Opracowa Piotr Kieraciski
Wsppraca: Bydgoszcz Elbieta Rudziska, Gdask – Beata Czechowska−Derkacz, Gliwice – Pawe Do, Katowice – Jolanta Talarczyk, Krakw – Magorzata Krokoszyska, Leszek liwa, d – Ewa Chojnacka, Jadwiga Janik, Olsztyn – Lech Krysztaowicz, Opole – Beata Zaremba, Rzeszw – Marta Olejnik, Warszawa – Grzegorz Lisicki, Artur Lompart, Lech Spratek
Jestem nauczycielem akademickim, wic i na mnie spada obowizek sporzdzenia owiadczenia. Czuj si tym uraony, poniony, zirytowany. (…) Mwic obrazowo: mam dowodzi, e nie jestem wielbdem? Mam moe jeszcze owiadcza, e nie jestem zodziejem, zboczecem?
(…) Owiadczenie lustracyjne nie jest opisem relacji zdefiniowanej formalnie, administracyjnie. Nie chodzi o przytoczenie w czeniejszych miejsc pracy, jak to robimy w kwestionariuszu osobowym, ale o przytoczenie przypadkw nawet niesformalizowanych kontaktw, a co wicej – o wyobraenie sobie, co moe by w teczkach SB. (…)
Jak wida, chodzi nie o informacj o prostych faktach, ale o rodzaj spowiedzi, dokonanej nie tyle nawet wobec pracodawcy, ile wobec urzdnikw pastwowych, ktrzy przez wgld w teczki maj przedstawi wiadectwo moralnoci.
Chciabym by dobrze zrozumiany. Nie odbieram pracodawcy prawa do badania moich dokumentw w instytucjach pastwowych. Jeli ma powody, niech to czyni, a ja mog z nim o tym rozmawia. Natomiast oglny obowizek zeznawania o mojej przeszoci to co innego. To domniemanie winy, ktre uwacza kademu, kto wtedy nie pozwoli si zama. (Stanisaw Krajewski, amanie krgosupw owiadczeniami lustracyjnymi, „Rzeczpospolita”, 21.03.2007)
Pomimo przedawnienia sprawy jestem przekonany, e rozliczenie PRL i komunizmu jest konieczne i wane.
Uniwersytet i spoeczno akademicka nie zdobyy si na to, aby choby symbolicznie takiego moralnego oczyszczenia dokona, a dworscy uczeni nieraz chodzili w krasie niemal wojownikw o demokracj. Do dzi uwaam to za swoisty skandal w rodowisku akademickim (…). Co prawda po 17 latach wolnej Polski trudno wyciga jakie personalne konsekwencje, skoro nie zrobiono tego wczeniej. Dlatego te ustawa lustracyjna nie jest suszna: lata wolnoci i dziaalno wielu ludzi mogy znaczco zrekompensowa ich komunistyczn przeszo.
Natomiast na pewno warto dokona rozliczenia symbolicznego, aby jednoznacznie oceni przeszo i takie postawy uczonych, ktre nie mog by tolerowane. (…)
Gdy uwzgldni t uwag, widz swoj sytuacj jako wyjtkowo fataln: nie mog wini ustawodawcy za intencje rozliczenia PRL i musz by nawet z PiS zgodny, e nie mona budowa lepszej przyszoci bez rozprawienia si z ponur przeszoci. Ale zarazem nie mog uzna drogi, jak wybrano, powtarzajc mechanizm dziaania taki, jaki wanie raz na zawsze powinien zosta moralnie „rozliczony” i potpiony. Rozliczanie przeszoci nie powinno by swego rodzaju personaln czystk. (Ireneusz Krzemiski, Naukowca kopot z lustracj, „Rzeczpospolita”, 26.03.2007)
Senat Uniwersytetu Warszawskiego 21 marca przyj dwie uchway (…). Pierwsza (…) jest ocen stanu dotyczc spraw publicznych. Druga odnosi si do dokumentu zwanego potocznie ustaw lustracyjn. I jedna, i druga oskara. (…) obie uchway czytaem z rosnc antypati. (…) Jest widoczne, e zostay wypowiedziane ze z wol, mona zatem wtpi, czy w dobrej wierze. (…) wyraaj siln i utrwalon agresj wobec okrelonego projektu pastwa. A take wobec pierwszej – zarazem odwanej i przemylanej, cho nie wolnej od uchybie – prby uporania si z dziedzictwem komunizmu. (…)
Nie aprobuj tych postaw, do ktrych wzywa Senat Uniwersytetu Warszawskiego. Nie mam te udziau w jego obawach. Sdz, e ich gwnym rdem jest konfrontacja z pastwem obecnym. Ona odnawia pami, a dla wielu jest to dowiadczenie bolesne – nie chc go przyj i nie chc go przey. Wielu innych nie chce mierzy si z jakimkolwiek trwaym porzdkiem wartoci, bo zawsze wymaga decyzji, a czsto wiadectwa. (Jerzy Wocial, Zamaszyste diagnozy i krzykliwe odezwy przeciwnikw lustracji, „Rzeczpospolita”, 26.03.2007)
Profesorowie peni wan funkcj publiczn, stawiane s wobec nich – przynajmniej teoretycznie – wysokie wymagania moralne, maj duy wpyw na innych, gwnie na modzie, a wic kto, jak nie oni, kwalifikuje si do lustracji.
(…) Skoro profesorowie si buntuj, bo skadanie takich owiadcze uwacza ich godnoci, dlaczego nie uwacza godnoci sdziw czy parlamentarzystw? Czy bdzie naduyciem supozycja, e profesorowie nie kontestowali owiadcze, gdy dotyczyy innych, natomiast protestuj przeciwko nim, gdy dotycz ich samych?
Zasada jest prosta i stara jak wiat. Im kto wyej znajduje si w hierarchii publicznej, tym bardziej poddany jest osdowi innych. Politycy znajduj si wysoko i dlatego trzeba ich przewietla. Profesorowie rwnie znajduj si wysoko w hierarchii i te powinni podlega lustracji. (Ryszard Legutko, Kto, jak nie profesorowie, powinien podlega lustracji, „Rzeczpospolita”, 3.04.2007)
10 marca rozpocz si cykl warsztatw dla uczestnikw pierwszego etapu INNOWATORA – nowego programu FNP, dziki ktremu pomoc finansow, doradcz i szkoleniow uzyska mog modzi autorzy innowacyjnych projektw wykorzystania osigni naukowych w praktyce gospodarczej. Na konkurs wpyno 26 wnioskw. Fundacja zakwalifikowaa do pierwszego, szkoleniowego etapu programu 21 beneficjantw, ktrych projekty oceniono jako wyrniajce si pod wzgldem moliwoci ich skutecznej i efektywnej komercjalizacji.
Cykl szkole, ktrych koncepcj opracowa prof. Jerzy Cielik, ekspert w dziedzinie programw skierowanych do modych przedsibiorcw, potrwa do koca maja. Program obejmuje zasady prowadzenia przedsibiorstwa innowacyjnego, zarzdzania firm, zagadnienia z zakresu marketingu oraz ksigowoci. Obok prof. Cielika, warsztaty bd prowadzi: Adam Kostrzewa (konsultant z zakresu zarzdzania), prof. Andrzej Krasawski (zagadnienia zwizane z przetrwaniem firmy na wolnym rynku) oraz Marcin Zagrski z funduszu INVENO (sposoby pozyskiwania dodatkowych rde finansowania na rozwj przedsibiorstwa).
Uczestnicy warsztatw przygotuj pod opiek ekspertw kompleksowe biznesplany realizacji przedsiwzi, ktre zgosili do konkursu. Biznesplany te zostan poddane kolejnej ocenie, a nastpnie FNP wyoni 3−4 najlepsze projekty, ktre otrzymaj wsparcie finansowe i doradcze. Pula rodkw przeznaczonych na dofinansowanie zwyciskich projektw wynosi 1 mln z.
(mat)
Nabr do drugiej edycji programu Innowator trwa do 15 czerwca br.
W rozstrzygnitym po raz 15. konkursie na stypendia dla modych uczonych (program START) Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznaa 121 stypendiw najbardziej obiecujcym doktorantom i modym doktorom. Kady stypendysta otrzyma 24 tys. z, wypacane w czterech ratach (wysoko stypendiw wzrosa w tym roku, w ubiegych latach wynosia 20 tys. z).
Do tegorocznej edycji konkursu napyno 999 zgosze, 12 proc. spord nich odnioso sukces. rednia wieku laureatw to 28 lat. Spord tegorocznych stypendystw 68 wywodzi si z uniwersytetw, 21 zwizanych jest z instytutami PAN, a 16 z uczelniami technicznymi. Najwicej laureatw reprezentuje: UW (27), UJ (14), UAM (7) i UG (6). Najwicej stypendystw rekrutuje si z: Warszawy (49), Krakowa (22), Poznania (13) i Gdaska (9). Dziedziny najczciej reprezentowane przez laureatw to: fizyka (13), chemia (12), biologia medyczna (7) oraz biologia, ekonomia, literaturoznawstwo i prawo (po 6).
Grono laureatw wszystkich edycji konkursu, cznie z tegoroczn, liczy ju 1585 osb.
Fundacja rozpatrywaa te wnioski o przeduenie stypendiw na rok nastpny laureatom zeszorocznej edycji. Na podstawie oceny osigni naukowych w pierwszym roku otrzymywania stypendium przeduenie takie uzyskao 67 ubiegorocznych stypendystw.
Pena lista stypendystw zamieszczona jest na stronach 32−33, na naszej stronie www.forumakad.pl oraz na stronach internetowych FNP: www.fnp.org.pl.
MNiSW przygotowao zaoenia zmian w ustawie Prawo o szkolnictwie wyszym. S one sformuowane na razie bardzo oglnie i dopiero w trakcie dalszych prac zyskaj posta szczegowych rozstrzygni i zapisw ustawowych. Niektre rozwizania id do daleko. Zaoenia przewiduj m.in.: moliwo czenia maych uczelni z istniejcymi uniwersytetami, tworzenie uczelni publicznych z wydziaami niepublicznymi, egzamin magisterski jako alternatyw dla pracy magisterskiej, zmian zasad recenzowania prac doktorskich i habilitacyjnych, nowe reguy tworzenia jednostek zamiejscowych czy wreszcie propozycj automatycznego uzyskiwania tytuu profesora po zrobieniu habilitacji. Przewiduj te „promocj uczelni posiadajcych najwikszy potencja dydaktyczny i naukowy poprzez odpowiednie ich finansowanie (np. ksztacenie zamawiane) oraz rozszerzenie zakresu ich samodzielnoci”, a take powizanie dziaalnoci uczelni z gospodark.
Zaoenia zyskay aprobat Rady Ministrw. Odpowiedzialny za szkolnictwo wysze wiceminister Stefan Jurga przewiduje, e pierwszy projekt zmian ustawowych pojawi si w lipcu, a kocowy, po dyskusji, na pocztku 2008 roku trafi do parlamentu.
Od lewej prof.prof.: J. Janeczek (U), S. Lorenc (UAM), W. Bonusiak (URz.)
Wrd innych problemw dyskutowanych na konferencji znalaza si wymiana dowiadcze dotyczcych przyjtej przez uczelnie cieki awansu naukowego i sposobu zatrudniania na poszczeglnych stanowiskach. Uniwersytet Gdaski motywujc swoich pracownikw wypaca nagrod w wysoko 15 tys. za doktorat i 25 tys. za habilitacj. Dyskutowano take o zaoeniach zmian w Prawie o szkolnictwie wyszym, zasadach rekrutacji na studia, sytuacji kolegiw jzykowych. O biecych problemach uniwersyteckiej akredytacji i kolejnych przyznanych akredytacjach mwi prof. Marek Wsowicz, przewodniczcy Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, a o uniwersyteckich budetach, podziale finansw zwizanych ze studiami stacjonarnymi i niestacjonarnymi oraz wspczynnikach kosztochonnoci – prof. Jerzy Bieliski, przewodniczcy Uniwersyteckiej Komisji Finansw. Prace Midzyuniwersyteckiego Centrum Informatyzacji nad legitymacj studenck oraz legitymacj pracownicz, systemem USOS i cyklem planowanych konferencji prezentowa prof. Marek Krglewski.
Europejska Rada Bada (European Research Council) powstaa ptora roku temu. Pierwsze spotkanie miao miejsce w dniach 18−19 padziernika 2005. Prezydentem Rady zosta prof. Fotis C. Kafatos, biolog, uznawany za najbardziej wpywowego greckiego uczonego.
Przez 30 lat wsplne badania krajw UE finansowane byy w ramach programw ramowych. Trzeba byo tworzy konsorcja midzynarodowe z udziaem przemysu, a badania musiay by prowadzone pod ktem moliwych zastosowa. – Pozornie nie ma w tym nic zego, poza tym, e tworzenie duych, rnorodnych konsorcjw bywao do sztuczne – komentuje prof. Micha Kleiber, ktry reprezentuje Polsk w ERC. – System by krytykowany, gdy czsto kado si nacisk na formaln stron zgaszanych projektw, a nie na istot przedsiwzicia.
Wikszo budetu UE bdzie nadal wydawana w tym systemie. ERC zaproponowaa jednak nowy strumie finansowania bada. Komisja Europejska przeznaczya na 15 proc. budetu Unii na nauk, czyli ponad 7,5 mld euro przez 7 lat. Prof. Kleiber tak charakteryzuje w system: – Chcemy przycign najlepszych uczonych, chcemy unikn projektw przyczynkarskich – maj to by znaczce, przeomowe badania, a zatem musz by dobrze finansowane. Minimalna kwota roczna finansowania projektu to 100 tys. euro, maksymalna – 400 tys. euro. Projekty maj trwa od 3 do 5 lat. Zatem mona bdzie dosta na badania nawet 2 mln euro. – Nie narzucamy adnych warunkw odnonie do skadu zespow badawczych. Mog go tworzy osoby z jednej instytucji badawczej, a moe to by 20 instytucji z wielu krajw. Liczba osb te nie jest okrelona. Chodzi o to, aby kierowa si tylko przesankami merytorycznymi, a nie biurokratycznymi. Trzeba mie tylko dobry pomys. Dlatego ten program nazwalimy „Idee” – mwi prezes PAN. ERC okrelia, e 45 proc. rodkw trafi na badania z zakresu nauk fizycznych i inynierskich, 40 proc. – tzw. Life Sciences, a 15 proc. na nauki spoeczne i humanistyczne.
Cao rodkw, ktre ERC bdzie rozdziela w ramach programu „Idee”, zostanie podzielona na dwie czci: 1/3 bdzie adresowana do modych, a 2/3 do zaawansowanych badaczy. Ogoszono ju konkurs na projekty w kategorii dotyczcej badaczy od 2 do 9 lat po doktoracie. Wnioski mona skada do 25 kwietnia. – Doszlimy do wniosku, e w Europie modzi ludzie zbyt dugo nie zdobywaj niezalenoci naukowej. Czsto nie ze swojej winy. Te pienidze s dla nich. Chcemy, aby uzyskali deklaracj przeoonych, e bd mieli niezaleno intelektualn w trakcie realizowania projektu – mwi prof. Kleiber. – Chcemy przeprowadzi konkurs szybko, aby od zgoszenia projektu do decyzji finansowej nie upywao wicej ni 6 miesicy. Pierwsze projekty bd realizowane od nowego roku akademickiego.
Konkursy bd ogaszane dwa razy do roku. ERC bdzie rozlicza wykonanie projektw na podstawie sukcesu naukowego, czyli np. publikacji w najlepszych czasopismach oraz pozycji zdobytej dziki projektowi przez uczonych. Projekty dla modych badaczy bd finansowane w wysokoci od 100 do 250 tys. euro rocznie. O pienidze mog si stara uczeni z caego wiata, pod jednym wszake warunkiem: e bd one realizowane w europejskich instytucjach badawczych. – Taka polityka jest z powodzeniem stosowana od lat w USA. Chcemy j przenie na grunt europejski – mwi prof. Kleiber.
Szczegowe informacje nt. programw ERC mona znale na stronie http://erc.europa.eu/. Mona te z niej pobra formularze wnioskw.
Pieszczotliwie, bez picu opiewano w dniach 14−16 marca w Uniwersytecie lskim pikno liczby pi. Z Ameryki przyszy do Katowic nie tylko Walentynki i Halloween. 14 marca w tamtejszych uczelniach obchodzi si „wito Liczby pi”. Pracownicy i studenci Wydziau Matematyki, Fizyki i Chemii U podchwycili ten pomys i zorganizowali „Imieniny liczby pi”, czyli festiwal nauk cisych.
Trzy dni wypenione byy wykadami (m.in. o liczbie pi w Talmudzie, o muzyce liczb pierwszych, o drodze od pi do sztucznego serca, o ujemnych cinieniach w cieczach i o tym, dlaczego pomidor jest czerwony), warsztatami, wizytami w laboratoriach, rozrywaniem magdeburskich pkul, zgniataniem puszek, podrami poduszkowcem oraz konkursami. Absolwenci wydziau odpowiadali na pytania uczniw licew, uczestniczcych masowo w „Imieninach liczby pi”. Maturzyci dociekali, co mona robi po studiach matematycznych, fizycznych, chemicznych lub informatycznych.
Nauki cise przyprawione sosem zabawy i konkursw przycigny uczniw szk rednich, ich nauczycieli i rodzicw, studentw – take studentw i pracownikw U – ich krewnych i znajomych, dziennikarzy i dysponentw rodkami publicznymi. Organizatorzy starali si ich przekona, e nauki cise nie s tak straszne, jak je maluj.
– Przeamanie uprzedze do studiowania przedmiotw wymagajcych znajomoci matematyki jest wyzwaniem dla naszego pokolenia. Nowoczesne spoeczestwo potrzebuje rozwoju technologicznego oraz innowacyjnoci, ktrych nie da si osign bez kadr wyksztaconych na kierunkach politechnicznych, przyrodniczych i cisych – mwi prof. Maciej Sablik, dziekan Wydziau Matematyki, Fizyki i Chemii U.
By moe pierwsze „wito liczby pi” rozpocznie powan debat na temat struktury wyksztacenia modych Polek i Polakw.
Mamy w Polsce 333 niepastwowe uczelnie zawodowe i 26 pastwowych. Z tej drugiej grupy 6 naley do KRZaSP. Blisko poowa rektorw uczelni zawodowych spotkaa si na III Zgromadzeniu Plenarnym KRZaSP w Krynicy w dniach 15−16 marca.
Zebrani rektorzy wyraali przekonanie, e zapowiadana nowelizacja powinna w wikszym stopniu uwzgldnia odrbne reguy funkcjonowania uczelni niepastwowych i ich interesy. Zaproponowali swj projekt koniecznych zmian ustawowych. Wyraano przekonanie, e nazwa uczelnie zawodowe jest nieadekwatna do ich charakteru – cz z nich ksztaci na poziomie magisterskim, a dodatkowo licencjat jest najczciej tylko pierwszym stopniem ksztacenia, a nie jego finaem – nie jest te zgodna z duchem Procesu Boloskiego, gdzie mwi si o pierwszym cyklu ksztacenia, a nie ksztaceniu zawodowym i powinna ulec zmianie. Kontrowersje budziy te inne kwestie: konieczno weryfikacji osb zatrudnionych w uczelniach niepastwowych na stanowisku profesora, jako naruszajca zasad praw nabytych, brak zasad dofinansowania studiw stacjonarnych w uczelniach niepastwowych (uczelnia dopuszcza tak moliwo) czy wkraczanie w zasady umw cywilnoprawnych (nagrody jubileuszowe).
Obecny na spotkaniu prof. Stefan Jurga, wiceminister nauki i szkolnictwa wyszego, przedstawi zaoenia zmian w ustawie i uzasadnia, momentami w gorcej dyskusji, przyjte w nich rozwizania.
(as)
W dniach 8−9 lutego w Londynie Education International (EI) i The National Unions of Students in Europe (ESIB) zorganizoway seminarium boloskie pod tytuem Making Bologna a Reality: Mobility of Staff and Students.
W dokumencie kocowym szczytu boloskiego w Bergen w maju 2005 ministrowie waciwi ds. szkolnictwa wyszego uznali mobilno studentw i kadry uczelni za jeden z trzech priorytetw Procesu Boloskiego. Jednym z celw londyskiego seminarium byo podsumowanie osigni ostatnich 2 lat i sprecyzowanie przeszkd w obszarze mobilnoci studentw i kadry uczelni, zwaszcza nauczycieli akademickich.
Organizatorzy konferencji zaprezentowali studia dotyczce mobilnoci nauczycieli akademickich (EI) i studentw (ESIB). Bartomiej Banaszak, student UW, czonek Komitetu Wykonawczego ESIB, wystpi podczas dyskusji panelowej Increasing student and Staff Mobility: from Individual to Institutional Mobility. Podczas prezentacji wskaza przeszkody dla mobilnoci studenckiej, skupiajc si na dysproporcjach w kosztach utrzymania w poszczeglnych krajach. Cztery warsztaty powicono prawom socjalnym, zagroeniu drenaem mzgw, uznawalnoci kwalifikacji oraz mobilnoci studenckiej jako czynnika rozwoju spoecznego i gospodarczego.
Drugim z celw spotkania byo wypracowanie wsplnych rekomendacji ESIB i EI w zakresie mobilnoci, a take propozycji na boloski szczyt ministerialny, ktry odbdzie si w maju br. w Londynie. Obie organizacje zalecaj, aby mobilno bya uznana za kluczowe zagadnienie w ramach Procesu Boloskiego, a take, by opracowano spjne strategie suce bardziej zrwnowaonej mobilnoci i usuwaniu istniejcych przeszkd. ESIB i EI domagaj si, by Bologna Follow−up Group powierzyo obu partnerom opracowanie strategii na kolejny szczyt ministerialny w 2009 roku, wczajc w to zebranie danych dotyczcych mobilnoci. Obie organizacje podkrelaj te istot wprowadzenia specjalnych procedur przyznawania wiz i pozwole na prac dla studentw i kadry uczelni, a take wsparcia materialnego, ktre zrwnowayoby rnice w kosztach utrzymania midzy poszczeglnymi pastwami.
Polskie rodowisko akademickie reprezentowali: Leszek Koszaka i Ryszard Mosakowski (z (NSZZ „Solidarno”), Beata Skibiska (Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji) oraz Katarzyna Maecka (MNiSW).
16 marca Krajowa Reprezentacja Doktorantw zostaa przyjta w poczet czonkw Europejskiej Rady Doktorantw i Modych Naukowcw – EURODOC (http://www.eurodoc.net), ktra funkcjonuje przy Radzie Europy i zrzesza narodowe reprezentacje doktorantw i modych naukowcw z 28 krajw, w wikszoci czonkw UE, ale take: Norwegii, Szwajcarii, Chorwacji, Rosji i Modawii oraz Armenii. W dotychczasowych dziaaniach EURODOC rodowisko doktorantw i modych naukowcw z Polski byo reprezentowane jedynie przez indywidualnych obserwatorw. Brak oglnokrajowego przedstawicielstwa uniemoliwia czonkostwo w wielu midzynarodowych instytucjach naukowych i akademickich, m.in. wanie w EURODOC. Sytuacj zmienia nowa ustawa Prawo o szkolnictwie wyszym, ktra daa prawne podstawy do tworzenia samorzdw doktorantw w uczelniach oraz umoliwia utworzenie Krajowej Reprezentacji Doktorantw (maj 2006).
Zarzd EURODOC zaakceptowa polsk aplikacj oraz dopuci KRD do udziau w zgromadzeniu oglnym w dniach 15−17 marca w Londynie. Przedstawicielami polskiej organizacji byli: Rafa Ruzik (PW), przewodniczcy KRD oraz Patrycja Purga (AE Pozna), wiceprzewodniczca KRD odpowiedzialna za kontakty midzynarodowe. Uczestnicy zgromadzenia podjli decyzj o przyjciu KRD w poczet czonkw EURODOC. Rwnoczenie przyjto do organizacji narodow reprezentacj doktorantw z Bugarii.
Poza sprawami zwizanymi z wyborem kolejnego zarzdu (nowym przewodniczcym EURODOC zosta Koen van Dam z Holandii), tematyka konferencji obejmowaa kwestie: pozauczelnianej kariery modych naukowcw, bada naukowych, przedsibiorczoci oraz transferu technologii. Podsumowaniem panelu wykadw byo wystpienie prof. Ernsta−Ludwiga Winnackera, sekretarza generalnego Rady Europy, o wartoci modych naukowcw jako strategicznego zasobu Europy. Uczestnicy konferencji mogli te wzi udzia w warsztatach dotyczcych m.in. zastosowania Europejskiej Karty Naukowca oraz kodeksu postpowania przy rekrutacji pracownikw naukowych czy te rwnoci pci w rodowisku akademickim.
Czonkostwo Krajowej Reprezentacji Doktorantw w EURODOC umoliwia partnerski udzia polskich doktorantw w europejskiej debacie o systemach szkolnictwa wyszego oraz ksztatowaniu europejskiego rynku pracy dla naukowcw. Zarzd KRD ma nadziej, i wsparcie tak powanego partnera, jakim jest EURODOC, umocni dziaania modych naukowcw w Polsce oraz skoni krajowe wadze do uwzgldnienia gosu rodowiska doktorantw w procesie reformowania szkolnictwa wyszego w Polsce.
2 marca po raz trzeci rozstrzygnito konkurs na „Najlepszy biznes roku”, organizowany przez AIP. Wzio w nim udzia 850 osb. Z 70 najbardziej kreatywnych pomysw kapitua nominowaa 10 do nagrody gwnej. Wrd nominowanych znalazy si projekty z: Gdaska, Poznania, Warszawy i Wrocawia. Pierwsz nagrod przyznano Witoldowi Kundzewiczowi z Wydziau Informatyki i Ekonometrii AE w Poznaniu, autorowi projektu serwisu spoecznociowego obieywiat.org, ktry ogoszono „Biznesem Roku 2006”. Serwis przeznaczony jest dla mionikw podry i fotografii. To jeden z pierwszych polskich serwisw klasy Web 2.0, w ktrym kady moe zamieszcza swoje fotogalerie i wspomnienia z podry. Odnoniki do galerii umieszczone na mapie wiata, pozwalaj na wirtualne „podre palcem po mapie”. Drugie miejsce zaj Mariusz Truszkowski, student Wydziau Zarzdzania UW, autor projektu firmy Team Solutions. Dziaalno gospodarcza Team Solutions opiera si ma na kompleksowym doradztwie i wsparciu w zakresie projektowania i tworzenia radiw internetowych, na poziomie strategicznym i operacyjnym. Usugi wiadczone przez firm maj pomc zredukowa koszty tworzenia radia nawet o 50 proc. Laureatem trzeciego miejsca zosta Micha Michaowski, student Wydziau Zarzdzania UW, autor biznesplanu pod nazw MICOM, w ktrym zakada przygotowywanie oraz wydawanie materiaw edukacyjnych w formie komiksw. Komiksy z zakresu podstaw przedsibiorczoci i ekonomii skierowane bd gwnie do uczniw szk podstawowych.
Laureat pierwszego miejsca otrzyma mobilne biuro mBanku (notebook, telefon, Internet bezprzewodowy), konsultacje u Zbigniewa Niemczyckiego i wsplny lot migowcem oraz mosin statuetk „Pomys na Biznes Roku 2006”. Zdobywca drugiego miejsca wygra studia podyplomowe na Wydziale Zarzdzania UW. Trzeci zwycizca zdoby konsultacje w Ernst&Young.
To wielokrotnie powtarzane banalne pytanie wyraa nasze obawy zwizane z nieuwiadomion, podskrn wiar w zabobony. Organizatorzy XIII Wrocawskich Targw Ksiki Naukowej chcieli zakl rzeczywisto, wstawiajc do holu nowego budynku Politechniki Wrocawskiej, gdzie odbywaa si impreza, doniczk z koniczynk – Halina Dudek, dyrektor Oficyny Wydawniczej PWr., stanowczo twierdzia, e jest to czterolistna koniczyna – oraz przygotowujc okolicznociowe zakadki take ze znakiem czterolistnej koniczynki. Nowe miejsce byo chyba szczliwsze – a z pewnoci znacznie wygodniejsze dla wystawcw – od gwnego gmachu PWr. i „pechowa” trzynastka raczej nie zaszkodzia targom. Odniosem wraenie, e zwiedzajcych – a mam nadziej, e take kupujcych – byo wicej ni na poprzednich wrocawskich targach.
Podczas otwarcia rozstrzygnito konkurs na najtrafniejsz szat edytorsk ksiki naukowej. Puchar ministra nauki i szkolnictwa wyszego przypad Wydawnictwu Uniwersytetu dzkiego za ksik Fenomen getta dzkiego 1940−1944 pod red. Pawa Samusia i Wiesawa Pusia. Okadk zaprojektowaa Bogusawa Kwiatkowska. W kategorii nauk humanistycznych nagrodzono ksik Adama Kerstena Stefan Czarniecki 1599−1665, ktrej okadk zaprojektowa Jerzy Durakiewicz (opublikowao j Wydawnictwo UMCS w Lublinie). Najtrafniejsz szat edytorsk ksiki z zakresu nauk cisych stworzy Pawe Rubaszewski, projektujc okadk i stron tytuow pracy Modelowanie rzeczywistoci. Jak w komputerze przeglda si wiat, napisanej przez Iwo Biaynickiego−Birul i Iwon Biaynick−Birul, ktr opublikoway Wydawnictwa Naukowo−Techniczne. W kategorii nauk technicznych jury nagrodzio ksik Budownictwo oglne. Fizyka budowli pod red. Piotra Klemma, ktrej okadk zaprojektowaa Barbara Godzisz, a opublikowao Wydawnictwo ARKADY. Ksik Elbiety Trockiej−Leszczyskiej Midzygrze. Dzieje i architektura w opracowaniu typograficznym Macieja Szapaka, opublikowan przez Oficyn Wydawnicz PWr., nagrodzono w kategorii ksiki popularnonaukowej.
Jury przyznao te 6 wyrnie za szat graficzn: Grayna Ruszczyk, Drewno i architektura. Dzieje budownictwa drewnianego w Polsce, opr. graf. Maciej Buszewicz, Wyd. ARKADY; Kazimierz vel Kuzmir. Miasteczko rnych snw, wybr i opr. Monika Adamczyk−Garbowska, opr. typograficzne i projekt okadki Filip Jaroszyski, Wyd. UMCS; Andrzej Kajetan Wrblewski, Historia fizyki. Od czasw najdawniejszych do wspczesnoci, proj. ok. Maryna Winiewska, Wyd. Naukowe PWN; Roman Koacz, Zbigniew Dobrzaski, Higiena i dobrostan zwierzt gospodarskich, proj. ok. Krzysztof Wyszatycki, Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocawiu; Realici z wyobrani. Kultura 1976−2000. Wybr tekstw, wybr i wstp Basil Kerski, Andrzej S. Kowalczyk, proj. ok. Jerzy Durakiewicz, Wyd. UMCS; Micha Gradowski, Magdalena Pielas, Katalog zotnictwa, opr. graf. Artur Wieczorek, Krajowy Orodek Bada i Dokumentacji Zabytkw, Warszawa.
Podczas targw odbyo si szereg spotka z autorami ksiek, prezentacja czytelni internetowej, spotkanie dotyczce Krajowych Targw Ksiki Akademickiej ATENA oraz tradycyjnie cieszca si ogromnym zainteresowaniem wydawcw prelekcja na temat prawa autorskiego.
Nowy uniwersytecki obiekt sportowy przy ul. Banacha 2a zosta zaprojektowany przez Autorsk Pracowni Projektow K&L z Gdaska pod kierunkiem in. arch. Grzegorza Krychowskiego i zrealizowany przez Przedsibiorstwo Budowlano−Montaowe i Rusztowaniowe „Budros” z Gdaska. Roboty zakoczono 12 grudnia 2006, a 16 lutego 2007 uzyskano pozwolenie na uytkowanie obiektu. Koszt inwestycji, ktry wynis ok. 18 mln z, zosta pokryty ze rodkw: Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu oraz funduszy wasnych uczelni.
Centrum Sportowo−Rekreacyjne skada si z trzech moduw o cznej powierzchni zabudowy 4708,0 m2. Powierzchnia wszystkich pomieszcze wynosi 5131,0 m2, kubatura za 55 200,0 m3.
Hala basenowa ma wymiary 47 x 33 m i wysoko 9,1 m, a powierzchni 1496,0 m2. Mieszcz si w niej: 8−torowy basen sportowy o wymiarach 25 x 20 m i gbokoci 135/185 cm, 4−torowy basen do nauki pywania o wymiarach 15 x 8 m i gbokoci 100 cm, jacuzzi i trybuny stae na 150 osb. Hala jest klimatyzowana, wyposaona w automatyczny system kontroli i uzdatniania wody, elektroniczn tablic wynikw i system nagonienia.
Hala sportowa ma wymiary 55 x 37 m, wysoko 11,3 m i powierzchni 1986,0 m2. Jest obiektem wielofunkcyjnym, przeznaczonym do gier zespoowych: siatkwki, koszykwki, badmintona i piki rcznej. Nawierzchnia hali wykonana zostaa z wysokiej klasy wykadziny Mondo, na elastycznym ruszcie z konstrukcji drewnianej, zapewniajcym duy komfort uytkowania. Podzia powierzchni hali kurtynami umoliwia prowadzenie rozgrywek sportowych w ukadzie boiska centralnego lub zajcia w trzech sektorach. Dodatkowy sektor hali wygradza ciank wspinaczkow, ktra moe by uytkowana niezalenie od konfiguracji pozostaej powierzchni hali. Komfort cieplny zapewnia ukad ogrzewania promiennikami gazowymi, ktrych wczanie wraz z owietleniem dostosowano do sektorowego ukadu hali. Obiekt wyposaono dodatkowo w mobilny zestaw trybun, elektroniczne tablice wynikw i system nagonienia.
Modu zaplecza socjalno−sanitarnego to budynek dwukondygnacyjny, czciowo podpiwniczony, o cznej powierzchni 1649,0 m2. Zlokalizowano w nim szatnie i umywalnie dla uytkownikw, pomieszczenia dla pracownikw i kadry dydaktycznej oraz zaplecze techniczne i technologiczne. Z obiektu moe jednoczenie korzysta 330 osb. Jest on dostosowany do ruchu osb niepenosprawnych.
2 marca 2007 o godzinie 20.30 w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej (FAMO) z siedzib w UMK osignito pierwszy w Polsce kondensat Bosego−Einsteina – kondensat atomw 87Rb. Do wytworzenia kondensatu konieczne byo uzyskanie niewyobraalnie niskiej temperatury gazu atomw rubidu, niszej ni 100 nK (0,0000001 stopnia powyej zera bezwzgldnego). Ten „polski biegun zimna” to nisza temperatura ni gdziekolwiek moe wystpi we wszechwiecie (poza kilkoma laboratoriami fizykw).
Polski kondensat jest pierwszym w bloku krajw postsocjalistycznych, a mona rwnie powiedzie, e jest to pierwszy kondensat Bosego−Einsteina pomidzy ab a Pekinem. Dziki temu osigniciu polska nauka zyskuje narzdzie do uprawiania najnowoczeniejszych bada z zakresu fizyki ultrazimnej materii. W tej chwili w wysoko rozwinitych krajach na wszystkich kontynentach jest ok. 50 laboratoriw, gdzie wytworzono kondensat, nad ktrym prowadzi si badania. Rozwijaj si one bardzo szybko. Rocznie powstaje kilkaset publikacji na ten temat.
Za otrzymanie pierwszego kondensatu Bosego−Einsteina w roku 2001 E.A. Cornell, W. Ketterle i C.E. Wieman zostali uhonorowani Nagrod Nobla. Wczeniej, w roku 1997, Nobla przyznano rwnie za osignicia z dziedziny chodzenia atomw.
Kondensat wytworzya grupa uczonych pod kierunkiem prof. Wojciecha Gawlika z Uniwersytetu Jagielloskiego w Krakowie, w skadzie: Jerzy Zachorowski i Andrzej Noga z UJ, Franciszek Bylicki i Micha Zawada z UMK, Wodzimierz Jastrzbski z Instytutu Fizyki PAN w Warszawie, Jacek Szczepkowski z Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Supsku i Marcin Witkowski z Uniwersytetu Opolskiego.
– Nastpnym krokiem naszego zespou bdzie badanie tak zwanej nieliniowej optyki atomowej. Poniewa kondensat Bosego−Einsteina jest spjnym obiektem kwantowym, atomy w nim mog si zachowywa jak fotony w wizce laserowej. Chcemy wykona dowiadczenia znane ze zwykej optyki nieliniowej opartej na wietle laserowym, uywajc w nich, zamiast wizki wiata, wanie kondensatu Bosego−Einsteina – mwi dr Micha Zawada.
Kondensacja Bosego−Einsteina jest jednym z najwaniejszych zjawisk, w ktrych przejawia si falowa natura atomw. Zjawisko to, wprowadzone do fizyki pracami teoretycznymi dwch wielkich fizykw w 1924 roku, doczekao si realizacji w niemal doskonaej postaci dopiero w 1995. Wczeniej ladw zjawiska doszukiwano si we wasnociach nadciekego helu. Jest to jednak ukad silnie oddziaujcy i frakcja skondensowanych atomw nie przekracza tam 10 proc. Tymczasem niezwyky w ostatnich 20 latach rozwj optycznych i magnetycznych metod spowalniania obojtnych atomw oraz ich puapkowania doprowadzi do wytworzenia kondensatw w rozrzedzonych parach atomw alkalicznych, gdzie zjawisko to wystpuje w czystej postaci. Metody optyczne i zastosowanie pl elektromagnetycznych pozwalaj dalej modyfikowa to oddziaywanie oraz manipulowa kondensatem, bada jego wasnoci, pozwoliy te skonstruowa pierwsze lasery atomowe – rda spjnych fal materii. Kondensaty atomowe stay si niezastpionym narzdziem do badania podstaw najgbszej znanej nam teorii fizycznej, jak jest mechanika kwantowa.
Wanym praktycznym zastosowaniem kondensatu Bosego−Einsteina jest metrologia. Optyczne zegary atomowe pozwol na dokadno o wiele rzdw wielkoci lepsz ni dotychczasowe zegary atomowe. Ma to ogromne znaczenie dla telekomunikacji oraz nawigacji lotniczej i satelitarnej. Kondensat Bosego−Einsteina ma te zastosowania w ultraprecyzyjnych pomiarach i nanotechnologii. W szczeglnoci lasery atomowe daj moliwo litografii daleko wikszej rozdzielczoci od uywanej obecnie przy budowie nowoczesnych procesorw komputerowych. Fascynujce perspektywy zastosowa stwarza ukad wielu kondensatw w tzw. sieci optycznej dla realizacji komputerw kwantowych. Kondensat Bosego−Einsteina pozwala te na obserwacj i badanie wielu zjawisk z fizyki ciaa staego, np. zjawiska nadciekoci i nadprzewodnictwa. Ze wzgldu na niezwykle wysoki stopie kontroli nad materi, osigalny w kondensacie Bosego−Einsteina, prace nad nim nazywane s czasem „fizyk ciaa staego w biaych rkawiczkach”.
(kin)
Od lewej: prof. K. Musio (UJ), prof. J. Krysiski (P), W. Siwiski (Fundacja „Perspektywy”)
Doc. dr Tomasz Saryusz−Wolski, dyrektor Centrum Ksztacenia Midzynarodowego P (International Faculty of Engineering – IFE), przedstawi strategi rozwoju studiw w jzykach obcych przyjt przez P. Od 15 lat uczelnia prowadzi pene studia magisterskie w jzyku angielskim i francuskim. Obecnie na 6 kierunkach ksztaci prawie 800 studentw.
Przedstawiciele szk wyszych twierdzili, e z problemami ksztacenia studentw zagranicznych uczelnie pozostawione s same sobie. Nie maj wsparcia ze strony ministerstw (MNiSW, MSZ, MSWiA), nie ma instytucji typu DAAD czy EduFrance, ktre w rozwinitych krajach Europy Zachodniej profesjonalnie zajmuj si promocj studiw. Zastanawiano si, co zrobi, aby wicej studentw zagranicznych przyjedao do Polski w ramach europejskich programw wymiany, jak wykorzysta dowiadczenia z realizacji kolejnej fazy programu Erasmus 2007−13. Z bada przeprowadzonych przez Erasmus Student Network wynika, e „studenci zagraniczni byli bardziej zadowoleni z pobytu w naszym kraju ni ze studiowania”. Najgorzej oceniono polski system informacji na temat warunkw studiowania i pobytu w Polsce (zarwno przez uczelni wysyajc, jak i przyjmujc studenta). Zaproponowano wprowadzenie „wizy studenckiej”, ktra uatwiaby studiowanie w Polsce, a jednoczenie pozwoliaby ustrzec si przed tymi osobami, ktre traktuj przyjcie na polsk uczelni jako etap przejciowy w drodze „na zachd”.
Obrady podsumowano podczas panelu Umidzynarodowienie studiw w Polsce – dokd i jakimi drogami pjdziemy? Prowadzcy sesj prof. Karol Musio, rektor UJ i wiceprzewodniczcy KRASP, podkreli, e polskie uczelnie s sabo przygotowane do wymiany zagranicznej. Zaproponowa, by „zacz wprowadzanie studiw w jzykach obcych od pojedynczych kursw, z nich stworzy program, na ktry przyjmowa bdziemy gwnie Polakw i jak rodzynki w ciecie studentw zagranicznych”. Tak rozwijao si Centrum Ksztacenia Midzynarodowego IFE P.
Powinnimy poprawi polityk informacyjn. Potrzebna jest oglnopolska baza danych o moliwociach studiowania w Polsce studentw z zagranicy. Niezbdna jest analiza dziaa promocyjnych na targach edukacyjnych, np.: w Paryu nie warto promowa studiw patnych, ale mona tam mwi o wymianie i podwjnych dyplomach; w Oslo warto zachca do patnych studiw w uczelniach medycznych; jeszcze inaczej trzeba dziaa na rynku azjatyckim, na ktrym szczeglnie wany jest profesjonalizm rekrutacji.
Uczestnicy zastanawiali si nad powoaniem – pod egid KRASP – konsorcjum uczelni zainteresowanych ksztaceniem midzynarodowym, ktre opracuje zadania i odpowiedni do nich strategi dziaania.
Obradom towarzyszyo posiedzenie Komitetu Sterujcego Projektu Study in Poland, podsumowujce m.in. wyjazdy studyjne do Pekinu, Szanghaju, Bangkoku, New Delhi i Parya.
Ewa Chojnacka
Sala Strumiaska jest reprezentacyjn sal Biblioteki USz. Jej wyposaenie – sprzty, ksigozbir, obrazy – jest darem Joanny i Jana Kulmw, ktrzy mieszkali w Strumianach pod Szczecinem. Od 2002 r. bicie XVIII−wiecznego zegara daje pocztek Spotkaniom Strumiaskim, ktre odbywaj si z inicjatywy Biblioteki Gwnej USz. To cykl wykadw o tematyce historycznej kierowany do kadry naukowej, studentw oraz mieszkacw Szczecina. Kady rozpoczyna si sowem wstpnym wygoszonym przez specjalist z danej dziedziny, nie tylko uczonych z USz., ale take z innych uczelni. Odbywaj si co miesic, w rody po poudniu, z przerw wakacyjn. Wstp na spotkania jest wolny. Po referatach nastpuj ywe dyskusje z udziaem suchaczy, ktrzy komentuj problematyk wystpie. Spotkania stay si staym elementem ycia naukowego i kulturalnego Biblioteki Gwnej USz.
Spotkanie 23 stycznia powicone byo tajemnicom Wyspy Wielkanocnej. Swoj wiedz na ten temat i przeyciami z podry dzieli si prof. Karol Piasecki. Wykadowi towarzyszya projekcja slajdw. 1 marca odbya si prezentacja 4−tomowego opracowania rde do dziejw Pomorza Zachodniego, pod ktem polsko−kaszubskich aspektw jego historii pod red. naukow Bogdana Wachowiaka – rda do kaszubsko−polskich aspektw dziejw Pomorza Zachodniego do roku 1945. Ponadto w styczniu w Sali Strumiaskiej Biblioteki USz. zainaugurowany zosta Rok Jubileuszowy Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Uroczysto prowadziy Urszula Ganakowska, przewodniczca Koa Bibliotek Szk Wyszych oraz Cecylia Judek, przewodniczca Okrgu Zachodniopomorskiego.
12 stycznia w ramach spotka odbyo si zebranie Szczeciskiego Oddziau Polskiego Towarzystwa Historycznego. Prof. Krzysztof Mikulski z UMK, prezes Zarzdu Gwnego PTH, wrczy dyplomy Honorowego Czonka PTH prof. Lucynie Turek−Kwiatkowskiej oraz prof. Tadeuszowi Biaeckiemu z USz.
W zmodernizowanej Pracowni Magnetycznego Rezonansu Jdrowego Instytutu Chemii Organicznej P oddany zosta do uytku nowy spektrometr magnetycznego rezonansu jdrowego (NMR) – Bruker Avance II Plus 700 MHz. Jest on jednym z dwch spektrometrw 700 MHz zainstalowanych w 2006 r. w Polsce (drugi znajduje si na Wydziale Chemii UW) i przeznaczony jest przede wszystkim do bada chemicznych i biochemicznych. Bdzie suy take do wykonywania prac dyplomowych i doktorskich.
Nowy spektrometr posiada wiele unikatowych rozwiza technicznych. Jego zasadnicz czci jest magnes nadprzewodzcy o bardzo maym nateniu promieniowania rozproszonego, dziki czemu, mimo silnego pola magnetycznego wewntrz magnesu, jest bezpieczny dla osb pracujcych w laboratorium i znajdujcych si w najbliszym ssiedztwie. Do pomiarw niezbdna jest znajdujca si w rodku magnesu sonda, w ktrej umieszcza si probwk pomiarow z prbk. Na wyposaeniu spektrometru s cztery sondy o rnym przeznaczeniu. Wszystkie zapewniaj bardzo wysok, dotd nieosigaln w kraju, czuo pomiarw, umoliwiajc analizowanie niewielkich iloci zwizkw, nawet o masie rzdu kilkuset nanogramw, oraz bardzo du rozdzielczo sygnaw. Unikalna w skali kraju jest moliwo dokonywania pomiarw dla mieszanin zwizkw dziki poczeniu z sond pomiarow wysoko sprawnego chromatografu cieczowego (HPLC), rozdzielajcego skadniki mieszaniny przed pomiarem NMR.
Niedostpne dotd w odzi moliwoci pomiarowe nowego spektrometru znajd zastosowanie przy realizacji bada przede wszystkim w ramach Centrum Zaawansowanych Technologii BioTechMed, takich jak badania strukturalne i przesiewowe modyfikowanych kwasw nukleinowych i peptydw jako potencjalnych terapeutykw, w biotechnologii przemysowej oraz biotechnologii rolin leczniczych stosowanych w fitoterapii, olejkw eterycznych jako antyseptykw i farmaceutykw, do sprawdzania trwaoci substancji czynnych w lekach i kosmetykach oraz oceny czystoci lekw.
Gloria, chwaa i uwielbienie dla krakowskich 70−latkw, ktrzy przez cae ycie budowali gmach polskiej nauki. Nuda, znuenie i brak ywej myli dla uczestnikw przedjubileuszowych ceremonii – taki podzia emocji panowa w czasie konferencji Fragmentaryzacja i rekompozycja w procesie przemian, zorganizowanej przez Akademi Ekonomiczn w Krakowie. W przerwie obrad wrczono tom jubileuszowy prof. Jerzemu Mikuowskiemu−Pomorskiemu.
Honorowanie profesorw „penych dni”, jak mwi Biblia, odbywa si w Krakowie tak czsto, e naukowcy z trudem znajduj czas na wprowadzanie akw w nieznane rejony myli ludzkiej. Artykuy do ksigi pamitkowej pisane s m.in. dla: ks. prof. Jana A. Koczowskiego, prof. Karola Tarnowskiego, prof. Adama Wgrzeckiego, prof. Lucjana Suchanka.
– Czowiek najlepiej czyni, gdy rozrasta si na wszystkie strony, a nie koncentruje si na jednym temacie – przywoywa w laudacji sowa Hegla Zbigniew Pucek, prof. z AE, by jeszcze bardziej wzmocni sowa pochway skierowane w stron czowieka sukcesu.
– Wiele odniosem sukcesw w yciu, ale na pewno nie zalicz do nich public relation dzisiejszej konferencji. To, co przeczytaem na temat fragmentaryzacji na stronie internetowej mojej uczelni, potwierdza tylko tez, e ludzie nie lubi czyta – powiedzia jubilat w pierwszych sowach referatu o „fragmentaryzacji jako paradygmacie w naukach spoecznych”.
O wadach i brakach wspczesnego pokolenia modych ludzi wiele mwi Lech W. Zacher, prof. WSPiZ z Warszawy, ktremu nie podobaj si zmiany w strukturze spoecznej rodziny polskiej oraz brak ludzkich reakcji w wiecie wspczesnym. – Nie spotykamy si ju z ludmi, mamy tylko kontakty i dlatego mamy do czynienia ze spoeczestwem kontaktw i z er postludzk – monotonnym gosem odczytywa referat o „dezintegracji i rekonfiguracji w perspektywie przyszoci”.
Gorzkie sowa o kondycji ludzkiej dominoway rwnie w referacie ks. prof. Leona Dyczewskiego z KUL, dla ktrego elity polityczne w Polsce przestay by drogowskazem, a stay si symbolem hedonizmu.
Wielokrotnie powtarzane tezy i hipotezy nie wzbudziy u uczestnikw konferencji adnej reakcji. Przy stoach konferencyjnych toczyy si ywe dyskusje o PIT−ach i o obiedzie zorganizowanym w pobliskiej stowce. Zgromadzeni w sali senackiej uczeni liczyli chyba na powrt starohebrajskiej tradycji, zgodnie z ktr kademu jubilatowi w dniu jego 50. urodzin darowano wszystkie dugi i zapraszano na uroczyst wieczerz. Potem rozlega si dwik z rogu barana.
Sanocka uczelnia istnieje od 2001 r. Inicjatywa jej utworzenia zrodzia si z potrzeb spoeczno−gospodarczych oraz uwarunkowa demograficzno−spoecznych Sanoka, powiatu sanockiego i Euroregionu Karpackiego.
Uczelnia oferuje ksztacenie na studiach licencjackich na kierunkach: filologia (ze specjalnociami: filologia rosyjska, filologia sowacka i filologia ukraiska); filologia polska (ze specjalnoci komunikacja medialna oraz specjalnoci nauczycielsk); edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej; edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych; kulturoznawstwo (ze specjalnociami kultura krajw karpackich oraz kultura regionu turystycznego); pielgniarstwo. Obecnie w sanockiej PWSZ ksztac si 1573 osoby, w tym 1137 na studiach stacjonarnych.
Planuje si otwarcie studiw pomostowych inynierskich w zakresie mechaniki i budowy maszyn, a na studiach niestacjonarnych bdzie rwnie prowadzona specjalno informatyka stosowana w technice oraz kierunek rolnictwo. Sanocka uczelnia planuje take uruchomienie studiw na kierunku lenictwo, ktry moe okaza si bardzo popularny nie tylko wrd modziey Podkarpacia.
Jednym z ostatnich sukcesw PWSZ w Sanoku jest uzyskanie uprawnie do prowadzenia szkole specjalistycznych z zakresu pielgniarstwa onkologicznego.
PWSZ w Sanoku zatrudnia 218 osb, w tym 37 pracownikw administracji i obsugi oraz 181 nauczycieli akademickich (139 zatrudnionych jest na podstawie umowy o prac). Wrd kadry dydaktycznej jest 11 prof. tytularnych, 19 doktorw habilitowanych i 40 doktorw.
Uczelnia podpisaa umowy z Uniwersytetem Preszowskim (Sowacja), Pastwowym Uniwersytetem Pedagogicznym w Drohobyczu (Ukraina), Pastwowym Uniwersytetem Pedagogicznym w Kamiecu Podolskim (Ukraina). Dziki temu sanoccy acy maj moliwo bliszego poznania kultury i jzyka ssiednich krajw.
Absolwenci PWSZ mog kontynuowa ksztacenie na studiach uzupeniajcych w uczelniach patronackich (UJ, URz., PRz.), a take w U, Ak. w Kielcach, AMuz. w Bydgoszczy oraz UMCS w Lublinie.
PWSZ mieci si w odrestaurowanych zabytkowych budynkach koszar powstaych w pocztkach XX w. o cznej powierzchni 7300 m2. Planowane s kolejne inwestycje, w tym budowa hali sportowej oraz uczelnianej auli.
PWSZ w Sanoku bya jednym z organizatorw konferencji naukowej W 600−lecie urodzin Grzegorza z Sanoka, ktra odbya si 23 lutego. Sesja otworzya cykl imprez powiconych wybitnemu sanoczaninowi, zaplanowanych na rok 2007, ktry zosta ogoszony przez wadze miejskie Rokiem Grzegorza z Sanoka. 600−lecie urodzin abp. Grzegorza byo okazj, by opracowa dotychczas niezagospodarowane obszary w dociekaniach nad t postaci.
Prof. Jerzy Wyrozumski (PAU, Krakw) przedstawi funkcjonowanie uniwersytetw w Polsce, Czechach, Austrii i na Wgrzech, szczegln uwag powicajc staraniom o ich erygowanie. Prof. Feliks Kiryk (Instytut Historii AP w Krakowie) mwic o Sanoku w XV w., wskaza na wystpowanie w XV−wiecznych rdach postaci uywajcych imienia Grzegorz z Sanoka, nie zawsze tosamych z arcybiskupem lwowskim. Dr hab. Stanisaw Sroka, prof. PWSZ (Instytut Historii UJ), przedstawi uczestnictwo polskich humanistw i uczonych, w tym Grzegorza z Sanoka, w yciu kulturalnym Krlestwa Wgier epoki krla Macieja Korwina. Mgr Tomasz Adamiak (Strachocina – Sanok) mwi o zwizkach Grzegorza z Filipem Kallimachem i o „Dunajowskim dworze Grzegorza z Sanoka”. Prof. Krzysztof Baczkowski (IH UJ) zauway, e prezentacje abp. Grzegorza w tekstach autorw XVI, XVII i XVIII stulecia byy najczciej informacjami wtrnymi, a czsto rwnie baamutnymi. Dr Tomasz Graff (Krakw) na podstawie bazy rdowej potwierdzi fakt ruiny materialnej archidiecezji lwowskiej w momencie jej obejmowania przez Grzegorza z Sanoka. Druga polska metropolia katolicka w poowie XV w. bya tak ndznie uposaona, e jej annay opieway na sum wielokrotnie nisz od wnoszonych przez inne biskupstwa. Dr hab. Albert Gorzkowski (Wydzia Polonistyki UJ) zaproponowa suchaczom refleksj nad definicj humanizmu. Nieporozumieniem jest opieranie oceny wpywu Grzegorza z Sanoka na humanizm w Polsce na analizie nielicznych zachowanych i nie najwyszego lotu prb poetyckich. O tym, czy kto zasuguje na miano humanisty, nie decyduje jego perfekcyjna klasyczna acina, lecz praktyka ycia. I ona wanie broni Grzegorza – mionika ksig, czowieka godnego wiedzy, poznania wiata, cae ycie uczcego si, z powag traktujcego misj publiczn, a z rezerw podchodzcego do angaowania si w biece gry polityczne.
Od 2008 r. Uniwersytet Warmisko−Mazurski w Olsztynie bdzie ksztaci lekarzy. Obecnie w UWM studiowa mona pielgniarstwo, ale ju wkrtce – take ratownictwo medyczne oraz kierunek lekarski. W tym celu uczelnia zamierza otworzy nowy wydzia – medyczny. Misj utworzenia go powierzono prof. Wojciechowi Maksymowiczowi, byemu ministrowi zdrowia. Pomoc w jego utworzeniu obieca Jacek Protas, marszaek wojewdztwa warmisko−mazurskiego. Dziki umowie, ktr 9 marca podpisa z prof. Ryszardem Greckim, rektorem UWM, studenci bd mogli si uczy zawodu w Szpitalu Wojewdzkim w Olsztynie, podlegym samorzdowi wojewdztwa. Marszaek zadeklarowa take pomoc w zdobyciu pienidzy na tworzenie wydziau oraz udostpnienie uczelni innych urzdze i placwek suby zdrowa, ktrymi zarzdza.– Na Warmii i Mazurach jest najniszy wskanik lekarzy na 100 tysicy mieszkacw – mwi prof. Maksymowicz. Uniwersytet moe przyj 52 albo 78 studentw medycyny. Warunkiem uruchomienia kierunku jest zdobycie niezbdnej kadry. – Rozmowy z kandydatami ju si rozpoczy – twierdzi prof. Grecki. Kampus medyczny powstanie w centrum miasta obok Szpitala Wojewdzkiego (dzi mieci si tu Wydzia Matematyki i Informatyki UWM). Wsparcie w uruchomieniu kierunku obiecao Ministerstwo Zdrowia.lek
W trakcie VIII Oglnopolskiej Konferencji Rzecznikw Prasowych i Pracownikw Biur Promocji Szk Wyszych, ktra odbywaa si w dniach 25−28 lutego w Biaowiey, odbyo si Walne Zebranie Stowarzyszenia PR i Promocji Uczelni Polskich.
Uczestnicy krytycznie ocenili wikszo funkcjonujcych na rynku prasowym rankingw szk wyszych. Wypunktowali ich saboci, wskazywali na ich obcienie aspektami komercyjnymi, jak rwnie nieprzystawalno do dynamicznych zmian w naszych uczelniach, wynikajcych np. z informatyzacji. Czy zamiast liczy woluminy w bibliotekach, nie naley zapyta, ile z nich jest efektywnie wykorzystywanych? Czy gos profesorw belwederskich w ocenie prestiu nie ukierunkowuje wynikw rankingu, dajc najwiksze szanse duym, a spychajc na dalsze miejsca mniejsze orodki? Czy liczba chtnych na studia wiadczy o jakoci uczelni, czy raczej o popularnoci kierunku? – pytali szefowie dziaw PR szk wyszych. Moe naleaoby uj w ocenie inne kryteria? – Brakuje w rankingach moliwoci pokazania mocnych stron uczelni (np. rozbudowane i satysfakcjonujce ycie studenckie, dobry wspczynnik zatrudnienia absolwentw, specjalizacja na poszczeglnych kierunkach). Mniejsze uczelnie, ze sabszymi tradycjami, umieszczone w miastach mniejszych, bd i musz przegrywa w tak zaplanowanej konkurencji. Nie da si porwna Akademii Morskiej w Gdyni z Uniwersytetem Warszawskim praktycznie pod adnym wzgldem – mwi dr Marek Zimnak, prezes stowarzyszenia.
Postanowiono stworzy wasny ranking szk wyszych w Polsce. Wyoniono grup robocz, ktra ma przygotowa materia wyjciowy do dyskusji. Zostanie on przekazany grupie socjologw, dziaajcych w Fundacji przy Uniwersytecie w Biaymstoku, w celu nadania mu spjnego metodologicznie ksztatu.
(mit)
Prof. Jacek Jania, dziekan Wydziau Nauk o Ziemi Uniwersytetu lskiego, reprezentowa Polsk 1 marca podczas ceremonii otwarcia Midzynarodowego Roku Polarnego w Paryu. Midzynarodowy Rok Polarny, przypadajcy na lata 2007−08, bdzie zapewne duym wydarzeniem naukowym. Badania obszarw polarnych s przedmiotem ogromnego zainteresowania UE i USA. Kraina lodu jest bowiem magazynem wiedzy o globalnych zmianach zachodzcych na naszej planecie, jest te zasobna w bogactwa naturalne.
Polacy penetruj trudno dostpne rejony Ziemi od 200 lat. Wizytwk dziaalnoci badawczej naszych rodakw – zesacw na Syberi w XVIII w. – s nazwy geograficzne. W Antarktyce obecno Polakw zapocztkowali Henryk Arctowski i Antoni Bolesaw Dobrowolski, uczestnicy wyprawy statkiem „Belgica” (1897−99). Od 1957 r. polscy naukowcy prowadz systematyczne badania w caorocznej stacji arktycznej nad fiordem Hornsund na Spitsbergenie, a od 1959 na Antarktydzie w sezonowej stacji im. A.B. Dobrowolskiego. W 1977 zapucili korzenie na Wyspie Krla Jerzego w Antarktyce Zachodniej, gdzie maj sta stacj im. H. Arctowskiego.
lscy naukowcy penetruj lodowce arktyczne we wsppracy z Instytutem Geofizyki PAN, University of British Columbia, Instytutem Geografii Rosyjskiej Akademii Nauk, University of Lapland oraz University of Oslo. Kierownikiem naukowych wypraw wielokrotnie by prof. Jania. Uczeni ze lska wykonuj m.in. radarowe sondowania gruboci lodowcw, pomiary ruchu lodu geodezj satelitarn GPS, analizuj reakcje lodowcw na ocieplenie klimatu w ostatnich dekadach. Szczeglnie wnikliwie interesuj si Lodowcem Hansa w pobliu Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie oraz najgrubszym (ponad 800 m) polem lodowym Archipelagu Svalbard−Amundsenisen na poudniowym Spitsbergenie).
Historia koordynowania wysikw naukowcw z rnych pastw w badaniu polarnych rejonw ma grubo ponadwiekowy rodowd. W Pierwszym Midzynarodowym Roku Polarnym (IPY 1882−83), sponsorowanym przez Midzynarodow Organizacj Meteorologiczn, uczestniczyli uczeni z 12 pastw (przeprowadzili 15 ekspedycji, w tym 13 do Arktyki i 2 do Antarktyki). W Drugim IPY w latach 1932−33 (take z inicjatywy MOM) uczestniczyli przedstawiciele 40 narodw, w tym Polacy. P wieku pniej wiat ponownie zjednoczy si, by wsplnie bada geofizyczne procesy w skali globu ziemskiego. W Midzynarodowym Roku Geofizycznym (IGY) 1957−58 brali udzia naukowcy z 67 pastw. Dokonali wielu odkry. Postanowiono, e w 50. rocznic tego wydarzenia odbdzie si kolejny Midzynarodowy Rok Polarny.