Wyprawa do Rumunii pozwala na przeycie osobistej „podry do Babadag” i wejcie w wiat, ktry, zapatrzeni w zachd Europy, chyba zbyt czsto i niesusznie omijamy. Oczywicie dla prawnika z ambicjami akademickimi taka podr nie jest pielgrzymk do rde wspczesnej refleksji na temat prawa, ktra rodzi si raczej na Zachodzie. Warto takiej podry tkwi gdzie indziej. Podr przez kraje Europy rodkowej i Wschodniej pozwala na lepsz identyfikacj swojej tosamoci oraz wizi czcych nas z pastwami, ktre s nam kulturowo i geograficznie bliskie. Taka podr pozwala rwnie na przyjrzenie si temu, jak inne pastwa byego bloku komunistycznego wykorzystuj swoj szans po jego upadku oraz nowe moliwoci zwizane z akcesj do Unii Europejskiej.
Budynek Wydziau Administracji, Nauk Politycznych i Komunikacji Uniwersytetu Babe−Bolyai w Kluu.
Celem mojej podry by Klu – stolica Transylwanii, gdzie, przy okazji pracy nad projektem rumuskiego kodeksu postpowania administracyjnego, miaem moliwo bliszego przyjrzenia si Uniwersytetowi Babe−Bolyai.
Tradycje uniwersyteckie Kluu sigaj 1581 roku, kiedy Stefan Batory ufundowa tam kolegium jezuickie. Historia samego Uniwersytetu Babe−Bolyai siga natomiast 1959 roku, kiedy to doszo do poczenia dwch odrbnych do tej pory uczelni, a mianowicie: wgierskiego Uniwersytetu Bolyai i rumuskiego Uniwersytetu Babe. Swoisty dialog kultur wspistniejcych w Transylwanii, mimo pojawiajcych si w historii uczelni tendencji separatystycznych, jest cech, ktra z pewnoci wyrnia Uniwersytet Babe – Bolyai. (Oczywicie moment powstania uniwersytetu nie pozwala na wysuwanie teorii, i podstaw decyzji o jego utworzeniu bya demokratyczna koncepcja dialogu kultur, a raczej denie do marginalizacji wpyww wgierskich w Rumunii. Dalsze uwagi dotycz wspczesnej koncepcji wielokulturowej uczelni, ktr prowadz jej obecne wadze.) Uniwersytet na wikszoci kierunkw oferuje moliwo uzyskania dyplomu rumuskiego i wgierskiego, na dziewiciu kierunkach istnieje rwnie moliwo uzyskania dyplomu w jzyku niemieckim – jzyku trzeciej grupy narodowociowej obecnej w regionie. Wielokulturowy charakter znajduje rwnie odbicie w skadzie organw uniwersytetu, ktre – zgodnie ze statutem – maj uwzgldnia obecno trzech grup narodowociowych.
Jednostk, ktra przykua moj szczegln uwag i ktrej, si rzeczy, mogem przyjrze si bliej, bya Katedra (Departament) Administracji Publicznej, bdca czci Wydziau Administracji, Nauk Politycznych i Komunikacji – miejsce pracy przygotowujcego projekt rumuskiego kodeksu prof. Daciana Dragosa. Moda kadra departamentu (wikszo profesorw nie przekracza 40. roku ycia) nadaa tej jednostce nowoczesny ksztat i program, ktry uj nie tylko mnie, ale rwnie pracujcego przy projekcie kodeksu Austriaka – prof. Norberta Wimmera. Zrnicowany skad osobowy departamentu, ktry zatrudnia prawnikw, politologw, specjalistw od zarzdzania publicznego, socjologw, zapewnia rwnie interdyscyplinarne podejcie do ksztacenia urzdnikw. Wykady s prowadzone w trzech uniwersyteckich jzykach wykadowych. Dla przyszych kadr urzdniczych jest to o tyle istotne, i mniejszoci w Rumunii maj, na okrelonych warunkach, zagwarantowane prawo do komunikowania si w urzdach w swoich jzykach etnicznych. Departament oferuje moliwo uzyskania, w ramach dwuletniego kursu, dyplomu master’s (master’s degree) w zakresie zarzdzania usugami publicznymi, community development, zarzdzania finansami lokalnymi oraz zarzdzania organizacjami pozarzdowymi. Wykady w ramach tych specjalizacji s prowadzone w jzyku angielskim.
Wadze wydziau planuj rwnie wprowadzenie moliwoci uzyskania wsplnego dyplomu Uniwersytetu Babe−Bolyai oraz Michigan State University. W chwili obecnej Michigan State University potwierdza zdobycie dyplomu master’s swoim certyfikatem. cisa wsppraca z uniwersytetami amerykaskimi jest z pewnoci wizytwk wydziau i departamentu (w chwili obecnej wydzia wsppracuje stale z dziewicioma wyszymi uczelniami z USA oraz jedenastoma z Europy). W jej ramach do Kluu przyjedaj naukowcy z USA nie tylko po to, by wygasza okazjonalne wykady, ale rwnie po to, by prowadzi poszczeglne przedmioty kierunkowe. O poziom prowadzonych studiw dba midzynarodowa rada naukowa, ktr tworz naukowcy z USA, Australii, Francji i Woch. Czonkowie rady zbieraj si raz na dwa lata, by oceni aktywno i programy departamentu oraz zaproponowa rodki suce usprawnieniu jego pracy. Czonkowie rady wykadaj rwnie przedmioty kierunkowe na anglojzycznych kursach podyplomowych.
Departament posiada wasn jednostk badawcz – Centrum Bada nad Administracj Publiczn, ktra prowadzi praktyczne badania i programy skierowane do rumuskiej administracji publicznej. Departament jest rwnie instytucjonalnym czonkiem uznanych organizacji midzynarodowych zajmujcych si administracj publiczn – NASPAA, EGPA i NISPAcee oraz rumuskiego Stowarzyszenia Szk i Instytutw Administracji Publicznej.
Podr po Transylwanii, podczas ktrej nie mona byo pomin takich miejsc, jak Sigiszoara, Braszw, Bran, Sibiu (Europejska Stolica Kultury 2007), oprcz realizacji zasadniczego celu, bya okazj do zapoznania si z prac nowoczesnej jednostki uniwersyteckiej, z duymi ambicjami, ktrej witalno moe by rdem inspiracji dla innych uczelni w regionie. Pracownicy Uniwersytetu Babe−Bolyai artuj, e midzynarodow saw zapewniaj uczelni amerykascy internauci wpisujcy do wyszukiwarki haso „university babes”, ktre kieruje zdumionych internautw na strony tej uczelni. Prawda jest chyba jednak inna. Midzynarodowy wymiar dziaalnoci uniwersytetu, w ktry wpisuje si aktywno Departamentu Administracji Publicznej, zapewnia konsekwentny program rozwijania wsppracy midzynarodowej oraz wysoki poziom i innowacyjne podejcie kadry akademickiej, ktre – przynajmniej na przykadzie tego departamentu – dane mi byo obserwowa.