Mao co tak podnosi temperatur akademickiej dyskusji, jak temat modelu kariery naukowej, a ju zwaszcza kwestia zniesienia lub pozostawienia habilitacji. Emocje zaczynaj wwczas siga akademickiego zenitu. Zatem nie jest to po prostu jedna z wielu dyskutowanych kwestii, a sprawa wana, nurtujca dusz naukowca – i tego modego, u progu kariery, i tego o skroniach przyprszonych siwizn, ktry ma j ju za sob. A skoro a tak rozpala, to wyranie wida, e „co jest na rzeczy”.
Jak prawie w kadej kwestii, tak i w tej, s dwie strony medalu. Uniwersytet w Polsce to 600 lat tradycji, w Europie jeszcze wicej. Inne to byy uniwersytety, inne studia, inne proporcje ludzi, ktrzy w uniwersytecie studiowali. Ale zasady, tradycje, stopnie, tytuy – trway. Wobec takiej perspektywy, nic tu nie musi, a nawet nie powinno, dzia si pospiesznie.
Ale nawet tak utrwalone, wielowiekowe tradycje musz by modyfikowane, aby mc sprosta dzisiejszym wyzwaniom. Nie ma na wiecie jednego wzorca hierarchii akademickich stopni i stanowisk. Rozwiza jest wiele. W jednych krajach habilitacja jest, w innych jej nie ma. W tradycji Europy rodkowej jest. W wielu krajach odchodzi si od niej, ale w innych, tam gdzie j zniesiono, do niej si wraca.
Na pewno musz istnie mechanizmy, ktre dokonuj selekcji. Tam, gdzie habilitacji nie ma, istnieje olbrzymia konkurencja i kady, kto si z tym modelem zetkn, wie, e o wiele trudniej pokona tam kolejne szczeble kariery ni u nas zrobi habilitacj. Na pewno nie mona jej tak po prostu znie, bez wprowadzenia innych mechanizmw – na przykad rzeczywistych konkursw i recenzji pisanych bez koleeskich wzgldw. Troch to trudne jak na polskie przyzwyczajenia, ale myl, e moliwe, jeli wprowadzi si odpowiednie zasady. Na pewno te nie mona spraw zostawi takimi, jakie s – to rozwizanie ma wyrane wady. I zbyt duo tu emocji.
A zatem krok do przodu – rozwany, ale odwany. Oceniajmy rzetelnie dorobek, a nie prac na stopie, zajmujc kilka lat ycia.