Prace Państwowej Komisji Akredytacyjnej postępują ustalonym rytmem. Dziesięć zespołów uczonych systematycznie dokonuje oceny kształcenia na kolejnych kierunkach studiów w polskich uczelniach. Te same zespoły rozpatrują także wnioski o uruchomienie nowych kierunków studiów.

Doświadczenie procentuje

Zbigniew Marciniak

Coraz wyraźniej widać, jak procentuje doświadczenie zdobyte w trakcie czterech lat pracy PKA – oceny dokonywane są na szerokim tle porównawczym, po głębokiej analizie bardzo wielu czynników kształtujących jakość.

Na ostatnim plenarnym posiedzeniu Komisja podjęła decyzję o utworzeniu specjalnych zespołów, których zadaniem jest podsumowanie i wyartykułowanie tych doświadczeń w czterech, bardzo ważnych obszarach: w zakresie zasad i kryteriów oceniania jakości kształcenia (zespół pod kierunkiem prof. Marka Dietricha, wiceprzewodniczącego PKA), w zakresie zasad samooceny pracy Komisji (zespół pod kierunkiem prof. Danuty Strahl), w zakresie udostępniania informacji o pracach Komisji (zespół pod kierunkiem prof. Mieczysława Sochy, sekretarza Komisji), w zakresie współpracy międzynarodowej (zespół pod kierunkiem prof. Andrzeja Mani, wiceprzewodniczącego PKA). Obecnie prace tych zespołów są na etapie dyskusji wewnątrz zespołów ds. grup kierunków studiów.

Koniec roku 2005 przyniósł znaczną intensyfikację współpracy międzynarodowej PKA. W listopadzie odwiedzili Komisję przewodniczący oraz sekretarz niemieckiej federalnej komisji akredytacyjnej Akkreditierungsrat. Dwudniowa wymiana wzajemnych doświadczeń, a także omówienie sytuacji w Europie w zakresie akredytacji szkolnictwa wyższego, dostarczyła obu stronom wielu bardzo ważnych informacji. Odkryliśmy także szereg obszarów, w których możliwe jest bliskie współdziałanie; poczyniliśmy plany, by wprowadzić je w życie.

Na początku grudnia PKA została przyjęta w Wiedniu w skład European Consortium for Accreditation, jako pierwsza komisja z Europy Wschodniej. Konsorcjum koncentruje swoje działania na budowaniu współdziałania europejskich agencji akredytacyjnych.

W planach na bieżący rok mamy odnowienie kontaktów z hiszpańską komisją akredytacyjną ANECA oraz finalizację działań mających na celu włączenie PKA do European Association for Quality Assurance in Higher Education.

Ważnym obszarem działań PKA było podjęcie dialogu ze środowiskowymi komisjami akredytacyjnymi działającymi w naszym kraju. 27 października Prezydium PKA podjęło uchwałę, w której uznaje historyczne zasługi komisji środowiskowych dla budowy systemu zapewniania jakości naszego szkolnictwa wyższego oraz stwierdza, że współpraca PKA z tymi komisjami może w istotny sposób przyczynić się do lepszej realizacji jej podstawowego ustawowego zadania, jakim jest dokonywanie oceny jakości kształcenia w polskich szkołach wyższych. Konsekwentnie, w końcu listopada PKA zaprosiła przedstawicieli komisji środowiskowych na wspólne seminarium, na którym omówiliśmy wiele istotnych aspektów działań na rzecz jakości. W spotkaniu uczestniczyli także: prof. Stefan Jurga, podsekretarz stanu w MEiN, prof. Tadeusz Luty, przewodniczący KRASP, prof. Józef Szabłowski, przewodniczący KRUN oraz prof. Jerzy Błażejowski, przewodniczący Rady Głównej. Dyskusja była bardzo cenna dla PKA, dlatego planujemy kontynuować takie spotkania, dążąc do zbudowania wspólnego forum jakości, będącego miejscem głębszej refleksji nad problematyką jakości w polskim szkolnictwie wyższym oraz poszukiwania najlepszych form współdziałania wszystkich podmiotów zainteresowanych jej budowaniem.

Warto w tym miejscu dodać, że obecność na seminarium wymienionych gości nie była incydentalna: praktycznie na co dzień ma miejsce bliska i bardzo owocna współpraca PKA z wymienionymi instytucjami naszego życia publicznego.

Bardzo dobrze układa się też współpraca z Parlamentem Studentów RP. Od września 2005 przewodniczący Parlamentu Studentów jest, na mocy ustawy, członkiem Prezydium PKA. W wyniku wspólnie podjętych działań, już niedługo przedstawiciele Parlamentu Studentów będą, wzorem wielu europejskich komisji akredytacyjnych, wchodzić w skład zespołów wizytujących uczelnie. Obecnie trwa okres intensywnych szkoleń zespołu ekspertów studenckich, by jak najlepiej przygotować ich do podjęcia tej odpowiedzialnej misji. Jestem zbudowany bardzo profesjonalnym podejściem władz Parlamentu Studentów do tego przedsięwzięcia.

Na koniec, kilka słów o biurze PKA. Przeżywa ono gorący okres przystosowywania się do zupełnie nowych warunków działania; ustawa „Prawo o szkolnictwie wyższym” wydzieliła biuro PKA ze struktur Ministerstwa Edukacji i uczyniła je samodzielną jednostką budżetową. Zabieg ten był niezbędny z perspektywy działania PKA w gronie europejskich instytucji akredytacyjnych. Bardzo ważnym atrybutem tych instytucji jest ich organizacyjna niezależność. Oczywiście, fakt oddzielenia od struktur MEiN w niczym nie umniejsza ważności współdziałania PKA z tymi strukturami, a w szczególności z Departamentem Szkolnictwa Wyższego. W mojej ocenie, harmonijność tej współpracy nie została przez fakt wydzielenia biura w najmniejszym stopniu naruszona.

Oczywiście, proces usamodzielniania biura stawia przed jego pracownikami wiele dodatkowych zadań i wyzwań. Chciałbym w tym miejscu wyrazić w imieniu PKA głęboką wdzięczność pracownikom biura, że realizacja tych dodatkowych zadań w najmniejszym stopniu nie zaburzyła obsługi bieżących prac Komisji.