaj prace remontowe w kolejnym obiekcie (3,2 tys. m2), nowej siedzibie Instytutu Nauk Humanistycznych (inwestycja o wartoci 3 mln z, w tym 2,3 mln z z MENiS), planuje si te budow nowej siedziby (3,2 tys. m2) dla Instytutu Matematyki i Informatyki (inwestycja o wartoci 12 mln, finansowana z funduszy europejskich – 8,9 mln z, MENiS – 2 mln. z). Uczelnia uzyskaa te dawny zesp szkolny, pooony w zabytkowym parku w Deputyczach Nowych, w pobliu Chema, gdzie planuje si utworzenie Akademickiego Centrum Wsppracy Transgranicznej. PWSZ nie ma wasnego akademika. Wadze zadbay jednak o studentw zamiejscowych, wynajmujc dla nich dwie kondygnacje w hotelu.
)
Od kilku lat Oddzia Technologii ywnoci i ywienia Czowieka spenia warunki, by na jego bazie utworzy w lubelskiej AR nowy wydzia, jednak brak zaplecza lokalowego odsuwa te decyzj w czasie. W 2001 na dziace uzyskanej od Agencji Wasnoci Rolnej Skarbu Pastwa, gdzie w niewielkim budynku miecia si siedziba Katedry Technologii Przemysu Rolno−Spoywczego i Przechowalnictwa, rozpoczto inwestycj. Projekt nowego obiektu powsta w biurze „Architekci” Sp. z o.o. – J. Biekowski, A. Lis, P. Mierzwa z Lublina. Generalnym wykonawc zosta Mitex S.A., firma, ktra ju wczeniej realizowaa inwestycje uczelni.
Na pocztku padziernika oddano do uytku obiekt dla nowego Wydziau Nauk o ywnoci i Biotechnologii. Jest to zesp poczonych ze sob 3– i 4−kondygnacyjnych budynkw o cznej powierzchni uytkowej 5942 m2 i kubaturze 30 500 m3. Znajduj si w nim 2 sale audytoryjne na 120 i 140 miejsc, 7 laboratoriw dydaktycznych, 20 laboratoriw naukowo−badawczych, 3 hale do realizacji prac wdroeniowych, 2 sale komputerowe, 3 pracownie mykologiczne, pokoje pracy dla naukowcw oraz pomieszczenia techniczne i barek. W podziemiach budynku znajduje si gara na ponad 50 samochodw.
Dziki oddaniu do uytku tego obiektu nowy wydzia ma wasn siedzib. Rwnoczenie wzrosy moliwoci ksztacenia studentw na obleganych kierunkach: technologii ywnoci i ywienia czowieka do 120 osb, biotechnologii – 60 osb i towaroznawstwie – 90 osb.
Koszt inwestycji wynis 27 mln 739 tys. z. Oprcz znaczcego wkadu wasnego uczelni (8 mln 739 tys. z), do powstania obiektu przyczyniy si Ministerstwo Nauki i informatyzacji (5 mln z) oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu (18 mln z).
W Uniwersytecie Mikoaja Kopernika w Toruniu wprowadzono system likwidujcy kolejki przy zapisach na zajcia wychowania fizycznego. Od tego roku akademickiego zapisy na wf. moliwe byy wycznie poprzez Internet, w ramach systemu USOS WEB. W cigu pierwszej godziny dziaania systemu rejestracji na zajcia zapisao si 263 studentw, a do systemu logowao si blisko 500 osb. Cztery grupy zajciowe (callanetics, aerobik, pilates kobiet, siownia mczyzn) zostay zapenione w cigu 20 minut. Razem na wf. zapisao si 3805 osb. Rejestracja odbywaa si w kolejnoci zgosze, bez adnych zakce. Studenci wybierali dyscyplin, godzin, dzie tygodnia, miejsce odbywania zaj i prowadzcego. Kady mg si zapisa tylko na jedne zajcia. W trakcie rejestracji student widzia, ile osb jest ju zapisanych do danej grupy i czy jest jeszcze dla niego miejsce. System umoliwia sprawdzanie stanu grup, wystawianie ocen i kontrol realizacji zaj przez studentw. W drugim semestrze kady moe zmieni dyscyplin.
Z moliwoci przeprowadzania zapisw na zajcia w systemie internetowym zaczynaj korzysta rwnie niektre wydziay UMK. System ten obowizuje np. studentw studiw dziennych na kierunku socjologia. Podobny system zapisw uruchomiony zosta dla uczestnikw seminariw dyplomowych na studiach zaocznych Wydziau Nauk Ekonomicznych i Zarzdzania UMK.
)
22 padziernika na Wydziale Biologii UW odbya si konferencja Komitetu Mikrobiologii PAN – pierwsze z planowanej serii spotka, ktre na tle wspczesnych osigni naukowych przypomina maj sylwetki wielkich polskich mikrobiologw, bdcych dla swoich uczniw mistrzami i autorytetami. Pierwsze spotkanie powicono pamici prof. Wadysawa J.H. Kunickiego−Goldfingera (1916−95) w 10. rocznic jego mierci.
Biografi uczonego przypomniaa prof. Krystyna I. Wolska, jedna z jego warszawskich wychowanek. Profesor by z wyksztacenia mikrobiologiem i to bya gwna dziedzina jego dziaalnoci naukowej i dydaktycznej – stworzy 3 czoowe polskie akademickie orodki mikrobiologiczne (kolejno w Lublinie, Wrocawiu i Warszawie). Profesora pasjonoway take problemy ewolucjonizmu oraz filozofii biologii i we wszystkich tych dziedzinach mia bogaty dorobek publikacyjny. Jego postaw yciow krtko i celnie okrela tytu artykuu Sawomira Zagrskiego W opozycji do gupoty („Gazeta Wyborcza”, 22.10.05.).
Pogldy filozoficzne prof. Kunickiego−Goldfingera przedstawi prof. Wadysaw Krajewski (UW); podkreli zwaszcza te, w ktrych Kunicki−Goldfinger opowiada si za przypadkowoci powstania ycia (z pojawieniem si czowieka wcznie), zwracajc jednoczenie uwag na ograniczenia, jakie stawiaj grze przypadkw prawa fizyki, chemii oraz dotychczasowy przebieg ewolucji. Z kolei prof. Piotr Sonimski (CGM CNRS, Francja) w swoim wykadzie Ewolucja a genomika stwierdzi, e genomika organizmw obecnie yjcych dostarcza znacznie wicej danych do przewidywania biegu ewolucji ni badania archeologiczne, a kryterium odlegoci ewolucyjnej midzy dwoma dowolnymi gatunkami moe by proporcja midzy liczb zmian na poziomie sekwencji nukleotydw, ktre maj warto adaptatywn, a liczb zmian cichych, ktre tej wartoci nie maj. Kolejny mwca, prof. Wacaw Szybalski (McArdle Lab., University of Wisconsin, USA), wskaza trudnoci, na jakie natrafiamy, mimo obserwowanego ostatnio ogromnego postpu, w technologii sekwencjonowania genomowego DNA oraz zaprezentowa osignicia swego zespou naukowego w dziedzinie sekwencjonowania DNA zawierajcego tzw. sekwencje powtarzajce si (ang. repetitive sequences). Referat prof. Mirosawy Wodarczyk (Instytut Mikrobiologii UW) przypomnia wag zagadnie z zakresu genetyki bakterii (analiza mechanizmu koniugacji i rekombinacji), ktre byy przedmiotem bada zespou naukowego prof. Kunickiego−Goldfingera we wczesnym etapie jego „okresu warszawskiego” oraz wskaza „gorcy punkt” biecych bada z zakresu koniugacji bakteryjnej, ktrym jest wykazanie, e mechanizm transportu DNA podczas koniugacji stanowi jeden z typw wanego bakteryjnego systemu sekrecyjnego (T4SS), a moe nawet stanowi jego archetyp.
Kolejnym punktem obrad bya sesja wspomnieniowa – szereg spontanicznych wypowiedzi przyjaci, wychowankw oraz wsppracownikw z okresu dziaalnoci opozycyjnej.
Na konferencji zaprezentowano take, w postaci 130 plakatw, dorobek mikrobiologw polskich z pierwszych lat XXI wieku. Przeprowadzono konkurs na najlepszy plakat, nagradzajc 4 zespoy autorw Nagrod Specjaln im. Profesora Kunickiego−Goldfingera, ufundowan przez jego wychowankw.
Lista laureatw Nagrody im. Profesora Kunickiego−Goldfingera, przyznanej podczas I Konferencji Naukowej Komitetu Mikrobiologii PAN („W.J.H. Kunicki−Goldfinger. Mikrobiolog – Filozof – Mistrz”, 22 padziernika 2005, Wydzia Biologii UW): Renata Welc, Anna Bajer, Edward Siski, Babesia microti i Bartonella spp., mikropasoyty gryzoni patogenne dla czowieka (Zakad Parazytologii, Instytut Zoologii, Wydzia Biologii, Uniwersytet Warszawski); Magdalena Lewandowska, Beata Weber−Dbrowska, Ewa Sadowy, Jolanta Krzyszto−Rusjan, Andrzej Grski, Magorzata obocka, Characterization of a polyvalent staphylococcal bacteriophage A5W and identification of its potentially bacteriotoxic proteins (Department of Microbial Biochemistry, Institute of Biochemistry and Biophysics, PAN, Warsaw; Institute of Immunology and Experimental Therapy, PAN, Wrocaw; National Institute of Public Health, Warsaw); Elbieta Walencka, Halina Wysokiska, ukasz Kuma, Marek Ralski, Urszula Krajewska, Barbara Ralska, Biofilm phytotherapy: diterpenoids of Salvia sclarea as potential anti−biofilm agents active against antibiotic resistant staphylococci (University of d, Department of Immunology and Infectious Biology, Institute of Microbiology and Immunology, Banacha 12/16, 90−237 d, Poland, Medical University of d, Department of Biology and Pharmaceutical Botany and Department of Pharmaceutical Biochemistry); Lucyna Holec, Elbieta Hiszczyska−Sawicka, Artur Gsior, Jzef Kur, Rekombinantowe biako antygenowe Mag1 Toxoplasma gondii; zastosowanie w rnicowaniu fazy toksoplazmozy (Politechnika Gdaska, Wydzia Chemiczny, Katedra Mikrobiologii).
Wicej informacji na temat postaci prof. dr. hab. W.J.H. Kunickiego−Goldfingera oraz sprawozdanie z omawianej konferencji znale mona na stronie www przygotowanej przez dr. Marka Ostrowskiego (www.varsovia.pl) w dziale Panoramy Tematyczne Warszawy – Osobistoci i Osobowoci.W okresie gwatownego rozwoju miast planowanie przestrzenne oraz pokrewne zagadnienia urbanistyczne nabieraj coraz wikszego znaczenia. Trudniej chroni istniejce, zwaszcza zabytkowe, struktury miejskie w oparciu o zrwnowaony rozwj miast i warunki polityki urbanistycznej. Zagadnieniom tym powicone byo midzynarodowe seminarium „Odnowa struktur miejskich w wietle zrwnowaonego rozwoju”, zorganizowane przez Centrum Rewitalizacji Budowli Miejskich CURE przy Wydziale Inynierii Ldowej i rodowiska, Wydzia Architektury Politechniki Gdaskiej oraz Sekcj Architektury Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN, ktre odbyo si w dniach 29−30 wrzenia.
Seminarium rozpoczo si wprowadzeniem prof. Czesawa Szymczaka, koordynatora Centrum CURE, dotyczcym gwnych kierunkw dziaalnoci centrum, ktre powstao w ramach akcji „Miasto przyszoci i dziedzictwo kulturowe” V Programu Ramowego UE. Profesor podkrela, i CURE, tzw. Centrum Doskonaoci, jest organizacj zajmujc si rozwizywaniem rnorodnych problemw rewitalizacji budowli miejskich zgodnie z zaoeniami zrwnowaonego rozwoju.
Zgodnie z oczekiwaniami organizatorw, seminarium skupio wok siebie przedstawicieli nie tylko polskich, ale i wiatowych orodkw badawczych, m.in. z Woch i Finlandii. Wymieniali oni dowiadczenia i idee z rozlegej dziedziny urbanistyki. Mwiono m.in. o rwnowaeniu przestrzeni miejskiej, jej wielofunkcyjnoci oraz rekultywacji zdegradowanych terenw. W krgu zainteresowa uczestnikw znalazy si rwnie kryteria i wskaniki pozwalajce na ocen wyrwnania przestrzeni miejskiej oraz koncentracji bd rozproszenia miast.
Do nastpnego bloku tematycznego naleay architektoniczne aspekty zrwnowaonej odnowy struktur miejskich: transformacja i odnowa budynkw oraz terenw przemysowych, a take ocena i projektowanie cyklu yciowego budynkw i caych struktur miejskich. Istotn kwesti bya ocena oddziaywania miasta na rodowisko, jak rwnie problemy spoeczno−kulturowe i behawioralne odnowy struktur miejskich.
Doskona okazj do obrazowego wprowadzenia w problematyk adaptacji obiektw zabytkowych na cele usugowo−handlowe bya specjalnie zorganizowana wycieczka po Gdasku. Urozmaicony, bo wzbogacony o histori pradawnego miasta Gdaska i jego budowli, wykad pozwoli uczestnikom seminarium oceni moliwoci przystosowania starszych budynkw do nowoczesnych celw.
)
W dniach 14−15 padziernika w Politechnice Gdaskiej odbya si II Oglnopolska Konferencja „Biotechnologia Molekularna” (BioMillenium 2005), zorganizowana przez Centrum Bada i Edukacji Chemii i Biotechnologii Farmaceutykw „Chembiofarm” oraz Katedr Mikrobiologii Wydziau Chemicznego PG. Podczas tegorocznego spotkania prezentowano osignicia i prace badawcze polskich biotechnologw w trzech sesjach tematycznych: szczepionki nowej generacji, diagnostyka molekularna oraz ekstremofile a biotechnologia. Przedstawiona przez uczestnikw konferencji tematyka badawcza koncentrowaa si wok takich zagadnie, jak: konstrukcja i zastosowanie nowoczesnych technik biologii molekularnej w typowaniu mikroorganizmw patogennych w badaniach epidemiologicznych, diagnostyka molekularna chorb bakteryjnych i wirusowych, molekularne mechanizmy dziaania czynnikw wirulencji bakterii i wirusw, otrzymywanie rekombinantowych biaek antygenowych w celu zastosowania ich do immunodiagnostyki i szczepionek nowej generacji, nowe narzdzia do technik biologii molekularnej, termostabilne i zaadaptowane do zimna enzymy o duym potencjale aplikacyjnym.
W trakcie „BioMillenium” starano si odpowiedzie na pytania: czy szczepionki nowej generacji bd kluczowym elementem profilaktycznym coraz groniejszych chorb infekcyjnych, czy diagnostyka molekularna jest przydatna dla medycyny klinicznej i bada epidemiologicznych oraz czy organizmy ekstremofilne oraz enzymy z nich pozyskiwane dadz now jako dla biotechnologii?
Gociem honorowym konferencji by prof. Wacaw Szybalski z University of Wisconsin w USA, ktry w wykadzie inauguracyjnym mwi o pocztkach biotechnologii molekularnej na wiecie i w Polsce. Byo to wydarzenie nadzwyczajne, poniewa prof. Szybalski wsptworzy nowoczesn biotechnologi opart na warsztacie inynierii genetycznej. Po raz pierwszy te zostaa przyznana Nagroda im. Wacawa Szybalskiego za najlepsz prac modego biotechnologa, ktr uzyskaa dr in. Aneta Biakowska z Politechniki dzkiej za rozpraw Antarctic −galactosidase from Pseudoalteromonas sp.22b: kinetic and molecular adaptation to cold. Przyznano take wyrnienie mgr in. Lucynie Holec z Katedry Mikrobiologii PG za prac Construction of expression systems and production of Toxoplasma gondii recombinant antigens (MIC3, GRA4, GRA9) for the serodiagnosis of toxoplasmosis.
W 22 uczelniach o profilu artystycznym rozpoczyna si trzecia edycja oglnopolskiego konkursu Samsung Art Master. Ide projektu jest szukanie ciekawych osobowoci twrczych wrd studentw kierunkw artystycznych i wspieranie ich dziaa zmierzajcych do samodzielnego zaistnienia na rynku sztuki. Organizatorem konkursu i fundatorem nagrd jest firma Samsung. Tegoroczna edycja konkursu skierowana jest do obecnych studentw, a take absolwentw z lat 2004 i 2005. Na konkurs mona nadsya malarstwo, grafik, rzeb, a take projekty z zakresu instalacji multimedialnych, obiektw przestrzennych i prac interaktywnych. Prace i projekty naley zgasza do 28 lutego 2006 u koordynatorw konkursu w poszczeglnych uczelniach – ich nazwiska i adresy, a take wszelkie informacje dotyczce konkursu, mona znale na stronie www.artmaster.org.pl.
Nazwiska laureatw poznamy na pocztku kwietnia 2006.
Nagrody za trzy pierwsze miejsca wynosz: 15, 10 i 5 tys. z. Przyznane zostan take 3 wyrnienia, uhonorowane dyplomami i sprztem Samsunga. Prace konkursowe wszystkich nagrodzonych i wyrnionych zostan zaprezentowane na specjalnej wystawie w Centrum Sztuki Wspczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. Uroczyste otwarcie wystawy i wrczenie nagrd autorom najlepszych prac odbdzie si 19 maja 2006.
Tradycj konkursu Samsung Art Master s aukcje charytatywne nadesanych prac. Cakowity dochd ze sprzeday przekazywany jest domom