Kusi, eby pisa o polityce, ale si tym nie splami. Mam, oczywicie, swoje preferencje (polityczne, rzecz jasna), chtnie zabieram w tej sprawie gos, ale w domu. Moje pogldy w pewnych krgach s niepopularne tak bardzo, jak popularne s w innych, co oznacza, e z pewnoci w pewnych krgach warto si z nimi wychyla, eby do nich przekonywa. Ale w felietonie – nie wypada. Mona robi aluzje, nic wicej. Felieton ma pokazywa problemy, a nie rozwizania. Lepiej pisa o tych, ktrzy polityk si zajmuj, ale politykami nie s.
Niektrzy felietonici niestety uprawiaj propagand. Z gry wiem, kto bdzie si posugiwa pustosowiem albo faktami znanymi z mediw, a pomysy interpretacyjne oprze na emocjach. „Ze zdumienia przecieram oczy”, stale pisuje na przykad profesor Ireneusz Krzemiski, a wtruje mu profesor Lena Kolarska−Bobiska, za nimi za inni, mniejsi. Ireneusz Krzemiski pisze tu, e przeciera, pisze wdzie, e przeciera, i zawsze koczy, e demokracja si wali. Tylko zupenie si nie dowiadujemy, dlaczego si wali, w ktrym punkcie si wali i jakie s symptomy tego walenia.
S to krzyki rozpaczy albo aosne westchnienia, odgosy wydawane przez ciotk, ktra siedzi na tapczanie i ma za ze. Jedna z korespondentek przysaa mi skan wzorcowego artykuliku tego typu. Czytamy (Ireneusz Krzemiski, Jzyk publiczny to stek wyzwisk, „Dziennik”, 12.04.2007) takie oto banay: „Wyzucie debaty publicznej z rzeczowej krytyki jest najbardziej widocznym elementem naszego krajobrazu politycznego”. Autor jednak nie dodaje, e rwnie francuskiego, woskiego, niemieckiego, hiszpaskiego, amerykaskiego i tak dalej. Pisze dalej: „Argumenty zamieniono na pene ostrych epitetw oskarenia, ktre sprowadzaj wszystko do identyfikacji z wasnym obozem, wystpujcym przeciwko wrogom”. Nie dostrzega, e wanie to ma sens, bo gdyby nie sprowadzao si do identyfikacji z wasnym obozem, byoby wystpowaniem przeciwko temu obozowi. „Jestem – pisze, a jake – przeraony cofniciem cywilizacyjnym, ktrego przyczyn i wyrazem jest ten prymitywny jzyk wojny”.
Naleaoby zapyta, co si cofno w naszej cywilizacji. Moe pan profesor wie lepiej, ale jako nie wyuszcza. W szkole uczono mnie, a „Wielki sownik wyrazw obcych PWN” potwierdza, e „cywilizacja to wysoki poziom rozwoju spoeczestwa, zwaszcza w zakresie nauk cisych i techniki, przejawiajcy si w opanowaniu przez ludzi si przyrody i wykorzystaniu jej bogactw na swoje potrzeby. Cywilizacj nazywamy take wysoko rozwinit kultur materialn i umysow, istniejc – jak dodaje sownik – w danej epoce historycznej na danym obszarze”. Koniec, kropka. To w Polsce si nie wali.
A demokracja? To „ustrj polityczny – podaje sownik – w ktrym wadz sprawuje spoeczestwo poprzez swych przedstawicieli wybieranych w wyborach powszechnych, a take forma organizacji ycia spoecznego, w ktrej wszyscy uczestnicz w podejmowaniu decyzji, podporzdkowuj si woli wikszoci i szanuj prawa i wolno innych ludzi”. Koniec, kropka. To w Polsce si nie wali.
Chciabym usysze z ust profesorw−komentatorw, co konkretnie zakca zgodno tych definicji z rzeczywistoci. Na razie sysz wcieko i wrzask, a na ekranie telewizora widz omdlewanie, bezradne rozkadanie rk. Profesor Kolarska−Bobiska w telewizji Puls (sierpie 2007) wspiera t szamotanin fantazjami i mwi, e to, co ona uwaa za suszne, uwaa take „wikszo spoeczestwa”, podczas gdy o tym, czego chce wikszo spoeczestwa, decyduj tylko wybory, a wybory akurat zaprzeczyy temu, co uwaa pani profesor.
Mona odnie wraenie, e komentatorzy absolutnie nie zgadzaj si z reguami demokracji. Nie akceptuj tego, e demokracja polega wanie na woli wikszoci. Nie rozumiej take pojcia elita. Dotkn ich do ywego epitet „wyksztaciuch”, ktry znaczy – tu znowu definicja – „osoba wyksztacona, ale pozbawiona poczucia misji inteligenckiej – spoecznej, edukacyjnej, kulturalnej i moralnej – i przez to nienaleca do elity”. Polityk, ktry uy tego wyraenia, zreszt kolega−socjolog wyej wymienionych, dobrze wiedzia, co mwi. Oddzieli osoby tylko pimienne od osb pimiennych, ale nastawionych spoecznie i patriotycznie. Nasi komentatorzy zapewne sami poczuli si w tej pierwszej grupie, wic uwaaj si za napitnowanych.
Niebezpiecznie zbliyem si do granic polityki, wic powstrzymuj si od rozwijania tego wtku, ale nie mog nie przytoczy innego zdanka wzmiankowanego autora: „W tej chwili nie widz moliwoci wyjcia z tej nienormalnej w demokratycznym spoeczestwie sytuacji. Chyba e intelektualne elity kraju – niezalenie od tego, co i jak mwi politycy – zaczn debatowa, posugujc si jzykiem, ktry znalimy wczeniej: jzykiem negocjacji i rzeczowych argumentw”. A wic autor nie widzi moliwoci. Dlaczego wic wzywa elity? Poniewa si z elitami nie identyfikuje, bo gdyby do nich nalea, sam uywaby argumentw. A przy tym zapewne chce by zaliczany do elity. To dopiero popltanie!