Jubileusze maj trwae miejsce nie tylko w celebrze, ale i w tradycji akademickiej. Okazj do jubileuszu byy dziesiciolecia pracy badawczej i dydaktycznej – czasami miar by tylko wiek uczonego, zwaszcza data przejcia na emerytur. Jubileusz to w krgu humanistw okazja do podsumowania dorobku, spisania bibliografii czy dedykowania jubilatowi ksigi, skadajcej si z prac okazjonalnie napisanych przez uczniw i przyjaci. Ulotna z natury uroczysto pozostawiaa potomnym nie tylko ksig, ale i wzr osobowy uczonego.
Instytucjonalizacja nauki przeniosa jubileuszowe tradycje take na struktury organizacyjne. Uzasadnieniem bya korporacyjna natura uniwersytetw i akademii. Szczegln wag przywizywano do czasu narodzin instytucji – obchodzc jej kolejne wierwiecza.
W przypadku instytucji nobliwych czas mierzono stuleciami. Tak byo z 500−leciem zaoenia Akademii Krakowskiej, ktre usiowano zorganizowa w latach powstania styczniowego. Wadze austriackie zablokoway publiczne obchody, odbyo si jedynie uroczyste naboestwo w kociele w. Anny. Mimo utrudnie, ukazaa si przygotowana przez Towarzystwo Naukowe Krakowskie praca Zakady uniwersyteckie w Krakowie. Przyczynek do dziejw owiaty krajowej... (1864), wybito pamitkowy medal i opublikowano Pamitnik jubileuszu Uniwersytetu.
O tym, e jubileusz nie jest wycznie uroczystoci doran, wiadczyo 500−lecie odnowienia tego Uniwersytetu, obchodzone w odmiennych okolicznociach historycznych, w 1900 roku. Byy to – jak stwierdzono podczas uroczystego bankietu – „gody polskiego Ducha, jakie cay wici nard”. Do historii przeszy nie tyle obchody czy Ksiga pamitkowa pisetletniego jubileuszu odnowienia Uniwersytetu Jagielloskiego 1400−1900, ile publikacje pozornie okazjonalne, stanowice fundament historiografii nauki polskiej. Bya to Kazimierza Morawskiego Historia Uniwersytetu Jagielloskiego (w latach 1900−1905 ukazaa si dodatkowo w tumaczeniu na jzyk francuski), a take Fontes et commentationes, przygotowane przez autorw zmobilizowanych przez komitet zoony z absolwentw i profesorw byej Szkoy Gwnej w Warszawie. Jako dar dedykowany UJ opublikowano historie Uniwersytetu Wileskiego, Akademii Kijowsko−Mohilaskiej, Krlewskiego Uniwersytetu Warszawskiego i Szkoy Gwnej, Akademii Zamojskiej oraz Akademii Poockiej. W tym samym krgu zebrano te pokan kwot na fundusz wieczysty, ktrego odsetki miay i do dzi stanowi podstaw stypendium dla wybitnego absolwenta w danym roku akademickim.
Uformowany przez UJ wzorzec ksigi pamitkowej, zawierajcej zapis uroczystoci, tre adresw i przemwie, uleg z czasem modernizacji. Przykadem najdoskonalszym staa si Ksiga pamitkowa ku uczczeniu potrjnej rocznicy zacztkw, zaoenia i utrwalenia Szkoy Gwnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (1906−1911−1916−1936). Pomieszczono w niej obszerny rys historii uczelni wraz z innymi opracowaniami, biogramy uczonych, skady wadz, charakterystyk dorobku poszczeglnych zakadw badawczych, dane o wszystkich pracownikach, a nawet list absolwentw i poczet doktorw SGGW. Ilustroway te materiay zdjcia, tabele i zestawy danych statystycznych. Dzieo liczyo 732 strony.
Nie wszystkie publikacje tego typu miay wymiar wycznie jubileuszowy. Jak to sformuowa Stanisaw Kot przy okazji publikacji dorobku zjazdu naukowego im. Jana Kochanowskiego (1930), obchody jubileuszowe polega maj nie na szukaniu „szczegw antykwarycznych, ale idei przewodnich i ducha”. Taki jest wanie sens jubileuszy instytucjonalnych i ich trwae uzasadnienie – tak te postrzega uroczystoci rodowisko akademickie, rozsdne wadze oraz opinia publiczna w medialnych przekazach.