WROC£AW / STUTTGART Prof. dr hab. in¿. Jan Koch – by³y dziekan Wydzia³u Mechanicznego PWr. i kierownik istniej±cego przy Politechnice Wroc³awskiej Wroc³awskiego Centrum Transferu Technologii – zosta³ odznaczony medalem honorowym Uniwersytetu w Stuttgarcie. Uhonorowano go w uznaniu zas³ug we wspó³pracy i wymianie naukowej miêdzy Politechnik± Wroc³awsk± a Uniwersytetem w Stuttgarcie. Prof. Koch by³ przez ponad 30 lat inicjatorem wspó³pracy miêdzy obu uczelniami. Uniwersytet w Stuttgarcie przyjmowa³ co roku od 5 do 10 pracowników PWr. na sta¿e naukowe. Sta¿y¶ci z PWr. otrzymywali za po¶rednictwem Uniwersytetu w Stuttgarcie stypendia fundowane przez DAAD. Przez ponad 20 lat prof. Koch w semestrze letnim prowadzi³ w stuttgarckiej uczelni go¶cinne wyk³ady z wybranych zagadnieñ konstrukcji obrabiarek.
GDAÑSK W dniach 18−19 listopada ub.r. na Wydziale Filologiczno−Historycznym Uniwersytetu Gdañskiego odby³a siê miêdzynarodowa konferencja historyków skandynawistów „Polska – Norwegia 1905−2005”, zorganizowana przez Katedrê Skandynawistyki i Instytut Historii UG oraz Gdañskie Towarzystwo Naukowe. Wiod±cym has³em spotkania by³a setna rocznica rozwi±zania unii miêdzy Norwegi± i Szwecj± oraz utworzenie suwerennego Królestwa Norwegii w 1905 i równocze¶nie trzeciego pañstwa neutralnego na Pó³wyspie Skandynawskim. Uczestnicy omawiali m.in. rozwój stosunków dyplomatycznych i gospodarczych miêdzy Polska i Norwegi±, budowanie przez Norwegiê pañstwa dobrobytu w latach 60. i 70., udzia³ Polaków w walkach w Norwegii podczas II wojny ¶wiatowej, reakcje Norwegów na utworzenie niepodleg³ej Polski w 1918−21.
KRAKÓW 25 listopada odby³a siê konferencja po¶wiêcona polskim i ukraiñskim badaniom przyrodniczym w Karpatach Wschodnich, zorganizowana przez Wydzia³ Ogrodniczy krakowskiej Akademii Rolniczej. Polscy i ukraiñscy uczeni przedstawili wyniki badañ nad reliktow± i endemiczn± flor± ¦widowca, p³azami Czarnohory i ¦widowca, kózkowatymi i biegaczowatymi Karpat Wschodnich. Mówiono o lasach i le¶nictwie na Ukrainie oraz charakterystyce rze¼by stoków Karpat Wschodnich. Konferencji towarzyszy³a wystawa fotografii i prac malarskich studentów Wydzia³u Ogrodniczego oraz koncert „Zapomniane piêkno Czarnohory i Huculszczyzny” w wykonaniu studenckiego zespo³u „¦leboda” z UJ, specjalizuj±cego siê w muzyce huculskiej.
POZNAÑ 28 listopada Wielk± Gal± S³owa, po¶wiêcon± nie¶miertelnej poezji Adama Mickiewicza, zakoñczy³ siê Miêdzynarodowy Festiwal Sztuki S³owa Verba Sacra. Piêædziesi±ta prezentacja z cyklu Verba Sacra rozpoczê³a siê od wrêczenia nagród laureatkom tegorocznego konkursu na artystyczn± interpretacjê tekstu klasycznego i biblijnego: Annie Kutkowskiej – Grand Prix im. Mieczys³awa Kotlarczyka, Jadwidze Grygierczyk – Nagrody Specjalnej im. Romana Brandstaettera. S³owo wstêpne o dziele i ¿yciu Mickiewicza wyg³osi³a prof. Zofia Trojanowiczowa (Zak³ad Literatury Romantyzmu IFP UAM). Wybitni aktorzy zaprezentowali publiczno¶ci utwory ukazuj±ce wszechstronno¶æ talentu poetyckiego patrona Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W Roku Mickiewiczowskim, og³oszonym z okazji 150. rocznicy ¶mierci wieszcza, przypad³a tak¿e 50. rocznica nadania poznañskiemu uniwersytetowi jego imienia.
SOSNOWIEC Wydawnictwo Library of America to instytucja typu non−profit, której celem jest zachowanie prac najwybitniejszych pisarzy amerykañskich. 29 listopada uroczy¶cie przekazano w darze Bibliotece Anglistycznej Uniwersytetu ¦l±skiego 130 woluminów Library of America. Zestaw ksi±¿ek obejmuje dzie³a m.in.: Thoreau, Faulknera, Hawthorne’a, Jamesa, Melville’a, jak równie¿ wybory amerykañskiej poezji, reporta¿y oraz dokumentów historycznych. Konsul Kenneth Fairfax zachêca³ zgromadzonych w czytelni pracowników i studentów filologii angielskiej do siêgania po literaturê amerykañsk±. Przybli¿y³ polskim studentom system edukacji uniwersyteckiej w Stanach Zjednoczonych. Podkre¶li³, i¿ szkolnictwo wy¿sze w USA opiera siê na zasadach wolnego rynku i konkurencji. Zapewni³, ¿e uczelnie amerykañskie s± otwarte dla studentów z Polski, a ka¿da instytucja szkolnictwa wy¿szego dysponuje w³asnym programem stypendialnym.
GDAÑSK W ramach obchodów 30−lecia Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdañskiego, w dniach 5−6 grudnia odby³a siê „Ogólnopolska jubileuszowa konferencja naukowa Przesz³o¶æ – tera¼niejszo¶æ – przysz³o¶æ”. Podczas spotkania przedstawiono najwa¿niejsze kierunki badañ, jakie prowadz± gdañscy psychologowie, m.in.: deformacje w spostrzeganiu ludzi, psychologia i prawo, osobowo¶æ a dzia³anie, kobieco¶æ i mêsko¶æ, specyficzne trudno¶ci w uczeniu siê. W sk³ad Instytutu Psychologii UG wchodzi 8 zak³adów. Kadrê naukowo−dydaktyczn± tworzy 4 profesorów tytularnych, 6 doktorów habilitowanych, 30 doktorów i 18 magistrów.
TORUÑ Tegoroczn± Miss Polski zosta³a Renata Nowak, studentka dwóch kierunków w Uniwersytecie Miko³aja Kopernika. 20−letnia Miss pochodzi z Bydgoszczy, jest studentk± II roku ekonomii na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarz±dzania. W tym roku akademickim rozpoczê³a równie¿ studia europeistyczne na Wydziale Prawa i Administracji. Gala Miss Polski odby³a siê 6 grudnia w Teatrze Muzycznym w Gdyni.
POZNAÑ/S£UBICE 7 grudnia w auli Collegium Polonicum w S³ubicach odby³a siê uroczysto¶æ zakoñczenia jubileuszu 60−lecia S³ubic. By³a to okazja do uhonorowania wybitnych osób, które swymi dzia³aniami i dokonaniami przyczyni³y siê do rozwoju miasta. W¶ród wyró¿nionych tytu³ami honorowych obywateli S³ubic znalaz³o siê 5 profesorów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: prof. Stanis³aw Lorenc (obecny rektor UAM), prof. Jerzy Siepak, prof. Waldemar Pfeiffer, prof. Stefan Jurga (by³y rektor UAM, obecnie wiceminister edukacji), prof. Jerzy Fedorowski (by³y rektor UAM). Wszyscy wyró¿nieni uczeni wnie¶li ogromny wk³ad w powstanie i dzia³alno¶æ Collegium Polonicum, którego istnienie przyczyni³o siê do znacznego rozwoju miasta.
WARSZAWA W dniach 8−9 grudnia odby³y siê obchody jubileuszu Wydzia³u In¿ynierii L±dowej Politechniki Warszawskiej. Wydzia³ powsta³ w 1826 jako jeden z trzech najstarszych wydzia³ów uczelni. Obecnie jego strukturê tworz± 4 instytuty: Mechaniki Konstrukcji In¿ynierskich, Konstrukcji Budowlanych, Dróg i Mostów oraz In¿ynierii Produkcji Budowlanej i Zarz±dzania, a tak¿e Zak³ad Zastosowañ Informatyki w In¿ynierii L±dowej. Wydzia³ zatrudnia 156 pracowników naukowo−dydaktycznych, w tym 25 profesorów (16 z tytu³em naukowym), 2 docentów, 7 adiunktów ze stopniem doktora habilitowanego i 85 adiunktów ze stopniem doktora, 80 osób personelu techniczno−administracyjnego. W trzech specjalno¶ciach: konstrukcje budowlane i in¿ynierskie, in¿ynieria komunikacyjna oraz in¿ynieria produkcji budowlanej, kszta³ci siê tam 2,5 tys. studentów.
KATOWICE 13 grudnia, w 24. rocznicê wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, Senat U¦ przyj±³ uchwa³ê, któr± oddano ho³d wszystkim twórcom i dzia³aczom NSZZ „Solidarno¶æ” z roku 1980. „Chyl±c czo³o przed osobami, które po¶wiêci³y siê sprawie wolno¶ci i solidarno¶ci, podkre¶lamy jednocze¶nie wk³ad pracowników i studentów Uniwersytetu ¦l±skiego w budowê demokratycznej Polski” – czytamy w uchwale Senatu U¦. 13 grudnia 1981 jako jedyny urzêduj±cy rektor polskich uczelni, aresztowany, a nastêpnie internowany zosta³ prof. August Che³kowski, ówczesny rektor U¦.
£ÓD¬ 16 grudnia otwarto nowy budynek Studium Praktycznej Nauki Jêzyków Obcych Politechniki £ódzkiej. Modernizacja pofabrycznego obiektu kosztowa³a ok. 8 mln z³; 75 proc. ¶rodków pochodzi³o z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Budynek o powierzchni ponad 2,5 tys. m2 zosta³ nowocze¶nie wyposa¿ony. Jest w nim 28 sal dydaktycznych, sala komputerowa, sala konferencyjna na 100 osób, zaplecze socjalne dla lektorów i studentów. W ca³ym budynku jest bezprzewodowy dostêp do Internetu. Studium prowadzi zajêcia na wszystkich wydzia³ach Politechniki £ódzkiej dla ok. 8 tys. studentów na studiach dziennych i zaocznych (ok. 500 grup), prowadzi równie¿ kursy jêzyka polskiego dla studentów zagranicznych. Oferuje tak¿e kursy komercyjne, które przygotowuj± do europejskich egzaminów TELC z jêzyków obcych oraz do innych egzaminów, m.in. na praktyki wakacyjne IAESTE. Studium Praktycznej Nauki Jêzyków Obcych zatrudnia 86 pracowników dydaktycznych oraz 8 pracowników administracyjnych i technicznych.
KRAKÓW 19 grudnia podpisano umowê miêdzy Uniwersytetem Jagielloñskim a firm± BUDOSTAL 2 S.A. Przedsiêbiorstwo pe³ni funkcjê generalnego realizatora inwestycji, którego zadaniem bêdzie zaprojektowanie, wykonanie i przekazanie do u¿ytkowania uczelni obiektu Wydzia³u Zarz±dzania i Komunikacji Spo³ecznej wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastruktur± techniczn± oraz dostarczeniem pierwszego wyposa¿enia o jako¶ci po¶wiadczonej miêdzynarodowym certyfikatem wg standardu TUV BQS. Warto¶æ kontraktu wynosi 105 985 934,74 z³ brutto. Termin zakoñczenia realizacji inwestycji przewidziany jest na 19 lutego 2008. Obiekty zostan± zlokalizowane na terenie Kampusu 600−lecia Odnowienia UJ. £±czna kubatura nowej siedziby Wydzia³u Zarz±dzania i Komunikacji Spo³ecznej wyniesie oko³o 87 200 m3, a powierzchnia netto 23 315 m2.
WARSZAWA W Warszawie stanie naturalnej wielko¶ci model staro¿ytnego grobowca egipskiego wezyra Meref Nebef z III tysi±clecia p.n.e. Prawdziwy grobowiec z unikatowymi reliefami i malowid³ami odkry³a w s±siedztwie piramidy faraona D¿osera w Sakkarze polska ekipa archeologiczna pod kierownictwem prof. Karola My¶liwca z PAN. Model naturalnej wielko¶ci, wykonany z tworzyw sztucznych – upamiêtniaj±cy jedno z najwiêkszych odkryæ polskiej egiptologii – powinien stan±æ w czerwcu 2006 w Pa³acu Kultury i Nauki albo w Muzeum Ziemi PAN. Na ¶cianie grobowca znajd± siê malowid³a przedstawiaj±ce sceny z ¿ycia Meref Nebef. Powsta³a ju¿ dokumentacja projektu. Koszty budowy modelu pokryje PAN. Oryginalny grobowiec w Sakkarze nigdy nie bêdzie – ze wzglêdów konserwatorskich – udostêpniony publiczno¶ci.
SOPOT 22 grudnia w Instytucie Oceanologii PAN odby³o siê spotkanie za³óg i uczestników rejsów badawczych w 20. rocznicê podniesienia bandery i rozpoczêcia eksploatacji statku badawczego r/v OCEANIA. W ci±gu 20 lat OCEANIA zrealizowa³a 260 rejsów badawczych (w tym 18 na Spitsbergen i Morze Grenlandzkie), spêdzi³a 3,4 tys. dni w morzu. W badaniach uczestniczy³o 3,2 tys. naukowców, w tym 200 z zagranicy. Efektem wysi³ku naukowców i za³óg jest ogromna baza danych oceanograficznych, wiele prac naukowych, doktorskich i habilitacyjnych, a tak¿e bogata wymiana danych i wspó³praca miêdzynarodowa.
£ÓD¬ 22 grudnia £ódzki Oddzia³ Stowarzyszenia Elektryków Polskich uzna³ pracê Micha³a Bujacza „Stereofoniczne przedstawienie wirtualnych scen 3D – symulacja urz±dzenia wspomagaj±cego niewidomych” za najlepsz± pracê dyplomow± wykonan± na Wydziale Elektrotechniki i Elektroniki Politechniki £ódzkiej w roku akademickim 2004/05. Autor opracowa³ program symulacyjny, który umo¿liwia³by poruszanie siê u¿ytkownika po prostych scenach trójwymiarowych w oparciu o wspólny „kod d¼wiêkowy”. Drugie miejsce zajê³a praca Przemys³awa Ignaciuka „ABR service flow control in ATM networks”. Trzecie przyznano Jakubowi Mielczarkowi za „Projekt uk³adu s³u¿±cego do komunikacji cyfrowej, toleruj±cego promieniowanie”.
WARSZAWA Trójka zwyciêzców krajowych eliminacji bêdzie reprezentowaæ Polskê w finale XVII edycji Konkursu M³odych Naukowców UE we wrze¶niu 2006 w Sztokholmie. Micha³ Marcinkowski z III LO im. Adama Mickiewicza we Wroc³awiu przedstawi pracê z dziedziny matematyki – z zakresu geometrii trójk±ta. Maciej Partycki – student I roku Wydzia³u Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, którego hobby jest ¿eglarstwo – zaprezentuje wyniki swych badañ dotycz±cych fizyki pracy ¿agli. Tomasz Wdowik z IV LO im. Miko³aja Kopernika w Rzeszowie dokona³ syntezy zwi±zku chemicznego, który jest potencjalnym lekiem zmniejszaj±cym reakcjê organizmu na adrenalinê. Polska, uczestnicz±ca ju¿ 12. raz w Konkursie M³odych Naukowców UE, ma bogaty dorobek: 13 g³ównych nagród – w tym 2 pierwsze, 5 drugich, 6 trzecich oraz 3 specjalne.
WARSZAWA Pierwsze miejsce i nagrodê 50 tys. z³ w konkursie na projekt Centrum Nauki w Warszawie przyznano Pracowni Projektowej RAr−2 Laboratorium Architektury z Rudy ¦l±skiej. Zwyciêski projekt jest ¶wietnie wkomponowany w nadwi¶lañskie wybrze¿e miêdzy nowoczesnym gmachem BUW a mostem ¦wiêtokrzyskim. Drug± nagrodê otrzyma³a duñska pracownia architektoniczna CF Moller, za¶ trzeci± nagrod± wyró¿niono Studio EL, Pracowniê Projektowo−Realizacyjn± z Wroc³awia. Jury konkursu przyzna³o tak¿e 3 wyró¿nienia dla: Autorskiej Pracowni Architektury Kury³owicz & Associates sp. z o.o. z Warszawy, firmy Superjednostka Szymon Majcherczyk, Pracownia Projektów Architektoniczno−Budowlanych z Bielska Bia³ej oraz pracowni M±ka, Sojka – Architekci z Warszawy. Centrum Nauki Kopernik – nowoczesne i interaktywne centrum edukacji naukowej i kulturalnej – powinno byæ otwarte w 2008. W CNK bêd± siê mie¶ciæ ekspozycje sta³e i czasowe, sale wyk³adowe, laboratoria edukacyjne i planetarium. Oko³o 300 interaktywnych urz±dzeñ i ekspozycji pogrupowano w 6 dzia³ów: ¶wiat w ruchu, korzenie cywilizacji, cz³owiek i ¶rodowisko, ¶wiat³o, laboratorium nowych technologii, globalna wioska. Nad Wis³± obok budynku CNK, znajdzie siê interaktywny Park Odkrywców.
WROC£AW Papie¿ Benedykt XVI powo³a³ do godno¶ci biskupiej ks. prof. Andrzeja Siemieniewskiego z Papieskiego Wydzia³u Teologicznego we Wroc³awiu. Ks. prof. Siemieniewski (na fot. przyjmuje gratulacje podczas spotkania op³atkowego wroc³awskiego ¶rodowiska akademickiego) od wielu lat zaanga¿owany jest w ruchy odnowy Ko¶cio³a. Specjalizuje siê w teologii duchowo¶ci. Rodowity wroc³awianin z rodziny profesorskiej – jego matka, Teresa Siemieniewska, jest emerytowanym profesorem Wydzia³u Chemicznego Politechniki Wroc³awskiej. Andrzej Siemieniewski w 1976 rozpocz±³ studia na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki PWr. na kierunku fizyka. Po trzech latach przerwa³ studia i wst±pi³ do Metropolitalnego Wy¿szego Seminarium Duchownego we Wroc³awiu. W 2005 uzyska³ tytu³ profesora.
£ÓD¬ Fundacja Bankowa im. dr. Mariana Kantona Banku PEKAO S.A. ufundowa³a wyró¿niaj±cym siê studentom Uniwersytetu £ódzkiego z kierunków ekonomicznych, administracyjnych i prawnych 10−miesiêczne stypendia. Stypendia otrzyma³o 5 osób: dwie z Wydzia³u Ekonomiczno−Socjologicznego (kierunki: ekonomia oraz finanse i bankowo¶æ), dwie z Wydzia³u Prawa i Administracji (kierunki: prawo i administracja) i jedna z Wydzia³u Zarz±dzania. Warto¶æ stypendium to 500 z³ miesiêcznie. Bogumi³a Lipiñska z Wydzia³u Prawa i Administracji otrzyma³a dodatkowo nagrodê rzeczow± za dzia³alno¶æ w Kole Praw Cz³owieka i wspó³pracê z organizacjami praw cz³owieka.
WARSZAWA Dr Grzegorz Pojmañski z Uniwersytetu Warszawskiego odkry³ w nocy 4 stycznia 2006 now± kometê, która zosta³a oznaczona przez Miêdzynarodow± Uniê Astronomiczn± symbolem C/2006 A1 (POJMANSKI). Kometa zosta³a zaobserwowana za pomoc± automatycznego teleskopu ASAS, zaprojektowanego i zbudowanego przez dr. Pojmañskiego. ASAS (All Sky Automated Survey, czyli Automatyczny Przegl±d Ca³ego Nieba), zainstalowany w Obserwatorium Astronomicznym UW w Las Campanas w Chile, przeznaczony jest do rejestrowania gwiazd zmiennych na pó³kuli po³udniowej. Polscy astronomowie maj± na swoim koncie kilkana¶cie odkrytych komet. Jan Heweliusz w XVII w. odkry³ ich a¿ 9. W XX w. Antoni Wilk odkry³ 4 obiekty, a Lucjan Orkisz, W³adys³aw Lis i Konrad Rudnicki – po jednej.
KATOWICE Szymon Nowara, student V roku politologii Uniwersytetu ¦l±skiego, zaj±³ pierwsze miejsce w konkursie „Wizja pokoleniowa dla ¦l±ska, Katowice 140 lat i co dalej”. Konkurs zorganizowa³o Górno¶l±skie Towarzystwo Gospodarcze z okazji 140−lecia nadania Katowicom praw miejskich. Praca Szymona Nowary Epistolograficzne próbki, czyli Katowice in spe mia³a formê listów do babci. Opisa³ wizjê zmian widocznych w mie¶cie: zielone dachy (technologia budowlana), pla¿e nad Raw±, system przej¶æ nadziemnych. Do pracy do³±czona by³a oprawiona muzycznie przez autora prezentacja wideo.
GDAÑSK Zainstalowany w Centrum Informatycznym Trójmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej w Politechnice Gdañskiej klaster HOLK, przekroczy³ granicê rzeczywistej wydajno¶ci 1 biliona operacji na sekundê, uzyskuj±c w pierwszych dniach stycznia w te¶cie HPLinpack wynik 1,117 Tflop/s (Teraflopa). Oznacza to, ¿e w ci±gu sekundy jest w stanie wykonaæ ponad bilion operacji zmiennoprzecinkowych. Jest to najlepszy wynik uzyskany dot±d w Polsce przez superkomputer przeznaczony do zastosowañ naukowych. HOLK zosta³ oddany do u¿ytku w 2003. Oparto go na 256 procesorach Intel® Itanium® 2 i systemie operacyjnym Linux, a jego sumaryczn±, teoretyczn± moc obliczeniow± oszacowano na 1,3 biliona operacji. Znalaz³ siê wówczas na presti¿owej li¶cie superkomputerów TOP500 z wynikiem 641 Gflop/s. Uzyskanie na nim rzeczywistej wydajno¶ci 1 Tflop/s sta³o siê mo¿liwe po rozbudowie do 288 procesorów, g³ównie jednak dziêki zainstalowaniu superszybkiej sieci wewnêtrznej InfiniBand.
RZESZÓW Wydzia³ Zarz±dzania i Marketingu Politechniki Rzeszowskiej otrzyma³ dokumenty potwierdzaj±ce przyznanie certyfikatu ISO 9001:2001 w zakresie ¶wiadczenia us³ug edukacyjnych. System wymusza sta³e, regularne badanie zadowolenia klientów oraz ustalanie celów do osi±gniêcia, przez co praca staje siê bardziej wydajna. W praktyce oznacza to, ¿e oczekiwania studentów bêd± rozpoznawane, a wydzia³ do³o¿y wszelkich starañ, aby je zaspokoiæ. Inne cechy wdro¿enia systemu zarz±dzania jako¶ci± na wydziale to m.in.: sta³y nadzór i podnoszenie jako¶ci procesów dydaktycznych, jasne i czytelne procedury postêpowania oraz uporz±dkowanie zakresu uprawnieñ i odpowiedzialno¶ci na wszystkich stanowiskach. Wymiernym efektem systemu jest równie¿ skrócenie czasu za³atwiania spraw, w tym tak¿e studenckich.
£ÓD¬ Prof. Józef Giergiel z Wydzia³u Budowy Maszyn i Lotnictwa PRz. otrzyma³ 11 stycznia tytu³ doktora honoris causa Politechniki £ódzkiej. Prof. Giergiel uwa¿any jest za wspó³twórcê polskiej szko³y naukowej w zakresie t³umienia drgañ w uk³adach mechanicznych. Jest autorem metody identyfikacji modeli uk³adów mechanicznych w warunkach wymuszenia losowego i udarowego. Monografia Identyfikacja uk³adów mechanicznych (Wyd. PWN – 1987), napisana wspólnie z prof. T. Uhlem, jest uznawana za podstawowe dzie³o krajowe z tego zakresu. Prof. Giergiel by³ promotorem 18 rozpraw doktorskich, a pod jego opiek± naukow± realizowano 11 rozpraw habilitacyjnych. Piêciu jego wychowanków legitymuje siê tytu³em profesora.
POZNAÑ 14 stycznia prof. dr hab. in¿. Jan Wêglarz, wybitny specjalista w dziedzinie informatyki i badañ operacyjnych, otrzyma³ tytu³ doktora honoris causa Politechniki Poznañskiej. Prof. Wêglarz jest dyrektorem Instytutu Informatyki PP, pe³nomocnikiem dyrektora Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN ds. Poznañskiego Centrum Superkomputerowo−Sieciowego, a tak¿e jednym z inicjatorów szerokopasmowej sieci naukowej PIONIER. Jest cz³onkiem PAN, Polskiego Towarzystwa Informatycznego, American Mathematical Society oraz Operations Research Society of America. Obszarem pracy badawczej prof. Wêglarza jest styk informatyki, badañ operacyjnych i nauk decyzyjnych, a w szczególno¶ci problemy szeregowania zadañ i rozdzia³u zasobów. Za badania w tym zakresie otrzyma³ m.in. Nagrodê Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Jest doktorem honorowym Politechniki Szczeciñskiej, Akademii Górniczo−Hutniczej i Politechniki Czêstochowskiej.
TYCHY W Wy¿szej Szkole Zarz±dzania i Nauk Spo³ecznych realizowany jest projekt „Spo³eczna odpowiedzialno¶æ organizacji – aplikacja i implementacja sieci ma³ych i ¶rednich przedsiêbiorstw w kontek¶cie regionalnym”, kierowany przez dr. Roberta Geislera. Jest on czê¶ci± miêdzynarodowego projektu Corporate Social Responsibility – Application and Implementation in SME−networks of different regional contexts, koordynowanego przez Berliner−Brandenburg Institüt für Sozialwissenschaftliche Studies w Berlinie. Projekt zosta³ zatwierdzony przez UE w ramach programu Working Relations and Social Dialog – VP/2005/002. Podstawowym rezultatem jest analiza preferowanego przez politykê UE programu spo³ecznej odpowiedzialno¶ci organizacji w regionie staroprzemys³owym – Górno¶l±skiego Okrêgu Przemys³owego. Zamierzeniem uczonych z WSZiNS jest zorganizowanie seminarium dla lokalnych dzia³aczy, którego celem bêdzie pokazanie modelu spo³ecznej odpowiedzialno¶ci organizacji oraz zastanowienie siê nad jego implementacj± w regionie i spo³eczno¶ci lokalnej.
WARSZAWA Doc. Barbara Elgenking−Boni z Instytutu Socjologii i Filozofii PAN zosta³a laureatk± za rok 2004 Nagrody im. prof. £ukasza Hirszowicza. Wyró¿nienie otrzyma³a za ca³okszta³t twórczo¶ci po¶wiêconej zag³adzie ¯ydów polskich. Barbara Elgenking−Boni kieruje Centrum Badañ nad Zag³ad± ¯ydów przy Instytucie Socjologii i Filozofii PAN. Prowadzi te¿ wyk³ady i seminaria w Instytucie Kultury Uniwersytetu Warszawskiego, Szkole Nauk Spo³ecznych, Szkole Wy¿szej Nauk Spo³ecznych na temat warszawskiego getta i do¶wiadczeñ Holocaustu. Jest autork± kilku prac po¶wiêconych dziejom warszawskiego getta.
Obchody 55−lecia powstania Wojskowej Akademii Technicznej by³y okazj± do zaproszenia w dniach 12 i 13 stycznia prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkó³ Polskich oraz Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. – Powstali¶my jako uczelnia wojskowa, ale dzi¶ kszta³cimy na wielu kierunkach i kilku unikatowych specjalno¶ciach g³ównie studentów cywilnych – mówi³, prezentuj±c uczelniê, jej rektor gen. bryg. prof. Bogus³aw Smólski. W WAT na 6 wydzia³ach kszta³ci siê obecnie 6,5 tys. studentów, z czego tylko 200 to studenci w mundurach – wszyscy na V roku studiów. W¶ród tych unikatowych specjalno¶ci s± np.: kryptologia (tylko dwie uczelnie w Europie), meteorologia i broñ biologiczna.
Jak zawsze, katalog spraw poruszanych podczas obu konferencji by³ bardzo szeroki: standardy kszta³cenia, kierunki polityki naukowej, wspó³praca miêdzynarodowa i projekt Study in Poland, sieæ uczelni wolnych od uzale¿nieñ, zadania ¶rodowiskowych komisji akredytacyjnych i wspó³praca z PKA, ocena wewnêtrzna nauczycieli akademickich, system informatyzacji uczelni.
Obecny na konferencji prof. Krzysztof Kurzyd³owski, wiceminister odpowiedzialny za naukê, przedstawi³ planowany na 2006 bud¿et nauki. Ma on byæ o 15,6 proc. (czyli 400 mln z³) wiêkszy ni¿ w roku ubieg³ym. Ministerstwo planuje, ¿e najwiêkszy wzrost dotyczyæ bêdzie projektów badawczych. Planowane jest tak¿e wiêksze finansowanie grantów podoktorskich, badañ za granic± i po powrocie oraz wprowadzenie nowych programów, np. konkursów na zatrudnienie m³odych pracowników ze stopniem doktora w przemy¶le. Rozwijany bêdzie równie¿ projekt Krajowego Programu Ramowego. W najbli¿szym czasie zaprezentowana zostanie koncepcja Narodowego Centrum Badawczego.
¯yw± dyskusjê wzbudzi³o opracowanie prof. Janusza Rachonia, rektora PG, na temat oceny parametrycznej, w którym autor pokazywa³, ¿e ocena ta w ma³ym stopniu wp³ywa w rzeczywisto¶ci na finansowanie jednostek, a obowi±zuj±ca dotychczas zasada podzia³u ¶rodków pozwala przetrwaæ wszystkim podmiotom, niezale¿nie od jako¶ci ich pracy. W zamierzeniach ministerstwa w ci±gu kilku miesiêcy zasady oceny parametrycznej zostan± jeszcze raz przedyskutowane. Zaczn± obowi±zywaæ i wp³ywaæ na finansowanie jednostek w drugiej po³owie roku.
W trakcie posiedzenia Prezydium KRASP prof. Franciszek Ziejka, przewodnicz±cy komisji maj±cej wypracowaæ wnioski co do zmiany ¶cie¿ki kariery akademickiej, przedstawi³ jej sk³ad. Cz³onkami zespo³u s± prof.prof.: Osman Achmatowicz, Andrzej Ko¼miñski, Grzegorz Kurzyñski, Janusz Lipkowski, Krzysztof Paw³owski, Henryk Samsonowicz, Janusz Sobieszczañski, Piotr Sztompka, January Weiner, Piotr Wêgleñski, Jerzy Wo¼nicki. Zespó³ zacz±³ ju¿ pracê. W jego dyskusjach pojawi³y siê ró¿ne propozycje – od wyd³u¿enia drogi awansu do tytu³u profesorskiego (prof. Sztompka) do zniesienia habilitacji i wprowadzenia stanowiska docenta z rzeczywistymi konkursami na nie (prof. Samsonowicz). W marcu odbêdzie siê w Krakowie du¿a konferencja maj±ca kontynuowaæ dyskusjê na temat zmian w modelu kariery.
12 stycznia odby³o siê w WAT seminarium Banku ¦wiatowego na temat finansowania szkolnictwa wy¿szego. Dwaj prelegenci zaprezentowali systemy funkcjonuj±ce w ich krajach. Prof. Nicholas Barr z London School of Economics omówi³ system angielski, a prof. Daniel O’Hare, ekspert z Irlandii, system finansowania na Zielonej Wyspie. S± to systemy zupe³nie odmienne. W UK studia s± odp³atne, ale obowi±zuje system centralnego planowania i wyznaczania uczelniom limitu przyjêæ i wysoko¶ci czesnego, natomiast w Irlandii studenci nie p³ac± za naukê – studia s± finansowane przez pañstwo.
Eksperci zachêcali, aby studia w Polsce mog³y byæ – jak w UK – finansowane z bardzo tam powszechnego kredytu studenckiego, który jest sp³acany dopiero po studiach. Sp³ata nie jest, jak u nas, okre¶lona kwotowo, a uzale¿niona od dochodów absolwenta. Wynosi 9 proc. powy¿ej 10 tys. funtów dochodu rocznego. Dodatkowo jest pomniejszana, je¶li absolwent podejmie pracê np. w szkole publicznej, lub ca³kowicie umarzana, je¶li przez 10 lat nie osi±gnie dochodu przekraczaj±cego 10 tys. funtów. W wyniku tych mechanizmów ok. 30 proc. kwot przeznaczonych na dofinansowanie kredytów jest umarzanych. Jak podkre¶lali polscy dyskutanci, w naszym kraju studenci maj± du¿e obawy przed zaci±ganiem kredytów, z uwagi na niepewno¶æ zatrudnienia i wysoko¶ci przysz³ych dochodów. Wprowadzenie mechanizmów podobnych do tych z Wielkiej Brytanii z pewno¶ci± mog³oby rozwi±zaæ tê kwestiê.
Wspó³praca pomiêdzy uczelniami i instytucjami naukowymi a bankami ogranicza siê czêsto jedynie do prowadzenia rachunku rozliczeniowego, a mo¿liwo¶ci s± znacznie wiêksze. Choæby wykorzystanie funduszy venture capital czy inwestycyjnych linii kredytowych – mówi³ Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Zwi±zku Banków Polskich, 12 grudnia ub.r. w Warszawie, na posiedzeniu II Forum Akademickiego (zbie¿no¶æ nazwy z tytu³em naszego miesiêcznika). Forum jest podjêt± przez ZBP inicjatyw± spotkañ bankowców ze ¶rodowiskiem akademickim i naukowym. Grudniowe posiedzenie po¶wiêcone by³o intensyfikacji wspó³pracy pomiêdzy instytucjami finansowymi a sfer± B+R. Na spotkaniu obecni byli przedstawiciele MEiN, RG JBR, KRASP i kilkunastu instytucji finansowych.
Nowe mo¿liwo¶ci wspó³pracy stwarza ustawa o innowacyjno¶ci, która wesz³a w ¿ycie 20 pa¼dziernika ub.r. W¶ród nich pojawi³ siê kredyt technologiczny oferowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który mo¿e byæ przeznaczony na zakup i wdro¿enie nowych technologii. BGK przeznacza na ten cel 120 mln z³. Je¶li kredytobiorca spe³ni wymagane warunki, znaczna czê¶æ kredytu jest umarzana. Przedstawiano tak¿e mo¿liwo¶ci kredytowania innowacyjnych inwestycji przez fundusze wysokiego ryzyka i fundusze venture capital. Przedstawiciele banków podkre¶lali, ¿e do ka¿dego klienta staraj± siê podchodziæ indywidualnie i s± gotowi dostosowywaæ oferowane produkty do jego potrzeb.
Pod koniec grudnia 2005 prof. Marek Je¿abek, dyrektor Instytutu Fizyki J±drowej im. Henryka Niewodniczañskiego PAN i prof. Lyndon Evans, kierownik projektu LHC z Europejskiej Organizacji Badañ J±drowych CERN w Genewie podpisali umowê dotycz±c± rozszerzenia wspó³pracy przy budowie wielkiego zderzacza hadronów LHC.
Umowa (ELQA) dotyczy wykonania prac elektryczno−energetycznych. Przez ca³y rok 2006 CERN bêdzie zatrudniaæ oko³o 20 pracowników IFJ PAN (10 in¿ynierów i 10 techników). Polscy specjali¶ci bêd± zajmowaæ siê zabezpieczeniem jako¶ci obwodów elektrycznych na ³uku i we wszystkich sektorach wewnêtrznych akceleratora LHC, wykonaniem i sprawdzeniem pomocniczych, wieloprzewodowych kabli elektrycznych, s³u¿±cych do zasilania magnesów korekcyjnych, ogniskuj±cych i rozogniskuj±cych (ogó³em bêdzie potrzebne 23 km kabla 42−¿y³owego i 80 m kabla 48−¿y³owego). Ponadto bêd± pomagaæ za³odze CERN przy hardware’owym uruchomieniu akceleratora LHC oraz przy projektowaniu i konstrukcji hardware’u i software’u potrzebnych do dzia³alno¶ci zespo³u ELQA.
Umowa w sprawie zespo³u nadzoruj±cego (Inspection Team) zawarta zosta³a na lata 2006−07. Przez ten czas w CERN przy budowie LHC bêdzie pracowa³o ¶rednio 19 osób z Polski, z tego jedn± trzeci± bêd± stanowiæ in¿ynierowie, a dwie trzecie technicy. Ten zespó³ bêdzie wykonywa³ kontrolê po³±czeñ rur pró¿niowych, po³±czeñ rur dla ciek³ego helu i azotu, a tak¿e wszystkich pozosta³ych po³±czeñ miêdzy segmentami magnesu LHC (segment to ok. 15 m).
W dniach 24−25 listopada odby³a siê w Politechnice Wroc³awskiej Konferencja Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych. Celem posiedzenia by³o zintegrowanie wysi³ków s³u¿±cych rozwojowi badañ i wspieraj±cych wdro¿enia. Potrzebne s± zarówno dzia³ania natury formalnej i prawnej, jak te¿ kreowanie nowych modeli dzia³ania ¶rodowisk badawczych.
Wprowadzeniem do dyskusji by³y referaty dotycz±ce prawnych i organizacyjnych uwarunkowañ dzia³alno¶ci badawczej i wdro¿eniowej. Mec. Krzysztof Zuber mówi³ o prawie autorskim w kontek¶cie badañ i wspó³pracy szkó³ wy¿szych z gospodark±. Krzysztof Szubski, dyrektor departamentu w Ministerstwie Edukacji i Nauki, mówi³ o kategoryzacji jednostek wg nowej ustawy o zasadach finansowania nauki oraz o problemach, jakie wynikaj± z tego dla szkó³ wy¿szych (finansowanie wydawnictw i bibliotek). Prof. Tadeusz Wiêckowski, prorektor PWr. ds. badañ naukowych i wspó³pracy z gospodark±, przedstawi³ wspólne inicjatywy technicznych szkó³ wy¿szych dotycz±ce rozwoju laboratoriów akredytowanych, sieci naukowych, projektów w ramach Krajowego Programu Ramowego. Prof. Jerzy Kaleta i prof. Miros³aw Miller z PWr. mówili o spin−off i innych rozwi±zaniach wynikaj±cych z innowacyjno¶ci prowadzenia badañ w dziedzinach maj±cych wp³yw na rozwój spo³eczny i gospodarczy kraju.
Podczas dyskusji mówiono o trybie przyznawania funduszy na dzia³alno¶æ statutow±, zarz±dzaniu finansami uczelni i kosztach badañ naukowych.
W wyniku ukonstytuowania siê Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych wybrano jego przewodnicz±cego, prof. Tadeusza Wiêckowskiego, oraz trzech wiceprzewodnicz±cych: prof. Ryszarda Katulskiego (PG), prof. Tadeusza Kuliga (PW) i prof. Witolda Stêpniewskiego (PL). Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych bêdzie cia³em doradczym dla KRASP i KRPUT.
Astronomowie z Katedry Radioastronomii Centrum Astronomii UMK otrzymali Nagrodê Naukow± im. Miko³aja Kopernika za cykl prac po¶wiêconych poszukiwaniom i badaniom galaktycznych ¼róde³ promieniowania maserowego metanolu. W sk³ad zespo³u wchodz±: prof. dr hab. Andrzej Kus, dr hab. Marian Szymczak, prof. UMK, mgr Eugeniusz Pazderski, mgr Andrzej Kêpa, mgr Grzegorz Hrynek, dr Leszek B³aszkiewicz (absolwent Studium Doktoranckiego UMK, obecnie pracuje w Uniwersytecie Warmiñsko−Mazurskim w Olsztynie).
Prace badawcze poprzedzone zosta³y budow± odpowiedniej aparatury odbiorczej i analizuj±cej w³asno¶ci promieniowania w zakresie fal centymetrowych. Pomiary na 32−metrowym radioteleskopie w Piwnicach trwa³y cztery lata, ³±cznie wykonano ponad 10 tys. godzin obserwacji. W rezultacie przebadano pas Drogi Mlecznej (naszej Galaktyki) o powierzchni 80 stopni kwadratowych. Zaobserwowano ponad 500 obiektów, z czego 140 to nowe, dotychczas nieznane ¼ród³a. Wykonany przegl±d maserów metanolu dla nieba pó³nocnego nale¿y w tej chwili do najlepszych przegl±dów na ¶wiecie. Uzyskane wyniki umacniaj± wysok± pozycjê astronomii toruñskiej i stanowi± obok interferometrii VLBI doskona³y przyk³ad efektywnego wykorzystania 32−metrowego radioteleskopu do celów badawczych.
Osi±gniêcie sta³o siê mo¿liwe dziêki dobrej wspó³pracy ca³ego zespo³u pracowników Katedry Radioastronomii CA UMK. ¬ród³a maserów metanolu stowarzyszone s± z obszarami formacji masywnych gwiazd w naszej Galaktyce. Badania ich w³asno¶ci pozwalaj± okre¶liæ warunki panuj±ce w chmurach molekularnych, w których aktualnie ma miejsce formowanie m³odych gwiazd i uk³adów planetarnych. Toruñscy astronomowie wnie¶li tu istotny, zauwa¿alny w ¶wiecie wk³ad. Prace s± nadal kontynuowane, koncentruj± siê na poznaniu w³asno¶ci nowo odkrytych, nieznanych dot±d obiektów.
3 stycznia wmurowano kamieñ wêgielny pod nowy budynek Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie. Pomie¶ci on Zak³ad Ekologii Morza, Zak³ad Genetyki i Biotechnologii Morskiej, Dzia³ Techniczny i Centrum Edukacji Morskiej wraz z sal± konferencyjno−wyk³adow± na 200 osób. Dwukondygnacyjny budynek o powierzchni 1,8 tys. m2 realizuje standardy architektoniczne obowi±zuj±ce w Sopocie. Po³o¿ony jest na blisko hektarowej dzia³ce w pobli¿u morza. Obiekt zostanie wyposa¿ony w nowoczesny sprzêt laboratoryjno−badawczy i niezbêdne urz±dzenia multimedialne oraz komputerowe. Jednym z celów inwestycji jest stworzenie warunków pracy Zak³adowi Genetyki i Biotechnologii Morskiej, dawnemu gdyñskiemu Centrum Biologii Morza, w³±czonemu do struktury IO PAN.
Inwestycja finansowana jest przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Koszt samej budowy wynosi oko³o 7 mln z³. Do tego dojd± koszty wyposa¿enia obiektu. Budowa zostanie zakoñczona w pa¼dzierniku 2006. Budynek zaprojektowa³a pracownia Profil Haliny i W³adys³awa Sucharskich, a przetarg na budowê wygra³a firma Przembud z Gdañska.
W Instytucie pracuje 170 osób (w³±cznie z za³og± statku badawczego Oceania), w tym 13 profesorów, 7 doktorów habilitowanych i 45 doktorów. W 2005 realizowali oni 17 grantów i 15 SPUB−ów oraz 18 projektów UE i 8 programów pozaeuropejskich. Instytut ma prawa doktoryzowania i habilitowania w zakresie oceanologii. Prowadzi studium doktoranckie z 30 uczestnikami. Placówka wydaje m.in. kwartalnik „Oceanologia” w jêzyku angielskim, a pracownicy publikuj± rocznie kilkadziesi±t artyku³ów z zakresu dynamiki i fizyki morza, chemii i ekologii morza, genetyki i biotechnologii organizmów morskich i innych pokrewnych dziedzin. Instytut ma dobrze rozwiniêt± bazê techniczn± (statek badawczy) i aparaturê badawcz± oraz nowocze¶nie wyposa¿one laboratoria. G³ówne regiony badawcze to morza Pó³nocne i Spitsbergen oraz Ba³tyk, na które organizuje kilkana¶cie rejsów rocznie.
W Uniwersytecie Jagielloñskim dzia³a 6 w³asnych funduszy stypendialnych. 19 grudnia 2005 wrêczono dyplomy ich laureatom. Spo¶ród 1047 zg³oszeñ kandydatów na rok akademicki 2005/06, w wyniku postêpowania konkursowego rady funduszy przyzna³y stypendia 349 osobom. W ten sposób liczba wszystkich stypendystów od roku 1999 wzros³a do 1951.
Z Funduszu im. Stanis³awa Estreichera 10−miesiêczne stypendia otrzyma³o 13 doktorantów i 8 studentów. W sumie od 1999, gdy dziêki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyñskich powsta³ fundusz, stypendia otrzyma³y 262 osoby.
Z nowo utworzonego Funduszu im. Florentyny Kogutowskiej przyznano 12 jednomiesiêcznych stypendiów zagranicznych dla doktorantów UJ. Fundusz zosta³ utworzony w 2005 jako zado¶æuczynienie ostatniej woli jego jedynego darczyñcy, Sir Arthura S. Armstronga ze Stanów Zjednoczonych, chc±cego w ten sposób uczciæ matkê swej ¿ony, Florentynê Kogutowsk±.
Stypendystami Funduszu im. Adama Krzy¿anowskiego, dzia³aj±cego dziêki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyñskich, zosta³o 15 osób. Od chwili powstania funduszu w 2000 stypendia otrzyma³o 105 laureatów.
W ramach Funduszu Królowej Jadwigi stypendia przyznano 70 osobom z Europy ¦rodkowej i Wschodniej oraz Stypendium im. Józefa Dietla dla m³odego uczonego z Rumunii. W ci±gu 6 lat dzia³alno¶ci funduszu stypendia otrzyma³o 671 osób.
Ma³opolski Fundusz im. Stanis³awa Pigonia utrzymuje siê z wp³at dokonywanych przez instytucje oraz osoby prywatne. W tym roku da³y one podstawê wyp³aty 25 stypendiów doktoranckich, 98 dziesiêciomiesiêcznych stypendiów studenckich i 4 piêciomiesiêcznych stypendiów studenckich Specjalne stypendia fundowane przez regionalne instytucje studentom z tych regionów wrêczono studentowi AGH (fundowane przez Starostwo Powiatowe w Tarnowie), a Stypendium im. Wojciecha Borowiusza studentowi UMCS w Lublinie (fundowane przez parafiê w Cmolasie). W ci±gu 5 lat dzia³alno¶ci funduszu ufundowano stypendia 575 osobom.
Rektorski Fundusz Stypendialny finansowany jest ze ¶rodków wypracowanych przez UJ. W tym roku stypendia otrzyma³o 80 pracowników naukowych uczelni i 22 olimpijczyków, studiuj±cych na I roku w UJ. W ci±gu 4 lat dzia³alno¶ci funduszu stypendium przyznano 326 osobom.
Naukowcy trzech uczelni: polskiej (Uniwersytet Szczeciñski), niemieckiej (Uniwersytet w Rostocku) oraz rosyjskiej (Uniwersytet im. £omonosowa w Moskwie), wydadz± wkrótce pierwszy w Europie podrêcznik do równoleg³ej nauki dwóch jêzyków w ujêciu komunikacyjnym z wykorzystaniem aspektów kulturowych poszczególnych narodów. Podrêcznik jest czê¶ci± programu badawczego „Pragmatyka aktów mowy w jêzyku polskim, rosyjskim i niemieckim. Studium pragmalingwistyczne”, realizowanego w ramach indywidualnej umowy miêdzy prof. Ursul± Kantorczyk z Uniwersytetu w Rostocku, prof. M. Bezjajew± z Uniwersytetu im. £omonosowa i prof. Ew± Komorowsk± z Uniwersytetu Szczeciñskiego.
Przedmiotem projektu badawczego s± wybrane dzia³ania komunikacyjne w jêzyku polskim, rosyjskim i niemieckim, rozpatrywane w aspekcie pragmalingwistycznym i pe³nym zanurzeniu kulturowym tych jêzyków. Uczone uwzglêdniaj± typowe zachowania komunikacyjne, takie jak: pro¶ba, rada, propozycja, rozkaz, polecenie, ¿±danie itd., przedstawione w nowatorski sposób. Podrêcznik budowany jest na zasadzie wzrastaj±cego stopnia trudno¶ci opanowania materia³u jêzykowo−kulturowego w krêgach tematycznych, z sygnalizowaniem tzw. centralnych (podstawowych i koniecznych) i peryferyjnych (okre¶lonych sytuacj± komunikacyjn±) ¶rodków jêzykowych, z uwzglêdnieniem wyk³adników jêzykowych, odzwierciedlaj±cych specyfikê kulturow± ze szczegó³owymi opisami strategii komunikacyjnych, intencji, zagadnieñ presupozycji czy implikatur itd. Materia³ jêzykowy wprowadzony zostanie na zasadach kontrastowania. Planowany jest druk podrêcznika w trzech wersjach jêzykowych: polskiej, rosyjskiej, niemieckiej. Podrêcznik znajdzie zastosowanie w uniwersytetach europejskich prowadz±cych kszta³cenie dwujêzyczne.
Prace nad przygotowaniem podrêcznika trwaj± ju¿ od kilku lat, a otrzymanie Honorowego Stypendium im. Aleksandra von Humboldta przez prof. Ursulê Kantorczyk na 6−miesiêczny pobyt w Uniwersytecie Szczeciñskim stworzy dogodne warunki do sfinalizowania pracy.
Nagroda Naukowa im. Miko³aja Kopernika zosta³a ufundowana przez Miasto Kraków. Nagrodê przyznaje co piêæ lat Polska Akademia Umiejêtno¶ci w dziedzinach: astronomia, nauka o Ziemi, ekonomia, filozofia przyrody, medycyna, wojskowa sztuka obronna i prawo. Po raz pierwszy, po odnowieniu PAU, nagrody przyznano w 1995. 21 grudnia 2005 Nagrody im. Kopernika wrêczono po raz trzeci.
W dziedzinie astronomii za 5 prac po¶wiêconych ¼ród³om promieniowania maserowego nagrodzono zespó³ z Uniwersytetu Miko³aja Kopernika w Toruniu w sk³adzie: prof. Andrzej J. Kus, dr Leszek P. B³aszkiewicz (obecnie pracuje w UWM), mgr Grzegorz Hrynek, mgr Andrzej Kêpa, mgr Eugeniusz Pazderski, dr hab. Marian Szymczak.
W dziedzinie geodezji za model nutacji Ziemi niesztywnej nagrodê otrzyma³ prof. Aleksander Brzeziñski (Centrum Badañ Kosmicznych PAN, Warszawa) – indywidualna Nagroda Naukowa im. Miko³aja Kopernika Fundacji Miasta Krakowa.
Prof. Leszka Starkela (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Kraków) uhonorowano Nagrod± im. Miko³aja Kopernika w dziedzinie geografii fizycznej za monografiê Historia dolnej Wis³y i jej dop³ywów w czasie ostatnich 20 tysiêcy lat (IGiPZ PAN, Warszawa 2001).
Prof. Andrzej Wojtyna (Akademia Ekonomiczna, Kraków) otrzyma³ nagrodê w dziedzinie ekonomii za ksi±¿kê Szkice o polityce pieniê¿nej (Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004).
Prof. Mieczys³aw Markowski (emerytowany historyk filozofii, mediewista) zosta³ nagrodzony w dziedzinie filozofii przyrody za 31 prac z lat 2000−04 dotycz±cych historii filozofii przyrody i astronomii w Uniwersytecie Jagielloñskim, a w szczególno¶ci kopernikanizmu.
Doc. dr. hab. Krzysztofa Wêdzonego (Instytut Farmakologii PAN, Kraków) nagrodzono w dziedzinie medycyny za cykl 6 prac pod wspólnym tytu³em Poszukiwanie nowych punktów uchwytu dzia³ania substancji ³agodz±cych objawy schizofrenii.
Dr Wojciech Jakimowicz (Katedra Prawa UJ) otrzyma³ nagrodê w dziedzinie prawa za opracowanie monografii Publiczne prawa podmiotowe (Polskie Wydawnictwa Profesjonalne – Zakamycze, Kraków 2002).
W ub.r. minê³a 40. rocznica podpisania przez papie¿a Paw³a VI „Deklaracji o stosunku Ko¶cio³a do religii niechrze¶cijañskich Nostra aetate Soboru Watykañskiego II”, dokumentu prze³omowego zarówno dla dialogu miêdzyreligijnego, jak i teologicznej oraz eklezjalnej wizji Ko¶cio³a. 25 pa¼dziernika 2005 w KUL (przy wspó³udziale Instytutu Europy ¦rodkowowschodniej, Kolegium Miêdzywydzia³owych Indywidualnych Studiów Humanistycznych oraz Wydzia³u Teologii) zorganizowano miêdzynarodow± konferencjê „Miêdzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate”.
Pierwsza czê¶æ seminarium dotyczy³a pojêcia dialogu w teologii i ¿yciu religijnym. Referat abp. Stanis³awa G±deckiego (przewodnicz±cego Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego) skupia³ siê na zagadnieniach dialogu w nauczaniu Ko¶cio³a po Soborze Watykañskim II. Centralne miejsce zajmuje w nim, zdaniem arcybiskupa, relacja do ¯ydów, „naszych starszych braci w wierze”. Prof. Michael Signer z University of Notre Dame z USA, wspó³twórca i sygnatariusz pierwszej w historii dialogu ¿ydowskiej deklaracji skierowanej do chrze¶cijan Dabru emet („Mówcie prawdê”), podpisanej przez ponad 200 rabinów i teologów ¿ydowskich, mówi³ o upragnionym owocu miêdzyreligijnego dialogu: pokoju i jedno¶ci miêdzy lud¼mi i narodami.
Przedpo³udniow± czê¶æ obrad zakoñczy³y referaty nt. islamu, wielkich religii niemonoteistycznych oraz fenomenu ateizmu i agnostycyzmu w kontek¶cie dialogu. Czy muzu³manie s± braæmi chrze¶cijan w wierze w jednego Boga? – zastanawia³ siê dr hab. Eugeniusz Sakowicz, prof. UKSW, pokazuj±c Nostra aetate jako dokument bardziej mityczny, pozostaj±cy czêstokroæ poza rzeczywisto¶ci±. Dla ks. dr. Stanis³awa Grodzia (KUL) omawiany dokument jest g³ównie „drogowskazem” w kontaktach chrze¶cijan z muzu³manami. O pozornym dialogu z hinduizmem i buddyzmem mówi³ dr Maciej S. Ziêba (KUL), który podkre¶la³ brak zainteresowania nim ze strony wyznawców tych religii, szczególnie hinduizmu. Prof. Jan Woleñski (UJ) w referacie nt. ateizmu, agnostycyzmu i dialogu ¶wiatopogl±dowego po deklaracji Nostra aetate, stwierdzi³, ¿e Ko¶ció³ od czasów Vaticanum Secundum jest postrzegany przez ludzi sytuuj±cych siebie poza nim jako rzeczywisty partner w powa¿nej wymianie my¶li i stanowisk.
Popo³udniowa czê¶æ konferencji dotyczy³a ekumenicznych aspektów deklaracji. Abp prof. Józef ¯yciñski omówi³ miêdzyko¶cielne reperkusje Nostra aetate, a ks. prof. Hanspeter Heinz (Universität Augsburg) szczegó³owo na¶wietli³ katolick± recepcjê dokumentu w latach 1965−2005. Wynika z tego, ¿e zarówno na polu ekumenicznym, jak i wewn±trzkatolickim deklaracja wytyczy³a wa¿ny kierunek postêpowania, lecz w praktyce wszelkie zmiany dokonuj± siê bardzo powoli.
Niezwykle g³êboko i krytycznie mówili o deklaracji badacze reprezentuj±cy dwie tradycje chrze¶cijañskie: Zachód – prof. Karol Karski z ChAT („Nostra aetate” w ocenie protestantów) oraz Wschód – ks. dr Piotr Nikolski z Polskiego Autokefalicznego Ko¶cio³a Prawos³awnego (Dialog czy zwiastowanie? Jak to pogodziæ?). Deklaracja soborowa jest zbie¿na z ogólnymi tendencjami panuj±cymi we wspólnotach reformowanych, natomiast w wizji teologicznej i eklezjalnej wyznawców prawos³awia ekumenizm i dialog miêdzyreligijny nie nale¿± do priorytetów.
Konferencja „Miêdzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate” w Lublinie by³a jedn± z kilku, które odby³y siê w Polsce w 40. rocznicê podpisania tego dokumentu, m.in. w UKSW, UAM w Poznaniu oraz w UWM w Olsztynie.
Jesieni± 2005 w lubelskich uczelniach cz³onkowie NSZZ „Solidarno¶æ” obchodzili 25. rocznicê powstania swoich organizacji zwi±zkowych. Najwcze¶niej uroczysto¶ci zorganizowali pracownicy Akademii Rolniczej. 10 pa¼dziernika dokonano wmurowania pami±tkowej tablicy w budynku Wydzia³u Rolniczego, w sali, w której dok³adnie 25 lat wcze¶niej odby³o siê zebranie za³o¿ycielskie uczelnianej struktury zwi±zku. Tablicê ods³oni³ prof. Jan Magierski, jeden z cz³onków za³o¿ycieli „Solidarno¶ci” AR. To g³ównie pracownicy AR zajmowali siê w latach 80. drukiem podziemnego „Informatora NSZZ Solidarno¶æ Regionu ¦rodkowowschodniego”. Wkrótce potem uroczysto¶ci rocznicowe zorganizowali cz³onkowie „Solidarno¶ci” Politechniki Lubelskiej. Ufundowano i po¶wiêcono sztandar zak³adowej organizacji zwi±zkowej i zorganizowano spotkanie po¶wiêcone pamiêci osób i lat minionych.
W UMCS obchody jubileuszu odby³y siê 20 grudnia, dla upamiêtnienia pierwszego zebrania wyborczego NSZZ „Solidarno¶æ” w UMCS, na którym w roku 1980 Uczelniany Komitet Za³o¿ycielski, spontanicznie utworzony w pa¼dzierniku, uzyska³ absolutorium i zosta³ zast±piony przez demokratycznie wybran± Komisjê Zak³adow±. Podczas mszy ¶w., odprawionej w ko¶ciele akademickim KUL, ks. prof. abp Józef ¯yciñski po¶wiêci³ sztandar „Solidarno¶ci” UMCS. Przed tablic± wmurowan± w ¶cianê budynku Wydzia³u Humanistycznego UMCS w roku 2000 odczytano nazwiska zmar³ych cz³onków zwi±zku. Podczas okoliczno¶ciowego spotkania nadano specjalnie na tê okazjê ustanowion± odznakê „Wierny” ponad 400 cz³onkom „Solidarno¶ci” ze wszystkich wydzia³ów UMCS.
Otwarto te¿ wystawê, pokazuj±c± najwa¿niejsze wydarzenia minionych 25 lat. Do ciekawostek nale¿y zaliczyæ kopiê zbiorowego zdjêcia cz³onków pierwszej Komisji Zak³adowej UMCS, uzyskan± z zasobów IPN przez historyków KUL, na której pracownik albo tajny informator SB opisa³ wszystkie osoby numerami, a na odwrocie przyporz±dkowa³ im nazwiska.
Ju¿ po raz trzeci portal internetowy laboratoria.net zorganizowa³ seminarium „Polskie laboratoria w Europie XXI wieku”. Tym razem przygotowano je 12 grudnia w Lublinie przy wspó³pracy z Centralnym Laboratorium Aparaturowym Akademii Rolniczej w Lublinie oraz pe³nomocnikiem rektora Uniwersytetu Marii Curie−Sk³odowskiej ds. osób niepe³nosprawnych. Patronem medialnym by³o m.in. „Forum Akademickie”. Poprzednie seminaria mia³y miejsce w czerwcu w Uniwersytecie Jagielloñskim i w pa¼dzierniku w Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.
– Nie spodziewa³em siê takiego zainteresowania – mówi³ Wojciech Ró¿añski z laboratoria.net. Jeste¶my mile zaskoczeni, bo liczba uczestników seminarium przeros³a liczbê go¶ci w Krakowie i Poznaniu.
Zainteresowanie rzeczywi¶cie by³o bardzo du¿e, a tematyka interesuj±ca nie tylko dla pracowników laboratoriów uczelnianych. Christian Hoffmann z firmy LBH−International dok³adnie opisywa³ swoj± pracê badawcz± w laboratorium, okre¶laj±c nawet czas, jaki przeznacza na poszczególne zadania. Opisywa³ te¿ i pokazywa³ na slajdach plany i projekty ró¿nych laboratoriów. Artur Hapek z pracowni Visart mówi³ o projektowaniu przyjaznego laboratorium. Przedstawione przez niego pomys³y na pewno wywo³a³y marzenia wielu go¶ci. Na razie uczelnie rzadko mog± sobie pozwoliæ na estetycznie zaprojektowane pomieszczenia laboratoryjne, du¿o przestrzeni do pracy, wyspy stanowisk do do¶wiadczeñ z podpiêtymi przy suficie mediami, ¶wietnie zaprojektowane dygestoria i instalacjê bezpieczeñstwa.
Dr Rados³aw Kowalski, dyrektor Centralnego Laboratorium Aparaturowego AR, mówi³ o zadaniach centralnych laboratoriów w uczelniach, a tak¿e o korzy¶ciach, jakie te jednostki przynosz±. O funkcjach laboratoriów w ochronie ¶rodowiska i pozyskiwaniu funduszy na ich dzia³alno¶æ opowiada³ prof. Dobies³aw Nazimek z Wydzia³u Chemii UMCS. Opisywa³ nowoczesne technologie pozyskiwania energii. Wspomnia³ te¿ o progu finansowania, czyli granicy, poni¿ej której ¶rodki wk³adane w naukê nie przynios± ¿adnych efektów.
Dr Micha³ Ruda¶ z AR w Lublinie mówi³ o procesach akredytacji, która teoretycznie jest dobrowolna. Aby jednak laboratorium mog³o pozyskiwaæ ¶rodki za opracowane ekspertyzy i certyfikaty, samo musi poddaæ siê ocenie i uzyskaæ stosown± akredytacjê.
Podczas ka¿dego seminarium cyklu mówi siê o osobach niepe³nosprawnych w uczelniach. Dostosowanie polskich uczelni i instytucji do ich potrzeb jest du¿ym wyzwaniem – przekonywa³a dr Gra¿yna Kwa¶niewska, pe³nomocnik rektora UMCS ds. osób niepe³nosprawnych. Podkre¶la³a, ¿e wed³ug nowych definicji, osoby niepe³nosprawne to te, które maj± utrudnione funkcjonowanie na skutek niedostosowania ¶rodowiska i spo³eczeñstwa do ich potrzeb, a nie w wyniku dysfunkcji ich organizmu.
JZJ
W dniach 9−10 grudnia odby³a siê w £odzi konferencja krajowa „Potrzeby konserwatorskie obiektów sakralnych na przyk³adzie makroregionu ³ódzkiego – stan, zagro¿enia i mo¿liwo¶ci przeciwdzia³ania”. Przedstawiono na niej stan zabytków sakralnych w archidiecezji ³ódzkiej w zakresie architektury, rze¼by, malarstwa, starodruków i tekstyliów ko¶cielnych.
W¶ród prac pojawi³y siê referaty na temat ochrony zabytków drewnianych, które przez lata atakowane by³y przez bakterie i owady. Czynnikami wywo³uj±cymi degradacjê zabytków, oprócz up³ywaj±cego czasu (starzenia siê materia³u), s± przyroda oraz stale wzrastaj±ce zanieczyszczenie ¶rodowiska. Konwencjonalne metody konserwacji obiektów zabytkowych staj± siê niewystarczaj±ce. Wynika to z liczby obiektów, ich zró¿nicowania, stanu zniszczenia oraz nowych wymagañ stawianych konserwatorom. St±d poszukiwane s± nowe techniki pozwalaj±ce poprawiæ jako¶æ i szybko¶æ konserwacji oraz obni¿yæ koszty.
Naukowcy z Politechniki £ódzkiej zaproponowali nowoczesne metody dezynfekcji i dezynsekcji obiektów zabytkowych przy u¿yciu promieniowania jonizuj±cego. Przedstawiono nowe metody oceny stanu zabytków, g³ównie architektonicznych przy zastosowaniu termografii w podczerwieni. Zaproponowano nowe podej¶cie do wykrywania starych malowide³ ¶ciennych ukrytych pod nowszymi warstwami malarskimi lub tynkiem. Ukoronowaniem konferencji by³a otwarta dyskusja nt. ochrony zabytków sakralnych. Zwrócono uwagê na konieczno¶æ prowadzenia ci±g³ej fotogrametrycznej inwentaryzacji obiektów, szczególnie tych, które ze wzglêdu na przemijaj±cy czas ulegaj± ci±g³ej degradacji. Podkre¶lono potrzebê pozyskiwania ¶rodków na konserwacjê zabytków z Unii Europejskiej. Jeden z dyskutantów stwierdzi³, ¿e bez w±tpienia zabytki nale¿y restaurowaæ i konserwowaæ, lecz po ¿mudnych i pracoch³onnych zabiegach czêsto wracaj± na swe dotychczasowe miejsce, gdzie ponownie ulegaj± degradacji. Przyk³adem mog± byæ starodruki poddane dezynsekcji promieniowaniem jonizuj±cym, które po „wyja³owieniu” bêd± jeszcze bardziej podatne na destrukcyjne dzia³anie drobnoustrojów. Same zatem starania uczonych nie wystarcz±, by zachowaæ zabytki w dobrym stanie. Istnieje potrzeba tworzenia dobrze wyposa¿onych muzeów i miejsc przechowywania najcenniejszych dzie³. Opieka nad zabytkami to nie tylko zadanie konserwatorów i w³a¶cicieli zabytków, ale tak¿e spo³eczeñstwa i polityków.
Pomys³ konferencji zrodzi³ siê ze wspó³pracy Miêdzyresortowego Instytutu Techniki Radiacyjnej Politechniki £ódzkiej i Muzeum Archidiecezji £ódzkiej. W roku 1999 zosta³a poddana radiacyjnej dezynfekcji i konserwacji gotycka rze¼ba Matki Boskiej z Dzieci±tkiem (I po³. XV w.) oraz skrzyd³a tryptyku z Rosochy ko³o Moszczenicy (I æwieræwiecze XVI w.). Wykorzystanie techniki radiacyjnej do zniszczenia larw owadów ¿eruj±cych w drewnie by³o jedn± z pierwszych prac z dziedziny wykorzystania promieniowania jonizuj±cego w konserwacji zabytków. Dzia³ania te by³y wykonane w ramach grantu Miasta £odzi. Dalsze prace wykorzystuj±ce technikê radiacyjn± do dezynfekcji zosta³y wykonane dla Muzeum Narodowego w Warszawie, Pañstwowego Muzeum na Majdanku i Muzeum Historii Miasta £odzi.
Bogus³aw Wiêcek
W konkursie Ministerstwa Gospodarki i Pracy na najlepszy projekt z zakresu wykorzystania i wdra¿ania funduszy strukturalnych w Polsce przyznano piêæ nagród. Pierwsz± otrzyma³a Roksana Kochanek, studentka Uniwersytetu Szczeciñskiego, za pracê „Budowa i wyposa¿enie Specjalistycznego Laboratorium Ichtiologicznego przy Akademii Rolniczej w Szczecinie”. Drug± nagrodê przyznano Agnieszce Mik³aszewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracê „Zakup gruntu i budowa dwufunkcyjnego przedszkola”. Trzeci± nagrodê otrzyma³a Aleksandra Szczerbak, studentka Akademii Ekonomicznej w Krakowie, za pracê „Ratowanie Polskiej Wsi – rozwój Parku Etnograficznego w Tokarni”. Laureatem czwartej nagrody zosta³ Szymon B³aszczyk z Akademii Ekonomicznej w Katowicach, za pracê „Warsztaty aktywizacji postaw przedsiêbiorczych w¶ród pracowników restrukturyzowanych ga³êzi przemys³u ciê¿kiego”. Pi±t± nagrodê otrzyma³a Ma³gorzata Andruszkiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracê „Sporty ekstremalne w naszej gminie”.
Laureaci odbêd± trzytygodniowe zagraniczne wyjazdy sta¿owe do pañstw cz³onkowskich Unii Europejskiej, dwutygodniowe sta¿e w Instytucji Zarz±dzaj±cej Podstawami Wsparcia Wspólnoty w Ministerstwie Gospodarki i Pracy. Laureaci trzech pierwszych miejsc otrzymali tak¿e nagrody rzeczowe: I miejsce – komputer przeno¶ny, II miejsce – kamera cyfrowa, III miejsce – aparat cyfrowy.
W dniach 14−16 listopada 2005 w Katowicach odby³a siê X Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu „Zastosowanie psychologii klinicznej w praktyce s±dowej”, zorganizowana przez Katedrê Psychologii Klinicznej i S±dowej U¦ oraz Katedrê Pedagogiki Wy¿szej Szko³y Pedagogicznej TWP. Konferencja zgromadzi³a prawników, psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych, kuratorów s±dowych i policjantów, którzy wspólnie próbowali ustaliæ, jakie czynniki predysponuj± sprawców (tak¿e nieletnich) do pope³niania czynów o charakterze przestêpczym.
W wyk³adzie inauguracyjnym prof. Jan. M. Stanik (U¦) zwróci³ uwagê na to, ¿e przestêpczo¶æ rozpowszechnia siê i wykracza daleko poza ¶rodowiska okre¶lane jako patologiczne. Trzeba nie tylko wskazaæ uwarunkowania czynów przestêpczych dokonywanych przez nieletnich, ale równie¿ znale¼æ ¶rodki, które zapobiega³yby wystêpowaniu takich czynów. Prof. Waldemar Domachowski (UAM) wskaza³ na konieczno¶æ uwzglêdnienia w procesie opiniodawstwa psychologicznego czynników, które bior± udzia³ w procesie spostrzegania spo³ecznego i mog± mieæ wp³yw na interpretacje orzekaj±cego. Badania ks. dr. Grzegorza Harasimiaka (USz.) koncentrowa³y siê na kryteriach, jakie stosuj± sêdziowie przy okre¶laniu przejawów demoralizacji nieletnich.
Prof. J.K. Gierowski (Instytut Ekspertyz S±dowych, Kraków) zwróci³ uwagê na konfiguracjê czynników ryzyka i wybranych cech osobowo¶ciowych maj±cych istotny wp³yw na funkcjonowanie w zak³adzie poprawczym. Prof. J. Kocur (UMed., £ód¼) podkre¶la³ wp³yw czynników psychobiologicznych na wystêpowanie agresywno¶ci u sprawców przestêpstw przeciwko ¿yciu i zdrowiu. Referat dr J. Ró¿añskiej−Kowal i dr B. Izydorczyk (U¦) pokaza³ ró¿nice w psychopatologicznych cechach u przestêpców doros³ych i nieletnich. Dr B. Pastwa−Wojciechowska (UG), przedstawiaj±c badania dotycz±ce psychopatii i dyssocjalnych zachowañ osobowo¶ci, zaproponowa³a przybli¿enie wspó³czesnej konceptualizacji pojêcia psychopaty, dopuszczaj±cego siê czynów o charakterze i pod³o¿u seksualnym, natomiast dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta ukaza³y czynniki osobowo¶ciowe i sytuacyjne sprawcy zgwa³cenia. Nadkom. mgr B. Lach (Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach) mówi³ o mo¿liwo¶ci wykorzystania wiedzy na temat cech sprawcy i „portretu psychologicznego” pedofila w pracy policji.
Wp³ywem ¶rodowiska rodzinnego na przestêpczo¶æ zajê³y siê dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta (U¦) oraz dr B. Pstr±g (URz.). Dr Danuta Rode (U¦) dokona³a charakterystyki sprawcy przemocy w rodzinie, natomiast dr E. Jarosz (WSP TWP Warszawa) wskaza³a mo¿liwo¶ci interwencji wobec zjawiska krzywdzenia dzieci. Dr I. Rajska−Kulik (U¦) zaproponowa³a programy psychokorekcyjne wobec sprawcy przemocy w rodzinie.
Ostatnia czê¶æ konferencji dotyczy³a psychologiczno−pedagogicznych i prawnych problemów demoralizacji. Badania prof. I. Rzepliñskiej (PAN) i dr. L. Wieczorka (U¦) oraz mgr J. Kucharewicz (U¦) ukaza³y t³o motywacyjne oraz predyspozycje osobowo¶ciowe do pope³niania czynów przestêpczych przez nieletnich. Dr L. Woszczk (U¦) przybli¿y³ problemy, z jakimi spotykaj± siê bieg³y psycholog i sêdzia w sprawach nieletnich, szczególnie zdemoralizowanych.
Zdaniem prof. W. Domachowskiego, poruszane podczas konferencji zagadnienia wnios³y ogromny wk³ad w edukacjê osób wspó³pracuj±cych z wymiarem sprawiedliwo¶ci.
Wroc³awska Rada Federacji Stowarzyszeñ Naukowo−Technicznych NOT od lat organizuje konkurs na „najlepsze rozwi±zania w dziedzinie techniki”. 20 grudnia przyznano tytu³y Mistrza i Wicemistrzów Dolnego ¦l±ska za prace zrealizowane w 2004 i wdro¿one w roku nastêpnym.
Nagroda I stopnia i tytu³ Mistrza Techniki Dolnego ¦l±ska przypad³y zespo³owi pracowników Wydzia³u Mechanicznego Politechniki Wroc³awskiej i firmie Alstom Power Sp. z o.o. Oddzia³ we Wroc³awiu. Cztery pozosta³e tytu³y, nagrody i wyró¿nienia przyznano zespo³om z Akademii Rolniczej we Wroc³awiu.
Laureatami pierwszej nagrody za „Nowatorskie zastosowanie sprê¿onego powietrza w technologii wycinania laserowego segmentów generatorów” zostali: dr hab. in¿. Zbigniew Mirski i dr in¿. Kazimierz Granat z Instytutu Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydzia³u Mechanicznego Politechniki Wroc³awskiej oraz pracownicy Alstom Power. Nagrodzona technologia zosta³a wdro¿ona przy produkcji pierwszego generatora o mocy 85 MW dla Elektrowni „Pomorzany”. Ciêcie blach elektrotechnicznych odbywa siê automatycznie przy u¿yciu laserów molekularnych CO, o mocy 1,5 kW. Walorem rozwi±zania jest ³atwo¶æ modyfikacji procesu – mo¿na bardzo dobrze dopasowywaæ sposób ciêcia segmentów blach elektrotechnicznych do potrzeb wykonania prototypowych i indywidualnych egzemplarzy generatorów.
Nagrody II stopnia i tytu³y Wicemistrza Techniki Dolnego ¦l±ska za 2004 rok otrzyma³y trzy zespo³y. Za „Preparat organiczno−mineralny (D – Ppd) ograniczaj±cy kumulacjê metali ciê¿kich i poprawiaj±cy warto¶æ od¿ywcz± miêsa i jaj drobiu” nagrodzono prof. Zbigniewa Dobrzañskiego (kierownik zespo³u) i prof. Romana Ko³acza z Katedry Higieny Zwierz±t i Ichtiologii, prof. Tadeusza Trziszkê z Katedry Technologii Surowców Zwierzêcych wroc³awskiej AR oraz prof. Henryka Góreckiego, dr Helenê Góreck± i dr Katarzynê Chojnack± z Instytutu Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wroc³awskiej, a tak¿e dr. hab. Daniela Korniewicza z LNB Poland i dr. wet. Stanis³awa Troninê z PPH Tronina. Za temat: „Nowe zwi±zki do kontroli populacji szkodliwych gatunków owadów” nagrodzono prof. Czes³awa Wawrzeñczyka (na fot.) i dr Iwonê Dams z Katedry Chemii wroc³awskiej AR. Kolejn± nagrodê II stopnia przyznano „Projektowi zastosowania kodowania sensorycznego w tworzeniu pomocy naukowych dla osób niewidomych”, którego autorami byli: prof. Ewa Krzywicka−Blum (kierownik zespo³u) i dr Janusz Kuchmister z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki wroc³awskiej AR.
Wyró¿nienie otrzyma³ temat „Wirówka”, którego autorami byli: dr hab. Krystian Kubica z Katedry Fizyki i Biofizyki oraz mgr in¿. Wies³aw Tomaszewski z Instytutu In¿ynierii Rolniczej wroc³awskiej AR.
– Wszystkim nagrodzonym zespo³om sk³adam serdeczne gratulacje – powiedzia³ podczas wrêczenia nagród prof. Kazimierz Bany¶, przewodnicz±cy Kapitu³y Konkursów i Nagród Wroc³awskiej Rady Federacji Stowarzyszeñ Naukowo−Technicznych NOT.
Wydzia³ IV Nauk Technicznych: dr hab. in¿. Bo¿ena Kostek z Politechniki Gdañskiej za monografie Soft Computing in Acoustics (1999) oraz Perception−Based Data Processing in Acoustics. Applications to Music Information Retrieval and Psychophysiology of Hearing (Springer Verlag, 2005); dr in¿. Micha³ Szermer z Politechniki £ódzkiej za rozprawê doktorsk± Modelowanie oraz projektowanie uk³adów przetwarzania analogowo−cyfrowego ze szczególnym uwzglêdnieniem szybko¶ci transmisji danych w mikrosystemach krzemowych (Wyd. P£, 2004); dr in¿. Grzegorz Moskal z Politechniki ¦l±skiej za rozprawê doktorsk± Podstawy wytwarzania oraz kszta³towania struktury i w³a¶ciwo¶ci pow³ok ¿aroodpornych na stopach tytanu (Wyd. P¦, 2004); dr in¿. Krzysztof Szulc z Politechniki £ódzkiej za rozprawê doktorsk± Modelowanie przep³ywu w mieszalniku – zakres laminarny, mieszad³a wstêgowe i ¶limakowe (Wyd. P£, 2004); dr hab. in¿. Marta Kasprzak z Politechniki Poznañskiej za pracê habilitacyjn± z zakresu informatyki pod tytu³em Combinatoral models and methods for reading genomic sequences (Wyd. PP, 2004); dr hab. Adam Liebert z Instytutu Biocybernetyki i In¿ynierii Biomedycznej PAN za pracê habilitacyjn± Wybrane metody diagnostyki medycznej z wykorzystaniem spektroskopii w bliskiej podczerwieni (IBIB PAN, 2004); dr hab. in¿. arch. Marek Pabich z Politechniki £ódzkiej za pracê habilitacyjn± O kszta³towaniu muzeum sztuki – przestrzeñ piêkniejsza od przedmiotu (Wyd. P£, 2004).
Wydzia³ V Nauk Rolniczych, Le¶nych i Weterynaryjnych PAN: Nagroda Naukowa im. M. Oczapowskiego: prof. Stanis³aw Bro¿ek i dr Maciej Zwydak z Akademii Rolniczej w Krakowie za ksi±¿kê Atlas gleb le¶nych Polski (Centrum Informacyjne Lasów Pañstwowych, Warszawa 2003). Dyplom uznania za ksi±¿kê Kulturotwórcza rola lasu (Wyd. AR w Poznaniu, wyd. III, Poznañ 2004) przyznano prof. Jerzemu Wi¶niewskiemu i prof. Bohdanowi Kie³czewskiemu (nie ¿yje) z Akademii Rolniczej w Poznaniu. Nagrod± naukow± za badania nad shigatoksycznymi szczepami Escherichia coli, ze szczególnym uwzglêdnieniem izolatów grupy O157 uhonorowano prof. Jacka Oska, lek. wet. Marcina Weinera, mgr Kingê Wieczorek z Pañstwowego Instytutu Weterynaryjnego w Pu³awach.
Dyplomy uznania za prace badawcze otrzymali: Zespó³ z Instytutu Fizjologii i ¯ywienia Zwierz±t PAN w Jab³onnie w sk³adzie: dr Tomasz Misztal, dr Katarzyna Romanowicz, prof. Bernard Barcikowski za Czynniki hormonalne i ¿ywieniowe moduluj±ce sekrecjê LH na poziomie o¶rodkowego uk³adu nerwowego u owcy; doc. dr hab. Teresa Doroszewska z Instytutu Uprawy, Nawo¿enia i Gleboznawstwa w Pu³awach za pracê habilitacyjn± Krzy¿owanie oddalone i transformacja genetyczna w uzyskiwaniu odporno¶ci tytoniu (Nicotiana tabacum L.) na wirusa Y ziemniaka (PVY) (Monografie i Rozprawy Naukowe IUNG 9, 2004); Zespó³ z Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierz±t PAN w Jastrzêbcu w sk³adzie: prof. Jolanta Kury³, mgr Joanna Wyszyñska−Koko, dr Mariusz Pierzcha³a, dr Agnieszka Kossakowska, mgr Pawe³ Urbañski, dr Tadeusz Blicharski za pracê Identyfikacja genów markerów zwi±zanych z u¿ytkowo¶ci± ¶wiñ.
Wydzia³ VI Nauk Medycznych PAN: Medal im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Wies³aw Jêdrychowski z Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej CM UJ w Krakowie za osi±gniêcia w dziedzinie epidemiologii, wk³ad w rozwój i propagowanie reprezentowanej dziedziny, wprowadzenie programu szkolenia i badañ w zakresie metod wspó³czesnej epidemiologii chorób uk³adu oddechowego, wdro¿enie nowoczesnych badañ z zakresu epidemiologii molekularnej.
Nagrody Naukowe: Indywidualna Nagroda im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Mariusz Ratajczak z Polsko−Amerykañskiego Instytutu Pediatrii CM UJ w Krakowie za cykl 14 prac z dziedziny biologii niehemopoetycznych pluripotencjalnych komórek macierzystych w szpiku i pionierskie badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych w medycynie regeneracyjnej. Wydzia³owe Nagrody Naukowe otrzymali: Zespó³ z Instytutu Immunologii i Terapii Do¶wiadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wroc³awiu w sk³adzie: prof. Andrzej Gamian, prof. Halina Mordarska, Mariola Pa¶ciak i Anna Grzegorzewicz za cykl 7 prac dotycz±cych immunochemii wa¿nych patogenów ludzkich z grupy Aktynobakterii (promieniowców), w szczególno¶ci identyfikacjê glikolipidu Rothia macilaginosa i 4 glikoproteidów Propionibacterium propionicum; Zespó³ z Instytutu Immunologii i Terapii Do¶wiadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wroc³awiu w sk³adzie: prof. Andrzej Lange, dr hab. Katarzyna Bogunia−Kubik, dr Dorota D³ubek oraz dr Ilona Kryczek za cykl 8 prac dotycz±cych polimorfizmu genetycznego i w³a¶ciwo¶ci biologicznych cytokin o istotnym znaczeniu klinicznym w transplantologii i raku jajnika; dr hab. Dariusz Pawlak i dr Krystyna Pawlak z Akademii Medycznej w Bia³ymstoku za cykl prac „Udzia³ stresu oksydacyjnego w rozwoju zmian mia¿d¿ycowych u pacjentów leczonych hemodializami”.
Honorowe wyró¿nienie Laur Medyczny im. Dr. Wac³awa Mayzla przyznano studentom pracuj±cym naukowo: Monice Seidel (studentce Wydzia³u Chemii UAM w Poznaniu) za pracê Regulacja ekspresji eNOS w linii komórkowej ludzkiego ¶ródb³onka têtnicy wieñcowej, traktowanej In vitro opioidami i pozapalnymi cytokinami; Krzysztofowi Czy¿ewskiemu, Agnieszce Zaborowskiej (studentom CM UMK w Toruniu) za pracê Talidomid increases ex vivo sensitivity of childhood acute lymphoblastic leukemia cells to prednisolone and cytarabine; Joannie Go¼dzikiewicz (studentce Akademii Medycznej w Bia³ymstoku) za pracê Endothelial injury markers with high−dose intravenous iron therapy In renal failure.
Wydzia³ VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych: Nagrodê Naukow± otrzyma³ doc. dr hab. Marek Degórski z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN za pracê Przestrzenna zmienno¶æ w³a¶ciwo¶ci gleb bielicoziemnych ¶rodkowej i pó³nocnej Europy a geograficzne zró¿nicowanie czynników pedogenicznych.
Na ujawnionej li¶cie informatorów SB w UJ znajduje siê kilku obecnych pracowników uczelni z przynajmniej trzech wydzia³ów. (...)
Dr Barbara Niemiec wskazuje, ¿e agentura uniwersytecka szkodzi³a uczelni, nie tylko jako placówce naukowo−dydaktycznej, ale tak¿e jako wa¿nemu dla Polski symbolowi: – UJ dla naszego kraju – to co¶ znacznie wiêcej ni¿ nawet najlepsza uczelnia. Ka¿dy jego student i pracownik decyduj±c siê na wspó³pracê z SB ten symbol plugawi³. Ujawnienie agentury jest wiêc obowi±zkiem, a osobiste prze¿ycia z niczego nie zwalniaj±. (...)
Równie¿ historyk IPN, prof. Jan ¯aryn, wskazuje na konieczno¶æ przeprowadzenia lustracji ¶rodowiska akademickiego: – Jestem zdecydowanym zwolennikiem lustracji, w tym inicjowanej przez cz³onków konkretnych wspólnot zawodowych, korporacji czy stowarzyszeñ. (...) Zasada ta dotyczy szczególnie ¶rodowiska akademickiego, gdy¿ tam w³a¶nie odbywa siê proces wychowania i edukacji m³odzie¿y w prawdzie i uczciwo¶ci. (...)
Nauczyciele i wyk³adowcy nale¿± do w±skiej grupy zawodów zaufania publicznego. Studenci, uczniowie powinni mieæ gwarancje, ¿e bêd± wychowywani przez osoby o wysokim morale, które nie sprzeniewierzy³y siê swojemu powo³aniu. Tymczasem pomimo up³ywu ponad 15 lat od upadku rz±dów PZPR, w wielu uczelniach nie przeprowadzono niezbêdnej weryfikacji kadr i prac naukowych. Nierzadko naukowcy, którzy jeszcze w okresie g³êbokiego stalinizmu analizowali my¶li „wielkiego jêzykoznawcy”, obecnie okre¶laj± standardy etyczne swojego ¶rodowiska i nieformalnie kieruj± prac± uczelni. Zdarza siê tak¿e, ¿e osoby, które w latach PRL podpisa³y zobowi±zanie do wspó³pracy z SB, teraz pisz± prace historyczne o tamtych czasach. W ten sposób agenci SB kszta³tuj± pozytywne opinie o swoich oficerach prowadz±cych. Czy w tej sytuacji mo¿na liczyæ na ich d±¿enie do poznania prawdy? Czy mo¿na mieæ gwarancjê, ¿e bêd± rzetelnie prowadziæ badania? (...)
Ka¿d± sprawê bêdzie trzeba rozpatrywaæ indywidualnie, ale jedno jest pewne – nie mo¿na pozwoliæ na to, ¿eby byli funkcjonariusze s³u¿b specjalnych PRL i ich wspó³pracownicy mieli wp³yw na uczelnie, szko³y, kszta³cenie i wychowanie przysz³ych pokoleñ. Jeden z naukowców, który ujawni³ w swoim ¶rodowisku agenta SB powiedzia³, ¿e jest to „czy¶ciec”, przez który trzeba przej¶æ. Najwy¿sza pora, aby wszystkie uczelnie to zrobi³y. (Piotr B±czek, Uczelnie do lustracji, „Gazeta Polska”, 30.11.2005)
W³adze Zwi±zku Nauczycielstwa Polskiego zapominaj± albo nie chc± pamiêtaæ o niektórych faktach ze swej historii. W polecanej przez Zarz±d G³ówny ZNP okoliczno¶ciowej publikacji „100 lat ZNP – ludzie, fakty, sprawy, wydarzenia” s± luki. Na li¶cie prezesów ZNP pominiêto nazwisko dr. Antoniego £opaty, który funkcjê tê pe³ni³ od pa¼dziernika 1980 do listopada 1981. W tym burzliwym czasie pierwszej „Solidarno¶ci” ZNP przyj±³ formu³ê federacji sk³adaj±cej siê z dwóch filarów: ZNP−Nauka i ZNP−O¶wiata. Dr £opata jako szef ZNP−Nauka (naciskaj±cego na demokratyczne zmiany w zwi±zku oraz krytycznego wobec PZPR i niechêtnie przez ni± widzianego) przez rok by³ prezesem ca³ego ZNP, a potem – zgodnie ze statutem – odda³ w³adzê na rok szefowi ZNP−O¶wiata.
Jednak sylwetki £opaty ani te¿ innych dzia³aczy ZNP−Nauka nie ma w¶ród not z ¿yciorysami zwi±zkowców, które znalaz³y siê w ksi±¿ce. O ZNP−Nauka jest wprawdzie osobne has³o, ale ani s³owa o dzia³alno¶ci podziemnej, jak± prowadzi³ w okresie stanu wojennego i w latach 80. (Jerzy Sadecki, Selektywna pamiêæ w ZNP, „Rzeczpospolita”, 29.12.2005)
„Zostañ ¦wiêtym Miko³ajem” – pod takim has³em 4 grudnia odby³ siê III Pó³maraton ¦wiêtych Miko³ajów, zorganizowany przez Klub Maratoñski UMK. Na starcie 21−kilometrowej trasy stanê³o 321 zawodników w czerwonych czapkach, niektórzy przebrani w kompletne czerwono−bia³e stroje, z pastora³ami i workami. W organizacji biegu uczestniczy³y dzieci z toruñskiego domu dziecka „M³ody Las” i dzieci z dzia³aj±cego przy zespole szkó³ nr 7 Ko³a Krajoznawczo−Turystycznego „Wiercipiêty”. Pod okiem swoich opiekunów kierowa³y one ruchem biegaczy, obs³ugiwa³y punkty z napojami i dekorowa³y miko³ajkowymi medalami wbiegaj±cych na metê. Has³o przewodnie „Zostañ ¦wiêtym Miko³ajem” nie by³o przypadkowe. Biegacze, odpowiadaj±c na apel organizatorów, przywie¼li do Torunia miko³ajkowe upominki, które po zebraniu wype³ni³y wielki, czerwony wór. Podczas uroczysto¶ci zakoñczenia zawodów wór ten przekazano dzieciom z „M³odego Lasu”. Wielu biegaczy przekaza³o równie¿ na rzecz „M³odego Lasu” swoje nagrody. W ramach imprezy rozegrano III Mistrzostwa Szkó³ Wy¿szych w pó³maratonie rekreacyjnym. W mistrzostwach akademickich I miejsce zaj±³ Daniel Wosik z WSBiP w Ostrowcu ¦wiêtokrzyskim, II miejsce – Micha³ Stawski z Uniwersytetu £ódzkiego, a III – Cezary Biñkowski z UMK. W¶ród pañ najlepsza okaza³a siê Dominika Stawczyk z Uniwersytetu £ódzkiego, a II miejsce przypad³o Gra¿ynie Chudy ze Szko³y Pedagogicznej w S³upsku. W maratonie wzi±³ udzia³ równie¿ prof. Mariusz Lemañczyk, dziekan Wydzia³u Matematyki i Informatyki, który zakoñczy³ bieg na 183. miejscu. W toruñskim biegu miko³ajkowym uczestniczy³a grupa maratoñczyków z Mo³dawii oraz kilku biegaczy, którzy nie mog±c przybyæ do Torunia osobi¶cie, w tym samym czasie pokonywali dystans pó³maratonu w Chicago, Londynie i w Iraku, za¶ swoje rezultaty przekazali za po¶rednictwem SMS−ów.