Motto: Na kade zagadnienie mona spojrze przez mikroskop i przez teleskop
Globalizacja jest faktem. A z faktami si nie dyskutuje. Pojcie globalizacji w powszechnym rozumieniu uznawane jest za proces tworzony przez zjawiska lub dziaania majce wymiar oglnowiatowy. W znaczeniu ekonomicznym jest ono odnoszone do dziaalnoci gospodarczej, poszczeglnych rynkw, gazi, przedsibiorstw oraz konkurencji. Powszechnie przyjmuje si take, e globalizacja jest wyszym, bardziej zoonym i zaawansowanym procesem umidzynarodowiania gospodarki wiatowej.
Globalizacja jest rnie oceniana. Mimo niezaprzeczalnych pozytyww, nie jest sprawiedliwa, nie rozdziela korzyci rwnomiernie. Na globalizacji wygrywaj najlepsi, najbogatsi, najbardziej konkurencyjni.
Globalizacja jest nieuchronna, nie mona jej przeczeka, nie mona od niej uciec ani si przed ni ukry. Mona natomiast znale si w gronie wygranych, wrd narodw, ktre najwicej skorzystaj na nieuniknionych zmianach gospodarki wiatowej, wzbogac swoje rynki narodowe, rozszerz swoj obecno w wiecie, cign kapita i wiedz, uzyskaj dostp do nowych technologii i rynkw, wywalcz przestrze do ekspansji dla swoich firm, produktw, technologii i ludzi.
Globalizacja nieuchronnie wie si z konkurencj. I czy to si nam podoba, czy nie, jest wszechobecna w edukacji i nauce.
Nauka jest bogosawiestwem dwuznacznym. Mao kto rozumie, e wiedza nie opiera si wycznie na prawdzie, lecz take na bdach. Z wiedz trzeba postpowa ostronie. Wiedza daje pokor wielkiemu, dziwi przecitnego i nadyma maego. Wiedza daje pocztek mdroci. Mdro z kolei uzaleniona jest od osobowoci, wiedzy i samokontroli. Wiedz zdobywa si przez nauczanie. Trzeba jednak pamita, e cho nauczanie to wspaniaa rzecz, to jedak nie sposb nauczy tego, co naprawd warto wiedzie.
I z tym wszystkim musi sobie poradzi wspczesna uczelnia w Polsce.
Mimo e wiek XXI nazywany jest stuleciem wiedzy, a haso gospodarki opartej na wiedzy jest ju obecne w naszym powszechnym sowniku, to wanie ta wiedza zesza z poziomu witoci, wesza na rynek, a jej zdobywanie stao si usug. Mwimy o rynku edukacyjnym, o inwestycjach kapitaowych w nauk, o nakadach na dydaktyk, o ofercie edukacyjnej, o metodach marketingu uczelni, o promocji szk, o bonusach, upustach, zachtach przy paceniu czesnego itd., itd. wiatowa Organizacja Handlu (WTO) dy do wczenia szkolnictwa wyszego do sektora usug, zgodnie z ukadem GATS, co dodatkowo wzmocni procesy zaawansowanej konkurencji. Czyli: wypisz, wymaluj – czysta ekonomia.
A jeeli tak, to uczelnia jest jak hipermarket, nauka jak towar, oferty edukacyjne le na pkach, a student jest przedmiotem wysokiej obrbki intelektualnej i wchodzi na rynek pracy jako wysoko przetworzony produkt.
W tym skomercjalizowanym wiecie, po wejciu Polski do Unii Europejskiej, krajowemu szkolnictwu wyszemu grozi konkurencja uniwersytetw europejskich, poprzez wchodzenie uczelni zagranicznych na nasz rynek edukacyjny. W skrajnym przypadku, jeeli nie podejmiemy systemowych dziaa wymuszajcych podnoszenie jakoci ksztacenia i konkurencyjnoci warunkw nauczania, grozi nam marginalizacja, naukowa zaciankowo i pstrokacizna intelektualna. Przy realizacji Procesu Boloskiego przez kraje UE, do marginalizacji polskich uczelni moe przyczyni si take odpyw najlepszej polskiej modziey do uczelni zagranicznych, a w kraju zjawisko to pogbi zbliajcy si ni demograficzny. Konkurencji uczelni zagranicznych na polskim rynku nie mona lekceway.
Otworzyo do tego drog nowe „Prawo o szkolnictwie wyszym”. W art. 59 ust. 2 jest mowa o „przejciu funkcji zaoyciela” za zgod ministra. Ten niewinnie wygldajcy zapis daje moliwo zbycia uczelni niemale w kadej formie prawnej.
Jedn z form podniesienia konkurencyjnoci polskich uczelni jest zwizek uczelni, ktry przewiduje ustawa w art. 28. Poczone uczelnie mog mie rne formy prawne: konsorcjaln, holdingow lub poczenia czy fuzji, wzorem spek prawa handlowego. Ich sia bdzie w promocji nauki i jej rozwiza, tworzeniu centrw czy inkubatorw nauki prowadzcych drogie, dugoletnie badania. Dua uczelnia bdzie moga zdobywa kapita w rnej formie, od rnych inwestorw. Jej wielko, potencja naukowy i dydaktyczny oraz stabilno bd gwarancj siy, ekspansji i rozwoju. W mojej ocenie, pierwsze takie poczone uczelnie powstan w duych orodkach akademickich. Moe bdzie to np. Wszechnica Poznaska. Zapewne jeszcze troch wody w polskich rzekach upynie, zanim do tego dojdzie. Ale ju dzisiaj mona sobie wyobrazi reklam telewizyjn: „Renomowany Uniwersytet (tu prosz wpisa dowoln nazw duej europejskiej uczelni) zaprasza modych Polakw do studiowania w Filii Uniwersytetu w (tu dowolne due miasto w Polsce). Pierwszy rok studiujesz za darmo. Sprbuj!!!” Itd., itd.
Sysz ju gosy: „Nie mog sobie tego wyobrazi”. No c, to kwestia pojemnoci wyobrani.