Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje



Kronika


55−lecie Wojskowej Akademii Technicznej

KRASP i KRPUT w WAT

Obchody 55−lecia powstania Wojskowej Akademii Technicznej by³y okazj± do zaproszenia w dniach 12 i 13 stycznia prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkó³ Polskich oraz Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. – Powstali¶my jako uczelnia wojskowa, ale dzi¶ kszta³cimy na wielu kierunkach i kilku unikatowych specjalno¶ciach g³ównie studentów cywilnych – mówi³, prezentuj±c uczelniê, jej rektor gen. bryg. prof. Bogus³aw Smólski. W WAT na 6 wydzia³ach kszta³ci siê obecnie 6,5 tys. studentów, z czego tylko 200 to studenci w mundurach – wszyscy na V roku studiów. W¶ród tych unikatowych specjalno¶ci s± np.: kryptologia (tylko dwie uczelnie w Europie), meteorologia i broñ biologiczna.

Jak zawsze, katalog spraw poruszanych podczas obu konferencji by³ bardzo szeroki: standardy kszta³cenia, kierunki polityki naukowej, wspó³praca miêdzynarodowa i projekt Study in Poland, sieæ uczelni wolnych od uzale¿nieñ, zadania ¶rodowiskowych komisji akredytacyjnych i wspó³praca z PKA, ocena wewnêtrzna nauczycieli akademickich, system informatyzacji uczelni.

Obecny na konferencji prof. Krzysztof Kurzyd³owski, wiceminister odpowiedzialny za naukê, przedstawi³ planowany na 2006 bud¿et nauki. Ma on byæ o 15,6 proc. (czyli 400 mln z³) wiêkszy ni¿ w roku ubieg³ym. Ministerstwo planuje, ¿e najwiêkszy wzrost dotyczyæ bêdzie projektów badawczych. Planowane jest tak¿e wiêksze finansowanie grantów podoktorskich, badañ za granic± i po powrocie oraz wprowadzenie nowych programów, np. konkursów na zatrudnienie m³odych pracowników ze stopniem doktora w przemy¶le. Rozwijany bêdzie równie¿ projekt Krajowego Programu Ramowego. W najbli¿szym czasie zaprezentowana zostanie koncepcja Narodowego Centrum Badawczego.

¯yw± dyskusjê wzbudzi³o opracowanie prof. Janusza Rachonia, rektora PG, na temat oceny parametrycznej, w którym autor pokazywa³, ¿e ocena ta w ma³ym stopniu wp³ywa w rzeczywisto¶ci na finansowanie jednostek, a obowi±zuj±ca dotychczas zasada podzia³u ¶rodków pozwala przetrwaæ wszystkim podmiotom, niezale¿nie od jako¶ci ich pracy. W zamierzeniach ministerstwa w ci±gu kilku miesiêcy zasady oceny parametrycznej zostan± jeszcze raz przedyskutowane. Zaczn± obowi±zywaæ i wp³ywaæ na finansowanie jednostek w drugiej po³owie roku.

W trakcie posiedzenia Prezydium KRASP prof. Franciszek Ziejka, przewodnicz±cy komisji maj±cej wypracowaæ wnioski co do zmiany ¶cie¿ki kariery akademickiej, przedstawi³ jej sk³ad. Cz³onkami zespo³u s± prof.prof.: Osman Achmatowicz, Andrzej Ko¼miñski, Grzegorz Kurzyñski, Janusz Lipkowski, Krzysztof Paw³owski, Henryk Samsonowicz, Janusz Sobieszczañski, Piotr Sztompka, January Weiner, Piotr Wêgleñski, Jerzy Wo¼nicki. Zespó³ zacz±³ ju¿ pracê. W jego dyskusjach pojawi³y siê ró¿ne propozycje – od wyd³u¿enia drogi awansu do tytu³u profesorskiego (prof. Sztompka) do zniesienia habilitacji i wprowadzenia stanowiska docenta z rzeczywistymi konkursami na nie (prof. Samsonowicz). W marcu odbêdzie siê w Krakowie du¿a konferencja maj±ca kontynuowaæ dyskusjê na temat zmian w modelu kariery.

(as)
Bank ¦wiatowy

Kredytowane planowanie centralne

12 stycznia odby³o siê w WAT seminarium Banku ¦wiatowego na temat finansowania szkolnictwa wy¿szego. Dwaj prelegenci zaprezentowali systemy funkcjonuj±ce w ich krajach. Prof. Nicholas Barr z London School of Economics omówi³ system angielski, a prof. Daniel O’Hare, ekspert z Irlandii, system finansowania na Zielonej Wyspie. S± to systemy zupe³nie odmienne. W UK studia s± odp³atne, ale obowi±zuje system centralnego planowania i wyznaczania uczelniom limitu przyjêæ i wysoko¶ci czesnego, natomiast w Irlandii studenci nie p³ac± za naukê – studia s± finansowane przez pañstwo.

Eksperci zachêcali, aby studia w Polsce mog³y byæ – jak w UK – finansowane z bardzo tam powszechnego kredytu studenckiego, który jest sp³acany dopiero po studiach. Sp³ata nie jest, jak u nas, okre¶lona kwotowo, a uzale¿niona od dochodów absolwenta. Wynosi 9 proc. powy¿ej 10 tys. funtów dochodu rocznego. Dodatkowo jest pomniejszana, je¶li absolwent podejmie pracê np. w szkole publicznej, lub ca³kowicie umarzana, je¶li przez 10 lat nie osi±gnie dochodu przekraczaj±cego 10 tys. funtów. W wyniku tych mechanizmów ok. 30 proc. kwot przeznaczonych na dofinansowanie kredytów jest umarzanych. Jak podkre¶lali polscy dyskutanci, w naszym kraju studenci maj± du¿e obawy przed zaci±ganiem kredytów, z uwagi na niepewno¶æ zatrudnienia i wysoko¶ci przysz³ych dochodów. Wprowadzenie mechanizmów podobnych do tych z Wielkiej Brytanii z pewno¶ci± mog³oby rozwi±zaæ tê kwestiê.

(as)
Zwi±zek Banków Polskich

Nie tylko konto

Wspó³praca pomiêdzy uczelniami i instytucjami naukowymi a bankami ogranicza siê czêsto jedynie do prowadzenia rachunku rozliczeniowego, a mo¿liwo¶ci s± znacznie wiêksze. Choæby wykorzystanie funduszy venture capital czy inwestycyjnych linii kredytowych – mówi³ Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Zwi±zku Banków Polskich, 12 grudnia ub.r. w Warszawie, na posiedzeniu II Forum Akademickiego (zbie¿no¶æ nazwy z tytu³em naszego miesiêcznika). Forum jest podjêt± przez ZBP inicjatyw± spotkañ bankowców ze ¶rodowiskiem akademickim i naukowym. Grudniowe posiedzenie po¶wiêcone by³o intensyfikacji wspó³pracy pomiêdzy instytucjami finansowymi a sfer± B+R. Na spotkaniu obecni byli przedstawiciele MEiN, RG JBR, KRASP i kilkunastu instytucji finansowych.

Nowe mo¿liwo¶ci wspó³pracy stwarza ustawa o innowacyjno¶ci, która wesz³a w ¿ycie 20 pa¼dziernika ub.r. W¶ród nich pojawi³ siê kredyt technologiczny oferowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, który mo¿e byæ przeznaczony na zakup i wdro¿enie nowych technologii. BGK przeznacza na ten cel 120 mln z³. Je¶li kredytobiorca spe³ni wymagane warunki, znaczna czê¶æ kredytu jest umarzana. Przedstawiano tak¿e mo¿liwo¶ci kredytowania innowacyjnych inwestycji przez fundusze wysokiego ryzyka i fundusze venture capital. Przedstawiciele banków podkre¶lali, ¿e do ka¿dego klienta staraj± siê podchodziæ indywidualnie i s± gotowi dostosowywaæ oferowane produkty do jego potrzeb.

(as)
Instytut Fizyki J±drowej im. Henryka Niewodniczañskiego PAN

Umowa z CERN

Pod koniec grudnia 2005 prof. Marek Je¿abek, dyrektor Instytutu Fizyki J±drowej im. Henryka Niewodniczañskiego PAN i prof. Lyndon Evans, kierownik projektu LHC z Europejskiej Organizacji Badañ J±drowych CERN w Genewie podpisali umowê dotycz±c± rozszerzenia wspó³pracy przy budowie wielkiego zderzacza hadronów LHC.

Umowa (ELQA) dotyczy wykonania prac elektryczno−energetycznych. Przez ca³y rok 2006 CERN bêdzie zatrudniaæ oko³o 20 pracowników IFJ PAN (10 in¿ynierów i 10 techników). Polscy specjali¶ci bêd± zajmowaæ siê zabezpieczeniem jako¶ci obwodów elektrycznych na ³uku i we wszystkich sektorach wewnêtrznych akceleratora LHC, wykonaniem i sprawdzeniem pomocniczych, wieloprzewodowych kabli elektrycznych, s³u¿±cych do zasilania magnesów korekcyjnych, ogniskuj±cych i rozogniskuj±cych (ogó³em bêdzie potrzebne 23 km kabla 42−¿y³owego i 80 m kabla 48−¿y³owego). Ponadto bêd± pomagaæ za³odze CERN przy hardware’owym uruchomieniu akceleratora LHC oraz przy projektowaniu i konstrukcji hardware’u i software’u potrzebnych do dzia³alno¶ci zespo³u ELQA.

Umowa w sprawie zespo³u nadzoruj±cego (Inspection Team) zawarta zosta³a na lata 2006−07. Przez ten czas w CERN przy budowie LHC bêdzie pracowa³o ¶rednio 19 osób z Polski, z tego jedn± trzeci± bêd± stanowiæ in¿ynierowie, a dwie trzecie technicy. Ten zespó³ bêdzie wykonywa³ kontrolê po³±czeñ rur pró¿niowych, po³±czeñ rur dla ciek³ego helu i azotu, a tak¿e wszystkich pozosta³ych po³±czeñ miêdzy segmentami magnesu LHC (segment to ok. 15 m).

(manoko)
Konferencja Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju

Miêdzy nauk± a gospodark±

W dniach 24−25 listopada odby³a siê w Politechnice Wroc³awskiej Konferencja Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych. Celem posiedzenia by³o zintegrowanie wysi³ków s³u¿±cych rozwojowi badañ i wspieraj±cych wdro¿enia. Potrzebne s± zarówno dzia³ania natury formalnej i prawnej, jak te¿ kreowanie nowych modeli dzia³ania ¶rodowisk badawczych.

Wprowadzeniem do dyskusji by³y referaty dotycz±ce prawnych i organizacyjnych uwarunkowañ dzia³alno¶ci badawczej i wdro¿eniowej. Mec. Krzysztof Zuber mówi³ o prawie autorskim w kontek¶cie badañ i wspó³pracy szkó³ wy¿szych z gospodark±. Krzysztof Szubski, dyrektor departamentu w Ministerstwie Edukacji i Nauki, mówi³ o kategoryzacji jednostek wg nowej ustawy o zasadach finansowania nauki oraz o problemach, jakie wynikaj± z tego dla szkó³ wy¿szych (finansowanie wydawnictw i bibliotek). Prof. Tadeusz Wiêckowski, prorektor PWr. ds. badañ naukowych i wspó³pracy z gospodark±, przedstawi³ wspólne inicjatywy technicznych szkó³ wy¿szych dotycz±ce rozwoju laboratoriów akredytowanych, sieci naukowych, projektów w ramach Krajowego Programu Ramowego. Prof. Jerzy Kaleta i prof. Miros³aw Miller z PWr. mówili o spin−off i innych rozwi±zaniach wynikaj±cych z innowacyjno¶ci prowadzenia badañ w dziedzinach maj±cych wp³yw na rozwój spo³eczny i gospodarczy kraju.

Podczas dyskusji mówiono o trybie przyznawania funduszy na dzia³alno¶æ statutow±, zarz±dzaniu finansami uczelni i kosztach badañ naukowych.

W wyniku ukonstytuowania siê Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych wybrano jego przewodnicz±cego, prof. Tadeusza Wiêckowskiego, oraz trzech wiceprzewodnicz±cych: prof. Ryszarda Katulskiego (PG), prof. Tadeusza Kuliga (PW) i prof. Witolda Stêpniewskiego (PL). Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Rozwoju publicznych wy¿szych szkó³ technicznych bêdzie cia³em doradczym dla KRASP i KRPUT.

(mk)
Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu

Przegl±d maserów

Astronomowie z Katedry Radioastronomii Centrum Astronomii UMK otrzymali Nagrodê Naukow± im. Miko³aja Kopernika za cykl prac po¶wiêconych poszukiwaniom i badaniom galaktycznych ¼róde³ promieniowania maserowego metanolu. W sk³ad zespo³u wchodz±: prof. dr hab. Andrzej Kus, dr hab. Marian Szymczak, prof. UMK, mgr Eugeniusz Pazderski, mgr Andrzej Kêpa, mgr Grzegorz Hrynek, dr Leszek B³aszkiewicz (absolwent Studium Doktoranckiego UMK, obecnie pracuje w Uniwersytecie Warmiñsko−Mazurskim w Olsztynie).

Prace badawcze poprzedzone zosta³y budow± odpowiedniej aparatury odbiorczej i analizuj±cej w³asno¶ci promieniowania w zakresie fal centymetrowych. Pomiary na 32−metrowym radioteleskopie w Piwnicach trwa³y cztery lata, ³±cznie wykonano ponad 10 tys. godzin obserwacji. W rezultacie przebadano pas Drogi Mlecznej (naszej Galaktyki) o powierzchni 80 stopni kwadratowych. Zaobserwowano ponad 500 obiektów, z czego 140 to nowe, dotychczas nieznane ¼ród³a. Wykonany przegl±d maserów metanolu dla nieba pó³nocnego nale¿y w tej chwili do najlepszych przegl±dów na ¶wiecie. Uzyskane wyniki umacniaj± wysok± pozycjê astronomii toruñskiej i stanowi± obok interferometrii VLBI doskona³y przyk³ad efektywnego wykorzystania 32−metrowego radioteleskopu do celów badawczych.

Osi±gniêcie sta³o siê mo¿liwe dziêki dobrej wspó³pracy ca³ego zespo³u pracowników Katedry Radioastronomii CA UMK. ¬ród³a maserów metanolu stowarzyszone s± z obszarami formacji masywnych gwiazd w naszej Galaktyce. Badania ich w³asno¶ci pozwalaj± okre¶liæ warunki panuj±ce w chmurach molekularnych, w których aktualnie ma miejsce formowanie m³odych gwiazd i uk³adów planetarnych. Toruñscy astronomowie wnie¶li tu istotny, zauwa¿alny w ¶wiecie wk³ad. Prace s± nadal kontynuowane, koncentruj± siê na poznaniu w³asno¶ci nowo odkrytych, nieznanych dot±d obiektów.

(kin)
Rada G³ówna Szkolnictwa Wy¿szego

IV kadencja

Sk³ad Rady G³ównej na lata 2006−09. Przewodnicz±cy – prof. dr hab. in¿. Jerzy B³a¿ejowski (UG), wiceprzewodnicz±cy – prof. dr hab. Jan Madey (UW), prof. dr hab. in¿. Wojciech Mitkowski (AGH). Prezydium: stud. Leszek Cie¶la (PWr.), prof. Julian Gembalski (AMuz., Katowice), dr Jacek Kosiewicz (¦AM), prof. dr hab. Pawe³ Lampe (¦AM), mgr Katarzyna Martowska (UKSW), dr hab. Dariusz Rott (U¦).
Cz³onkowie: dr in¿. Andrzej T. Bartczak (P£), prof. dr hab. in¿. Leszek A. Dobrzañski (P¦), prof. dr hab. Bo¿enna Gutkowska (AM, Warszawa), prof. dr hab. Wojciech Iwañczak (A¦), prof. dr hab. Piotr Kaczanowski (UJ), prof. dr hab. in¿. Piotr J. Konderla (PWr.), stud. Przemys³aw Kotecki (PG), prof. dr hab. Jerzy Lis (UAM), prof. dr hab. in¿. Józef Lubacz (PW), mgr in¿. Mateusz Molasy (PWr.), prof. dr hab. Bogdan Ney (WSGN, Warszawa), dr hab. Miros³awa Nowak−Dziemianowicz (DSWE TWP, Wroc³aw), dr in¿. Wies³aw Olek (AR, Poznañ), stud. £ukasz Piêtka (KUL), prof. dr hab. S³awomir Podlaski (SGGW), dr Anna D. Potocka (ASP, Warszawa), stud. Grzegorz Soko³owski (UWM), dr Marek Stefaniuk (UMCS), prof. dr hab. Marian Stru¿ycki (SGH), prof. dr hab. Janusz W. Sztumski (GWSH, Katowice), prof. dr hab. Zbigniew ¦lipek (AR, Kraków), prof. dr hab. Barbara Tuchañska (U£), prof. dr hab. Zbigniew Witkowski (UMK), dr in¿. Piotr Wroczyñski (PG).

Nowa inwestycja naukowa w Sopocie

3 stycznia wmurowano kamieñ wêgielny pod nowy budynek Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie. Pomie¶ci on Zak³ad Ekologii Morza, Zak³ad Genetyki i Biotechnologii Morskiej, Dzia³ Techniczny i Centrum Edukacji Morskiej wraz z sal± konferencyjno−wyk³adow± na 200 osób. Dwukondygnacyjny budynek o powierzchni 1,8 tys. m2 realizuje standardy architektoniczne obowi±zuj±ce w Sopocie. Po³o¿ony jest na blisko hektarowej dzia³ce w pobli¿u morza. Obiekt zostanie wyposa¿ony w nowoczesny sprzêt laboratoryjno−badawczy i niezbêdne urz±dzenia multimedialne oraz komputerowe. Jednym z celów inwestycji jest stworzenie warunków pracy Zak³adowi Genetyki i Biotechnologii Morskiej, dawnemu gdyñskiemu Centrum Biologii Morza, w³±czonemu do struktury IO PAN.

Inwestycja finansowana jest przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Koszt samej budowy wynosi oko³o 7 mln z³. Do tego dojd± koszty wyposa¿enia obiektu. Budowa zostanie zakoñczona w pa¼dzierniku 2006. Budynek zaprojektowa³a pracownia Profil Haliny i W³adys³awa Sucharskich, a przetarg na budowê wygra³a firma Przembud z Gdañska.

W Instytucie pracuje 170 osób (w³±cznie z za³og± statku badawczego Oceania), w tym 13 profesorów, 7 doktorów habilitowanych i 45 doktorów. W 2005 realizowali oni 17 grantów i 15 SPUB−ów oraz 18 projektów UE i 8 programów pozaeuropejskich. Instytut ma prawa doktoryzowania i habilitowania w zakresie oceanologii. Prowadzi studium doktoranckie z 30 uczestnikami. Placówka wydaje m.in. kwartalnik „Oceanologia” w jêzyku angielskim, a pracownicy publikuj± rocznie kilkadziesi±t artyku³ów z zakresu dynamiki i fizyki morza, chemii i ekologii morza, genetyki i biotechnologii organizmów morskich i innych pokrewnych dziedzin. Instytut ma dobrze rozwiniêt± bazê techniczn± (statek badawczy) i aparaturê badawcz± oraz nowocze¶nie wyposa¿one laboratoria. G³ówne regiony badawcze to morza Pó³nocne i Spitsbergen oraz Ba³tyk, na które organizuje kilkana¶cie rejsów rocznie.

Uniwersytet Jagielloñski

Fundusze stypendialne

W Uniwersytecie Jagielloñskim dzia³a 6 w³asnych funduszy stypendialnych. 19 grudnia 2005 wrêczono dyplomy ich laureatom. Spo¶ród 1047 zg³oszeñ kandydatów na rok akademicki 2005/06, w wyniku postêpowania konkursowego rady funduszy przyzna³y stypendia 349 osobom. W ten sposób liczba wszystkich stypendystów od roku 1999 wzros³a do 1951.

Z Funduszu im. Stanis³awa Estreichera 10−miesiêczne stypendia otrzyma³o 13 doktorantów i 8 studentów. W sumie od 1999, gdy dziêki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyñskich powsta³ fundusz, stypendia otrzyma³y 262 osoby.

Z nowo utworzonego Funduszu im. Florentyny Kogutowskiej przyznano 12 jednomiesiêcznych stypendiów zagranicznych dla doktorantów UJ. Fundusz zosta³ utworzony w 2005 jako zado¶æuczynienie ostatniej woli jego jedynego darczyñcy, Sir Arthura S. Armstronga ze Stanów Zjednoczonych, chc±cego w ten sposób uczciæ matkê swej ¿ony, Florentynê Kogutowsk±.

Stypendystami Funduszu im. Adama Krzy¿anowskiego, dzia³aj±cego dziêki Fundacji Kulturalnej Rodziny Pruszyñskich, zosta³o 15 osób. Od chwili powstania funduszu w 2000 stypendia otrzyma³o 105 laureatów.

W ramach Funduszu Królowej Jadwigi stypendia przyznano 70 osobom z Europy ¦rodkowej i Wschodniej oraz Stypendium im. Józefa Dietla dla m³odego uczonego z Rumunii. W ci±gu 6 lat dzia³alno¶ci funduszu stypendia otrzyma³o 671 osób.

Ma³opolski Fundusz im. Stanis³awa Pigonia utrzymuje siê z wp³at dokonywanych przez instytucje oraz osoby prywatne. W tym roku da³y one podstawê wyp³aty 25 stypendiów doktoranckich, 98 dziesiêciomiesiêcznych stypendiów studenckich i 4 piêciomiesiêcznych stypendiów studenckich Specjalne stypendia fundowane przez regionalne instytucje studentom z tych regionów wrêczono studentowi AGH (fundowane przez Starostwo Powiatowe w Tarnowie), a Stypendium im. Wojciecha Borowiusza studentowi UMCS w Lublinie (fundowane przez parafiê w Cmolasie). W ci±gu 5 lat dzia³alno¶ci funduszu ufundowano stypendia 575 osobom.

Rektorski Fundusz Stypendialny finansowany jest ze ¶rodków wypracowanych przez UJ. W tym roku stypendia otrzyma³o 80 pracowników naukowych uczelni i 22 olimpijczyków, studiuj±cych na I roku w UJ. W ci±gu 4 lat dzia³alno¶ci funduszu stypendium przyznano 326 osobom.

Leszek ¦liwa
Uniwersytet Szczeciñski

Podrêcznik pragmalingwistyczny

Naukowcy trzech uczelni: polskiej (Uniwersytet Szczeciñski), niemieckiej (Uniwersytet w Rostocku) oraz rosyjskiej (Uniwersytet im. £omonosowa w Moskwie), wydadz± wkrótce pierwszy w Europie podrêcznik do równoleg³ej nauki dwóch jêzyków w ujêciu komunikacyjnym z wykorzystaniem aspektów kulturowych poszczególnych narodów. Podrêcznik jest czê¶ci± programu badawczego „Pragmatyka aktów mowy w jêzyku polskim, rosyjskim i niemieckim. Studium pragmalingwistyczne”, realizowanego w ramach indywidualnej umowy miêdzy prof. Ursul± Kantorczyk z Uniwersytetu w Rostocku, prof. M. Bezjajew± z Uniwersytetu im. £omonosowa i prof. Ew± Komorowsk± z Uniwersytetu Szczeciñskiego.

Przedmiotem projektu badawczego s± wybrane dzia³ania komunikacyjne w jêzyku polskim, rosyjskim i niemieckim, rozpatrywane w aspekcie pragmalingwistycznym i pe³nym zanurzeniu kulturowym tych jêzyków. Uczone uwzglêdniaj± typowe zachowania komunikacyjne, takie jak: pro¶ba, rada, propozycja, rozkaz, polecenie, ¿±danie itd., przedstawione w nowatorski sposób. Podrêcznik budowany jest na zasadzie wzrastaj±cego stopnia trudno¶ci opanowania materia³u jêzykowo−kulturowego w krêgach tematycznych, z sygnalizowaniem tzw. centralnych (podstawowych i koniecznych) i peryferyjnych (okre¶lonych sytuacj± komunikacyjn±) ¶rodków jêzykowych, z uwzglêdnieniem wyk³adników jêzykowych, odzwierciedlaj±cych specyfikê kulturow± ze szczegó³owymi opisami strategii komunikacyjnych, intencji, zagadnieñ presupozycji czy implikatur itd. Materia³ jêzykowy wprowadzony zostanie na zasadach kontrastowania. Planowany jest druk podrêcznika w trzech wersjach jêzykowych: polskiej, rosyjskiej, niemieckiej. Podrêcznik znajdzie zastosowanie w uniwersytetach europejskich prowadz±cych kszta³cenie dwujêzyczne.

Prace nad przygotowaniem podrêcznika trwaj± ju¿ od kilku lat, a otrzymanie Honorowego Stypendium im. Aleksandra von Humboldta przez prof. Ursulê Kantorczyk na 6−miesiêczny pobyt w Uniwersytecie Szczeciñskim stworzy dogodne warunki do sfinalizowania pracy.

Paulina Olechowska
Polska Akademia Umiejêtno¶ci

Nagroda im. Kopernika

Nagroda Naukowa im. Miko³aja Kopernika zosta³a ufundowana przez Miasto Kraków. Nagrodê przyznaje co piêæ lat Polska Akademia Umiejêtno¶ci w dziedzinach: astronomia, nauka o Ziemi, ekonomia, filozofia przyrody, medycyna, wojskowa sztuka obronna i prawo. Po raz pierwszy, po odnowieniu PAU, nagrody przyznano w 1995. 21 grudnia 2005 Nagrody im. Kopernika wrêczono po raz trzeci.

W dziedzinie astronomii za 5 prac po¶wiêconych ¼ród³om promieniowania maserowego nagrodzono zespó³ z Uniwersytetu Miko³aja Kopernika w Toruniu w sk³adzie: prof. Andrzej J. Kus, dr Leszek P. B³aszkiewicz (obecnie pracuje w UWM), mgr Grzegorz Hrynek, mgr Andrzej Kêpa, mgr Eugeniusz Pazderski, dr hab. Marian Szymczak.

W dziedzinie geodezji za model nutacji Ziemi niesztywnej nagrodê otrzyma³ prof. Aleksander Brzeziñski (Centrum Badañ Kosmicznych PAN, Warszawa) – indywidualna Nagroda Naukowa im. Miko³aja Kopernika Fundacji Miasta Krakowa.

Prof. Leszka Starkela (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Kraków) uhonorowano Nagrod± im. Miko³aja Kopernika w dziedzinie geografii fizycznej za monografiê Historia dolnej Wis³y i jej dop³ywów w czasie ostatnich 20 tysiêcy lat (IGiPZ PAN, Warszawa 2001).

Prof. Andrzej Wojtyna (Akademia Ekonomiczna, Kraków) otrzyma³ nagrodê w dziedzinie ekonomii za ksi±¿kê Szkice o polityce pieniê¿nej (Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004).

Prof. Mieczys³aw Markowski (emerytowany historyk filozofii, mediewista) zosta³ nagrodzony w dziedzinie filozofii przyrody za 31 prac z lat 2000−04 dotycz±cych historii filozofii przyrody i astronomii w Uniwersytecie Jagielloñskim, a w szczególno¶ci kopernikanizmu.

Doc. dr. hab. Krzysztofa Wêdzonego (Instytut Farmakologii PAN, Kraków) nagrodzono w dziedzinie medycyny za cykl 6 prac pod wspólnym tytu³em Poszukiwanie nowych punktów uchwytu dzia³ania substancji ³agodz±cych objawy schizofrenii.

Dr Wojciech Jakimowicz (Katedra Prawa UJ) otrzyma³ nagrodê w dziedzinie prawa za opracowanie monografii Publiczne prawa podmiotowe (Polskie Wydawnictwa Profesjonalne – Zakamycze, Kraków 2002).

(pik)
Katolicki Uniwersytet Lubelski

Deklaracja czy realizacja?

W ub.r. minê³a 40. rocznica podpisania przez papie¿a Paw³a VI „Deklaracji o stosunku Ko¶cio³a do religii niechrze¶cijañskich Nostra aetate Soboru Watykañskiego II”, dokumentu prze³omowego zarówno dla dialogu miêdzyreligijnego, jak i teologicznej oraz eklezjalnej wizji Ko¶cio³a. 25 pa¼dziernika 2005 w KUL (przy wspó³udziale Instytutu Europy ¦rodkowowschodniej, Kolegium Miêdzywydzia³owych Indywidualnych Studiów Humanistycznych oraz Wydzia³u Teologii) zorganizowano miêdzynarodow± konferencjê „Miêdzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate”.

Pierwsza czê¶æ seminarium dotyczy³a pojêcia dialogu w teologii i ¿yciu religijnym. Referat abp. Stanis³awa G±deckiego (przewodnicz±cego Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego) skupia³ siê na zagadnieniach dialogu w nauczaniu Ko¶cio³a po Soborze Watykañskim II. Centralne miejsce zajmuje w nim, zdaniem arcybiskupa, relacja do ¯ydów, „naszych starszych braci w wierze”. Prof. Michael Signer z University of Notre Dame z USA, wspó³twórca i sygnatariusz pierwszej w historii dialogu ¿ydowskiej deklaracji skierowanej do chrze¶cijan Dabru emet („Mówcie prawdê”), podpisanej przez ponad 200 rabinów i teologów ¿ydowskich, mówi³ o upragnionym owocu miêdzyreligijnego dialogu: pokoju i jedno¶ci miêdzy lud¼mi i narodami.

Przedpo³udniow± czê¶æ obrad zakoñczy³y referaty nt. islamu, wielkich religii niemonoteistycznych oraz fenomenu ateizmu i agnostycyzmu w kontek¶cie dialogu. Czy muzu³manie s± braæmi chrze¶cijan w wierze w jednego Boga? – zastanawia³ siê dr hab. Eugeniusz Sakowicz, prof. UKSW, pokazuj±c Nostra aetate jako dokument bardziej mityczny, pozostaj±cy czêstokroæ poza rzeczywisto¶ci±. Dla ks. dr. Stanis³awa Grodzia (KUL) omawiany dokument jest g³ównie „drogowskazem” w kontaktach chrze¶cijan z muzu³manami. O pozornym dialogu z hinduizmem i buddyzmem mówi³ dr Maciej S. Ziêba (KUL), który podkre¶la³ brak zainteresowania nim ze strony wyznawców tych religii, szczególnie hinduizmu. Prof. Jan Woleñski (UJ) w referacie nt. ateizmu, agnostycyzmu i dialogu ¶wiatopogl±dowego po deklaracji Nostra aetate, stwierdzi³, ¿e Ko¶ció³ od czasów Vaticanum Secundum jest postrzegany przez ludzi sytuuj±cych siebie poza nim jako rzeczywisty partner w powa¿nej wymianie my¶li i stanowisk.

Popo³udniowa czê¶æ konferencji dotyczy³a ekumenicznych aspektów deklaracji. Abp prof. Józef ¯yciñski omówi³ miêdzyko¶cielne reperkusje Nostra aetate, a ks. prof. Hanspeter Heinz (Universität Augsburg) szczegó³owo na¶wietli³ katolick± recepcjê dokumentu w latach 1965−2005. Wynika z tego, ¿e zarówno na polu ekumenicznym, jak i wewn±trzkatolickim deklaracja wytyczy³a wa¿ny kierunek postêpowania, lecz w praktyce wszelkie zmiany dokonuj± siê bardzo powoli.

Niezwykle g³êboko i krytycznie mówili o deklaracji badacze reprezentuj±cy dwie tradycje chrze¶cijañskie: Zachód – prof. Karol Karski z ChAT („Nostra aetate” w ocenie protestantów) oraz Wschód – ks. dr Piotr Nikolski z Polskiego Autokefalicznego Ko¶cio³a Prawos³awnego (Dialog czy zwiastowanie? Jak to pogodziæ?). Deklaracja soborowa jest zbie¿na z ogólnymi tendencjami panuj±cymi we wspólnotach reformowanych, natomiast w wizji teologicznej i eklezjalnej wyznawców prawos³awia ekumenizm i dialog miêdzyreligijny nie nale¿± do priorytetów.

Konferencja „Miêdzyreligijne i ekumeniczne znaczenie Nostra aetate” w Lublinie by³a jedn± z kilku, które odby³y siê w Polsce w 40. rocznicê podpisania tego dokumentu, m.in. w UKSW, UAM w Poznaniu oraz w UWM w Olsztynie.

S³awomir Jacek ¯urek
Uniwersytet Marii Curie−Sk³odowskiej

25 lat „Solidarno¶ci”

Jesieni± 2005 w lubelskich uczelniach cz³onkowie NSZZ „Solidarno¶æ” obchodzili 25. rocznicê powstania swoich organizacji zwi±zkowych. Najwcze¶niej uroczysto¶ci zorganizowali pracownicy Akademii Rolniczej. 10 pa¼dziernika dokonano wmurowania pami±tkowej tablicy w budynku Wydzia³u Rolniczego, w sali, w której dok³adnie 25 lat wcze¶niej odby³o siê zebranie za³o¿ycielskie uczelnianej struktury zwi±zku. Tablicê ods³oni³ prof. Jan Magierski, jeden z cz³onków za³o¿ycieli „Solidarno¶ci” AR. To g³ównie pracownicy AR zajmowali siê w latach 80. drukiem podziemnego „Informatora NSZZ Solidarno¶æ Regionu ¦rodkowowschodniego”. Wkrótce potem uroczysto¶ci rocznicowe zorganizowali cz³onkowie „Solidarno¶ci” Politechniki Lubelskiej. Ufundowano i po¶wiêcono sztandar zak³adowej organizacji zwi±zkowej i zorganizowano spotkanie po¶wiêcone pamiêci osób i lat minionych.

W UMCS obchody jubileuszu odby³y siê 20 grudnia, dla upamiêtnienia pierwszego zebrania wyborczego NSZZ „Solidarno¶æ” w UMCS, na którym w roku 1980 Uczelniany Komitet Za³o¿ycielski, spontanicznie utworzony w pa¼dzierniku, uzyska³ absolutorium i zosta³ zast±piony przez demokratycznie wybran± Komisjê Zak³adow±. Podczas mszy ¶w., odprawionej w ko¶ciele akademickim KUL, ks. prof. abp Józef ¯yciñski po¶wiêci³ sztandar „Solidarno¶ci” UMCS. Przed tablic± wmurowan± w ¶cianê budynku Wydzia³u Humanistycznego UMCS w roku 2000 odczytano nazwiska zmar³ych cz³onków zwi±zku. Podczas okoliczno¶ciowego spotkania nadano specjalnie na tê okazjê ustanowion± odznakê „Wierny” ponad 400 cz³onkom „Solidarno¶ci” ze wszystkich wydzia³ów UMCS.

Otwarto te¿ wystawê, pokazuj±c± najwa¿niejsze wydarzenia minionych 25 lat. Do ciekawostek nale¿y zaliczyæ kopiê zbiorowego zdjêcia cz³onków pierwszej Komisji Zak³adowej UMCS, uzyskan± z zasobów IPN przez historyków KUL, na której pracownik albo tajny informator SB opisa³ wszystkie osoby numerami, a na odwrocie przyporz±dkowa³ im nazwiska.

Grzegorz Nowak
AR i UMCS w Lublinie

Nowoczesne laboratoria

Ju¿ po raz trzeci portal internetowy laboratoria.net zorganizowa³ seminarium „Polskie laboratoria w Europie XXI wieku”. Tym razem przygotowano je 12 grudnia w Lublinie przy wspó³pracy z Centralnym Laboratorium Aparaturowym Akademii Rolniczej w Lublinie oraz pe³nomocnikiem rektora Uniwersytetu Marii Curie−Sk³odowskiej ds. osób niepe³nosprawnych. Patronem medialnym by³o m.in. „Forum Akademickie”. Poprzednie seminaria mia³y miejsce w czerwcu w Uniwersytecie Jagielloñskim i w pa¼dzierniku w Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.

– Nie spodziewa³em siê takiego zainteresowania – mówi³ Wojciech Ró¿añski z laboratoria.net. Jeste¶my mile zaskoczeni, bo liczba uczestników seminarium przeros³a liczbê go¶ci w Krakowie i Poznaniu.

Zainteresowanie rzeczywi¶cie by³o bardzo du¿e, a tematyka interesuj±ca nie tylko dla pracowników laboratoriów uczelnianych. Christian Hoffmann z firmy LBH−International dok³adnie opisywa³ swoj± pracê badawcz± w laboratorium, okre¶laj±c nawet czas, jaki przeznacza na poszczególne zadania. Opisywa³ te¿ i pokazywa³ na slajdach plany i projekty ró¿nych laboratoriów. Artur Hapek z pracowni Visart mówi³ o projektowaniu przyjaznego laboratorium. Przedstawione przez niego pomys³y na pewno wywo³a³y marzenia wielu go¶ci. Na razie uczelnie rzadko mog± sobie pozwoliæ na estetycznie zaprojektowane pomieszczenia laboratoryjne, du¿o przestrzeni do pracy, wyspy stanowisk do do¶wiadczeñ z podpiêtymi przy suficie mediami, ¶wietnie zaprojektowane dygestoria i instalacjê bezpieczeñstwa.

Dr Rados³aw Kowalski, dyrektor Centralnego Laboratorium Aparaturowego AR, mówi³ o zadaniach centralnych laboratoriów w uczelniach, a tak¿e o korzy¶ciach, jakie te jednostki przynosz±. O funkcjach laboratoriów w ochronie ¶rodowiska i pozyskiwaniu funduszy na ich dzia³alno¶æ opowiada³ prof. Dobies³aw Nazimek z Wydzia³u Chemii UMCS. Opisywa³ nowoczesne technologie pozyskiwania energii. Wspomnia³ te¿ o progu finansowania, czyli granicy, poni¿ej której ¶rodki wk³adane w naukê nie przynios± ¿adnych efektów.

Dr Micha³ Ruda¶ z AR w Lublinie mówi³ o procesach akredytacji, która teoretycznie jest dobrowolna. Aby jednak laboratorium mog³o pozyskiwaæ ¶rodki za opracowane ekspertyzy i certyfikaty, samo musi poddaæ siê ocenie i uzyskaæ stosown± akredytacjê.

Podczas ka¿dego seminarium cyklu mówi siê o osobach niepe³nosprawnych w uczelniach. Dostosowanie polskich uczelni i instytucji do ich potrzeb jest du¿ym wyzwaniem – przekonywa³a dr Gra¿yna Kwa¶niewska, pe³nomocnik rektora UMCS ds. osób niepe³nosprawnych. Podkre¶la³a, ¿e wed³ug nowych definicji, osoby niepe³nosprawne to te, które maj± utrudnione funkcjonowanie na skutek niedostosowania ¶rodowiska i spo³eczeñstwa do ich potrzeb, a nie w wyniku dysfunkcji ich organizmu.

JZJ

Politechnika £ódzka

Promieniami w zabytek

W dniach 9−10 grudnia odby³a siê w £odzi konferencja krajowa „Potrzeby konserwatorskie obiektów sakralnych na przyk³adzie makroregionu ³ódzkiego – stan, zagro¿enia i mo¿liwo¶ci przeciwdzia³ania”. Przedstawiono na niej stan zabytków sakralnych w archidiecezji ³ódzkiej w zakresie architektury, rze¼by, malarstwa, starodruków i tekstyliów ko¶cielnych.

W¶ród prac pojawi³y siê referaty na temat ochrony zabytków drewnianych, które przez lata atakowane by³y przez bakterie i owady. Czynnikami wywo³uj±cymi degradacjê zabytków, oprócz up³ywaj±cego czasu (starzenia siê materia³u), s± przyroda oraz stale wzrastaj±ce zanieczyszczenie ¶rodowiska. Konwencjonalne metody konserwacji obiektów zabytkowych staj± siê niewystarczaj±ce. Wynika to z liczby obiektów, ich zró¿nicowania, stanu zniszczenia oraz nowych wymagañ stawianych konserwatorom. St±d poszukiwane s± nowe techniki pozwalaj±ce poprawiæ jako¶æ i szybko¶æ konserwacji oraz obni¿yæ koszty.

Naukowcy z Politechniki £ódzkiej zaproponowali nowoczesne metody dezynfekcji i dezynsekcji obiektów zabytkowych przy u¿yciu promieniowania jonizuj±cego. Przedstawiono nowe metody oceny stanu zabytków, g³ównie architektonicznych przy zastosowaniu termografii w podczerwieni. Zaproponowano nowe podej¶cie do wykrywania starych malowide³ ¶ciennych ukrytych pod nowszymi warstwami malarskimi lub tynkiem. Ukoronowaniem konferencji by³a otwarta dyskusja nt. ochrony zabytków sakralnych. Zwrócono uwagê na konieczno¶æ prowadzenia ci±g³ej fotogrametrycznej inwentaryzacji obiektów, szczególnie tych, które ze wzglêdu na przemijaj±cy czas ulegaj± ci±g³ej degradacji. Podkre¶lono potrzebê pozyskiwania ¶rodków na konserwacjê zabytków z Unii Europejskiej. Jeden z dyskutantów stwierdzi³, ¿e bez w±tpienia zabytki nale¿y restaurowaæ i konserwowaæ, lecz po ¿mudnych i pracoch³onnych zabiegach czêsto wracaj± na swe dotychczasowe miejsce, gdzie ponownie ulegaj± degradacji. Przyk³adem mog± byæ starodruki poddane dezynsekcji promieniowaniem jonizuj±cym, które po „wyja³owieniu” bêd± jeszcze bardziej podatne na destrukcyjne dzia³anie drobnoustrojów. Same zatem starania uczonych nie wystarcz±, by zachowaæ zabytki w dobrym stanie. Istnieje potrzeba tworzenia dobrze wyposa¿onych muzeów i miejsc przechowywania najcenniejszych dzie³. Opieka nad zabytkami to nie tylko zadanie konserwatorów i w³a¶cicieli zabytków, ale tak¿e spo³eczeñstwa i polityków.

Pomys³ konferencji zrodzi³ siê ze wspó³pracy Miêdzyresortowego Instytutu Techniki Radiacyjnej Politechniki £ódzkiej i Muzeum Archidiecezji £ódzkiej. W roku 1999 zosta³a poddana radiacyjnej dezynfekcji i konserwacji gotycka rze¼ba Matki Boskiej z Dzieci±tkiem (I po³. XV w.) oraz skrzyd³a tryptyku z Rosochy ko³o Moszczenicy (I æwieræwiecze XVI w.). Wykorzystanie techniki radiacyjnej do zniszczenia larw owadów ¿eruj±cych w drewnie by³o jedn± z pierwszych prac z dziedziny wykorzystania promieniowania jonizuj±cego w konserwacji zabytków. Dzia³ania te by³y wykonane w ramach grantu Miasta £odzi. Dalsze prace wykorzystuj±ce technikê radiacyjn± do dezynfekcji zosta³y wykonane dla Muzeum Narodowego w Warszawie, Pañstwowego Muzeum na Majdanku i Muzeum Historii Miasta £odzi.

Bogus³aw Wiêcek

Ministerstwo Gospodarki i Pracy

Nagrodzone projekty

W konkursie Ministerstwa Gospodarki i Pracy na najlepszy projekt z zakresu wykorzystania i wdra¿ania funduszy strukturalnych w Polsce przyznano piêæ nagród. Pierwsz± otrzyma³a Roksana Kochanek, studentka Uniwersytetu Szczeciñskiego, za pracê „Budowa i wyposa¿enie Specjalistycznego Laboratorium Ichtiologicznego przy Akademii Rolniczej w Szczecinie”. Drug± nagrodê przyznano Agnieszce Mik³aszewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracê „Zakup gruntu i budowa dwufunkcyjnego przedszkola”. Trzeci± nagrodê otrzyma³a Aleksandra Szczerbak, studentka Akademii Ekonomicznej w Krakowie, za pracê „Ratowanie Polskiej Wsi – rozwój Parku Etnograficznego w Tokarni”. Laureatem czwartej nagrody zosta³ Szymon B³aszczyk z Akademii Ekonomicznej w Katowicach, za pracê „Warsztaty aktywizacji postaw przedsiêbiorczych w¶ród pracowników restrukturyzowanych ga³êzi przemys³u ciê¿kiego”. Pi±t± nagrodê otrzyma³a Ma³gorzata Andruszkiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego, za pracê „Sporty ekstremalne w naszej gminie”.

Laureaci odbêd± trzytygodniowe zagraniczne wyjazdy sta¿owe do pañstw cz³onkowskich Unii Europejskiej, dwutygodniowe sta¿e w Instytucji Zarz±dzaj±cej Podstawami Wsparcia Wspólnoty w Ministerstwie Gospodarki i Pracy. Laureaci trzech pierwszych miejsc otrzymali tak¿e nagrody rzeczowe: I miejsce – komputer przeno¶ny, II miejsce – kamera cyfrowa, III miejsce – aparat cyfrowy.

(rat)
Uniwersytet ¦l±ski

Psychologia kliniczna w s±dzie

W dniach 14−16 listopada 2005 w Katowicach odby³a siê X Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu „Zastosowanie psychologii klinicznej w praktyce s±dowej”, zorganizowana przez Katedrê Psychologii Klinicznej i S±dowej U¦ oraz Katedrê Pedagogiki Wy¿szej Szko³y Pedagogicznej TWP. Konferencja zgromadzi³a prawników, psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych, kuratorów s±dowych i policjantów, którzy wspólnie próbowali ustaliæ, jakie czynniki predysponuj± sprawców (tak¿e nieletnich) do pope³niania czynów o charakterze przestêpczym.

W wyk³adzie inauguracyjnym prof. Jan. M. Stanik (U¦) zwróci³ uwagê na to, ¿e przestêpczo¶æ rozpowszechnia siê i wykracza daleko poza ¶rodowiska okre¶lane jako patologiczne. Trzeba nie tylko wskazaæ uwarunkowania czynów przestêpczych dokonywanych przez nieletnich, ale równie¿ znale¼æ ¶rodki, które zapobiega³yby wystêpowaniu takich czynów. Prof. Waldemar Domachowski (UAM) wskaza³ na konieczno¶æ uwzglêdnienia w procesie opiniodawstwa psychologicznego czynników, które bior± udzia³ w procesie spostrzegania spo³ecznego i mog± mieæ wp³yw na interpretacje orzekaj±cego. Badania ks. dr. Grzegorza Harasimiaka (USz.) koncentrowa³y siê na kryteriach, jakie stosuj± sêdziowie przy okre¶laniu przejawów demoralizacji nieletnich.

Prof. J.K. Gierowski (Instytut Ekspertyz S±dowych, Kraków) zwróci³ uwagê na konfiguracjê czynników ryzyka i wybranych cech osobowo¶ciowych maj±cych istotny wp³yw na funkcjonowanie w zak³adzie poprawczym. Prof. J. Kocur (UMed., £ód¼) podkre¶la³ wp³yw czynników psychobiologicznych na wystêpowanie agresywno¶ci u sprawców przestêpstw przeciwko ¿yciu i zdrowiu. Referat dr J. Ró¿añskiej−Kowal i dr B. Izydorczyk (U¦) pokaza³ ró¿nice w psychopatologicznych cechach u przestêpców doros³ych i nieletnich. Dr B. Pastwa−Wojciechowska (UG), przedstawiaj±c badania dotycz±ce psychopatii i dyssocjalnych zachowañ osobowo¶ci, zaproponowa³a przybli¿enie wspó³czesnej konceptualizacji pojêcia psychopaty, dopuszczaj±cego siê czynów o charakterze i pod³o¿u seksualnym, natomiast dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta ukaza³y czynniki osobowo¶ciowe i sytuacyjne sprawcy zgwa³cenia. Nadkom. mgr B. Lach (Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach) mówi³ o mo¿liwo¶ci wykorzystania wiedzy na temat cech sprawcy i „portretu psychologicznego” pedofila w pracy policji.

Wp³ywem ¶rodowiska rodzinnego na przestêpczo¶æ zajê³y siê dr A. Roszkowska i dr J. Trepka−Starosta (U¦) oraz dr B. Pstr±g (URz.). Dr Danuta Rode (U¦) dokona³a charakterystyki sprawcy przemocy w rodzinie, natomiast dr E. Jarosz (WSP TWP Warszawa) wskaza³a mo¿liwo¶ci interwencji wobec zjawiska krzywdzenia dzieci. Dr I. Rajska−Kulik (U¦) zaproponowa³a programy psychokorekcyjne wobec sprawcy przemocy w rodzinie.

Ostatnia czê¶æ konferencji dotyczy³a psychologiczno−pedagogicznych i prawnych problemów demoralizacji. Badania prof. I. Rzepliñskiej (PAN) i dr. L. Wieczorka (U¦) oraz mgr J. Kucharewicz (U¦) ukaza³y t³o motywacyjne oraz predyspozycje osobowo¶ciowe do pope³niania czynów przestêpczych przez nieletnich. Dr L. Woszczk (U¦) przybli¿y³ problemy, z jakimi spotykaj± siê bieg³y psycholog i sêdzia w sprawach nieletnich, szczególnie zdemoralizowanych.

Zdaniem prof. W. Domachowskiego, poruszane podczas konferencji zagadnienia wnios³y ogromny wk³ad w edukacjê osób wspó³pracuj±cych z wymiarem sprawiedliwo¶ci.

Agnieszka Roszkowska
Nagrody NOT

Mistrzowie Techniki Dolnego ¦l±ska

Wroc³awska Rada Federacji Stowarzyszeñ Naukowo−Technicznych NOT od lat organizuje konkurs na „najlepsze rozwi±zania w dziedzinie techniki”. 20 grudnia przyznano tytu³y Mistrza i Wicemistrzów Dolnego ¦l±ska za prace zrealizowane w 2004 i wdro¿one w roku nastêpnym.

Nagroda I stopnia i tytu³ Mistrza Techniki Dolnego ¦l±ska przypad³y zespo³owi pracowników Wydzia³u Mechanicznego Politechniki Wroc³awskiej i firmie Alstom Power Sp. z o.o. Oddzia³ we Wroc³awiu. Cztery pozosta³e tytu³y, nagrody i wyró¿nienia przyznano zespo³om z Akademii Rolniczej we Wroc³awiu.

Laureatami pierwszej nagrody za „Nowatorskie zastosowanie sprê¿onego powietrza w technologii wycinania laserowego segmentów generatorów” zostali: dr hab. in¿. Zbigniew Mirski i dr in¿. Kazimierz Granat z Instytutu Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydzia³u Mechanicznego Politechniki Wroc³awskiej oraz pracownicy Alstom Power. Nagrodzona technologia zosta³a wdro¿ona przy produkcji pierwszego generatora o mocy 85 MW dla Elektrowni „Pomorzany”. Ciêcie blach elektrotechnicznych odbywa siê automatycznie przy u¿yciu laserów molekularnych CO, o mocy 1,5 kW. Walorem rozwi±zania jest ³atwo¶æ modyfikacji procesu – mo¿na bardzo dobrze dopasowywaæ sposób ciêcia segmentów blach elektrotechnicznych do potrzeb wykonania prototypowych i indywidualnych egzemplarzy generatorów.

Nagrody II stopnia i tytu³y Wicemistrza Techniki Dolnego ¦l±ska za 2004 rok otrzyma³y trzy zespo³y. Za „Preparat organiczno−mineralny (D – Ppd) ograniczaj±cy kumulacjê metali ciê¿kich i poprawiaj±cy warto¶æ od¿ywcz± miêsa i jaj drobiu” nagrodzono prof. Zbigniewa Dobrzañskiego (kierownik zespo³u) i prof. Romana Ko³acza z Katedry Higieny Zwierz±t i Ichtiologii, prof. Tadeusza Trziszkê z Katedry Technologii Surowców Zwierzêcych wroc³awskiej AR oraz prof. Henryka Góreckiego, dr Helenê Góreck± i dr Katarzynê Chojnack± z Instytutu Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wroc³awskiej, a tak¿e dr. hab. Daniela Korniewicza z LNB Poland i dr. wet. Stanis³awa Troninê z PPH Tronina. Za temat: „Nowe zwi±zki do kontroli populacji szkodliwych gatunków owadów” nagrodzono prof. Czes³awa Wawrzeñczyka (na fot.) i dr Iwonê Dams z Katedry Chemii wroc³awskiej AR. Kolejn± nagrodê II stopnia przyznano „Projektowi zastosowania kodowania sensorycznego w tworzeniu pomocy naukowych dla osób niewidomych”, którego autorami byli: prof. Ewa Krzywicka−Blum (kierownik zespo³u) i dr Janusz Kuchmister z Instytutu Geodezji i Geoinformatyki wroc³awskiej AR.

Wyró¿nienie otrzyma³ temat „Wirówka”, którego autorami byli: dr hab. Krystian Kubica z Katedry Fizyki i Biofizyki oraz mgr in¿. Wies³aw Tomaszewski z Instytutu In¿ynierii Rolniczej wroc³awskiej AR.

– Wszystkim nagrodzonym zespo³om sk³adam serdeczne gratulacje – powiedzia³ podczas wrêczenia nagród prof. Kazimierz Bany¶, przewodnicz±cy Kapitu³y Konkursów i Nagród Wroc³awskiej Rady Federacji Stowarzyszeñ Naukowo−Technicznych NOT.

(mwj)

Nagrody wydzia³owe za rok 2005

Wydzia³ IV Nauk Technicznych: dr hab. in¿. Bo¿ena Kostek z Politechniki Gdañskiej za monografie Soft Computing in Acoustics (1999) oraz Perception−Based Data Processing in Acoustics. Applications to Music Information Retrieval and Psychophysiology of Hearing (Springer Verlag, 2005); dr in¿. Micha³ Szermer z Politechniki £ódzkiej za rozprawê doktorsk± Modelowanie oraz projektowanie uk³adów przetwarzania analogowo−cyfrowego ze szczególnym uwzglêdnieniem szybko¶ci transmisji danych w mikrosystemach krzemowych (Wyd. P£, 2004); dr in¿. Grzegorz Moskal z Politechniki ¦l±skiej za rozprawê doktorsk± Podstawy wytwarzania oraz kszta³towania struktury i w³a¶ciwo¶ci pow³ok ¿aroodpornych na stopach tytanu (Wyd. P¦, 2004); dr in¿. Krzysztof Szulc z Politechniki £ódzkiej za rozprawê doktorsk± Modelowanie przep³ywu w mieszalniku – zakres laminarny, mieszad³a wstêgowe i ¶limakowe (Wyd. P£, 2004); dr hab. in¿. Marta Kasprzak z Politechniki Poznañskiej za pracê habilitacyjn± z zakresu informatyki pod tytu³em Combinatoral models and methods for reading genomic sequences (Wyd. PP, 2004); dr hab. Adam Liebert z Instytutu Biocybernetyki i In¿ynierii Biomedycznej PAN za pracê habilitacyjn± Wybrane metody diagnostyki medycznej z wykorzystaniem spektroskopii w bliskiej podczerwieni (IBIB PAN, 2004); dr hab. in¿. arch. Marek Pabich z Politechniki £ódzkiej za pracê habilitacyjn± O kszta³towaniu muzeum sztuki – przestrzeñ piêkniejsza od przedmiotu (Wyd. P£, 2004).

Wydzia³ V Nauk Rolniczych, Le¶nych i Weterynaryjnych PAN: Nagroda Naukowa im. M. Oczapowskiego: prof. Stanis³aw Bro¿ek i dr Maciej Zwydak z Akademii Rolniczej w Krakowie za ksi±¿kê Atlas gleb le¶nych Polski (Centrum Informacyjne Lasów Pañstwowych, Warszawa 2003). Dyplom uznania za ksi±¿kê Kulturotwórcza rola lasu (Wyd. AR w Poznaniu, wyd. III, Poznañ 2004) przyznano prof. Jerzemu Wi¶niewskiemu i prof. Bohdanowi Kie³czewskiemu (nie ¿yje) z Akademii Rolniczej w Poznaniu. Nagrod± naukow± za badania nad shigatoksycznymi szczepami Escherichia coli, ze szczególnym uwzglêdnieniem izolatów grupy O157 uhonorowano prof. Jacka Oska, lek. wet. Marcina Weinera, mgr Kingê Wieczorek z Pañstwowego Instytutu Weterynaryjnego w Pu³awach.

Dyplomy uznania za prace badawcze otrzymali: Zespó³ z Instytutu Fizjologii i ¯ywienia Zwierz±t PAN w Jab³onnie w sk³adzie: dr Tomasz Misztal, dr Katarzyna Romanowicz, prof. Bernard Barcikowski za Czynniki hormonalne i ¿ywieniowe moduluj±ce sekrecjê LH na poziomie o¶rodkowego uk³adu nerwowego u owcy; doc. dr hab. Teresa Doroszewska z Instytutu Uprawy, Nawo¿enia i Gleboznawstwa w Pu³awach za pracê habilitacyjn± Krzy¿owanie oddalone i transformacja genetyczna w uzyskiwaniu odporno¶ci tytoniu (Nicotiana tabacum L.) na wirusa Y ziemniaka (PVY) (Monografie i Rozprawy Naukowe IUNG 9, 2004); Zespó³ z Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierz±t PAN w Jastrzêbcu w sk³adzie: prof. Jolanta Kury³, mgr Joanna Wyszyñska−Koko, dr Mariusz Pierzcha³a, dr Agnieszka Kossakowska, mgr Pawe³ Urbañski, dr Tadeusz Blicharski za pracê Identyfikacja genów markerów zwi±zanych z u¿ytkowo¶ci± ¶wiñ.

Wydzia³ VI Nauk Medycznych PAN: Medal im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Wies³aw Jêdrychowski z Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej CM UJ w Krakowie za osi±gniêcia w dziedzinie epidemiologii, wk³ad w rozwój i propagowanie reprezentowanej dziedziny, wprowadzenie programu szkolenia i badañ w zakresie metod wspó³czesnej epidemiologii chorób uk³adu oddechowego, wdro¿enie nowoczesnych badañ z zakresu epidemiologii molekularnej.

Nagrody Naukowe: Indywidualna Nagroda im. Jêdrzeja ¦niadeckiego: prof. Mariusz Ratajczak z Polsko−Amerykañskiego Instytutu Pediatrii CM UJ w Krakowie za cykl 14 prac z dziedziny biologii niehemopoetycznych pluripotencjalnych komórek macierzystych w szpiku i pionierskie badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych w medycynie regeneracyjnej. Wydzia³owe Nagrody Naukowe otrzymali: Zespó³ z Instytutu Immunologii i Terapii Do¶wiadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wroc³awiu w sk³adzie: prof. Andrzej Gamian, prof. Halina Mordarska, Mariola Pa¶ciak i Anna Grzegorzewicz za cykl 7 prac dotycz±cych immunochemii wa¿nych patogenów ludzkich z grupy Aktynobakterii (promieniowców), w szczególno¶ci identyfikacjê glikolipidu Rothia macilaginosa i 4 glikoproteidów Propionibacterium propionicum; Zespó³ z Instytutu Immunologii i Terapii Do¶wiadczalnej im. L. Hirszfelda PAN we Wroc³awiu w sk³adzie: prof. Andrzej Lange, dr hab. Katarzyna Bogunia−Kubik, dr Dorota D³ubek oraz dr Ilona Kryczek za cykl 8 prac dotycz±cych polimorfizmu genetycznego i w³a¶ciwo¶ci biologicznych cytokin o istotnym znaczeniu klinicznym w transplantologii i raku jajnika; dr hab. Dariusz Pawlak i dr Krystyna Pawlak z Akademii Medycznej w Bia³ymstoku za cykl prac „Udzia³ stresu oksydacyjnego w rozwoju zmian mia¿d¿ycowych u pacjentów leczonych hemodializami”.

Honorowe wyró¿nienie Laur Medyczny im. Dr. Wac³awa Mayzla przyznano studentom pracuj±cym naukowo: Monice Seidel (studentce Wydzia³u Chemii UAM w Poznaniu) za pracê Regulacja ekspresji eNOS w linii komórkowej ludzkiego ¶ródb³onka têtnicy wieñcowej, traktowanej In vitro opioidami i pozapalnymi cytokinami; Krzysztofowi Czy¿ewskiemu, Agnieszce Zaborowskiej (studentom CM UMK w Toruniu) za pracê Talidomid increases ex vivo sensitivity of childhood acute lymphoblastic leukemia cells to prednisolone and cytarabine; Joannie Go¼dzikiewicz (studentce Akademii Medycznej w Bia³ymstoku) za pracê Endothelial injury markers with high−dose intravenous iron therapy In renal failure.

Wydzia³ VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych: Nagrodê Naukow± otrzyma³ doc. dr hab. Marek Degórski z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN za pracê Przestrzenna zmienno¶æ w³a¶ciwo¶ci gleb bielicoziemnych ¶rodkowej i pó³nocnej Europy a geograficzne zró¿nicowanie czynników pedogenicznych.

(mit)

W „czy¶æcu” uczonych

Na ujawnionej li¶cie informatorów SB w UJ znajduje siê kilku obecnych pracowników uczelni z przynajmniej trzech wydzia³ów. (...)

Dr Barbara Niemiec wskazuje, ¿e agentura uniwersytecka szkodzi³a uczelni, nie tylko jako placówce naukowo−dydaktycznej, ale tak¿e jako wa¿nemu dla Polski symbolowi: – UJ dla naszego kraju – to co¶ znacznie wiêcej ni¿ nawet najlepsza uczelnia. Ka¿dy jego student i pracownik decyduj±c siê na wspó³pracê z SB ten symbol plugawi³. Ujawnienie agentury jest wiêc obowi±zkiem, a osobiste prze¿ycia z niczego nie zwalniaj±. (...)

Równie¿ historyk IPN, prof. Jan ¯aryn, wskazuje na konieczno¶æ przeprowadzenia lustracji ¶rodowiska akademickiego: – Jestem zdecydowanym zwolennikiem lustracji, w tym inicjowanej przez cz³onków konkretnych wspólnot zawodowych, korporacji czy stowarzyszeñ. (...) Zasada ta dotyczy szczególnie ¶rodowiska akademickiego, gdy¿ tam w³a¶nie odbywa siê proces wychowania i edukacji m³odzie¿y w prawdzie i uczciwo¶ci. (...)

Nauczyciele i wyk³adowcy nale¿± do w±skiej grupy zawodów zaufania publicznego. Studenci, uczniowie powinni mieæ gwarancje, ¿e bêd± wychowywani przez osoby o wysokim morale, które nie sprzeniewierzy³y siê swojemu powo³aniu. Tymczasem pomimo up³ywu ponad 15 lat od upadku rz±dów PZPR, w wielu uczelniach nie przeprowadzono niezbêdnej weryfikacji kadr i prac naukowych. Nierzadko naukowcy, którzy jeszcze w okresie g³êbokiego stalinizmu analizowali my¶li „wielkiego jêzykoznawcy”, obecnie okre¶laj± standardy etyczne swojego ¶rodowiska i nieformalnie kieruj± prac± uczelni. Zdarza siê tak¿e, ¿e osoby, które w latach PRL podpisa³y zobowi±zanie do wspó³pracy z SB, teraz pisz± prace historyczne o tamtych czasach. W ten sposób agenci SB kszta³tuj± pozytywne opinie o swoich oficerach prowadz±cych. Czy w tej sytuacji mo¿na liczyæ na ich d±¿enie do poznania prawdy? Czy mo¿na mieæ gwarancjê, ¿e bêd± rzetelnie prowadziæ badania? (...)

Ka¿d± sprawê bêdzie trzeba rozpatrywaæ indywidualnie, ale jedno jest pewne – nie mo¿na pozwoliæ na to, ¿eby byli funkcjonariusze s³u¿b specjalnych PRL i ich wspó³pracownicy mieli wp³yw na uczelnie, szko³y, kszta³cenie i wychowanie przysz³ych pokoleñ. Jeden z naukowców, który ujawni³ w swoim ¶rodowisku agenta SB powiedzia³, ¿e jest to „czy¶ciec”, przez który trzeba przej¶æ. Najwy¿sza pora, aby wszystkie uczelnie to zrobi³y. (Piotr B±czek, Uczelnie do lustracji, „Gazeta Polska”, 30.11.2005)

Luki w pamiêci

W³adze Zwi±zku Nauczycielstwa Polskiego zapominaj± albo nie chc± pamiêtaæ o niektórych faktach ze swej historii. W polecanej przez Zarz±d G³ówny ZNP okoliczno¶ciowej publikacji „100 lat ZNP – ludzie, fakty, sprawy, wydarzenia” s± luki. Na li¶cie prezesów ZNP pominiêto nazwisko dr. Antoniego £opaty, który funkcjê tê pe³ni³ od pa¼dziernika 1980 do listopada 1981. W tym burzliwym czasie pierwszej „Solidarno¶ci” ZNP przyj±³ formu³ê federacji sk³adaj±cej siê z dwóch filarów: ZNP−Nauka i ZNP−O¶wiata. Dr £opata jako szef ZNP−Nauka (naciskaj±cego na demokratyczne zmiany w zwi±zku oraz krytycznego wobec PZPR i niechêtnie przez ni± widzianego) przez rok by³ prezesem ca³ego ZNP, a potem – zgodnie ze statutem – odda³ w³adzê na rok szefowi ZNP−O¶wiata.

Jednak sylwetki £opaty ani te¿ innych dzia³aczy ZNP−Nauka nie ma w¶ród not z ¿yciorysami zwi±zkowców, które znalaz³y siê w ksi±¿ce. O ZNP−Nauka jest wprawdzie osobne has³o, ale ani s³owa o dzia³alno¶ci podziemnej, jak± prowadzi³ w okresie stanu wojennego i w latach 80. (Jerzy Sadecki, Selektywna pamiêæ w ZNP, „Rzeczpospolita”, 29.12.2005)

Uniwersytet Miko³aja Kopernika w Toruniu

Pó³maraton ¦wiêtych Miko³ajów

„Zostañ ¦wiêtym Miko³ajem” – pod takim has³em 4 grudnia odby³ siê III Pó³maraton ¦wiêtych Miko³ajów, zorganizowany przez Klub Maratoñski UMK. Na starcie 21−kilometrowej trasy stanê³o 321 zawodników w czerwonych czapkach, niektórzy przebrani w kompletne czerwono−bia³e stroje, z pastora³ami i workami. W organizacji biegu uczestniczy³y dzieci z toruñskiego domu dziecka „M³ody Las” i dzieci z dzia³aj±cego przy zespole szkó³ nr 7 Ko³a Krajoznawczo−Turystycznego „Wiercipiêty”. Pod okiem swoich opiekunów kierowa³y one ruchem biegaczy, obs³ugiwa³y punkty z napojami i dekorowa³y miko³ajkowymi medalami wbiegaj±cych na metê. Has³o przewodnie „Zostañ ¦wiêtym Miko³ajem” nie by³o przypadkowe. Biegacze, odpowiadaj±c na apel organizatorów, przywie¼li do Torunia miko³ajkowe upominki, które po zebraniu wype³ni³y wielki, czerwony wór. Podczas uroczysto¶ci zakoñczenia zawodów wór ten przekazano dzieciom z „M³odego Lasu”. Wielu biegaczy przekaza³o równie¿ na rzecz „M³odego Lasu” swoje nagrody. W ramach imprezy rozegrano III Mistrzostwa Szkó³ Wy¿szych w pó³maratonie rekreacyjnym. W mistrzostwach akademickich I miejsce zaj±³ Daniel Wosik z WSBiP w Ostrowcu ¦wiêtokrzyskim, II miejsce – Micha³ Stawski z Uniwersytetu £ódzkiego, a III – Cezary Biñkowski z UMK. W¶ród pañ najlepsza okaza³a siê Dominika Stawczyk z Uniwersytetu £ódzkiego, a II miejsce przypad³o Gra¿ynie Chudy ze Szko³y Pedagogicznej w S³upsku. W maratonie wzi±³ udzia³ równie¿ prof. Mariusz Lemañczyk, dziekan Wydzia³u Matematyki i Informatyki, który zakoñczy³ bieg na 183. miejscu. W toruñskim biegu miko³ajkowym uczestniczy³a grupa maratoñczyków z Mo³dawii oraz kilku biegaczy, którzy nie mog±c przybyæ do Torunia osobi¶cie, w tym samym czasie pokonywali dystans pó³maratonu w Chicago, Londynie i w Iraku, za¶ swoje rezultaty przekazali za po¶rednictwem SMS−ów.
(kin)
Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje