Wiêksze pieni±dze dla instytutów badawczych i wiêksze szanse rozwoju dla uczonych – takie korzy¶ci p³yn± z podpisanego 6 lipca w Politechnice Wroc³awskiej porozumienia miêdzy Polsk± a agend± Komisji Europejskiej. Dziêki porozumieniu wzro¶nie liczba polskich specjalistów zaanga¿owanych w wa¿ne projekty europejskie. Z porozumienia o wspó³pracy skorzystaj± tak¿e studenci i m³odzi naukowcy.
Nowe porozumienie o wspó³pracy (Memorandum of Understanding) pomiêdzy Wspólnotowym Centrum Badawczym Komisji Europejskiej (JRC) i Polsk± podpisali prof. Micha³ Seweryñski, minister nauki i szkolnictwa wy¿szego oraz dr Roland Schenkel, dyrektor generalny JRC. Umo¿liwi ono polskim jednostkom naukowym podjêcie wspó³pracy ze Wspólnotowym Centrum Badawczym w czterech dziedzinach strategicznych, obejmuj±cych: badania zwi±zane z bezpieczeñstwem oraz jako¶ci± ¿ywno¶ci i pasz, energi±, bezpieczeñstwem j±drowym i ochron± przed promieniowaniem, a tak¿e oddzia³ywaniem czynników zewnêtrznych, w tym substancji chemicznych, na cz³owieka, ale równie¿ w szerzej zdefiniowanych badaniach dotycz±cych ¶rodowiska, rolnictwa czy bezpieczeñstwa.
Cztery polskie instytuty naukowe bêd± przewodniczyæ wspó³pracy Polski z JRC. S± to: Pañstwowy Instytut Weterynaryjny w Pu³awach, G³ówny Instytut Górnictwa w Katowicach, Instytut Energii Atomowej w ¦wierku oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy.
– Udan± politykê na rzecz badañ w Unii Europejskiej mo¿na prowadziæ tylko poprzez wspó³pracê z organizacjami naukowymi na ró¿nych poziomach: miêdzynarodowym, krajowym i regionalnym. Obecnie ponad 60 polskich organizacji blisko wspó³pracuje z JRC, tym samym potwierdzaj±c udzia³ Polski w tej polityce – powiedzia³ dr Roland Schenkel, dyrektor generalny JRC. Podpisanie porozumienia poprzedzi³a konferencja z udzia³em przedstawicieli ministerstwa, ¶rodowisk naukowych, Wspólnotowego Centrum Badawczego, Parlamentu Europejskiego oraz w³adz Wroc³awia i województwa dolno¶l±skiego.
– Coraz bli¿ej do Europejskiego Instytutu Technologicznego we Wroc³awiu – oceni³ prezydent dr Rafa³ Dutkiewicz, który konferencjê otworzy³ i powita³ go¶ci. O potencjale Wroc³awia i Dolnego ¦l±ska w aspekcie nauki i technologii mówi³ w swoim wyst±pieniu gospodarz spotkania prof. Tadeusz Luty, rektor Politechniki Wroc³awskiej, przewodnicz±cy KRASP. Skupi³ siê na projekcie EIT+, zainicjowanym we Wroc³awiu kompleksowym programie rozwoju edukacji i innowacyjno¶ci, którego kluczowym elementem ma byæ lokalizacja w mie¶cie Europejskiego Instytutu Technologicznego. Wroc³aw jest miastem o bogatych tradycjach naukowych, jednym z najwiêkszych o¶rodków akademickich w Polsce i w tej czê¶ci Europy, ma 140 tys. studentów w 23 szko³ach wy¿szych, w tym 11 uczelniach akademickich, 7200 nauczycieli akademickich, w tym 1150 profesorów. Obecnie jest drugim po Warszawie centrum biznesu opartego na wiedzy. W ostatnim dziesiêcioleciu miasto sta³o siê dynamicznym o¶rodkiem us³ug finansowych i us³ug IT. To we Wroc³awiu – dziêki kreatywno¶ci i przedsiêbiorczo¶ci wroc³awian – uda³o siê stworzyæ i rozwin±æ od podstaw wiele ogólnopolskich instytucji finansowych. Znacz±cym trendem obserwowanym od kilku lat we Wroc³awiu jest tworzenie przez znanych ¶wiatowych producentów nowoczesnych centrów badañ i rozwoju, jak np. Dolno¶l±skie Centrum Zaawansowanych Technologii.
O perspektywach Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacyjnej w 7. Programie Ramowym mówi³ by³y premier prof. Jerzy Buzek, dzi¶ deputowany do Parlamentu Europejskiego. Fundusze europejskie stanowi± zaledwie 6 proc. ¶rodków publicznych przeznaczonych na badania w Unii Europejskiej, to znaczy, ¿e 94 proc. ¶rodków inwestuje siê na poziomie krajowym. By³y premier przypomnia³ za³o¿enia Strategii Lizboñskiej, wed³ug której stworzenie przestrzeni badawczej wymaga wzrostu nak³adów na badania i rozwój do poziomu 3 proc. PKB oraz promocji nowych technologii. Europejska Przestrzeñ Badawcza i Innowacyjna otwiera potencjalne mo¿liwo¶ci poprzez silniejsz± integracjê, tak¿e dziêki mo¿liwo¶ciom wspó³pracy ze Wspólnotowym Centrum Badawczym. Budowaniu Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacyjnej bêd± sprzyjaæ europejskie patenty, wprowadzenie podatku na badania i rozwój, wzrost poziomu zarz±dzania badaniami i utworzenie Europejskiego Instytutu Technologicznego. – Mamy szansê, aby za unijne pieni±dze zrobiæ skok w nowe dziedziny wiedzy, ¿eby osi±gn±æ zupe³nie now± jako¶æ w nauce. To z kolei prze³o¿y siê na rozwój przemys³u. Tak dobrego klimatu dla polskiej nauki jeszcze nie by³o – oceni³.
W kuluarach: dr Roland Schenkel, dyrektor generalny JRC, rozmawia z prof. Jerzym Buzkiem, deputowanym do Parlamentu Europejskiego
Propozycje zmian w systemie B+R w Polsce omówi³ w skrócie prof. Micha³ Seweryñski, minister nauki i szkolnictwa wy¿szego. – Wa¿ne jest, aby polskie instytuty naukowe wzmocni³y obecne oraz zg³êbi³y nowe obszary wspó³pracy z JRC. Poprzez rozbudowê kooperacji na rzecz wspólnych programów badawczych i przedsiêwziêæ powiêkszony sektor badañ i rozwoju w Unii Europejskiej bêdzie w stanie osi±gn±æ wiêcej dla obywateli ni¿ dzia³aj±c w pojedynkê – doda³.
Wspólnotowe Centrum Badawcze – przypomnijmy – jest jedn± z dyrekcji generalnych Komisji Europejskiej z siedzib± w Brukseli. Na strukturê Wspólnotowego Centrum Badawczego sk³ada siê siedem instytutów badawczych, zatrudniaj±cych 2700 pracowników, usytuowanych w piêciu krajach europejskich: Belgii, W³oszech, Hiszpanii, Holandii i Niemczech, a ponadto Dyrektoriat Strategii Naukowej w Brukseli oraz Dyrektoriat ds. Zasobów z siedzib± w Brukseli i Isprze. Dyrektora generalnego wspiera Rada Zarz±dzaj±ca, która orzeka w sprawach zwi±zanych z naukowym, technicznym i finansowym zarz±dzaniem JRC. Bud¿et na bezpo¶rednie dzia³ania JRC pochodzi z 7. Programu Ramowego i wynosi 320 mln euro rocznie. Dodatkowe dofinansowanie, w wysoko¶ci oko³o 15 proc., JRC mo¿e otrzymaæ z udzia³u w projektach w ramach 7.PR.
Monitorowanie w rolnictwie za pomoc± teledetekcji, wspó³dzia³anie w dziedzinie ograniczenia emisji zanieczyszczeñ przemys³owych, radiologiczny monitoring ¶rodowiska – to tylko niektóre projekty realizowane z polskimi instytucjami. W ostatnich latach znacznie wzrós³ zakres wspó³pracy pomiêdzy instytutami JRC a polsk± spo³eczno¶ci± naukow±. Do chwili obecnej podpisano osiem porozumieñ o wspó³pracy pomiêdzy JRC a polskimi organizacjami badawczymi, 48 polskich naukowców pracuje w JRC i a¿ 364 polskich ekspertów uczestniczy³o w warsztatach zorganizowanych w 2006 roku. Prof. Krzysztof Maruszewski zosta³ mianowany jednym z dziewiêciu dyrektorów JRC w lutym 2007 roku.