Planowany scenariusz zdarze jest bardzo prosty. 11 lipca 2006 roku uczniowie w swoich szkoach odbior wiadectwa maturalne. wiadectwa zostan wydrukowane w okrgowych komisjach egzaminacyjnych (OKE) i przekazane do szk. Takich komisji jest w Polsce osiem (w Gdasku, Jaworznie, Krakowie, odzi, omy, Poznaniu, Warszawie i Wrocawiu). Kada okrgowa komisja egzaminacyjna korzysta z systemu informatycznego, w ktrym s przechowywane wyniki matur uczniw z podlegego komisji okrgu. System umoliwia zbieranie danych o wynikach egzaminu maturalnego i drukowanie wiadectw. W tym roku po raz pierwszy posuy take do utworzenia pliku z wynikami matur tych tegorocznych maturzystw, ktrzy wyrazili zgod na ich przekazanie do szk wyszych na potrzeby rekrutacji na studia. W godzinach wieczornych lub nocnych z 11 na 12 lipca plik zostanie przekazany do Krajowego Rejestru Matur, czyli systemu KReM, umieszczonego na serwerze Uniwersytetu Warszawskiego. Poniewa zrobi to wszystkie OKE, wic tym samym w systemie KReM zostan zgromadzone wyniki matur wszystkich tegorocznych maturzystw, o ile oczywicie wyrazili na to zgod.
Teraz do dziaania przystpi uczelnie. Przeka do systemu KReM, przygotowane w pliku tekstowym, numery PESEL swoich tegorocznych kandydatw na studia, a nastpnie pobior, rwnie w pliku tekstowym, wyniki matur tych spord nich, ktrzy zgodzili si na ich udostpnienie. Ten plik zostanie wcignity do systemu informatycznego wyszej uczelni, ktrego zadaniem jest rekrutacja i kwalifikacja na studia. W niektrych uczelniach bd to zoone systemy internetowe, umoliwiajce zdaln rekrutacj i automatyczn kwalifikacj, w innych by moe proste arkusze kalkulacyjne, do ktrych dane rcznie wprowadzali pracownicy uczelni na podstawie zoonych przez kandydatw dokumentw. Jeli system potrafi automatycznie kwalifikowa kandydatw na studia, zgodnie z ich preferencjami, to majc wyniki matur bdzie w stanie jeszcze tej samej doby przygotowa ostateczne listy kwalifikacyjne.
)
Rys. 1. Strona informacyjna systemu KReM z formularzami umw, dokumentacj i dowizaniami do wersji demonstracyjnej oraz waciwego rejestru matur
Powstanie systemu KReM byo moliwe dziki podpisaniu umowy – 15 marca 2006 – midzy dyrektorami OKE a rektorem Uniwersytetu Warszawskiego. W umowie UW zobowiza si do wykonania systemu, zapewnienia rodkw niezbdnych do jego dziaania oraz administrowania nim. OKE natomiast zobowizay si do przekazania do KReM wynikw matur uczniw ze swoich okrgw. S to wyniki ze wiadectw dojrzaoci i ewentualnych aneksw do wiadectw, gdy maturzyci maj prawo do poprawiania poszczeglnych przedmiotw maturalnych w kolejnych sesjach. Przewidziano take scenariusz dostarczania wynikw poprawionych na skutek odwoania.
Mogoby si wydawa, e istnieje prostszy scenariusz przekazania wynikw matur od wszystkich okrgowych komisji egzaminacyjnych do wszystkich uczelni w Polsce, gdy jest przecie Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE), ktra take utrzymuje system informatyczny z wynikami maturalnymi. Jednak na mocy prawa CKE gromadzi jedynie zbiorcze wyniki bez numerw PESEL, czyli moe wylicza globalne statystyki, nie moe natomiast poda wyniku konkretnego maturzysty. Std konieczne byo powstanie systemu informatycznego, ktry mgby peni rol porednika midzy komisjami a szkoami wyszymi. To jest wanie zadanie KReM.
Podstaw dziaania systemu zgodnie z opisanym wczeniej scenariuszem jest zgoda maturzysty. W tym roku po raz pierwszy uczniowie, wybierajc we wrzeniu przedmioty maturalne, mogli na tym samym formularzu wyrazi zgod na przekazanie wynikw do szk wyszych w celu rekrutacji na studia. Tak zgod wyrazia zdecydowana wikszo, w skali kraju ok. 90 proc. Dane te zostay nastpnie wprowadzone do systemw informatycznych OKE, dziki czemu s dostpne w postaci elektronicznej. Pozostali tegoroczni maturzyci nadal maj tak moliwo, wystarczy podpisa odpowiedni formularz i przekaza go dyrekcji szkoy. Dane kadego maturzysty s przechowywane w bazie systemu KReM przez 5 lat od czasu ostatniej modyfikacji, po czym s usuwane.
To wanie maturzyci s gwnymi beneficjantami systemu KReM. Do tej pory najczciej uczelnie w procesie rekrutacji wymagay osobistego dostarczenia wynikw matur razem z pozostaymi dokumentami. Byo to kopotliwe i kosztowne, zwaszcza gdy kandydat aplikowa do kilku uczelni w rnych miastach. Teraz uczelnie bd dysponowa wiarygodnymi wynikami matur bez pobierania wiadectw maturalnych od kandydatw. Dziki otrzymaniu tych wynikw drog elektroniczn, szybciej ogosz listy osb zakwalifikowanych na poszczeglne kierunki studiw. Komisje rekrutacyjne bd miay uatwione zadanie, gdy odpadnie konieczno rcznego wprowadzania wynikw matur do systemu informatycznego bd ich rcznej weryfikacji w przypadku, gdy wyniki s wprowadzane przez Internet bezporednio przez kandydatw. Zatem to take uczelnie mona zaliczy do beneficjantw systemu KReM.
)
Rys. 2. System KReM – panel administratora, lista zarejestrowanych okrgowych komisji egzaminacyjnych
Uczelnia musi jednak speni pewne wymagania formalnoprawne. Niezbdne jest podpisanie umowy z Uniwersytetem Warszawskim. Umowa zobowizuje UW do przekazania uczelni wynikw matur zgodnie z okrelonym harmonogramem i w okrelonym formacie. Uczelnia natomiast zobowizuje si do pobierania wynikw matur tylko swoich kandydatw na studia, do nieujawniania tych wynikw podmiotom nieuprawnionym oraz do wykorzystywania pobranych danych jedynie w celu wykonywania zada statutowych zwizanych z rekrutacj na studia. W szczeglnoci uczelnia zobowizuje si, e nie bdzie przetwarza statystycznie pobranych danych ani publikowa ich w jakiejkolwiek postaci. Uczelnia jest take zobligowana do pobierania uaktualnionych wynikw i usuwania ich poprzednich wersji. W przypadku wycofania przez maturzyst zgody na przetwarzanie jego danych osobowych, uczelnia musi usun dane tego maturzysty najszybciej jak to moliwe po otrzymaniu odpowiedniego zawiadomienia.
Umow moe podpisa kada wysza uczelnia w Polsce. Wystarczy w tym celu pobra j ze strony https://krem.uw.edu.pl (por. rys. 1), wypeni i przesa pod adresem podanym na tej samej stronie www. Razem z umow naley wypeni kart rejestracyjn administratorw, ktrzy dostan konta w systemie KReM oraz uprawnienia do wprowadzania plikw z numerami PESEL i pobierania plikw z wynikami matur.
KReM powsta na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Oprogramowanie zaprojektowali i wykonali pracownicy i studenci wydziau. Wykorzystano darmowe technologie: MySQL, Apache, PHP, HTML, Javascript, Smarty. Gwny nacisk pooono na zapewnienie bezpieczestwa systemu. Administratorem danych osobowych przechowywanych w systemie jest OKE, z ktrej dane pochodz, natomiast administratorem bezpieczestwa jest UW, std konieczno szczeglnego dbania o bezpieczestwo danych. Maszyna z systemem KReM jest chroniona zapor ogniow. Przepuszczane s jedynie zapytania pochodzce z komputerw, ktrych sieciowe identyfikatory zostay wczeniej zarejestrowane w systemie. Komunikacja odbywa si po szyfrowanym protokole. Serwis KReM jest identyfikowany certyfikatem. Dodatkowo system korzysta z infrastruktury klucza publicznego. Kady przesyany plik – z OKE do KReM, z uczelni do KReM, z KReM do uczelni – jest przed wysaniem podpisywany kluczem prywatnym nadawcy, a po odebraniu odczytywany kluczem publicznym nadawcy. KReM nie przyjmie zatem danych od osb nieuprawnionych do ich przesania, a odbiorcy danych pochodzcych z KReM maj moliwo weryfikacji, czy dane pochodz z waciwego rda. W szczeglnoci KReM przechowuje wszystkie otrzymane i wysane pliki w oryginalnej postaci, w przypadkach spornych bdzie wic moliwo weryfikacji.
Dodatkowo w systemie funkcjonuje bardzo szczegowy mechanizm rejestrowania zachodzcych zdarze. Kada przeprowadzana w systemie akcja jest identyfikowana unikatowym identyfikatorem wykonujcego j uytkownika, stemplowana czasem i zapisywana w systemowym rejestrze. Mona wic szczegowo przeledzi ruchy kadego uytkownika.
KReM peni rol porednika midzy wieloma podmiotami. Okrgowych komisji egzaminacyjnych jest co prawda tylko osiem (por. rys. 2), ale korzystajcych z systemu wyszych uczelni potencjalnie bardzo duo. Dlatego moliwie wiele czynnoci powinno by zautomatyzowanych, ale z zachowaniem niezbdnych zasad bezpieczestwa. W szczeglnoci to uytkownicy z uczelni i OKE sami zakadaj w systemie konta, ktre potem s jedynie aktywowane przez administratora systemu, po sprawdzeniu danych zawartych w przesanych poczt kartach rejestracyjnych i po weryfikacji skrtu podpisu kwalifikowanego w bezporedniej rozmowie telefonicznej.
Strona informacyjna systemu jest dostpna pod adresem https:// krem.uw.edu.pl. Mona tam znale pen dokumentacj, przykadowe pliki z numerami PESEL i wynikami matur, rwnie w postaci podpisanej kluczem prywatnym systemu, kody arkuszy egzaminacyjnych i wiele dodatkowych informacji dla uytkownikw, a take dowizanie do wersji demonstracyjnej systemu i do waciwego rejestru matur. Ten ostatni jest dostpny jedynie dla autoryzowanych komputerw i uytkownikw. Pomoc oraz dodatkowe informacje mona uzyska pod adresem krem@mimuw.edu.pl.
Dr Janina Mincer−Daszkiewicz jest pracownikiem Wydziau Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego.